Trump i Putin stworzyli Europie zupe\u0142nie nowe \u015brodowisko do dzia\u0142ania<\/a>. Wiele spraw nagle sta\u0142o si\u0119 wagi egzystencjalnej. To ju\u017c nie s\u0105 opcje dodatkowe, tylko konieczno\u015b\u0107.\n <\/p>\n\n Jest kilka obszar\u00f3w, w kt\u00f3rych trzeba przyspieszy\u0107. Obrona i bezpiecze\u0144stwo to jeden. Drugi to energia, zw\u0142aszcza po wojnie z Iranem. A trzeci to powa\u017cniejsze pytanie: jak zrobi\u0107 z Unii prawdziw\u0105 wsp\u00f3lnot\u0119 bezpiecze\u0144stwa, zdoln\u0105 broni\u0107 si\u0119 przed presj\u0105 gospodarcz\u0105 Chin, USA czy innych graczy.\n <\/p>\n
\n To bardzo trudne tematy i nie wsz\u0119dzie problemem numer jeden by\u0142y akurat W\u0119gry. Je\u015bli m\u00f3wimy o Chinach, to popatrzmy na Niemcy, bo ich relacje gospodarcze z Pekinem s\u0105 wa\u017cniejsze ni\u017c reszty Unii razem wzi\u0119tej.\n <\/p>\n
\n Du\u017ce r\u00f3\u017cnice w Unii s\u0105 w relacjach transatlantyckich. Polska, a przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 waszej sceny politycznej, jest bardziej niech\u0119tna do otwartego konfliktu z USA ni\u017c cz\u0119\u015b\u0107 innych pa\u0144stw.\n <\/p>\n
\n W Berlinie s\u0142ycha\u0107, \u017ce czas do przysz\u0142orocznych wybor\u00f3w we Francji to by\u0107 mo\u017ce ostatnia szansa dla liberalnej demokracji w ca\u0142ej Unii. Widmo Jordana Bardelli w Pa\u0142acu Elizejskim mo\u017ce przyspieszy\u0107 takie sprawy jak unia rynk\u00f3w kapita\u0142owych czy wdra\u017canie zalece\u0144 z raportu Mario Draghiego, o kt\u00f3rych od dawna si\u0119 m\u00f3wi, ale niewiele robi.\n <\/p>\n
\n Problem polega na tym, \u017ce czasu nie ma du\u017co, a polityka krajowa cz\u0142onk\u00f3w UE jest bardzo skomplikowana. Rz\u0105dy s\u0105 kruche, horyzont wyborczy kr\u00f3tki, a wszystko, co wygl\u0105da na kosztowne, natychmiast rodzi op\u00f3r. Mimo to ten moment mo\u017ce cz\u0119\u015b\u0107 z nich o\u015bmieli\u0107. To nie jest ma\u0142a zmiana, bo Orb\u00e1n by\u0142 intelektualnym i politycznym liderem wsp\u00f3\u0142czesnego populizmu.\n <\/p>\n
Spodziewasz si\u0119 we Francji zwyci\u0119stwa Bardelli czy nowego Macrona?<\/p>\n
\n \u2014 Nie wiadomo jeszcze, kto dok\u0142adnie b\u0119dzie kandydatem Zjednoczenia Narodowego \u2014 Le Pen czy Bardella \u2014 ale na dzi\u015b najbardziej prawdopodobny wydaje si\u0119 Bardella. W sonda\u017cach wypada bardzo dobrze. Z kandydatem centroprawicy m\u00f3g\u0142by i\u015b\u0107 \u0142eb w \u0142eb, ale z M\u00e9lenchonem w drugiej turze wygra\u0142by mia\u017cd\u017c\u0105co.\n <\/p>\n
We Francji czu\u0107 ogromn\u0105 frustracj\u0119 wobec Macrona. On jest tam naprawd\u0119 nielubiany.<\/p>\n
\n \u2014 Na razie nie wida\u0107 kogo\u015b, kto odegra\u0142by rol\u0119 podobn\u0105 do tej Macrona, gdy pojawi\u0142 si\u0119 po raz pierwszy, nios\u0105c obietnic\u0119 zmiany, optymizm, energi\u0119, nadziej\u0119. A Bardella ma t\u0119 przewag\u0119, \u017ce jest bardzo m\u0142ody, nie jest obci\u0105\u017cony historycznymi decyzjami Frontu Narodowego Le Pen seniora i sprawia wra\u017cenie polityka niezwykle elastycznego \u2014 takiego, kt\u00f3ry powie to, co trzeba, \u017ceby wygra\u0107. Wygl\u0105da wi\u0119c jak twarz zmiany, a centrum, centrolewica i centroprawica wci\u0105\u017c nie przedstawi\u0142y kontrprojektu, kt\u00f3ry porwa\u0142by wyobra\u017ani\u0119.\n <\/p>\n
\n Gdybym mia\u0142 dzi\u015b stawia\u0107 pieni\u0105dze, powiedzia\u0142bym, \u017ce ryzyko prezydentury Bardelli jest bardzo du\u017ce. Wszystko zale\u017cy od tego, kto wejdzie z nim do drugiej tury, ale czas ucieka.\n <\/p>\n
Co by\u0142o najwi\u0119kszym b\u0142\u0119dem Macrona? I drugie pytanie: je\u015bli wygra Bardella, to p\u00f3jdzie bardziej drog\u0105 Meloni czy raczej Orb\u00e1na?<\/p>\n
\n \u2014 Macron jest bez w\u0105tpienia bardzo inteligentny i bardzo \u015bwiadomy w\u0142asnej b\u0142yskotliwo\u015bci. Wielu Francuz\u00f3w ma poczucie, \u017ce patrzy na nich z g\u00f3ry. To irytuje, cho\u0107 nie t\u0142umaczy jeszcze skali emocji.\n <\/p>\n
Druga cz\u0119\u015b\u0107 odpowiedzi dotyczy francuskiej kultury politycznej. Jeszcze przed obj\u0119ciem urz\u0119du Macron wyda\u0142 ksi\u0105\u017ck\u0119 „Rewolucja”, a we Francji wci\u0105\u017c \u017cywe jest co\u015b, co mo\u017cna by nazwa\u0107 rewolucyjn\u0105 wyobra\u017ani\u0105. Jest tam te\u017c to, co Francuzi nazywaj\u0105 d\u00e9gagisme \u2014 odruchem wyrzucania rz\u0105dz\u0105cych. I Macron jest dzi\u015b w\u0142a\u015bnie po z\u0142ej stronie tego odruchu: tym, kt\u00f3rego trzeba wyrzuci\u0107.<\/p>\n
\n Kiedy wchodzi\u0142 do polityki, jego ulubion\u0105 formu\u0142\u0105 by\u0142o „en m\u00eame temps”, czyli jednocze\u015bnie to i tamto \u2014 rodzaj trzeciej drogi mi\u0119dzy prawic\u0105 a lewic\u0105. Przez pewien czas naprawd\u0119 zajmowa\u0142 ogromn\u0105 przestrze\u0144 w centrum i tym samym zdemolowa\u0142 zar\u00f3wno Parti\u0119 Socjalistyczn\u0105, jak i centroprawicowych Republikan\u00f3w. Tyle \u017ce z czasem zacz\u0105\u0142 rz\u0105dzi\u0107 coraz bardziej na prawo i wch\u0142ania\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 retoryki skrajnej prawicy w sprawach migracji, bezpiecze\u0144stwa czy porz\u0105dku publicznego. Problem w tym, \u017ce robi\u0142 to nieautentycznie. Nie zaoferowa\u0142 sp\u00f3jnej alternatywy, tylko wygl\u0105da\u0142, jakby goni\u0142 przeciwnik\u00f3w i kopiowa\u0142 ich j\u0119zyk. W efekcie wzmocni\u0142 popyt na to, co reprezentuje prawica, a jednocze\u015bnie zrazi\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 lewicy, kt\u00f3ra skr\u0119ci\u0142a jeszcze bardziej na lewo.\n <\/p>\n
\n Rozpisa\u0142 niepotrzebne przedterminowe wybory parlamentarne, w kt\u00f3rych nie uzyska\u0142 wi\u0119kszo\u015bci. Od tego czasu miota si\u0119 od kryzysu do kryzysu, wymienia premier\u00f3w, ma problem z bud\u017cetami i traci polityczn\u0105 energi\u0119.\n <\/p>\n
\n No i wreszcie polityka mi\u0119dzynarodowa. Macron wielokrotnie wyprzedza\u0142 innych w rozpoznawaniu trend\u00f3w i potrafi\u0142 dokonywa\u0107 du\u017cych zwrot\u00f3w: od pob\u0142a\u017cliwo\u015bci wobec Rosji do twardego wsparcia Ukrainy, od sceptycyzmu wobec rozszerzenia UE do obrony rozszerzenia. To by\u0142y naprawd\u0119 du\u017ce ruchy. Tylko \u017ce cz\u0119sto jest on przyw\u00f3dc\u0105 bez wyznawc\u00f3w. Tak bardzo chce by\u0107 pierwszy i mie\u0107 racj\u0119, \u017ce nie wykonuje \u017cmudnej pracy budowania koalicji. Skutek jest taki, \u017ce zostaje samotny.\n <\/p>\n
\n Je\u015bli chodzi o Bardell\u0119, w jego obozie trwa sp\u00f3r, czy i\u015b\u0107 drog\u0105 Orb\u00e1na, czy raczej Meloni. Cz\u0119\u015b\u0107 sygna\u0142\u00f3w wskazuje na „melonizacj\u0119”. Wida\u0107 to cho\u0107by w sprawie Ukrainy. Rassemblement National by\u0142o kiedy\u015b bardzo prorosyjskie, a dzi\u015b przesuwa si\u0119 w stron\u0119 bardziej \u00adproukrai\u0144\u00adsk\u0105. Kiedy rozmawiasz z nimi, s\u0142yszysz o „strategii 51 procent” \u2014 wiedz\u0105, \u017ce trzeba przej\u015b\u0107 od partii skrajnej z wiernym twardym elektoratem do partii zdolnej wygra\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w drugiej turze.\n <\/p>\n
\n St\u0105d ich d\u0142ugotrwa\u0142a strategia „odczarowywania” partii, czyli odklejania od siebie etykiety toksyczno\u015bci. W wymiarze mi\u0119dzynarodowym oznacza to dystansowanie si\u0119 od Putina, a tak\u017ce od Trumpa. Wida\u0107 to by\u0142o w ich wypowiedziach o Grenlandii czy Wenezueli. Nawet w sprawie Iranu, gdzie mo\u017cna by si\u0119 spodziewa\u0107 bardzo prostego odruchu antyislamskiego, te\u017c byli do\u015b\u0107 sceptyczni wobec wojny.\n <\/p>\n
W kraju staraj\u0105 si\u0119 budowa\u0107 now\u0105 mozaik\u0119 elektoratu: wie\u015b, ma\u0142e miasta, przedmie\u015bcia, m\u0142odzi. I Bardella jest w tym skuteczny. Dawny Front Narodowy nie radzi\u0142 sobie szczeg\u00f3lnie dobrze z m\u0142odymi, a dzi\u015b Rassemblement National jest w\u015br\u00f3d m\u0142odych bardzo mocne \u2014 podobnie jak sporo innych partii skrajnej prawicy w Europie.<\/p>\n
\n Czyli wiele wskazuje na scenariusz bardziej melonowski ni\u017c orbanowski, ale nie wszyscy w partii to podzielaj\u0105. Jemu \u0142atwiej te\u017c uciec od przesz\u0142o\u015bci, bo by\u0142 dzieckiem, kiedy Jean\u2011Marie Le Pen wyg\u0142asza\u0142 swoje najbardziej kompromituj\u0105ce tyrady.\n <\/p>\n
Przejd\u017amy do Iranu i Ameryki. To ju\u017c punkt, po kt\u00f3rym Trump si\u0119 nie odbije?<\/p>\n
\n \u2014 W\u0142a\u015bnie sp\u0119dzi\u0142em tydzie\u0144 w Waszyngtonie i Nowym Jorku. Wszyscy, z kt\u00f3rymi rozmawia\u0142em \u2014 demokraci i ludzie z obozu MAGA \u2014 s\u0105 w szoku i dezorientacji. Bardzo wielu nie potrafi\u0142o zaakceptowa\u0107 tego, co m\u00f3wi Trump. Dla sporej grupy \u2014 tak\u017ce z jego zaplecza \u2014 gro\u017aba starcia ca\u0142ych cywilizacji brzmia\u0142a niemal ludob\u00f3jczo.\n <\/p>\n
\n Ameryka jest dzi\u015b w gor\u0105czce, ludzie nie bardzo wiedz\u0105, na czym stoj\u0105. Nawet w samym obozie MAGA s\u0105 du\u017ce spory o Izrael, o rol\u0119 technobraci, o kierunek ca\u0142ego projektu. A za stylem rz\u0105dzenia Trumpa trudno nad\u0105\u017cy\u0107 nawet jego administracji.\n <\/p>\n
Dlaczego w takim razie wys\u0142a\u0142 wiceprezydenta do rozm\u00f3w z Ira\u0144czykami?<\/p>\n
\n \u2014 Nie potrafi\u0119 wej\u015b\u0107 Trumpowi do g\u0142owy, ale Vance du\u017co mocniej ni\u017c inni by\u0142 kojarzony z ide\u0105 pow\u015bci\u0105gliwo\u015bci w polityce zagranicznej. Reprezentowa\u0142 to, co Trump obiecywa\u0142 w kampanii: ko\u0144czenie wojen, a nie ich zaczynanie. Mocno naciska\u0142 na porozumienie w sprawie Ukrainy, a jego \u015brodowisko by\u0142o sceptyczne wobec wojny z Iranem.\n <\/p>\n
\n Jest te\u017c inny element. Ira\u0144czycy przestali ufa\u0107 dotychczasowym kana\u0142om negocjacyjnym, bo zostali zbombardowani po rundzie rozm\u00f3w, po kt\u00f3rych wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do porozumienia. Vance m\u00f3g\u0142 wi\u0119c by\u0107 pr\u00f3b\u0105 otwarcia nowego kana\u0142u.\n <\/p>\n
\n W polityce zagranicznej jest mn\u00f3stwo niepewno\u015bci, za to w krajowej s\u0105 ogromne nadzieje przeciwnik\u00f3w Trumpa zwi\u0105zane z wyborami po\u0142\u00f3wkowymi. Cz\u0119\u015b\u0107 demokrat\u00f3w liczy nawet, \u017ce w listopadzie zdob\u0119d\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 nie tylko w Izbie Reprezentant\u00f3w, ale i Senacie. Trumpowi trudniej by\u0142oby przepycha\u0107 ustawy w Kongresie, ale paradoksalnie m\u00f3g\u0142by jeszcze bardziej uaktywni\u0107 si\u0119 na arenie mi\u0119dzynarodowej. Jedno wydaje si\u0119 jasne: nie wr\u00f3cimy ju\u017c do Ameryki przewidywalnej, niezawodnej, konsultuj\u0105cej si\u0119 z sojusznikami.\n <\/p>\n
Tylko w tej kadencji czy tak\u017ce p\u00f3\u017aniej?<\/p>\n
\n \u2014 Powr\u00f3t do dawnej Ameryki wydaje mi si\u0119 ma\u0142o prawdopodobny, nawet gdyby demokraci zn\u00f3w mieli prezydenta. Taka Ameryka by\u0142aby pewnie bardziej przewidywalna i mniej otwarcie wroga, ale wiele z tego, co dzi\u015b widzimy, ma charakter strukturalny.\n <\/p>\n
Nie jestem wi\u0119c pewien, czy to ju\u017c absolutny szczyt Trumpa. Zaczyna traci\u0107 polityczny autorytet, wp\u0142yw na Kongres, republikanie zaczynaj\u0105 my\u015ble\u0107 o sukcesji, ro\u015bnie znaczenie rywalizacji mi\u0119dzy Vance\u2019em, Rubio i innymi pretendentami. Ale rozmawia\u0142em te\u017c z lud\u017ami po obu stronach i cz\u0119\u015b\u0107 z nich uwa\u017ca, \u017ce Trump spr\u00f3buje ubiega\u0107 si\u0119 o trzeci\u0105 kadencj\u0119. Jego instynkt nie pozwala spokojnie zej\u015b\u0107 ze sceny.<\/p>\n
\n Trump jest absolutnym geniuszem przyci\u0105gania uwagi. Im wi\u0119ksze k\u0142opoty ma na froncie krajowym, tym cz\u0119\u015bciej ucieka w polityk\u0119 zagraniczn\u0105. Zawsze uwa\u017ca\u0142, \u017ce atak jest najlepsz\u0105 form\u0105 obrony. Kiedy czuje presj\u0119 u siebie, odpowiada wi\u0119kszymi i bardziej widowiskowymi ruchami na zewn\u0105trz.\n <\/p>\n
\n Ciekawe b\u0119dzie te\u017c to, co wydarzy si\u0119 w Izraelu. Je\u015bli Netanjahu spotka podobny los jak Orb\u00e1na, to te\u017c zmieni cz\u0119\u015b\u0107 uk\u0142adanki. Ale przewidywanie jest dzi\u015b bardzo trudne. Wielu ludzi myli\u0142o si\u0119 co do tego, jaki b\u0119dzie Trump. Nikt nie s\u0105dzi\u0142, \u017ce sprawy Wenezueli, Iranu czy Grenlandii potocz\u0105 si\u0119 w\u0142a\u015bnie w ten spos\u00f3b. C\u0142a, konflikty z sojusznikami, niech\u0119\u0107 do NATO by\u0142y du\u017co bardziej przewidywalne. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Czy nadzieje wywo\u0142ane wyborami na W\u0119grzech da si\u0119 spe\u0142ni\u0107? W Polsce euforia z 2023 r. bardzo szybko ust\u0105pi\u0142a…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":401237,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[62713],"tags":[2761,1835,1345,1927,96,71],"class_list":["post-401236","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-donald-tusk","tag-bruksela","tag-donald-trump","tag-donald-tusk","tag-emmanuel-macron","tag-francja","tag-usa"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116497451888089552","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/401236","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=401236"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/401236\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/401237"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=401236"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=401236"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=401236"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"Prezydent](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/hM0k9kpTURBXy9mMDAwOTcwYjllNzNjMzkwZDIyZDA4YjRhYWM0Mjk1Mi5qcGeRlQLNAmLNA5LCw94AAaEwAQ.jpeg\" "\\"Prezydent")
<\/p>\n