{"id":393113,"date":"2026-04-27T12:07:11","date_gmt":"2026-04-27T12:07:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/393113\/"},"modified":"2026-04-27T12:07:11","modified_gmt":"2026-04-27T12:07:11","slug":"gigantyczna-zapora-miedzy-rosja-a-alaska-uratuje-klimat-wstepny-projekt","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/393113\/","title":{"rendered":"Gigantyczna zapora mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Alask\u0105 uratuje klimat? Wst\u0119pny projekt"},"content":{"rendered":"

naturalnie<\/a><\/p>\n

Materia\u0142 powsta\u0142 w ramach akcji ekologicznej<\/p>\n

Cho\u0107 dwa mocarstwa znajduj\u0105 si\u0119 na innych kontynentach, to granica mi\u0119dzy nimi przebiega przez Wyspy Diomedesa po\u0142o\u017cone w\u00a0Cie\u015bninie Beringa. Jedna wyspa nale\u017cy do USA, druga do Rosji, a\u00a0odleg\u0142o\u015b\u0107 mi\u0119dzy nimi to zaledwie 4\u00a0km. Dzieli ich nie tylko granica, ale te\u017c czas – r\u00f3\u017cnica wynosi a\u017c 21\u00a0godzin, dlatego z\u00a0wyspy ameryka\u0144skiej mo\u017cna „zobaczy\u0107 nast\u0119pny dzie\u0144” obowi\u0105zuj\u0105cy na wyspie rosyjskiej.<\/p>\n

Klimat Europy powi\u0105zany ze s\u0142abn\u0105cymi pr\u0105dami oceanicznymi<\/p>\n

Pomi\u0119dzy nimi przebiega kluczowy system pr\u0105d\u00f3w oceanicznych, dzia\u0142aj\u0105cy jak pas transmisyjny – AMOC (ang. Atlantic Meridional Overturning Circulation), czyli atlantycka po\u0142udnikowa cyrkulacja wymienna. Przenosi on ciep\u0142e, zasolone wody powierzchniowe z\u00a0tropik\u00f3w na p\u00f3\u0142noc (w tym Golfsztrom) oraz zimne, g\u0119ste wody g\u0142\u0119binowe z\u00a0powrotem na po\u0142udnie. Wp\u0142ywa na klimat w\u00a0Europie, Afryce i\u00a0obu Amerykach, a\u00a0tak\u017ce wspiera \u017cycie morskie. Badacze od lat obserwuj\u0105 os\u0142abienie tego uk\u0142adu, a\u00a0najnowsze analizy wskazuj\u0105, \u017ce do 2100\u00a0r. tempo spowolnienia mo\u017ce wynie\u015b\u0107 od 43\u00a0proc. do 59\u00a0proc.<\/p>\n

\"Gigantyczna Proponowana zapora Cie\u015bniny Beringa (czarne linie) sk\u0142adaj\u0105ca si\u0119 z trzech oddzielnych zap\u00f3r: zachodniego odcinka \u0142\u0105cz\u0105cego Rosj\u0119 kontynentaln\u0105 z Wysp\u0105 Wielkiej Diomedesy (~38 km), \u015brodkowego odcinka \u0142\u0105cz\u0105cego Wysp\u0119 Wielkiej Diomedesy z Wysp\u0105 Ma\u0142ej Diomedesy (~4 km) oraz wschodniego odcinka \u0142\u0105cz\u0105cego Wysp\u0119 Ma\u0142ej Diomedesy z Alask\u0105 w USA (~38 km), z odpowiadaj\u0105cym profilem g\u0142\u0119boko\u015bci \u00a9 „Science Advances” | „The effects of a constructed closure of the Bering Strait on AMOC tipping behavior”, J. Soons, H. A. Dijkstra, 2026 <\/p>\n

Nowa praca, opublikowana w\u00a0pi\u0105tek 24\u00a0kwietnia w\u00a0czasopi\u015bmie „Science Advances”<\/a>, sprawdza, co sta\u0142oby si\u0119 po zamkni\u0119ciu Cie\u015bniny Beringa. Zesp\u00f3\u0142 Jelle Soonsa i\u00a0Henka A. Dijkstry z\u00a0Instytutu Bada\u0144 Morskich i\u00a0Atmosferycznych Uniwersytetu w\u00a0Utrechcie modelowa\u0142 wariant, w\u00a0kt\u00f3rym po\u0142\u0105czenie Pacyfiku z\u00a0Oceanem Arktycznym przestaje istnie\u0107. Wed\u0142ug holenderskich badaczy mog\u0142oby to da\u0107 wi\u0119cej czasu zagro\u017conemu systemowi pr\u0105d\u00f3w, ale tylko przy cz\u0119\u015bci za\u0142o\u017ce\u0144 dotycz\u0105cych emisji CO2 i\u00a0skali wcze\u015bniejszego os\u0142abienia AMOC.<\/p>\n

Co\u00a0potrafi sztuczna inteligencja? Jak\u0105 rol\u0119 odgrywa w\u00a0nowoczesnej bankowo\u015bci? <\/p>\n

Gigantyczna zapora mi\u0119dzy USA a Rosj\u0105? „Technicznie wykonalna”<\/p>\n

\"Cie\u015bnina Cie\u015bnina Beringa (po lewej Rosja, po prawej stan Alaska, USA) \u00a9 NASA, Wikimedia Commons <\/p>\n

„Proponujemy tutaj jako interwencj\u0119 budow\u0119 zapory Cie\u015bniny Beringa [ang. Bering Strait Dam, w\u00a0skr\u00f3cie BSD – przyp. red.], kt\u00f3ra oddzieli\u0142aby Ocean Spokojny od Oceanu Arktycznego trzema oddzielnymi zaporami. Sk\u0142ada\u0142aby si\u0119 ona z\u00a0odcinka zachodniego \u0142\u0105cz\u0105cego Rosj\u0119 kontynentaln\u0105 z\u00a0Wielk\u0105 Wysp\u0105 Diomedesa, odcinka \u015brodkowego \u0142\u0105cz\u0105cego Wyspy Diomedesa oraz odcinka wschodniego \u0142\u0105cz\u0105cego Ma\u0142\u0105 Wysp\u0119 Diomedesa z\u00a0Alask\u0105 w\u00a0USA” – opisuj\u0105 w\u00a0badaniu naukowcy z\u00a0Uniwersytetu w\u00a0Utrechcie.<\/p><\/blockquote>\n

„\u0141\u0105cznie odcinki te mia\u0142yby d\u0142ugo\u015b\u0107 oko\u0142o 80\u00a0km i\u00a0\u015bredni\u0105 g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 50\u00a0m, a\u00a0maksymaln\u0105 59\u00a0m. Bior\u0105c pod uwag\u0119 te wymiary, budow\u0119 zapory uwa\u017ca si\u0119 za technicznie wykonaln\u0105” – uwa\u017caj\u0105. Wsp\u00f3\u0142autor Jelle Soons powiedzia\u0142 portalowi Live Science, \u017ce warunki w\u00a0tym rejonie s\u0105 znacznie trudniejsze ni\u017c przy du\u017cych zaporach budowanych na spokojniejszych wodach przybrze\u017cnych.<\/p>\n

\"Z\u0142ota<\/p>\n

Z\u0142ota kula z dna by\u0142a zagadk\u0105 przez lata. Teraz wiedz\u0105, co to jest<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Co da\u0142oby zamkni\u0119cie Cie\u015bniny Beringa<\/p>\n

Z\u00a0modelu wynika, \u017ce przy ni\u017cszych emisjach dwutlenku w\u0119gla i\u00a0umiarkowanym os\u0142abieniu AMOC odci\u0119cie Cie\u015bniny Beringa mo\u017ce wzmocni\u0107 ten uk\u0142ad i\u00a0pozwoli\u0107 mu dzia\u0142a\u0107 d\u0142u\u017cej mimo wzrostu st\u0119\u017cenia CO2. Gdy jednak AMOC by\u0142by ju\u017c znacznie s\u0142abszy, taki sam ruch przyni\u00f3s\u0142by odwrotny efekt i\u00a0przyspieszy\u0142 dalsze pogarszanie sytuacji. To w\u0142a\u015bnie dlatego autorzy badania i\u00a0komentuj\u0105cy je naukowcy nie traktuj\u0105 tej koncepcji jako prostego rozwi\u0105zania.<\/p>\n

\"Cie\u015bnina Cie\u015bnina Beringa \u00a9 Adobe Stock <\/p>\n

W\u00a0materiale Live Science oceanograf Jonathan Baker z\u00a0brytyjskiego Met Office ocenia, \u017ce zapora mog\u0142aby op\u00f3\u017ani\u0107 za\u0142amanie AMOC tylko w\u00a0cz\u0119\u015bci przypadk\u00f3w. Podobnie wypowiada si\u0119 Aixue Hu z\u00a0National Center for Atmospheric Research, kt\u00f3ry uznaje wynik za interesuj\u0105cy, ale zaznacza, \u017ce ko\u0144cowy efekt silnie zale\u017cy zar\u00f3wno od mocy samego AMOC, jak i\u00a0poziomu CO2. W\u00a0d\u0142u\u017cszym terminie, jak wskazuje, skutki pozostaj\u0105 niepewne.<\/p>\n

\"Kontynenty<\/p>\n

Kontynenty si\u0119 rozpadaj\u0105. Naukowcy przewiduj\u0105 powstanie nowego giganta<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Zapora mi\u0119dzy Alask\u0105 a Rosj\u0105 mia\u0142aby te\u017c wysok\u0105 cen\u0119<\/p>\n

Sama budowa takiej konstrukcji oznacza\u0142aby przedsi\u0119wzi\u0119cie o\u00a0ogromnej skali. Problem nie dotyczy wy\u0142\u0105cznie in\u017cynierii. Odci\u0119cie wymiany mi\u0119dzy Oceanem Spokojnym a\u00a0Arktycznym zmieni\u0142oby przep\u0142yw wody, ciep\u0142a, sk\u0142adnik\u00f3w od\u017cywczych i\u00a0organizm\u00f3w morskich. To mog\u0142oby odbi\u0107 si\u0119 na ekosystemach, rybo\u0142\u00f3wstwie, \u017cegludze oraz rdzennych spo\u0142eczno\u015bciach, kt\u00f3re s\u0105 zale\u017cne od cie\u015bniny jako \u017ar\u00f3d\u0142a \u017cywno\u015bci i\u00a0handlu. Baker zaznacza te\u017c, \u017ce tak du\u017ca interwencja mog\u0142aby wywo\u0142a\u0107 zmiany klimatyczne, kt\u00f3rych dzi\u015b nie da si\u0119 jeszcze dobrze oszacowa\u0107.<\/p>\n

\"Z<\/p>\n

Z kosmosu wida\u0107 \u015bwietlisty kr\u0105g ko\u0142o Nowej Zelandii. Skrywa tajemnic\u0119<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Naukowcy wskazuj\u0105 prostsz\u0105 drog\u0119<\/p>\n

Autorzy badania i\u00a0zewn\u0119trzni eksperci s\u0105 zgodni w\u00a0jednym punkcie: potrzeba kolejnych modeli i\u00a0bardziej szczeg\u00f3\u0142owych analiz dla r\u00f3\u017cnych wariant\u00f3w. Zamkni\u0119cie Cie\u015bniny Beringa nie usuwa bowiem g\u0142\u00f3wnej przyczyny ryzyka, czyli dalszego ocieplania klimatu. Wed\u0142ug naukowc\u00f3w najpewniejszym sposobem ograniczania zagro\u017cenia dla AMOC pozostaje redukcja emisji gaz\u00f3w cieplarnianych.<\/p>\n

\"Zamiast<\/p>\n

Zamiast jednej butelki wrzucisz od razu ca\u0142\u0105 siatk\u0119. Tak jak w Norwegii<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"naturalnie Materia\u0142 powsta\u0142 w ramach akcji ekologicznej Cho\u0107 dwa mocarstwa znajduj\u0105 si\u0119 na innych kontynentach, to granica mi\u0119dzy…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":393114,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-393113","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116476592118274016","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393113","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=393113"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393113\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/393114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=393113"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=393113"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=393113"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}