{"id":406512,"date":"2026-05-03T23:51:14","date_gmt":"2026-05-03T23:51:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/406512\/"},"modified":"2026-05-03T23:51:14","modified_gmt":"2026-05-03T23:51:14","slug":"epoka-superlotniskowcow-nimitz-to-symbol-amerykanskiej-dominacji-na-morzach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/406512\/","title":{"rendered":"Epoka superlotniskowc\u00f3w. Nimitz to symbol ameryka\u0144skiej dominacji na morzach"},"content":{"rendered":"\n

Ameryka\u0144ski superlotniskowiec typu Nimitz<\/a> to po\u0142\u0105czenie p\u0142ywaj\u0105cej bazy lotniczej z\u00a0niewielkim miastem. Okr\u0119t ma d\u0142ugo\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c trzy boiska pi\u0142karskie, podczas misji jest domem dla nawet sze\u015bciu tysi\u0119cy ludzi, a\u00a0w\u00a0hangarze przenosi grup\u0119 lotnicz\u0105 przewy\u017cszaj\u0105c\u0105 si\u0142y powietrzne ca\u0142kiem sporego pa\u0144stwa.<\/p>\n

Gdy dodamy do tego bardzo wysok\u0105 pr\u0119dko\u015b\u0107 \u2013 rz\u0119du 30\u00a0w\u0119z\u0142\u00f3w \u2013 i\u00a0nieograniczony zasi\u0119g, b\u0119d\u0105cy zas\u0142ug\u0105 nap\u0119du j\u0105drowego, otrzymujemy pot\u0119g\u0119, z\u00a0kt\u00f3r\u0105 musi si\u0119 liczy\u0107 ka\u017cdy kraj na \u015bwiecie. Zw\u0142aszcza \u017ce ameryka\u0144skie lotniskowce nie p\u0142ywaj\u0105 same. Ich grup\u0119 bojow\u0105 tworz\u0105 okr\u0119ty r\u00f3\u017cnych klas, zdolne do atakowania cel\u00f3w odleg\u0142ych o\u00a0setki kilometr\u00f3w.<\/p>\n

Polska ma\u00a0czego szuka\u0107 w\u00a0kosmosie <\/p>\n

<\/p>\n

Nic dziwnego, \u017ce \u2013 wed\u0142ug popularnej anegdoty \u2013 na wie\u015b\u0107 o\u00a0kryzysie politycznym w\u00a0jakim\u015b regionie \u015bwiata pierwsze pytanie ameryka\u0144skich prezydent\u00f3w ma brzmie\u0107: „gdzie jest nasz najbli\u017cszy lotniskowiec?”.<\/p>\n

Ile lot\u00f3w na dob\u0119 mo\u017ce obs\u0142u\u017cy\u0107 ameryka\u0144ski superlotniskowiec?<\/p>\n

3\u00a0maja 1975\u00a0r. rozpocz\u0105\u0142 s\u0142u\u017cb\u0119 pierwszy z\u00a0tzw. superlotniskowc\u00f3w \u2013 gigantycznych okr\u0119t\u00f3w lotniczych, g\u00f3ruj\u0105cy nad poprzednikami i\u00a0odpowiednikami z\u00a0ca\u0142ego \u015bwiata nie tylko rozmiarami (bo nowy, chi\u0144ski lotniskowiec Fujian<\/a> dor\u00f3wnuje ameryka\u0144skim jednostkom gabarytami), nieograniczonym zasi\u0119giem i\u00a0\u2013 przede wszystkim \u2013 zdolno\u015bciami bojowymi, rozumianymi jako zdolno\u015b\u0107 do obs\u0142ugi wyj\u0105tkowo du\u017cej liczby start\u00f3w i\u00a0l\u0105dowa\u0144 w\u00a0ci\u0105gu doby.<\/p>\n

W\u00a0tej dziedzinie Amerykanie wyprzedzaj\u0105 reszt\u0119 \u015bwiata o\u00a0kilka d\u0142ugo\u015bci \u2013 lotniskowce typu Nimitz s\u0105 w\u00a0stanie obs\u0142u\u017cy\u0107 120-150 lot\u00f3w na dob\u0119, na kr\u00f3tki czas zwi\u0119kszaj\u0105c przepustowo\u015b\u0107 swoich pok\u0142ad\u00f3w do nawet (jak podaje U.S. Naval Institute) 240\u00a0start\u00f3w i\u00a0l\u0105dowa\u0144. To zdolno\u015bci, kt\u00f3re pozostaj\u0105 na razie poza zasi\u0119giem innych mocarstw \u2013 tak\u017ce Chin. Co sprawia, \u017ce lotniskowce typu Nimitz i\u00a0ich nast\u0119pcy typu Ford s\u0105 tak wyj\u0105tkowi?<\/p>\n

<\/p>\n

CATOBAR, czyli przewaga na morzu<\/p>\n

Lotniskowiec typu Nimitz ma d\u0142ugo\u015b\u0107 330\u00a0metr\u00f3w i\u00a0wyporno\u015b\u0107 przekraczaj\u0105c\u0105 100\u00a0tys. ton (dla por\u00f3wnania \u2013 najwi\u0119ksze polskie fregaty rakietowe b\u0119d\u0105 wypiera\u0107 ok. 7\u00a0tys. ton). To jeden z\u00a0niewielu na \u015bwiecie lotniskowc\u00f3w klasy CATOBAR (Catapult Assisted Take Off But\/Barrier Arrested Recovery).<\/p>\n

\"USS USS Nimitz i dwa samoloty F-35C ustawione przed startem na katapultach \u00a9 Domena publiczna <\/p>\n

Pod tym akronimem kryje si\u0119 opis sposobu startu i\u00a0l\u0105dowania samolot\u00f3w, kt\u00f3re wznosz\u0105 si\u0119 w\u00a0powietrze wyrzucane przez katapult\u0119 okr\u0119tu, a\u00a0l\u0105duj\u0105 na nim dzi\u0119ki aerofiniszerom \u2013 linom rozci\u0105gni\u0119tym w\u00a0poprzek pok\u0142adu, o\u00a0kt\u00f3re l\u0105duj\u0105ce samoloty zaczepiaj\u0105 wysuwanym spod kad\u0142uba hakiem.<\/p>\n

\"Samolot Samolot Grumman A-6 Intruder (obecnie wycofany ze s\u0142u\u017cby) na moment przed zaczepieniem hakiem o aerofiniszer \u00a9 Domena publiczna | JO3 Oscar Sosa <\/p>\n

Pozwala to na start z\u00a0lotniskowca samolot\u00f3w o\u00a0du\u017cej masie \u2013 obci\u0105\u017conych uzbrojeniem i\u00a0paliwem. Co wi\u0119cej, dzi\u0119ki odpowiedniemu zaprojektowaniu pok\u0142adu lotniczego, wind wynosz\u0105cych samoloty z\u00a0hangar\u00f3w i\u00a0organizacji pracy na pok\u0142adzie, w\u00a0tym samym momencie lotniskowiec mo\u017ce zar\u00f3wno wysy\u0142a\u0107 samoloty w\u00a0powietrze, jak i\u00a0przyjmowa\u0107 te l\u0105duj\u0105ce.<\/p>\n

W jaki spos\u00f3b samoloty startuj\u0105 z lotniskowc\u00f3w?<\/p>\n

Takich mo\u017cliwo\u015bci nie maj\u0105 lotniskowce klasy STOBAR, jak chi\u0144ski typ 002\u00a0Shandong<\/a> czy niezdolny do s\u0142u\u017cby rosyjski Admira\u0142 Kuzniecow<\/a>. W\u00a0ich przypadku samoloty startuj\u0105 dzi\u0119ki w\u0142asnemu silnikowi po najechaniu na ramp\u0119 wyrzucaj\u0105c\u0105 rozp\u0119dzone maszyny w\u00a0powietrze niczym skocznia narciarska. W\u00a0takich warunkach startuj\u0105ce maszyny musz\u0105 by\u0107 l\u017cejsze, co oznacza mniejszy \u0142adunek uzbrojenia i\u00a0paliwa.<\/p>\n

\"Lotniskowiec Lotniskowiec Admira\u0142 Kuzniecow i samoloty Su-33 na stanowiskach startowych – widoczna rampa dziobowa wyrzucaj\u0105ca samoloty w g\u00f3r\u0119 \u00a9 Domena publiczna <\/p>\n

Jeszcze mniejsze mo\u017cliwo\u015bci maj\u0105 okr\u0119ty lotnicze STOVL, zdolne wy\u0142\u0105cznie do obs\u0142ugi samolot\u00f3w startuj\u0105cych i\u00a0l\u0105duj\u0105cych pionowo lub po bardzo kr\u00f3tkim rozbiegu, jak w\u00a0przypadku brytyjskich lotniskowc\u00f3w typu Queen Elizabeth<\/a> czy japo\u0144skich typu Izumo<\/a>.<\/p>\n

Dlatego lotniskowce klasy CATOBAR<\/a> to \u2013 pod wzgl\u0119dem mo\u017cliwo\u015bci \u2013 najpot\u0119\u017cniejsze okr\u0119ty na \u015bwiecie. Obecnie, poza USA, takimi okr\u0119tami (po jednym) dysponuj\u0105 jedynie Francja (jedyny francuski lotniskowiec Charles de Gaulle<\/a> jest jednak znacznie mniejszy) i\u00a0Chiny. W\u00a0ich przypadku wielki lotniskowiec typu 003\u00a0Fujian<\/a> nie ma jednak nap\u0119du j\u0105drowego, a\u00a0liczba wykonywanych z\u00a0niego start\u00f3w i\u00a0l\u0105dowa\u0144 jest szacowana na oko\u0142o 60\u00a0proc. mo\u017cliwo\u015bci okr\u0119t\u00f3w ameryka\u0144skich o\u00a0podobnych gabarytach.<\/p>\n

\"Lotniskowiec Lotniskowiec Charles de Gaulle \u00a9 Domena publiczna<\/p>\n

Czym r\u00f3\u017cni si\u0119 lotniskowiec typu Nimitz od typu Ford?<\/p>\n

Je\u015bli typ Nimitz okaza\u0142 si\u0119 tak prze\u0142omowy, dlaczego Pentagon zdecydowa\u0142 si\u0119 na zast\u0105pienie go typem Ford, zamiast modernizowa\u0107 stare, ale dopracowane i\u00a0sprawdzone okr\u0119ty?<\/p>\n

Przyczyn jest wiele, jak cho\u0107by wyeksploatowanie s\u0142u\u017c\u0105cych od dekad okr\u0119t\u00f3w, jednak warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce cho\u0107 lotniskowce typu Nimitz i\u00a0Ford s\u0105 na poz\u00f3r podobne, to pod wzgl\u0119dem konstrukcji s\u0105 to odmienne okr\u0119ty. Na pierwszy rzut oka mo\u017cna odr\u00f3\u017cni\u0107 je dzi\u0119ki nieco mniejszej i\u00a0przesuni\u0119tej ku rufie nadbud\u00f3wce na Fordach.<\/p>\n

<\/p>\n

Najwa\u017cniejsze jest jednak to, czego z\u00a0zewn\u0105trz nie wida\u0107. Lotniskowiec typu Ford produkuje ok. trzykrotnie wi\u0119cej energii od poprzednika. Jest ona potrzebna nie tylko do zasilenia nowych elektromagnetycznych katapult EMALS<\/a> (zamiast parowych), ale tak\u017ce radar\u00f3w, system\u00f3w walki radioelektronicznej, jak r\u00f3wnie\u017c przysz\u0142o\u015bciowej broni energetycznej, jak cho\u0107by lasery.<\/p>\n

\"Lotniskowiec Lotniskowiec USS Gerald R. Ford i tankowiec USNS Laramie \u00a9 Domena publiczna <\/p>\n

Typ Ford zosta\u0142 dostosowany do jeszcze bardziej intensywnych operacji lotniczych. Cho\u0107 zamiast czterech \u2013 jak na Nimitzach \u2013 okr\u0119t ma tylko trzy windy dla samolot\u00f3w, to Ford ma zarazem wi\u0119kszy pok\u0142ad i\u00a0wi\u0119cej elektromagnetycznych wind do transportu uzbrojenia, oferuj\u0105cych ponad dwukrotnie wi\u0119kszy ni\u017c na Nimitzach ud\u017awig.<\/p>\n

Zupe\u0142nie inny projekt wida\u0107 tak\u017ce, gdy przeanalizujemy drog\u0119, jak\u0105 pokonuje uzbrojenie przekazywane z\u00a0magazyn\u00f3w do samolot\u00f3w \u2013 w\u00a0przypadku Ford\u00f3w jest ona ponad trzykrotnie kr\u00f3tsza, a\u00a0bomby czy rakiety s\u0105 dostarczane do samolot\u00f3w o\u00a0po\u0142ow\u0119 szybciej.<\/p>\n

Wa\u017cn\u0105 zmian\u0105 s\u0105 tak\u017ce nowe aerofiniszery AAG (Advanced Arresting Gear<\/a>) \u2013 na nowych lotniskowcach stawiany przez nie op\u00f3r mo\u017ce by\u0107 p\u0142ynnie regulowany, dzi\u0119ki czemu samoloty o\u00a0r\u00f3\u017cnej masie mog\u0105 by\u0107 wyhamowywane w\u00a0optymalny spos\u00f3b. W\u00a0perspektywie wieloletniej eksploatacji ma to przynie\u015b\u0107 mniejsze zu\u017cycie maszyn pok\u0142adowych i\u00a0wielomiliardowe oszcz\u0119dno\u015bci.<\/p>\n

\"Lotniskowce Lotniskowce typu Nimitz (na g\u00f3rze) i Gerald R. Ford (na dole) \u00a9 Domena publiczna | MCSN Isaac Esposito<\/p>\n

80 lat s\u0142u\u017cby Nimitz\u00f3w<\/p>\n

Pe\u0142ne przezbrojenie US Navy na lotniskowce typu Ford to jednak nadal odleg\u0142a przysz\u0142o\u015b\u0107. Obecnie Stany Zjednoczone dysponuj\u0105 11\u00a0superlotniskowcami<\/a>, z\u00a0czego 10\u00a0reprezentuje typ Nimitz. Tylko jeden \u2013 USS Gerald R. Ford (CVN-78)<\/a> \u2013 to trapiony wieloma problemami technicznymi<\/a> przedstawiciel nowego typu Ford, a\u00a0w\u00a0r\u00f3\u017cnych fazach budowy lub test\u00f3w znajduj\u0105 si\u0119 trzy kolejne jednostki. Co wi\u0119cej, planowane na 2026\u00a0r. wycofanie pierwszego z\u00a0superlotniskowc\u00f3w, okr\u0119tu USS Nimitz (CVN-68), zosta\u0142o przesuni\u0119te na rok 2027<\/a>.<\/p>\n

Powolne tempo budowy nast\u0119pc\u00f3w oznacza, \u017ce ostatni lotniskowiec typu Nimitz \u2013 przyj\u0119ty do s\u0142u\u017cby w\u00a02009\u00a0r. USS George H.W. Bush (CVN-77) \u2013 mo\u017ce s\u0142u\u017cy\u0107 a\u017c do 2059\u00a0r. Oznacza to, \u017ce typ Nimitz pozostanie w\u00a0s\u0142u\u017cbie przez ponad 80\u00a0lat, wyznaczaj\u0105c w\u00a0historii US Navy epok\u0119 szczytowej dominacji, gdy \u2013 przed obserwowanym obecnie regresem<\/a> \u2013 ameryka\u0144ska pot\u0119ga na morzu nie mia\u0142a sobie r\u00f3wnych.<\/p>\n

\"Misja<\/a>Misja AI \u00a9 Cyfrowi Bezpieczni <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ameryka\u0144ski superlotniskowiec typu Nimitz to po\u0142\u0105czenie p\u0142ywaj\u0105cej bazy lotniczej z\u00a0niewielkim miastem. Okr\u0119t ma d\u0142ugo\u015b\u0107 wi\u0119ksz\u0105 ni\u017c trzy boiska…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":406513,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-406512","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116513335049275482","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406512","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=406512"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/406512\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/406513"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=406512"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=406512"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=406512"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}