{"id":404535,"date":"2026-05-02T22:03:12","date_gmt":"2026-05-02T22:03:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/404535\/"},"modified":"2026-05-02T22:03:12","modified_gmt":"2026-05-02T22:03:12","slug":"widzial-niejeden-globalny-wstrzas-ma-przestroge-dla-europy-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/404535\/","title":{"rendered":"Widzia\u0142 niejeden globalny wstrz\u0105s. Ma przestrog\u0119 dla Europy [OPINIA]"},"content":{"rendered":"<p>Tom Clifford jest irlandzkim dziennikarzem, przez lata pracuj\u0105cym na Dalekim Wschodzie. W ci\u0105gu swojej trzydziestoletniej kariery by\u0142 \u015bwiadkiem wielu gwa\u0142townych przemian.<\/p>\n<p>Walka toczy si\u0119 nie tylko o przysz\u0142o\u015b\u0107 Ukrainy. Stawk\u0105 jest przysz\u0142o\u015b\u0107 kontynentu.<\/p>\n<p>Kl\u0119ska <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/panika-i-aresztowania-w-otoczeniu-orbana-potega-fideszu-rozpada-sie-w-pyl\/z241n5w\" id=\"b84efddc-9d7f-4dc7-b5bb-08d85641e70e\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Viktora Orbana<\/a> na W\u0119grzech wywo\u0142a\u0142a fal\u0119 wzajemnych gratulacji w europejskich stolicach. Cho\u0107 nale\u017cy to \u015bwi\u0119towa\u0107, nie nale\u017cy przecenia\u0107 znaczenia tego wydarzenia. Orban by\u0142 skorumpowany i nieudolny. Nie\u015bwiadomie wy\u015bwiadczy\u0142 Europie ogromn\u0105 przys\u0142ug\u0119, pod warunkiem \u017ce ta wyci\u0105gnie z tego wnioski. Pokaza\u0142, jak s\u0142aba jest Europa w obliczu zagro\u017cenia autorytarnymi rz\u0105dami.<\/p>\n<p>R\u00f3wnie\u017c Ukraina daje kontynentowi lekcj\u0119, kt\u00f3r\u0105 trudno jest w pe\u0142ni poj\u0105\u0107: Europa musi by\u0107 zjednoczona i gotowa do walki, by odeprze\u0107 zagro\u017cenie ze strony Rosji.<\/p>\n<p>Ideologia nie nap\u0119dza W\u0142adimira Putina.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Jego si\u0142\u0105 nap\u0119dow\u0105 jest d\u0105\u017cenie do w\u0142asnego wywy\u017cszenia, co wida\u0107 po jego garniturach, swetrach i zegarkach po tysi\u0105ce euro za sztuk\u0119. \u015arednia miesi\u0119czna pensja w Rosji wynosi r\u00f3wnowarto\u015b\u0107 ok. 860 dol. (wed\u0142ug aktualnego kursu 3,1 tys. z\u0142).<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Utrzymanie si\u0119 Putina przy w\u0142adzy zale\u017cy od pos\u0142usznej armii. <a href=\"https:\/\/www.onet.pl\/informacje\/onetwiadomosci\/rosja-wpadla-we-wlasne-sidla-nadciaga-gospodarcza-kleska\/th19nd7,79cfc278\" id=\"52c40e80-85e6-4fb4-b400-d56598e88ccd\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Gospodarka<\/a>, nawet przy wy\u017cszych cenach ropy, zosta\u0142a zniszczona przez korupcj\u0119 i os\u0142abiona przez sankcje.<\/p>\n<p>Polityka si\u0142y <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u017byjemy w dziwnych czasach. Przyw\u00f3dcy Rosji, Stan\u00f3w Zjednoczonych i Chin w r\u00f3\u017cnym stopniu polegaj\u0105 albo na bezpo\u015brednim sukcesie militarnym, albo na gro\u017abie u\u017cycia si\u0142 zbrojnych.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Rosja wrzuca swoich s\u0142abo wyszkolonych \u017co\u0142nierzy do maszynki do mi\u0119sa. Donald Trump odkrywa i ujawnia ograniczenia pot\u0119gi Stan\u00f3w Zjednoczonych na Bliskim Wschodzie. Xi Jinping w Chinach ma na oku <a href=\"https:\/\/wiadomosci.onet.pl\/swiat\/tykajaca-bomba-jesli-chiny-odpala-lont-moga-wywolac-swiatowy-paraliz\/35nbssk\" id=\"14a56683-f7e1-43ff-8a44-bed8d36b2c22\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Tajwan<\/a>, ale wojna z Iranem pokaza\u0142a mu, \u017ce samo u\u017cycie si\u0142 powietrznych nie wystarczy, by pokona\u0107 wroga. Mo\u017cna zbombardowa\u0107 infrastruktur\u0119, wysadzi\u0107 kluczowe mosty i po\u0142\u0105czenia transportowe, a nawet zniszczy\u0107 elektrownie. Jednak nawet to wszystko nie gwarantuje zwyci\u0119stwa, jak pokaza\u0142 Iran. Potrzebne s\u0105 oddzia\u0142y l\u0105dowe.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Chiny by\u0107 mo\u017ce zrezygnowa\u0142y z polityki jednego dziecka, ale wielu \u017co\u0142nierzy, kt\u00f3rzy zostaliby wys\u0142ani na Tajwan, by tam walczy\u0107 i zgin\u0105\u0107, by\u0142oby jedynakami. Opr\u00f3cz ogromnego smutku dla rodziny \u015bmier\u0107 ka\u017cdego \u017co\u0142nierza wi\u0105\u017ce si\u0119 z kosztami politycznymi. W kraju o s\u0142abym systemie opieki spo\u0142ecznej starsi rodzice s\u0105 zale\u017cni od swoich dzieci, kt\u00f3re zapewniaj\u0105 im utrzymanie.<\/p>\n<p>Misja zako\u0144czona sukcesem <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Op\u00f3r Ukrainy wobec agresji chroni Europ\u0119, ale nie powinno to oznacza\u0107, \u017ce przyw\u00f3dcy zabezpieczyli kontynent przed agresj\u0105.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u2014 Chc\u0119 obudzi\u0107 tych, kt\u00f3rzy \u017cyj\u0105 w z\u0142udzeniach. Rosja przygotowuje si\u0119 do kolejnych akt\u00f3w agresji \u2014 powiedzia\u0142 premier Polski Donald Tusk po nieformalnym posiedzeniu Rady Europejskiej na Cyprze w tym miesi\u0105cu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wielu uwa\u017ca\u0142o to za zbyt alarmistyczne. Poniewa\u017c mi\u0119dzynarodowe nag\u0142\u00f3wki zdominowa\u0142 Iran, sytuacja w Ukrainie zosta\u0142a zepchni\u0119ta z pierwszych stron gazet i z czo\u0142owych artyku\u0142\u00f3w na stronach internetowych.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Ostrze\u017cenie Tuska nie powinno by\u0107 tak szybko odrzucane jako fa\u0142szywy alarm.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Nikt w administracji Trumpa nie by\u0142 na tyle bezczelny, by powiedzie\u0107, \u017ce Ukraina to odleg\u0142y kraj, o kt\u00f3rym niewiele wiemy. Jednak ch\u0119\u0107 ust\u0119pstw wobec Putina wydaje si\u0119 zbyt dobrze pasowa\u0107 do sposobu my\u015blenia w waszyngto\u0144skich kawiarniach politycznych, gdzie popija si\u0119 bezkofeinowe latte.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Putin, jak wiemy, ma na koncie dwa niezwyk\u0142e sukcesy militarne. Gruzja i wojna z 2008 r. s\u0105 obecnie w du\u017cej mierze wygodnie zapomniane na Zachodzie. Ta sze\u015bciodniowa wojna, kt\u00f3ra by\u0142a brutalnym konfliktem, nigdy nie dotyczy\u0142a Osetii Po\u0142udniowej ani Abchazji. Mia\u0142a ona przede wszystkim na celu zapewnienie, \u017ce korzystanie z portu Poti nad Morzem Czarnym nigdy nie b\u0119dzie opcj\u0105 dla rozszerzonego NATO, oraz utrzymanie Gruzji pod swoj\u0105 kontrol\u0105. Misja zako\u0144czona sukcesem.<\/p>\n<p>Brak europejskiej stanowczo\u015bci <\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">By\u0142em w Gruzji podczas tych upalnych sierpniowych dni. Rosyjski oficer grzecznie poprosi\u0142 mnie, trzymaj\u0105c mnie na muszce, abym schroni\u0142 si\u0119 pod czo\u0142giem, aby, jak to uj\u0105\u0142, uciec przed s\u0142o\u0144cem. Zgodzi\u0142em si\u0119. Dwie godziny p\u00f3\u017aniej zosta\u0142em zwolniony. Blokada drogowa, na kt\u00f3rej zosta\u0142em zatrzymany, znajdowa\u0142a si\u0119 p\u00f3\u0142 godziny jazdy od kluczowej bazy morskiej w Poti. Nie zapominajmy, \u017ce Krym zosta\u0142 zaj\u0119ty przez Rosj\u0119 bez wi\u0119kszego sprzeciwu.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Putin nie jest szalony. By\u0107 mo\u017ce brakuje mu ideologii, ale jest zimny i wyrachowany.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wie, \u017ce sprzeciw wobec jego dzia\u0142a\u0144 w Europie jest mniejszy, ni\u017c powinien. My\u015bla\u0142, \u017ce w Ukrainie b\u0119dzie on s\u0142aby, ale si\u0119 myli\u0142.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Wielki czechos\u0142owacki dysydent i m\u0105\u017c stanu Vaclav Havel zawsze ch\u0119tnie przypomina\u0142 dziennikarzom, \u017ce Europa \u015arodkowa i Wschodnia by\u0142y inkubatorem dw\u00f3ch wojen \u015bwiatowych. By\u0142 g\u0142\u0119boko pesymistycznie nastawiony do intencji Rosji i braku stanowczo\u015bci Europy.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">W schy\u0142kowym okresie \u017cycia, kiedy rzuci\u0142 palenie, regularnie spotyka\u0142 si\u0119 z dziennikarzami w swoim biurze, mieszcz\u0105cym si\u0119 w przerobionej krypcie ko\u015bcio\u0142a w Pradze. Nigdy nie znudzi\u0142 si\u0119 opowiadaniem historii o spodniach, by pom\u00f3c przedstawi\u0107 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy komunizmem a demokracj\u0105. Podczas komunizmu, m\u00f3wi\u0142, kiedy m\u0119\u017cczyzna wstawa\u0142, mia\u0142 jedn\u0105 par\u0119 spodni do za\u0142o\u017cenia. W kapitalizmie mia\u0142 wyb\u00f3r. Ale co za\u0142o\u017cy\u0107? Czy b\u0119dzie gor\u0105co, czy zimno? Czy wybiera si\u0119 w eleganckie miejsce? Czy kolor spodni b\u0119dzie pasowa\u0142 do marynarki lub but\u00f3w? Czy s\u0105 modne, a mo\u017ce nawet wygodne? Bardzo to zagmatwane, mawia\u0142 Havel, ale mimo to lepiej \u017cy\u0107 w demokracji. Zr\u0119cznie wykorzystywa\u0142 humor, by przedstawi\u0107 sw\u00f3j punkt widzenia. Gdy \u015bmiech cich\u0142, przechodzi\u0142 do celu swojego \u017cycia.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">O demokracj\u0119 zawsze trzeba walczy\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Tom Clifford jest irlandzkim dziennikarzem, przez lata pracuj\u0105cym na Dalekim Wschodzie. W ci\u0105gu swojej trzydziestoletniej kariery by\u0142 \u015bwiadkiem&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":404536,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,64580,32,33,60,416,66,27,67,64,34,35,28,31,53,25,52,68,51,57,55,40,41,62,47,59,80,9927,29,30,65,50,26,418,82,83,84,2383],"class_list":["post-404535","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-benefit_tst1","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-chiny_chinska_republika_ludowa","tag-europa_kontynent","tag-give_me_perspective","tag-headlines","tag-intextvideo_splayer","tag-inwazja_rosji_na_ukraine_2014_","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-new_header","tag-news","tag-onet3","tag-onet3d","tag-onet3d_2i","tag-opinia","tag-phx","tag-polish","tag-polski","tag-rosja_kraj_rosjanin_rosjanie_rosjanka_rosjanki","tag-screening_general","tag-stany_zjednoczone_usa","tag-swiat","tag-tajwan_kraj","tag-top-stories","tag-topstories","tag-update_me","tag-v2021","tag-wiadomosci","tag-wladimir_putin_rosyjski_prezydent","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews","tag-xi_jingping"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=404535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404535\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/404536"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=404535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=404535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=404535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}