{"id":404552,"date":"2026-05-02T22:18:24","date_gmt":"2026-05-02T22:18:24","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/404552\/"},"modified":"2026-05-02T22:18:24","modified_gmt":"2026-05-02T22:18:24","slug":"matura-z-polskiego-2026-to-trzeba-wiedziec-mniej-lektur-nowe-zasady-i-dluzsza-lista-pytan-nauka","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/404552\/","title":{"rendered":"Matura z polskiego 2026. To trzeba wiedzie\u0107: Mniej lektur, nowe zasady i d\u0142u\u017csza lista pyta\u0144 – Nauka"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Co<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Matura 2026 z\u00a0polskiego: mniej lektur, nowe zasady ortografii i\u00a0d\u0142u\u017csza lista pyta\u0144 ustnych. Ju\u017c 4 maja 2026 r. o\u00a0godz. 9 maturzy\u015bci z\u00a0ca\u0142ej Polski rozpoczn\u0105 egzamin dojrza\u0142o\u015bci od pisemnego testu z\u00a0j\u0119zyka polskiego na poziomie podstawowym. Egzamin maturalny 2026 przyniesie kilka istotnych zmian, m.in. wi\u0119ksz\u0105 swobod\u0119 w\u00a0wypracowaniu. Na co powinni przygotowa\u0107 si\u0119 tegoroczni maturzy\u015bci?<\/p>\n

Centralna Komisja Egzaminacyjna (CKE) oraz Ministerstwo Edukacji wprowadzili pakiet zmian, kt\u00f3re maj\u0105 odci\u0105\u017cy\u0107 uczni\u00f3w i\u00a0lepiej przygotowa\u0107 ich do wyzwa\u0144 na studiach. Co czeka tegorocznych absolwent\u00f3w podczas egzamin\u00f3w maturalnych z\u00a0j\u0119zyka polskiego?<\/p>\n


\n \"Matura
\n Matura 2026 ju\u017c w poniedzia\u0142ek 4.05. Co warto wiedzie\u0107?
\n<\/a><\/p>\n

Jak wygl\u0105da matura z\u00a0polskiego?<\/p>\n

Egzamin maturalny z\u00a0j\u0119zyka polskiego jako przedmiotu obowi\u0105zkowego sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0dw\u00f3ch cz\u0119\u015bci: ustnej i\u00a0pisemnej na poziomie podstawowym. Ka\u017cdy maturzysta mo\u017ce r\u00f3wnie\u017c zdawa\u0107 j\u0119zyk polski na poziomie rozszerzonym jako przedmiot dodatkowy.<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 ustna:<\/p>\n

czas trwania: 30 minut (15 minut przygotowania + 15 minut wypowiedzi i\u00a0rozmowy),maksymalna liczba punkt\u00f3w<\/a>: 30,pr\u00f3g zdania: 30 proc. (9 punkt\u00f3w).<\/p>\n

Cz\u0119\u015b\u0107 pisemna (poziom podstawowy):<\/p>\n

czas trwania: 240 minut,maksymalna liczba punkt\u00f3w: 60,arkusz podzielony na trzy cz\u0119\u015bci: test „J\u0119zyk polski w\u00a0u\u017cyciu” (10 pkt) – to dwa teksty publicystyczne lub popularnonaukowe (ok. 1000 wyraz\u00f3w \u0142\u0105cznie), 5-7 zada\u0144 zamkni\u0119tych i\u00a0otwartych, jedno z\u00a0zada\u0144 to notatka syntetyzuj\u0105ca (60-90 wyraz\u00f3w); test historycznoliteracki (15 pkt): 6-15 zada\u0144 sprawdzaj\u0105cych znajomo\u015b\u0107 epok literackich, obowi\u0105zkowo zadania z\u00a0dw\u00f3ch grup: staro\u017cytno\u015b\u0107-pozytywizm oraz M\u0142oda Polska-literatura po 1989 r.; wypracowanie (35 pkt): dwa tematy do wyboru, minimum 300 wyraz\u00f3w, wymagane: lektura obowi\u0105zkowa + inny utw\u00f3r literacki + dwa konteksty.<\/p>\n


\n \"Po
\n Po tych kierunkach zarabiaj\u0105 najwi\u0119cej. Jakie studia najbardziej si\u0119 op\u0142acaj\u0105?
\n<\/a><\/p>\n

Wypracowanie: wi\u0119ksza swoboda wyboru lektur<\/p>\n

Jedn\u0105 z\u00a0najbardziej wyczekiwanych zmian jest liberalizacja zasad pisania wypracowania maturalnego.<\/p>\n

Koniec ze „sztywnym” doborem: w\u00a0poprzednich latach ucze\u0144 cz\u0119sto musia\u0142 odnie\u015b\u0107 si\u0119 do konkretnego, narzuconego utworu. W\u00a02026 r. maturzy\u015bci mog\u0105 odwo\u0142a\u0107 si\u0119 do dowolnej lektury obowi\u0105zkowej.<\/p>\n

Brak obowi\u0105zku wskazywania konkretnego tytu\u0142u: to oznacza, \u017ce je\u015bli temat pozwala, mo\u017cna przez ca\u0142e wypracowanie omawia\u0107 jeden wybrany utw\u00f3r lub dowolnie je \u0142\u0105czy\u0107, bez sztucznego wymuszania kontekst\u00f3w. To zmiana, kt\u00f3ra daje uczniom wi\u0119cej swobody w\u00a0przygotowaniach do egzaminu.<\/p>\n

Jak oceniane jest wypracowanie?<\/p>\n

Spe\u0142nienie warunk\u00f3w formalnych – 1 pkt.Kompetencje literackie i\u00a0kulturowe – 16 pkt.Kompozycja (struktura, sp\u00f3jno\u015b\u0107, styl) – 7 pkt.J\u0119zyk (poprawno\u015b\u0107, ortografia, interpunkcja) – 11 pkt.B\u0142\u0105d kardynalny (ca\u0142kowicie nieuprawniona interpretacja lektury obowi\u0105zkowej) skutkuje 0 punkt\u00f3w w\u00a0kryterium formalnym i\u00a0zerem w\u00a0pozosta\u0142ych.<\/p>\n

Mniej lektur do czytania: CKE skr\u00f3ci\u0142a list\u0119 lektur obowi\u0105zkowych. Z\u00a0podstawy programowej znikn\u0119\u0142y m.in. „Odprawa pos\u0142\u00f3w greckich”, „Romeo i\u00a0Julia” czy „Kazania sejmowe”. Niekt\u00f3re utwory zosta\u0142y przeniesione na list\u0119 lektur dodatkowych lub na poziom rozszerzony. Mniej „zakuwania”, wi\u0119cej analizy – to g\u0142\u00f3wny przekaz nowej podstawy.<\/p>\n

Na egzaminie obowi\u0105zuje znajomo\u015b\u0107 28 lektur dla zakresu podstawowego, w\u00a0tym m.in.:<\/p>\n

Biblia (fragmenty),Sofokles „Antygona”,William Szekspir „Makbet”,Adam Mickiewicz „Dziady” cz. III, wybrane ballady,Boles\u0142aw Prus „Lalka”,Fiodor Dostojewski „Zbrodnia i\u00a0kara”,Stanis\u0142aw Wyspia\u0144ski „Wesele”,George Orwell „Rok 1984”,Albert Camus „D\u017cuma”,Olga Tokarczuk – „Profesor Andrews w\u00a0Warszawie”.<\/p>\n

Dodatkowo obowi\u0105zuj\u0105 lektury z\u00a0zakresu szko\u0142y podstawowej: bajki Krasickiego, „Dziady” cz. II, „Pan Tadeusz” (wybrane ksi\u0119gi), „Zemsta” Fredry oraz „Balladyna” S\u0142owackiego<\/a>.<\/p>\n

Wa\u017cne: w\u00a0latach 2025-2028 maturzy\u015bci mog\u0105 odwo\u0142ywa\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do lektur z\u00a0podstawy programowej z\u00a02018 r. Od roku 2029 wy\u0142\u0105cznie do tekst\u00f3w z\u00a0podstawy z\u00a02024 r.<\/p>\n

Rewolucja w\u00a0ortografii<\/p>\n

To chyba najwi\u0119ksze u\u0142atwienie dla os\u00f3b maj\u0105cych problemy z\u00a0pisowni\u0105. 1 stycznia 2026 r. wesz\u0142y w\u00a0\u017cycie gruntowne zmiany zasad ortograficznych (m.in. \u0142\u0105czna pisownia „nie” z\u00a0imies\u0142owami, zmiany w\u00a0zapisie wielkich liter).<\/p>\n

CKE postanowi\u0142a jednak zachowa\u0107 okres przej\u015bciowy: w\u00a0latach 2026-2030 na maturze akceptowane b\u0119d\u0105 zar\u00f3wno stare, jak i\u00a0nowe zasady pisowni. Od 2031 r. w\u00a0\u017cycie wejd\u0105 ju\u017c tylko nowe regu\u0142y.<\/p>\n

Egzamin ustny – wi\u0119cej pyta\u0144, ale wiadomo jakie<\/p>\n

Egzamin ustny z\u00a0j\u0119zyka polskiego (bez okre\u015blonego poziomu) odb\u0119dzie si\u0119 w\u00a0terminie 7-30 maja. Zestaw egzaminacyjny sk\u0142ada si\u0119 z\u00a0dw\u00f3ch zada\u0144:<\/p>\n

Zadanie 1 – dotyczy lektury obowi\u0105zkowej. Zdaj\u0105cy omawia zagadnienie (np. „Motyw cierpienia niezawinionego”) na podstawie wskazanego utworu z\u00a0uwzgl\u0119dnieniem wybranego kontekstu.Zadanie 2 – zwi\u0105zane z\u00a0literatur\u0105, sztuk\u0105 lub j\u0119zykiem. Om\u00f3wienie na podstawie do\u0142\u0105czonego materia\u0142u (tekst literacki, nieliteracki lub ikoniczny) oraz wybranego kontekstu.<\/p>\n

Przyk\u0142adowe tematy z\u00a0informatora:<\/p>\n

„W jakim celu tw\u00f3rca nawi\u0105zuje do motyw\u00f3w biblijnych?” (na podstawie „Dziad\u00f3w” cz. III),”Funkcjonowanie jednostki w\u00a0pa\u0144stwie totalitarnym” (na podstawie „Roku 1984″),”Kryzys warto\u015bci w\u00a0\u015bwiecie ska\u017conym z\u0142em” (na podstawie wiersza Baczy\u0144skiego „Pokolenie”).<\/p>\n

CKE opublikowa\u0142a now\u0105 list\u0119 pyta\u0144 jawnych, kt\u00f3ra b\u0119dzie obowi\u0105zywa\u0107 w\u00a0latach 2026-2028. Lista liczy 76 zagadnie\u0144 (wobec 68 w\u00a0latach poprzednich). Mimo wzrostu liczby wci\u0105\u017c jest to pula pyta\u0144 jawnych. Daje to uczniom mo\u017cliwo\u015b\u0107 systematycznego przygotowania si\u0119 pod k\u0105tem tez i\u00a0kontekst\u00f3w.<\/p>\n

Co si\u0119 nie zmienia? Progi i\u00a0terminy<\/p>\n

Dla przypomnienia, aby zda\u0107 matur\u0119 z\u00a0polskiego w\u00a02026 r., nale\u017cy spe\u0142ni\u0107 standardowe warunki:<\/p>\n

Pr\u00f3g zdawalno\u015bci: minimum 30 proc. punkt\u00f3w mo\u017cliwych do zdobycia (czyli 18 na 60 punkt\u00f3w).Terminarz: egzamin pisemny odb\u0119dzie si\u0119 4 maja (poniedzia\u0142ek po maj\u00f3wce). Wyniki zostan\u0105 og\u0142oszone 8 lipca.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Matura 2026 z\u00a0polskiego: mniej lektur, nowe zasady ortografii i\u00a0d\u0142u\u017csza lista pyta\u0144 ustnych. Ju\u017c 4 maja 2026 r. o\u00a0godz.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":404553,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[52158,74546,73996,52580,6562,74567,74542,59708,7897,7902,60175,74540,74548,53701,27257,74562,74565,74545,1048,3751,11083,39028,11079,8726,22796,74555,50613,55573,36891,74544,47340,63442,15243,74568,10552,8590,22944,74547,38494,38431,60122,59011,24652,74564,35493,74553,11080,10651,74552,42,74569,8741,38,40,39,41,74566,74560,74556,74558,74563,74551,38109,74539,50742,10873,74559,8761,4036,74550,74554,2592,67447,74537,10849,6962,35297,5975,6128,60213,74538,11069,643,74561,74543,30413,38444,58534,24088,4871,58347,74557,11590,74541,5298,11537,11569,74549,52258,28183,5977,60219],"class_list":["post-404552","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-absolwent","tag-antygona","tag-arkusz","tag-balladyna","tag-biblia","tag-blad-kardynalny","tag-camus","tag-centralna-komisja-egzaminacyjna","tag-cke","tag-czesc","tag-dojrzalosc","tag-dostojewski","tag-dziady","tag-dzuma","tag-egzamin","tag-epoka-literacka","tag-formalny","tag-fredro","tag-gdansk","tag-godzina","tag-grupa","tag-interpretacja","tag-interpunkcja","tag-jezyk","tag-jezyk-polski","tag-kazania-sejmowe","tag-kompetencja","tag-kompozycja","tag-kontekst","tag-krasicki","tag-kryterium","tag-kulturowy","tag-lalka","tag-lektura-obowiazkowa","tag-liczba","tag-literatura","tag-maj","tag-makbet","tag-matura","tag-maturzysta","tag-mickiewicz","tag-ministerstwo-edukacji","tag-minuta","tag-mloda-polska","tag-notatka","tag-odprawa-poslow-greckich","tag-ortografia","tag-orwell","tag-pan-tadeusz","tag-pl","tag-podstawa-programow","tag-pokolenie","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-poprawnosc","tag-popularnonaukowy","tag-poziom-podstawowy","tag-poziom-rozszerzony","tag-pozytywizm","tag-profesor-andrews-w-warszawie","tag-prog","tag-prus","tag-przedmiot","tag-przygotowanie","tag-publicystyczny","tag-punkt","tag-rok","tag-rok-1984","tag-romeo-i-julia","tag-rozmowa","tag-slowacki","tag-sofokles","tag-spojnosc","tag-starozytnosc","tag-struktura","tag-studia","tag-styl","tag-swoboda","tag-szekspir","tag-tekst","tag-test","tag-test-historycznoliteracki","tag-tokarczuk","tag-tytul","tag-uczen","tag-utwor","tag-uzycie","tag-wesele","tag-wypowiedz","tag-wypracowanie","tag-wyraz","tag-wyspianski","tag-wyzwanie","tag-zadanie","tag-zasada","tag-zbrodnia-i-kara","tag-zdanie","tag-zemsta","tag-zmiana","tag-znajomosc"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404552","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=404552"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/404552\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/404553"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=404552"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=404552"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=404552"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}