Wyniki przygotowanego dla Onetu opracowania Bart\u0142omieja Szulca, EMBA (Executive Master of Business Administration) w ochronie zdrowia (SGH\u2013WUM), przedstawiamy dzi\u015b na naszej stronie. Najwa\u017cniejsza liczba to 186 mld z\u0142 \u2014 tyle wed\u0142ug szacunk\u00f3w specjalisty kosztuje \u0142\u0105cznie spo\u017cycie alkoholu w Polsce.<\/p>\n
Przedwczesne zgony to ogromny koszt dla pa\u0144stwa. Najwy\u017csza kwota w badaniu<\/p>\n
Co dok\u0142adnie oznacza ta liczba i w jaki spos\u00f3b zosta\u0142a policzona? Szulc w rozmowie z Onetem podkre\u015bla, \u017ce ju\u017c wcze\u015bniej ukazywa\u0142y si\u0119 opracowania na ten temat, a on w swojej pracy opiera\u0142 si\u0119 w du\u017cym stopniu na badaniach dr Katarzyny Ob\u0142\u0105kowskiej i dra Artura Bartoszewicza.<\/p>\n
Najwi\u0119ksz\u0105 pozycj\u0105 w zestawieniu \u2014 145,6 mld z\u0142 \u2014 stanowi „koszt przedwczesnych zgon\u00f3w spowodowany chorobami odalkoholowymi”. <\/p>\n
\u2014 Wed\u0142ug oficjalnych danych ze stron ministerialnych, co roku w Polsce umiera oko\u0142o 56 tys. os\u00f3b z powodu chor\u00f3b i zdarze\u0144 zwi\u0105zanych z alkoholem. To tak, jakby co roku znika\u0142o \u015bredniej wielko\u015bci miasto. Ta liczba dramatycznie ros\u0142a w ostatnich latach, nawet w tempie 9 proc. rocznie \u2014 m\u00f3wi Szulc.<\/p>\n
\u2014 T\u0119 liczb\u0119 56 tys. zgon\u00f3w przemno\u017cyli\u015bmy przez 2,6 mln z\u0142. To warto\u015b\u0107, jak\u0105 Krajowa Rada Bezpiecze\u0144stwa Ruchu Drogowego szacuje jako koszt spo\u0142eczny jednej \u015bmierci w wypadku drogowym. To nie jest tylko liczba, ale odzwierciedlenie realnych strat: utraconego \u017cycia, pracy, podatk\u00f3w i koszt\u00f3w dla systemu zdrowia. Przyj\u0119li\u015bmy t\u0119 metod\u0119, bo jest obecnie najbardziej wiarygodnym i oficjalnie stosowanym sposobem wyceny skutk\u00f3w \u015bmierci w Polsce \u2014 t\u0142umaczy autor wylicze\u0144.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
W opracowaniu kolejn\u0105 znacz\u0105c\u0105 pozycj\u0105 s\u0105 koszty leczenia schorze\u0144 zwi\u0105zanych z alkoholem. To kwota ponad 23 mld z\u0142. Szulc zaznacza, \u017ce tego rodzaju leczenie mo\u017ce obecnie poch\u0142ania\u0107 nawet 12 proc. ca\u0142ego bud\u017cetu Narodowego Funduszu Zdrowia<\/a>.<\/p>\n Na og\u00f3ln\u0105 sum\u0119 186 mld z\u0142 sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 te\u017c rzeczy, kt\u00f3re w pierwszej chwili mog\u0105 nie przychodzi\u0107 do g\u0142owy. \u2014 Podj\u0119li\u015bmy pr\u00f3b\u0119 oszacowania koszt\u00f3w, kt\u00f3re z powodu alkoholu ponosi wymiar sprawiedliwo\u015bci i s\u0142u\u017cby mundurowe. To znaczy, ile kosztuje nas wi\u0119ziennictwo, praca policji, prokurator\u00f3w, Stra\u017cy Granicznej w sprawach zwi\u0105zanych z u\u017cyciem alkoholu. Suma wynios\u0142a 1,25 mld z\u0142 \u2014 zaznacza Szulc.<\/p>\n Sk\u0105d akurat taka kwota? \u2014 Spojrzeli\u015bmy na dane statystyczne. Policja przy raportowaniu przest\u0119pstw czasem okre\u015bla stan trze\u017awo\u015bci sprawcy. Analizowali\u015bmy wi\u0119c, ile z powa\u017cnych czyn\u00f3w \u2014 takich jak zab\u00f3jstwa czy rozboje \u2014 zosta\u0142o pope\u0142nionych przez osoby nietrze\u017awe. Nast\u0119pnie zestawiali\u015bmy te dane ze \u015brednim czasem pracy funkcjonariusza nad spraw\u0105 i jego wynagrodzeniem. W ten spos\u00f3b dochodzili\u015bmy do wyniku pokazuj\u0105cego, ile kosztuje jego praca nad spraw\u0105. Podobnie robili\u015bmy z prokuratorami czy kuratorami \u2014 wyja\u015bnia autor opracowania.<\/p>\n Wy\u017csza akcyza na piwo? To nie w\u00f3dka dostarcza Polakom najwi\u0119cej alkoholu<\/p>\n W raporcie pojawiaj\u0105 si\u0119 nie tylko koszty, ale tak\u017ce zyski, kt\u00f3re osi\u0105ga pa\u0144stwo w zwi\u0105zku z produkcj\u0105 i obrotem alkoholem. W ubieg\u0142ym roku by\u0142o to 16,5 mld z\u0142. Chodzi o podatki, przede wszystkim dobrze znan\u0105 i kojarzon\u0105 z alkoholem akcyz\u0119.<\/p>\n \u2014 To ogromna kwota, wi\u0119c trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce dla ka\u017cdego rz\u0105du rezygnacja z takich wp\u0142yw\u00f3w by\u0142aby decyzj\u0105 bardzo trudn\u0105 \u2014 m\u00f3wi Szulc. \u2014 Problem w tym, \u017ce te przychody stanowi\u0105 zaledwie u\u0142amek koszt\u00f3w, jakie ponosimy jako spo\u0142ecze\u0144stwo z powodu alkoholu.<\/p>\n \u2014 W butelce w\u00f3dki oko\u0142o 71 proc. ceny to podatki, g\u0142\u00f3wnie akcyza \u2014 t\u0142umaczy autor opracowania. \u2014 W butelce piwa to 35-38 proc. Widzimy, \u017ce dwukrotnie wy\u017cej opodatkowana jest w\u00f3dka, a to piwo przez ostatnie dekady dostarcza Polakom ponad po\u0142ow\u0119 spo\u017cywanego alkoholu. Z ekonomicznego i zdrowotnego punktu widzenia nale\u017ca\u0142oby wi\u0119c rozwa\u017cy\u0107 podniesienie akcyzy na piwo. Tak, aby system podatkowy lepiej odzwierciedla\u0142 rzeczywisty poziom szkodliwo\u015bci poszczeg\u00f3lnych trunk\u00f3w.<\/p>\n Szulc wskazuje, \u017ce w ostatnich latach akcyza ros\u0142a o 5 proc. rocznie. \u2014 To mniej ni\u017c wynios\u0142a inflacja i wzrost p\u0142ac. W praktyce oznacza to, \u017ce alkohol realnie tanieje, a przeci\u0119tny Polak mo\u017ce dzi\u015b pozwoli\u0107 sobie na zakup wi\u0119kszej ilo\u015bci alkoholu ni\u017c jeszcze kilka lat temu \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n Pewnych tragedii nie da si\u0119 wyceni\u0107<\/p>\n Liczby 186 mld z\u0142 nie mo\u017cna traktowa\u0107 jako ostatecznej. To raczej pewien szacunek, pokazuj\u0105cy skal\u0119 problemu.<\/p>\n \u2014 Jest problem z danymi, do kt\u00f3rych mamy dost\u0119p w Polsce. Przede wszystkim taki, \u017ce w ich zbieraniu nie ma konsekwencji \u2014 zaznacza Bart\u0142omiej Szulc. \u2014 Ma\u0142o jest ministerstw czy instytucji, kt\u00f3re co roku publikowa\u0142yby dane w taki sam spos\u00f3b, brak te\u017c im systematyczno\u015bci. Z tego powodu wi\u0119kszo\u015b\u0107 wylicze\u0144 trzeba opiera\u0107 na szacunkach, chocia\u017cby koszt leczenia schorze\u0144 alkoholowych.<\/p>\n \u2014 S\u0105 te\u017c koszty, kt\u00f3rych nie spos\u00f3b policzy\u0107 \u2014 dodaje. \u2014 Po pierwsze \u2014 z powodu braku danych, a po drugie \u2014 dlatego, \u017ce pewnych ludzkich tragedii nie da si\u0119 wyceni\u0107. Mam na my\u015bli krzywdy dzieci dorastaj\u0105cych w rodzinach alkoholowych, dzieci z FAS (alkoholowym zespo\u0142em p\u0142odowym) czy doros\u0142ych z syndromem DDA (doros\u0142ych dzieci alkoholik\u00f3w). To nie tylko problem zdrowia publicznego, ale tak\u017ce dramat pokoleniowy.<\/p>\n \u2014 Dlatego potrzebna jest nie tylko dyskusja o akcyzie, ale ca\u0142o\u015bciowa strategia ograniczenia szk\u00f3d alkoholowych w Polsce, oparta na danych, profilaktyce i edukacji \u2014 uwa\u017ca Szulc. \u2014 Dzi\u015b koszty spo\u0142eczne i ekonomiczne alkoholu s\u0105 kilkukrotnie wy\u017csze ni\u017c wp\u0142ywy z jego sprzeda\u017cy. To rachunek, kt\u00f3rego pa\u0144stwo nie mo\u017ce d\u0142u\u017cej ignorowa\u0107.<\/p>\n Opracowanie Bart\u0142omieja Szulca jest cz\u0119\u015bci\u0105 pracy „Aspekt spo\u0142eczny, medyczny, prawny oraz finansowy spo\u017cycia alkoholu” napisanej wsp\u00f3lnie z Amadeuszem Ku\u017aniarskim, Krzysztofem Kopciem, Grzegorzem Rychwalskim i dr. hab. n.med. Danielem \u015ali\u017cem pod okiem prof. Waldemara Rogowskiego.<\/p>\n Dzi\u0119kujemy redakcji OKO.press za pomoc w koordynacji badania<\/p>\n ***<\/p>\n