Bezpo\u015brednim impulsem do demonstracji by\u0142y wydarzenia w Krakowie, gdzie s\u0142u\u017cby rozp\u0119dzi\u0142y obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i zatrzyma\u0142y ich uczestnik\u00f3w. W odpowiedzi studenci w wielu miastach, w tym w Poznaniu, wyszli na ulice, wyra\u017caj\u0105c sprzeciw wobec ograniczania swob\u00f3d obywatelskich oraz pr\u00f3b marginalizowania jednego z najwa\u017cniejszych \u015bwi\u0105t narodowych.<\/p>\n
Relacje z tamtych dni, zachowane m.in. w zbiorach Archiwum Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza, pozwalaj\u0105 odtworzy\u0107 przebieg protestu. Zapis wspomnie\u0144 Alfonsa Brzezi\u0144skiego wskazuje, \u017ce demonstranci starali si\u0119 zachowa\u0107 pokojowy charakter zgromadzenia, mimo zdecydowanych dzia\u0142a\u0144 s\u0142u\u017cb. Pr\u00f3by rozbijania t\u0142umu, wyci\u0105gania pojedynczych os\u00f3b i zatrzyma\u0144 spotka\u0142y si\u0119 z odpowiedzi\u0105 w postaci solidarnego oporu \u2014 uczestnicy \u0142\u0105czyli si\u0119 w zwarte szeregi, trzymaj\u0105c si\u0119 za ramiona.<\/p>\n
Jak podkre\u015blaj\u0105 badacze, wydarzenia z 13 maja 1946 r. mia\u0142y znaczenie wykraczaj\u0105ce poza lokalny kontekst. By\u0142 to jeden z pierwszych w powojennej Polsce przyk\u0142ad\u00f3w szerokiej mobilizacji \u015brodowisk akademickich przeciwko polityce w\u0142adz. Protesty obj\u0119\u0142y wiele o\u015brodk\u00f3w i pokaza\u0142y, \u017ce m\u0142ode pokolenie nie zamierza\u0142o biernie akceptowa\u0107 narzucanych zmian.<\/p>\n
W szerszej perspektywie historycznej demonstracje te mo\u017cna uzna\u0107 za zapowied\u017a p\u00f3\u017aniejszych wyst\u0105pie\u0144 spo\u0142ecznych \u2014 od robotniczego czerwca 1956 r. w Poznaniu po kolejne fale sprzeciwu w PRL. Ju\u017c w 1946 r. widoczne by\u0142y napi\u0119cia mi\u0119dzy spo\u0142ecze\u0144stwem a w\u0142adz\u0105, kt\u00f3re w kolejnych dekadach b\u0119d\u0105 narasta\u0107.<\/p>\n
Dzi\u015b, w 80. rocznic\u0119 tamtych wydarze\u0144, protesty studenckie z maja 1946 r. stanowi\u0105 wa\u017cny punkt odniesienia dla bada\u0144 nad pocz\u0105tkiem oporu wobec systemu komunistycznego w Polsce. To historia, kt\u00f3ra przypomina, jak istotn\u0105 rol\u0119 w kszta\u0142towaniu \u015bwiadomo\u015bci obywatelskiej odgrywa\u0142y \u015brodowiska akademickie \u2014 i jak wcze\u015bnie zacz\u0119\u0142y one artyku\u0142owa\u0107 sprzeciw wobec ograniczania wolno\u015bci.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Bezpo\u015brednim impulsem do demonstracji by\u0142y wydarzenia w Krakowie, gdzie s\u0142u\u017cby rozp\u0119dzi\u0142y obchody rocznicy uchwalenia Konstytucji 3 Maja i…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":405695,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51609],"tags":[1815,53,52,68,51,312,55,42,38,40,39,41,1817,47,50,26],"class_list":{"0":"post-405694","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-poznan","8":"tag-codziennypoznanpl","9":"tag-new_header","10":"tag-onet3","11":"tag-onet3d","12":"tag-onet3d_2i","13":"tag-pcz","14":"tag-phx","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-poznan","21":"tag-screening_general","22":"tag-v2021","23":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116510903794822961","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405694","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=405694"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/405694\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/405695"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=405694"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=405694"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=405694"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}