{"id":40908,"date":"2025-10-09T20:23:10","date_gmt":"2025-10-09T20:23:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/40908\/"},"modified":"2025-10-09T20:23:10","modified_gmt":"2025-10-09T20:23:10","slug":"gorale-w-szoku-po-decyzji-konserwatora-ws-krupowek-to-jest-naprawde-zalamujace","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/40908\/","title":{"rendered":"G\u00f3rale w szoku po decyzji konserwatora ws. Krup\u00f3wek. „To jest naprawd\u0119 za\u0142amuj\u0105ce”"},"content":{"rendered":"

Starania o wpisanie „historycznego uk\u0142adu urbanistycznego cz\u0119\u015bci miasta Zakopane w granicach \u00bbParku Kulturowego obszar ul. Krup\u00f3wki\u00ab” rozpocz\u0119\u0142y w 2023 r. jeszcze poprzednie w\u0142adze Zakopanego. Nie chodzi\u0142o o ca\u0142kowity zakaz budowy przy Krup\u00f3wkach nowych budynk\u00f3w, ale urz\u0119dnicy spod Giewontu przekonywali, \u017ce wpis da im wi\u0119ksze prawo do „bronienia” deptaka przed zabudow\u0105, kt\u00f3rej architektura nie wpisuje si\u0119 w szerszy, g\u00f3ralski kontekst.<\/p>\n

Gdyby Krup\u00f3wki jako ca\u0142o\u015b\u0107 zosta\u0142y wpisane na list\u0119 zabytk\u00f3w, ewentualne nowe gmachy przy tej ulicy nie mog\u0142yby zas\u0142ania\u0107 widoku na g\u00f3ry, w wi\u0119kszym stopniu ni\u017c robi\u0105 to ju\u017c dzi\u015b stoj\u0105ce tam budynki.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

\u2014 Krup\u00f3wki przez dziesi\u0119ciolecia uros\u0142y do symbolu Zakopanego. Przy tej ulicy mo\u017cemy znale\u017a\u0107 najwi\u0119cej obiekt\u00f3w zabytkowych. S\u0105 i cha\u0142upy g\u00f3ralskie, wille w stylu zakopia\u0144skim, szwajcarskim, architektura secesyjna, modernizm, nawet architektura socrealistyczna, ale ta w dobrym wydaniu. Zatem jest tu przekr\u00f3j r\u00f3\u017cnorodnych form architektonicznych. Unikat na skal\u0119 regionu. Dlatego Krup\u00f3wki warto chroni\u0107. Decyzja o ich ewentualnym wpisie do wojew\u00f3dzkiego rejestru zabytk\u00f3w b\u0119dzie jednak zale\u017ca\u0142a od opinii ekspert\u00f3w, w tym tak\u017ce od Narodowego Instytutu Dziedzictwa \u2014 t\u0142umaczy\u0142a dziennikarzom w 2023 r. \u00f3wcze\u015bnie piastuj\u0105ca urz\u0105d Miejskiego Konserwatora Zabytk\u00f3w w Zakopanem Natalia Skiepko.<\/p>\n

Ostatecznie proces badania tego, czy Krup\u00f3wki wraz z najbli\u017cszymi okolicami nadaj\u0105 si\u0119 na ochron\u0119 jako zabytek, trwa\u0142a dwa lata. W 2024 r. zamiejscowy Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Ochrony Zabytk\u00f3w og\u0142osi\u0142 konsultacje spo\u0142eczne. Ich wyniki nie zosta\u0142y jednak nigdy publicznie opublikowane.<\/p>\n

\"Tak<\/p>\n

Tak dzi\u015b wygl\u0105daj\u0105 Krup\u00f3wki. Obok drewnianych, niskich dom\u00f3w s\u0105 tu kamienice z pocz\u0105tku XX w. i nowoczesne szklane gmachy wybudowane w ostatnich 5-10 latach. Ten ostatni widoczny jest po lewej stronie zdj\u0119ciaTomasz Mateusiak\/Onet \/ Onet<\/p>\n

Konserwator zabytk\u00f3w: dzi\u015b na ochron\u0119 Krup\u00f3wek jest ju\u017c za p\u00f3\u017ano<\/p>\n

Dzi\u015b ju\u017c wiadomo, \u017ce Krup\u00f3wki chronione w ca\u0142o\u015bci jako zabytek nie b\u0119d\u0105. Tak\u0105 decyzj\u0119 Wojew\u00f3dzki Urz\u0105d Ochrony Zabytk\u00f3w [WUOZ] w Krakowie podj\u0105\u0142 we wtorek 7 pa\u017adziernika. Decyzja zosta\u0142a opublikowana w Biuletynie Informacji Publicznej samego WUOZ oraz Urz\u0119du Miasta Zakopane. W opublikowanym w obu tych miejscach dokumencie, poza such\u0105 informacj\u0105 o tym, \u017ce wpisu do rejestru nie b\u0119dzie, nie ma jednak \u017cadnego uzasadnienia.<\/p>\n

Zapytali\u015bmy o to w biurze Ma\u0142opolskiego Wojew\u00f3dzkiego Konserwatora Zabytk\u00f3w. Czekamy na odpowied\u017a urz\u0119dnik\u00f3w.<\/p>\n

\"Kluczowy<\/p>\n

Kluczowy fragment uzasadnienia, w kt\u00f3rym odm\u00f3wiono wpisania Krup\u00f3wek jako ca\u0142o\u015bci na list\u0119 zabytk\u00f3wTomasz Mateusiak\/Onet \/ Onet<\/p>\n

R\u00f3wnolegle uda\u0142o nam si\u0119 jednak dotrze\u0107 do nieopublikowanego publicznie uzasadnienia decyzji. Dokument jest dosy\u0107 d\u0142ugi, bo liczy a\u017c pi\u0119\u0107 stron. Urz\u0119dnicy WUOZ omawiaj\u0105 w nim wszystkie powody „za” i „przeciw” ochronie Krup\u00f3wek jako zabytku. Wynika z tego, i\u017c Wojew\u00f3dzki Konserwator Zabytk\u00f3w z Krakowa uzna\u0142, \u017ce s\u0142awny zakopia\u0144ski deptak nie jest wart dalszej ochrony, bo ju\u017c dzi\u015b zosta\u0142 w taki spos\u00f3b zabudowany nowymi, niestylowymi obiektami i utraci\u0142 sw\u00f3j wcze\u015bniejszy charakter.<\/p>\n

\u2014 Inaczej m\u00f3wi\u0105c, dla konserwatora wpis Krup\u00f3wek na wojew\u00f3dzk\u0105, a wi\u0119c najwy\u017csz\u0105 mo\u017cliw\u0105 list\u0119 zabytk\u00f3w jest ju\u017c niczym „musztarda po obiedzie” \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z Onetem jeden z zakopia\u0144skich samorz\u0105dowc\u00f3w. <\/p>\n

\u2014 Uwa\u017cam takie podej\u015bcie za g\u0142upie. Faktycznie, w ostatnich latach na Krup\u00f3wkach wyros\u0142o ju\u017c kilka stalowo-szklanych gmach\u00f3w w miejscu wyburzonych stylowych budynk\u00f3w. To by\u0142a niepowetowana strata. Ale z drugiej strony na Krup\u00f3wkach dalej jest co broni\u0107. Tam stoj\u0105 budynki cenne i pochodz\u0105ce z prze\u0142omu XIX i XX w. Skoro nie uda\u0142o si\u0119 wpisa\u0107 na list\u0119 zabytk\u00f3w Krup\u00f3wek jako ca\u0142ej ulicy, to trzeba szybko zg\u0142osi\u0107 do takiej ochrony poszczeg\u00f3lne budynki przy deptaku. To jednak zn\u00f3w potrwa 2-3 lata. Dlatego nie ma co ukrywa\u0107. ta ostatnia decyzja konserwatora z Krakowa to wielki sukces… deweloper\u00f3w \u2014 dodaje.<\/p>\n

\u2014 Wielka szkoda, \u017ce Krup\u00f3wki nie zosta\u0142y uznane za zabytek. Uwa\u017cam to za decyzj\u0119 z\u0142\u0105 \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z Onetem Agnieszka Nowak-G\u0105sienica, by\u0142a wiceburmistrz Zakopanego a dzi\u015b miejska radna. \u2014 B\u0119dziemy inaczej walczy\u0107 o zachowanie dziedzictwa tego deptaku i jego charakteru. Na razie miasto ma jednak w walce z deweloperami bardzo mocno „pod g\u00f3rk\u0119” \u2014 dodaje.<\/p>\n

\"Jedna<\/p>\n

Jedna z ostatnich „nowoczesnych” inwestycji przy Krup\u00f3wkach. Du\u017cy pawilon handlowy, kt\u00f3ry powsta\u0142 przy Ko\u015bciele pw. Naj\u015bwi\u0119tszej RodzinyTomasz Mateusiak\/Onet \/ Onet<\/p>\n

Inne fragmenty centrum Zakopanego r\u00f3wnie\u017c nie b\u0119d\u0105 chronione przed deweloperami<\/p>\n

Nowak-G\u0105sienica ma racje. Najnowsza decyzja Wojew\u00f3dzkiego Urz\u0119du Ochrony Zabytk\u00f3w z Krakowa jest ju\u017c kolejn\u0105 prawn\u0105 batali\u0105, kt\u00f3r\u0105 miasto przegra\u0142o z deweloperami. Miasto ju\u017c kilka lat temu z\u0142o\u017cy\u0142o wniosek o wpisanie do rejestru zabytk\u00f3w s\u0105siaduj\u0105cego z Krup\u00f3wkami terenu urbanistycznego ulic Witkiewicza, Jagiello\u0144skiej, Ko\u015bciuszki i g\u00f3rnej R\u00f3wni Krupowej. <\/p>\n

W\u00f3wczas stosownego wpisu dokonano. Na tym terenie stoi drewniany zabytkowy dom, kt\u00f3ry wraz z dzia\u0142k\u0105 naby\u0142 deweloper. Ten wpis zaskar\u017cy\u0142 do Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W efekcie resort na prze\u0142omie stycznia i lutego 2025 r. rozpocz\u0105\u0142 procedur\u0119 uniewa\u017cnienia decyzji o wpisie obszaru do rejestru zabytk\u00f3w tego obszaru. <\/p>\n

\u2014 To jest naprawd\u0119 za\u0142amuj\u0105ce. Prawa deweloper\u00f3w niemal zawsze bior\u0105 w ostatecznym rozrachunku g\u00f3r\u0119 nad interesem spo\u0142ecznym \u2014 ocenia w rozmowie z Onetem jeden z wysoko postawionych zakopia\u0144skich urz\u0119dnik\u00f3w. \u2014 Deweloperzy maj\u0105 o co walczy\u0107, bo jak uda im si\u0119 zbudowa\u0107 w miejscu zabytku nowy apartamentowiec, to ich zyski s\u0105 milionowe. Dlatego bior\u0105 sobie najlepszych polskich prawnik\u00f3w, p\u0142ac\u0105 im ogromne stawki, a ci podwa\u017caj\u0105 wszystkie przepisy ochronne w mie\u015bcie. Jak tak dalej p\u00f3jdzie, to za 10-15 lat Zakopane b\u0119dzie w ca\u0142o\u015bci miastem ze szk\u0142a i betonu. Drewniane budynki ca\u0142kowicie znikn\u0105 \u2014 dodaje.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Starania o wpisanie „historycznego uk\u0142adu urbanistycznego cz\u0119\u015bci miasta Zakopane w granicach \u00bbParku Kulturowego obszar ul. Krup\u00f3wki\u00ab” rozpocz\u0119\u0142y w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":40909,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,1304,11732,34,35,28,31,48,25,46,42,38,40,39,41,47,29,30,26,11756,1570],"class_list":{"0":"post-40908","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-krakow","14":"tag-krupowki","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-pl","23":"tag-poland","24":"tag-polish","25":"tag-polska","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-zabytki","32":"tag-zakopane"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40908","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=40908"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/40908\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/40909"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=40908"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=40908"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=40908"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}