{"id":393255,"date":"2026-04-27T13:29:10","date_gmt":"2026-04-27T13:29:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/393255\/"},"modified":"2026-04-27T13:29:10","modified_gmt":"2026-04-27T13:29:10","slug":"po-mamie-czy-po-tacie-oto-po-kim-dziedziczymy-inteligencje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/393255\/","title":{"rendered":"Po mamie, czy po tacie? Oto po kim dziedziczymy inteligencj\u0119"},"content":{"rendered":"<p>Inteligencja jest zapisana w genach, ale nie w jednym miejscu<\/p>\n<p>Inteligencja to bardzo z\u0142o\u017cona cecha. Obejmuje m.in. zdolno\u015b\u0107 logicznego my\u015blenia, uczenia si\u0119, analizowania informacji, wyci\u0105gania wniosk\u00f3w i\u00a0rozwi\u0105zywania problem\u00f3w. <\/p>\n<p>Badania prof. Roberta Plomina z\u00a0King\u2019s College London wskazuj\u0105, \u017ce zdolno\u015bci poznawcze nale\u017c\u0105 do cech stosunkowo stabilnych \u2014 mo\u017cna je mierzy\u0107 ju\u017c w\u00a0dzieci\u0144stwie, a\u00a0ich poziom w\u00a0pewnym stopniu utrzymuje si\u0119 tak\u017ce w\u00a0doros\u0142o\u015bci i\u00a0p\u00f3\u017aniejszym wieku.<\/p>\n<p>Znaczenie gen\u00f3w potwierdzaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c du\u017ce analizy genetyczne. W\u00a0badaniu opublikowanym w\u00a0&#8222;Nature Genetics&#8221; w\u00a02023\u00a0r. naukowcy opisali ponad 1200\u00a0wariant\u00f3w DNA powi\u0105zanych z\u00a0funkcjami poznawczymi. Nie s\u0105 to jednak &#8222;geny inteligencji&#8221; dzia\u0142aj\u0105ce pojedynczo. Ka\u017cdy z\u00a0nich ma niewielki wp\u0142yw, a\u00a0dopiero ich \u0142\u0105czny efekt mo\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na r\u00f3\u017cnice w\u00a0zdolno\u015bciach intelektualnych. Szacuje si\u0119, \u017ce czynniki genetyczne odpowiadaj\u0105 za ok. 50\u201380 proc. r\u00f3\u017cnic w\u00a0IQ mi\u0119dzy lud\u017ami.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/parenting.pl\/cos-tu-nie-pasuje-bystrzak-od-razu-widzi-te-bledy\/7277640197429536a\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" target=\"_blank\">Co\u015b tu nie pasuje. Bystrzak od razu widzi te b\u0142\u0119dy<\/a><\/p>\n<p>Dlaczego m\u00f3wi si\u0119, \u017ce inteligencj\u0119 dziedziczymy po matce?<\/p>\n<p>Popularna teoria wskazuje na szczeg\u00f3ln\u0105 rol\u0119 chromosomu X. To w\u0142a\u015bnie na nim znajduje si\u0119 wiele gen\u00f3w zwi\u0105zanych z\u00a0funkcjonowaniem m\u00f3zgu. Kobiety maj\u0105 dwa chromosomy X, a\u00a0m\u0119\u017cczy\u017ani jeden, dlatego matka zawsze przekazuje dziecku chromosom X. Ojciec przekazuje c\u00f3rce chromosom X, a\u00a0synowi chromosom Y.<\/p>\n<p>Z\u00a0tego powodu cz\u0119\u015b\u0107 naukowc\u00f3w uwa\u017ca, \u017ce matczyny wk\u0142ad genetyczny mo\u017ce mie\u0107 istotne znaczenie dla rozwoju zdolno\u015bci intelektualnych. Badania prowadzone m.in. przez Medical Research Council w\u00a0Glasgow sugerowa\u0142y, \u017ce kobiety cz\u0119\u015bciej s\u0105 &#8222;no\u015bniczkami&#8221; gen\u00f3w powi\u0105zanych z\u00a0inteligencj\u0105.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Nie oznacza to jednak, \u017ce rola ojca nie ma tu znaczenia. Jego geny r\u00f3wnie\u017c wp\u0142ywaj\u0105 na rozw\u00f3j dziecka, w\u00a0tym na temperament, emocje, motywacj\u0119, spos\u00f3b reagowania na stres czy predyspozycje spo\u0142eczne. A\u00a0te cechy tak\u017ce mog\u0105 wspiera\u0107 lub utrudnia\u0107 nauk\u0119.<\/p>\n<p>Zobacz tak\u017ce: <a href=\"https:\/\/parenting.pl\/nowy-przedmiot-w-szkole-ma-miec-bardziej-praktyczny-wymiar\/7277591874267424a\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" target=\"_blank\">Nowy przedmiot w\u00a0szkole. Ma mie\u0107 bardziej praktyczny wymiar<\/a><\/p>\n<p>Nie ma prostego podzia\u0142u: mama daje IQ, tata charakter<\/p>\n<p>Cho\u0107 has\u0142o, \u017ce <a href=\"https:\/\/parenting.pl\/od-ktorego-z-rodzicow-dzieci-dziedzicza-inteligencje-teraz-juz-wiadomo\/7108830208011008a\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\" target=\"_blank\">inteligencj\u0119<\/a> dziedziczymy g\u0142\u00f3wnie po matce, brzmi &#8222;chwytliwie&#8221;, rzeczywisto\u015b\u0107 jest bardziej skomplikowana. Zdolno\u015bci poznawcze s\u0105 wynikiem dzia\u0142ania tysi\u0119cy wariant\u00f3w genetycznych. Ka\u017cdy z\u00a0nich ma niewielki wp\u0142yw, a\u00a0dopiero ich suma mo\u017ce przek\u0142ada\u0107 si\u0119 na okre\u015blony potencja\u0142.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>W\u00a0badaniach naukowcy zidentyfikowali ponad tysi\u0105c wariant\u00f3w DNA zwi\u0105zanych z\u00a0funkcjami poznawczymi, IQ i\u00a0osi\u0105gni\u0119ciami edukacyjnymi. \u017baden z\u00a0nich nie dzia\u0142a jednak samodzielnie i\u00a0\u017caden nie przes\u0105dza o\u00a0tym, \u017ce dziecko b\u0119dzie &#8222;geniuszem&#8221;.<\/p>\n<p>\u015arodowisko mo\u017ce wzmocni\u0107 albo os\u0142abi\u0107 potencja\u0142<\/p>\n<p>Geny wyznaczaj\u0105 pewien zakres mo\u017cliwo\u015bci, ale nie decyduj\u0105 o\u00a0wszystkim. Ogromne znaczenie ma to, w\u00a0jakim \u015brodowisku dorasta dziecko. Bezpieczna wi\u0119\u017a z\u00a0opiekunami, rozmowy, czytanie, zach\u0119canie do zadawania pyta\u0144 i\u00a0wspieranie samodzielno\u015bci pomagaj\u0105 rozwija\u0107 zdolno\u015bci poznawcze.<\/p>\n<p>Znaczenie maj\u0105 r\u00f3wnie\u017c warunki w\u00a0czasie ci\u0105\u017cy, dieta matki, zdrowie dziecka, jako\u015b\u0107 edukacji i\u00a0dost\u0119p do bod\u017ac\u00f3w rozwijaj\u0105cych ciekawo\u015b\u0107. Dlatego trafne jest stwierdzenie: &#8222;DNA jest tylko ram\u0105 mo\u017cliwo\u015bci&#8221;. To, co dziecko zrobi z\u00a0odziedziczonym potencja\u0142em, zale\u017cy od wielu codziennych do\u015bwiadcze\u0144.<\/p>\n<p> <img role=\"presentation\" class=\"absolute left-1\/2 top-1\/2 max-h-[80%] max-w-[100px] -translate-x-1\/2 -translate-y-1\/2\" src=\"https:\/\/v.wpimg.pl\/ZXJfd3AudTkrBBIAbg54LGhcRlAxHQUrPgJGH2MAeGJoSQ1eIBI_K2UHAEVuBTY5KQMMXC0RPyoVERQdMgM9ejc\" loading=\"lazy\" decoding=\"async\"\/> <\/p>\n<p>Magdalena Pietras, dziennikarka Wirtualnej Polski<\/p>\n<p>\u0179r\u00f3d\u0142o: Nature Genetics<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Inteligencja jest zapisana w genach, ale nie w jednym miejscu Inteligencja to bardzo z\u0142o\u017cona cecha. Obejmuje m.in. zdolno\u015b\u0107&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":393256,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-393255","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116476914954361457","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393255","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=393255"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/393255\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/393256"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=393255"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=393255"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=393255"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}