![\"GIF\"](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/2190930-860x545-9ac57cecf8.jpg\")
<\/p>\nJakie s\u0105 przyczyny uzale\u017cnienia Polski od lek\u00f3w z Azji.<\/p>\n
Dlaczego Chiny zdominowa\u0142y globalny rynek lek\u00f3w generycznych.<\/p>\n
Czy Polska powinna inwestowa\u0107 w rozw\u00f3j krajowej produkcji lek\u00f3w.<\/p>\n
Co robimy, by zapewni\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 lek\u00f3w w sytuacjach kryzysowych.<\/p>\n
Za kraj suwerenny lekowo uznaje si\u0119 pa\u0144stwo, kt\u00f3re posiada zdolno\u015bci do wyprodukowania przynajmniej niekt\u00f3rych lek\u00f3w tak, by zagwarantowa\u0107 podstawow\u0105 form\u0119 leczenia wi\u0119kszo\u015bci chor\u00f3b populacyjnych. Czy Polska jest takim krajem?<\/p>\n
Na pewno trudno m\u00f3wi\u0107 w naszym przypadku o suwerenno\u015bci lekowej.<\/p>\n
Dlaczego? Jak walczy\u0107 z tym, \u017ce jeste\u015bmy w du\u017cym stopniu uzale\u017cnieni od tego, \u017ce API, czyli substancje, kt\u00f3re s\u0105 wykorzystywane do produkcji lek\u00f3w, sprowadzamy w du\u017cej mierze z kraj\u00f3w azjatyckich, zw\u0142aszcza Indii i Chin?\u00a0<\/p>\n
Przede wszystkim od wielu lat priorytetem by\u0142a cena. Globalizacja spowodowa\u0142a, \u017ce naszym naturalnym kierunkiem przy obni\u017caniu cen, a co za tym idzie, w zwi\u0119kszaniu dost\u0119pno\u015bci ekonomicznej do lek\u00f3w, by\u0142o to, \u017ce szukali\u015bmy ta\u0144szych dostawc\u00f3w p\u00f3\u0142produkt\u00f3w. Jeszcze 25 lat temu Europa odpowiada\u0142a globalnie za produkcje 50 proc. API. Teraz jest to poziom niespe\u0142na 25 proc., a m\u00f3wimy o zmianach w obr\u0119bie zaledwie dw\u00f3ch dekad.<\/p>\n
Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 taki post\u0119p w tym sektorze ze strony pa\u0144stw azjatyckich?<\/p>\n
Obecna strategia rozwoju bran\u017cy farmaceutycznej w Chinach mia\u0142a sw\u00f3j pocz\u0105tek na Kongresie Ludowym w 1992 roku. Kraj, kt\u00f3ry w latach 70. i nawet 80. cierpia\u0142 na ogromne niedobory lek\u00f3w, uzna\u0142, \u017ce nale\u017cy bardzo inwestowa\u0107 w ten sektor. W latach 90. Chiny wprowadzi\u0142y strategi\u0119 „wzrostu za wszelk\u0105 cen\u0119”, kt\u00f3ra polega\u0142a na zwi\u0119kszeniu poda\u017cy lek\u00f3w, przy jednoczesnym pobudzeniu lokalnej gospodarki. Efektem tej polityki by\u0142 gwa\u0142towny wzrost wydajno\u015bci w produkcji powszechnie stosowanych substancji. To spowodowa\u0142o, \u017ce w ci\u0105gu zaledwie 20 lat chi\u0144skie fabryki zdominowa\u0142y sektor lek\u00f3w generycznych.<\/p>\n
Czyli ta\u0144szych odpowiednik\u00f3w oryginalnych lek\u00f3w zawieraj\u0105cych t\u0119 sam\u0105 substancj\u0119 czynn\u0105, co pierwowz\u00f3r, w tej samej dawce i postaci.\u00a0<\/p>\n
Dok\u0142adnie. Chiny sta\u0142y si\u0119 niekwestionowan\u0105 pot\u0119g\u0105 w produkcji API, kontroluj\u0105c oko\u0142o 80% globalnego \u0142a\u0144cucha dostaw generycznych API. Ta dominacja jest wynikiem przewagi w masowej produkcji, wysokiej efektywno\u015bci kosztowej i d\u0142ugoterminowego wsparcia pa\u0144stwowego. Co istotne, od 2015 roku po ugruntowaniu pozycji w segmencie lek\u00f3w generycznych zacz\u0119to inwestowa\u0107 tak\u017ce w leki innowacyjne. Udzia\u0142 Chin w globalnym rozwoju lek\u00f3w wzr\u00f3s\u0142 z zaledwie 3% w 2013 roku do 28% w 2023 roku.\u00a0<\/p>\n
Chodzi o \u015brodki stosowane m.in. w terapiach onkologicznych?<\/p>\n
Tak, gdy\u017c jest to jedna z najbardziej rozwijaj\u0105cych si\u0119 ga\u0142\u0119zi farmakologii. Wzrost innowacyjno\u015bci zosta\u0142 wsparty przez dynamiczny rozw\u00f3j kapita\u0142u ludzkiego. Zrozumiano te\u017c, \u017ce ten sektor wymaga zaufania globalnego i efektywno\u015bci. W zwi\u0105zku z tym rozpocz\u0119to rewolucyjn\u0105 reform\u0119 systemu przegl\u0105du i zatwierdzania lek\u00f3w.\u00a0<\/p>\n
Europa przespa\u0142a okres, w kt\u00f3rym Chiny si\u0119 rozwija\u0142y?<\/p>\n
Troch\u0119 tak. Plan zak\u0142ada\u0142 obni\u017canie cen, by zwi\u0119kszy\u0107 dost\u0119pno\u015b\u0107 terapii, co zrealizowa\u0142o si\u0119\u00a0 kosztem produkcji w\u0142asnej oraz doprowadzi\u0142o do uzale\u017cnieni od rynk\u00f3w azjatyckich.\u00a0<\/p>\n
Ile lat potrzeba, by nadrobi\u0107 ten czas i \u017ceby\u015bmy jako Polska czy Europa stali si\u0119 bardziej suwerenni w tym obszarze?\u00a0<\/p>\n
Gdyby sz\u0142y za tym ogromne inwestycje, to niezale\u017cno\u015b\u0107 lekow\u0105 mogliby\u015bmy odzyska\u0107 w bardzo kr\u00f3tkim czasie. Mamy potrzebn\u0105 infrastruktur\u0119, potencja\u0142 intelektualny i dost\u0119p do nowoczesnych rozwi\u0105za\u0144. Nie zapominajmy, \u017ce aktualnie w przypadku lek\u00f3w innowacyjnych prawie 70 proc. API do ich produkcji powstaje na naszym kontynencie. W tym obszarze dominujemy. Natomiast je\u015bli chodzi o sektor generyczny proporcje s\u0105 zupe\u0142nie inne, co dobitnie pokazuje, \u017ce t\u0119 niezale\u017cno\u015b\u0107 faktycznie tracimy.<\/p>\n
Czyli bez problemu mogliby\u015bmy j\u0105 odzyska\u0107, ale wszystko rozchodzi si\u0119 o pieni\u0105dze?<\/p>\n
Je\u015bli ten sam lek lub jego produkcja na rynkach azjatyckich niejednokrotnie kosztuje nawet o 50 proc. mniej, to w tym momencie mogliby\u015bmy zapyta\u0107: czy nasi pacjenci byliby w stanie p\u0142aci\u0107 nawet kilkadziesi\u0105t procent wi\u0119cej za leki?<\/p>\n
Wi\u0119kszo\u015bci raczej nie.\u00a0<\/p>\n
Dok\u0142adnie, a warto te\u017c podkre\u015bli\u0107, \u017ce wy\u017csze ceny lek\u00f3w w spos\u00f3b istotny zmniejszy\u0142yby dost\u0119pno\u015b\u0107 ekonomiczn\u0105 pacjent\u00f3w do lek\u00f3w, co w do\u015b\u0107 kr\u00f3tkiej perspektywie pogorszy\u0142oby ich sytuacje zdrowotn\u0105. Jako kraje europejskie musimy podj\u0105\u0107 zobowi\u0105zanie, by utrzyma\u0107 i rozbudowa\u0107 zdolno\u015bci produkcyjne. To si\u0119 stopniowo dzieje, ale \u017ceby to robi\u0107 m\u0105drze, nie mo\u017cemy ze sob\u0105 konkurowa\u0107, tylko wsp\u00f3\u0142dzia\u0142a\u0107, by nie rozdrobni\u0107 naszego potencja\u0142u, kt\u00f3ry mimo wszystko dalej jest na wysokim poziomie.<\/p>\n
Czy Polska ma zapas lek\u00f3w na wypadek wybuchu wojny i prowadzenia dzia\u0142a\u0144 militarnych na naszym terytorium?<\/p>\n
Mamy zapas lek\u00f3w, ale pami\u0119tajmy, \u017ce w sytuacji ekstremalnej \u2013 a do takich zaliczaj\u0105 si\u0119 dzia\u0142ania wojenne – tylko odpowiednia reglamentacja spowoduje, \u017ce oka\u017ce si\u0119 on wystarczaj\u0105cy. Przed wojn\u0105 w Ukrainie krajowa produkcja lek\u00f3w gotowych zabezpiecza\u0142a ok. 70% wszystkich lek\u00f3w sprzedawanych w aptekach. Mimo to w pierwszej fazie pe\u0142noskalowej wojny zapasy lek\u00f3w krytycznych spad\u0142y do poziomu wystarczaj\u0105cego na mniej ni\u017c 10 dni. Sytuacja, w kt\u00f3rej dochodzi do konfliktu zbrojnego czy jakiegokolwiek innego zagro\u017cenia, powoduje, \u017ce zapasy radykalnie topniej\u0105.\u00a0<\/p>\n
<\/p>\n
Fot. G\u0142\u00f3wny Inspektor Farmeceutyczny \u0141ukasz Pietrzak podczas EKG w Katowicach<\/p>\n
Mamy mechanizmy, z kt\u00f3rych mo\u017cemy skorzysta\u0107, by racjonalizowa\u0107 polityk\u0119 lekow\u0105. Ministerstwo Zdrowia przewiduje takie scenariusze i tworzone s\u0105 okre\u015blone procedury. W ko\u0144cu nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce jeste\u015bmy krajem przyfrontowym. Ale musimy te\u017c przewidywa\u0107 sytuacje, kt\u00f3re niekoniecznie b\u0119d\u0105 zwi\u0105zane bezpo\u015brednio z wojn\u0105, np. przerwanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w dostaw z powodu sytuacji geopolitycznych, kryzys\u00f3w, czy chocia\u017cby lokalnych kl\u0119sk \u017cywio\u0142owych.\u00a0<\/p>\n
Np. powodzie, kt\u00f3re we wrze\u015bniu 2024 roku nawiedzi\u0142y po\u0142udnie Polski.\u00a0<\/p>\n
Chocia\u017cby. Ale te\u017c np. to, co jaki\u015b czas temu mia\u0142o miejsce na P\u00f3\u0142wyspie Iberyjskim, czyli wielodniowe problemy z dostawami pr\u0105du. Musimy wiedzie\u0107, jak w takiej sytuacji wydawa\u0107 leki, zw\u0142aszcza, \u017ce przy pe\u0142nej informatyzacji recept i system\u00f3w aptecznych, brak energii elektrycznej i internetu mo\u017ce zwyczajnie sparali\u017cowa\u0107 system dystrybucji lek\u00f3w. Rozwa\u017camy mo\u017cliwe scenariusze, aby przygotowa\u0107 system tak, aby by\u0142 on jak najbardziej odporny.<\/p>\n
Jeste\u015bmy s\u0105siadem kraju, w kt\u00f3rym od kilku lat trwa wojna. Musieli\u015bmy zmierzy\u0107 si\u0119 cho\u0107by z potrzeb\u0105 udzielenia szeroko rozumianej pomocy humanitarnej. Du\u017ca liczba uchod\u017ac\u00f3w, kt\u00f3rzy trafili do Polski w tym okresie, zwi\u0119kszy\u0142a nasze zapotrzebowanie lekowe. Dzi\u0119ki odpowiedniej, racjonalnej polityce uda\u0142o si\u0119 nad tym wszystkim zapanowa\u0107.\u00a0<\/p>\n
Jeste\u015bmy ponad 37-milionowym krajem, wi\u0119c nale\u017cy tak\u017ce uwzgl\u0119dni\u0107, \u017ce w przypadku potencjalnego ataku z jednego dominuj\u0105cego kierunku mo\u017ce doj\u015b\u0107 do przemieszczania si\u0119 ludno\u015bci cywilnej. Dlatego projektuj\u0105c odpowiednie rozwi\u0105zania musimy wzmacnia\u0107 infrastruktur\u0119 tak, aby by\u0142a odporna na ewentualny nag\u0142y wzrost wynikaj\u0105cy z masowych migracji.\u00a0<\/p>\n
Czy mo\u017cliwa jest sytuacja, w kt\u00f3rej w aptekach brakuje lek\u00f3w, bo s\u0105 np. zabezpieczane dla wojska?<\/p>\n
System zaopatrzenia wojska jest zupe\u0142nie inny ni\u017c w przypadku ludno\u015bci cywilnej. Aktualna sytuacja w zakresie dost\u0119pno\u015bci lek\u00f3w dla pacjent\u00f3w jest jedn\u0105 z najlepszych jak\u0105 obserwujemy od lat. W ramach ministerstwa funkcjonuje zesp\u00f3\u0142 ds. przeciwdzia\u0142ania niedoborowi lek\u00f3w i naprawd\u0119 zar\u00f3wno z perspektywy \u015brodowiska medycznego, jak i rynku widzimy, \u017ce sytuacja si\u0119 poprawia. Nie chcemy by\u0107 jako pa\u0144stwo zaskakiwani tego typu problemami, bo mog\u0105 mie\u0107 one negatywne skutki dla spo\u0142ecze\u0144stwa. Przerabiali\u015bmy to w trakcie pandemii i na pocz\u0105tku pe\u0142noskalowej wojny w Ukrainie.<\/p>\n
Dlatego resort zdrowia podejmuje szereg aktywno\u015bci, \u017ceby przeciwdzia\u0142a\u0107 tego typu zjawiskom. Aktualne zapasy zgromadzone w ramach normalnego funkcjonowania hurtowni, producent\u00f3w, jak i aptek zabezpieczaj\u0105 nas na wiele miesi\u0119cy.<\/p>\n
A sytuacje ekstremalne?<\/p>\n
Tu zawsze istnieje mo\u017cliwo\u015b\u0107 uruchomienia procedury reglamentacji. Uczymy si\u0119 na podstawie ostatnich konflikt\u00f3w oraz sytuacji kryzysowych, tak aby odpowiednio temu zaradzi\u0107. W ostatnich latach wskutek pandemii czy wojny za wschodni\u0105 granic\u0105 rynek lek\u00f3w by\u0142 mocno eksploatowany, dlatego mog\u0142o powsta\u0107 subiektywne wra\u017cenie, \u017ce czasem tych lek\u00f3w brakuje. Niemniej jako pa\u0144stwo mamy mechanizmy, by temu przeciwdzia\u0142a\u0107.\u00a0<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Radio ZET<\/p>\n
By\u0142e\u015b \u015bwiadkiem czego\u015b niespodziewanego? Masz temat, kt\u00f3rym powinni\u015bmy si\u0119 zaj\u0105\u0107?<\/p>\n