{"id":410711,"date":"2026-05-05T22:52:18","date_gmt":"2026-05-05T22:52:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/410711\/"},"modified":"2026-05-05T22:52:18","modified_gmt":"2026-05-05T22:52:18","slug":"miasto-15-minutowe-to-nie-utopia-krakow-plock-i-gzm-mowia-o-realnych-problemach","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/410711\/","title":{"rendered":"Miasto 15-minutowe to nie utopia. Krak\u00f3w, P\u0142ock i GZM m\u00f3wi\u0105 o realnych problemach"},"content":{"rendered":"<p>\n\t\t\tKoncepcja miasta 15-minutowego nie jest utopi\u0105, ale w polskich realiach wymaga zmian nie tylko w transporcie. Eksperci na EEC 2026 wskazali bariery: \u201eostatnia mila\u201d, koncentracja us\u0142ug w centrach, rozlewanie si\u0119 miast i braki infrastruktury.\n\t\t<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t&#13;<br \/>\nRealizacja koncepcji miasta 15-minutowego w polskich warunkach by\u0142a jednym z g\u0142\u00f3wnych\u00a0temat\u00f3w panelu pn. \u201eMobilno\u015b\u0107 i infrastruktura\u201d, zorganizowanego podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego.&#13;<br \/>\nPaneli\u015bci wskazali, jak rozumiej\u0105 ide\u0119 miasta 15-minutowego, w jaki spos\u00f3b wdra\u017caj\u0105 jej za\u0142o\u017cenia oraz z jakimi problemami si\u0119 to wi\u0105\u017ce.&#13;<br \/>\nM\u00f3wili te\u017c o planach, kt\u00f3rych realizacja przyniesie korzy\u015bci mieszka\u0144com, ofertach transportowych i elektromobilno\u015bci.&#13;<br \/>\n&#13;<br \/>\nWsz\u0119dzie \u0142atwo i szybko dojecha\u0107, ale nie stoj\u0105c w korkach i nie zanieczyszczaj\u0105c powietrza w centrum miasta&#13;<\/p>\n<p>Czym\u015b absolutnie normalnym wydaje si\u0119 to, \u017ce mieszka\u0144cy chcieliby mie\u0107 wsz\u0119dzie blisko. Nawet je\u015bli mieszkaj\u0105 na obrze\u017cach du\u017cego miasta, poniewa\u017c ceni\u0105 sobie \u017cycie w spokojnej okolicy, z dala od ha\u0142asu i kork\u00f3w, to zale\u017cy im, \u017ceby m\u00f3c jak najszybciej dotrze\u0107 do sklepu, pracy, szko\u0142y czy przychodni zdrowia.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/gospodarka-komunalna\/w-15-minut-do-szkoly-pracy-i-fryzjera-w-polsce-udaje-sie-to-w-nielicznych-miastach,630038.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/276596_r0_300.jpg\" alt=\"W 15 minut do szko\u0142y, pracy i fryzjera? W Polsce udaje si\u0119 to w nielicznych miastach\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>O tym m\u00f3wi w\u0142a\u015bnie sformu\u0142owana przez Carlosa Moreno koncepcja urbanistyczna miasta 15-minutowego, czyli takiego zagospodarowania i pouk\u0142adania przestrzeni publicznej, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o uzyska\u0107 dost\u0119p do podstawowych us\u0142ug w\u0142a\u015bnie w ci\u0105gu 15 minut.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>S\u0119k w tym, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 ludzi chcia\u0142aby wsz\u0119dzie m\u00f3c podjecha\u0107 niemal pod same drzwi, a z drugiej strony nienawidzi kork\u00f3w. Jednocze\u015bnie k\u0142adziony jest nacisk na to, \u017ceby ruch w centrach ogranicza\u0107 m.in. ze wzgl\u0119du na niedob\u00f3r miejsc postojowych i redukcj\u0119 emisji spalin. Posk\u0142adanie tego wszystkiego w jedn\u0105 sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107 nie jest wi\u0119c spraw\u0105 \u0142atw\u0105 i wi\u0105\u017ce si\u0119 z konieczno\u015bci\u0105 umiej\u0119tnego zorganizowania oferty przewozowej.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nRobert Tomanek: miasto 15-minutowe to idea, nie utopia&#13;<\/p>\n<p>O tym, czy w og\u00f3le realne jest wdro\u017cenie idei miasta 15-minutowego i ewentualnie w jakiego rodzaju miastach, dyskutowali uczestnicy panelu pn. \u201eMobilno\u015b\u0107 i infrastruktura\u201d, zorganizowanego podczas XVIII Europejskiego Kongresu Gospodarczego.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; To jest idea zmniejszania transportoch\u0142onno\u015bci miast, kt\u00f3ra stawiana jest przez specjalist\u00f3w od strony kwestii mobilno\u015bci na pierwszym miejscu r\u00f3wnowa\u017cenia miast &#8211; zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 dr hab. Robert Tomanek, prof. Uniwersytetu Ekonomicznego w Katowicach. &#8211; To idea, nie utopia. Trzeba mie\u0107 \u015bwiadomo\u015b\u0107, kiedy miasto 15-minutowe by\u0142o realne. Na przyk\u0142ad na katowickim Nikiszowcu 100 lat temu mieli\u015bmy miasto 15-minutowe, poniewa\u017c by\u0142o tam bardzo ma\u0142o funkcji.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Ekspert zauwa\u017cy\u0142, \u017ce je\u017celi o\u015brodek miejski ma ma\u0142o funkcji i jest niedu\u017cy, to nie ma potrzeby realizowania przejazd\u00f3w. Co innego w przypadku aglomeracji, du\u017cego miasta, kt\u00f3re gromadzi funkcje wr\u0119cz metropolitalne, w tym tak\u017ce kultury, nauki itd. &#8211; w\u00f3wczas przejazdy staj\u0105 si\u0119 niezb\u0119dne.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290717.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Prof. Robert Tomanek zauwa\u017cy\u0142, \u017ce je\u017celi o\u015brodek miejski ma ma\u0142o funkcji i jest niedu\u017cy, to nie ma potrzeby realizowania przejazd\u00f3w Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290717.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290717.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tProf. Robert Tomanek zauwa\u017cy\u0142, \u017ce je\u017celi o\u015brodek miejski ma ma\u0142o funkcji i jest niedu\u017cy, to nie ma potrzeby realizowania przejazd\u00f3w Fot: PTWP<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nWa\u017cny aspekt ostatniej mili. Zmniejsza\u0107 transportoch\u0142onno\u015b\u0107, nie ograniczaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci poruszania si\u0119&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Trzeba zwraca\u0107 uwag\u0119\u00a0przy lokalizowaniu \u017ar\u00f3d\u0142a ruchu na zabezpieczenie dojazdu transportem zbiorowym, \u017ceby by\u0142a mo\u017cliwo\u015b\u0107 poruszania si\u0119 rowerami w obr\u0119bie tzw. ostatniej mili. Je\u017celi s\u0105 przeszkody i nie da si\u0119 pojecha\u0107 bezpiecznie do przystanku transportu zbiorowego, to ludzie z tych rower\u00f3w nie b\u0119d\u0105 korzysta\u0107 &#8211; zaznaczy\u0142 prof. Tomanek.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Wed\u0142ug niego miasto 15-minutowe nale\u017cy rozumie\u0107 jako ide\u0119 zmniejszania transportoch\u0142onno\u015bci &#8211; tak\u017ce poprzez rozszerzanie pracy hybrydowej, pracy zdalnej, bo to te\u017c zmniejsza transportoch\u0142onno\u015b\u0107.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; W tym wszystkim trzeba znale\u017a\u0107 jaki\u015b rozs\u0105dek. Transport zbiorowy musi by\u0107 dobrze zorganizowany i jak najmniej poch\u0142aniaj\u0105cy prac\u0119 przewozow\u0105. Musimy te\u017c pami\u0119ta\u0107 o ekologicznych nap\u0119dach &#8211; wskaza\u0142 by\u0142y minister rozwoju, zaznaczaj\u0105c jednak, \u017ce nie powinno si\u0119 i\u015b\u0107 w ograniczanie mo\u017cliwo\u015bci poruszania si\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<br \/>\nW Krakowie wdra\u017caj\u0105 \u201emiasto bliskie\u201d. Problemem koncentracja us\u0142ug w centrum i rozlewanie si\u0119 miasta&#13;<\/p>\n<p>I zast\u0119pca prezydenta Krakowa Stanis\u0142aw Mazur zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce koncepcja miasta 15-minutowego to co\u015b szerszego ni\u017c tylko organizacja transportu.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Przerobili\u015bmy j\u0105 na w\u0142asny u\u017cytek, nazwali\u015bmy miastem bliskim, m\u00f3wi\u0105c po prostu o dost\u0119pno\u015bci komunikacyjnej i us\u0142ug publicznych. I w Krakowie nie wygl\u0105da to \u017ale &#8211; powiedzia\u0142. &#8211; Jest taki raport, nie potrafi\u0119 oceni\u0107, czy jest wiarygodny, czy nie, ale m\u00f3wi, \u017ce ponad 60 proc. miasta spe\u0142nia te warunki. Krak\u00f3w jest kompaktowym miastem, natomiast problemy, z kt\u00f3rymi si\u0119 borykamy, s\u0105 do\u015b\u0107 powszechne.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Wskaza\u0142 m.in. na koncentracj\u0119 du\u017cej liczby\u00a0us\u0142ug w centrum Krakowa, \u201eco tak si\u0119 historycznie u\u0142o\u017cy\u0142o\u201d. Drugim problemem jest rozlewanie si\u0119 miasta.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nStanis\u0142aw Mazur: my\u015blimy o wprowadzeniu standard\u00f3w i zmieniamy logik\u0119 zabudowywania&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Pr\u00f3bujemy wyj\u015b\u0107 z tej opresji na kilka sposob\u00f3w. Pracujemy nad planem og\u00f3lnym i my\u015blimy o wprowadzeniu standard\u00f3w, np. ile od szko\u0142y, ile od \u017c\u0142obka, od przedszkola, zieleni, jaki przystanek, jaki spos\u00f3b komunikacji itd. &#8211;\u00a0m\u00f3wi\u0142 Stanis\u0142aw Mazur. &#8211; Cz\u0119\u015b\u0107 tych standard\u00f3w jest oczywi\u015bcie ustawowa, ale cz\u0119\u015b\u0107 chcemy wprowadzi\u0107 dodatkowo. I w ten spos\u00f3b, abstrahuj\u0105c czy nazwiemy to miastem bliskim, czy 15-minutowym, chcemy podnosi\u0107 jako\u015b\u0107 \u017cycia mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290718.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Pracujemy nad planem og\u00f3lnym i my\u015blimy o wprowadzeniu standard\u00f3w np. ile od szko\u0142y, ile od \u017c\u0142obka, od przedszkola, zieleni, jaki przystanek, jaki spos\u00f3b komunikacji itd. - zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Stanis\u0142aw Mazur Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290718.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290718.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tPracujemy nad planem og\u00f3lnym i my\u015blimy o wprowadzeniu standard\u00f3w np. ile od szko\u0142y, ile od \u017c\u0142obka, od przedszkola, zieleni, jaki przystanek, jaki spos\u00f3b komunikacji itd. &#8211; zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Stanis\u0142aw Mazur Fot: PTWP<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>W\u0142adze stolicy Ma\u0142opolski zmieni\u0142y tak\u017ce logik\u0119 zabudowywania, co &#8211; \u0142agodnie m\u00f3wi\u0105c &#8211; nie wzbudzi\u0142o entuzjazmu.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Jednym z element\u00f3w tej zmiany jest to, \u017ce w tej chwili najpierw musi by\u0107 infrastruktura, a dopiero potem pozwolenie na budow\u0119 &#8211; wyja\u015bni\u0142 wiceprezydent. &#8211; W ten spos\u00f3b chcemy realizowa\u0107 koncepcj\u0119 miasta 15-minutowego, absolutnie nie popadaj\u0105c w \u017cadn\u0105 utopi\u0119.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nAndrzej Nowakowski: to ma by\u0107 smart miasto przyjazne mieszka\u0144com&#13;<\/p>\n<p>W\u0142adze P\u0142ocka r\u00f3wnie\u017c nie my\u015bl\u0105 o tej idei jak o utopii.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; To ma by\u0107 smart miasto przyjazne mieszka\u0144com, a wi\u0119c gdzie b\u0119dzie blisko do przedszkola, do \u017c\u0142obka, do szko\u0142y, ale tak\u017ce do kina, miejsca kultury czy miejsca uprawiania sportu &#8211; wskaza\u0142 prezydent Andrzej Nowakowski.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Doda\u0142, \u017ce P\u0142ock spe\u0142nia w r\u00f3\u017cny spos\u00f3b te standardy, m.in. zapewniaj\u0105c mo\u017cliwo\u015bci swobodnego poruszania si\u0119 na dw\u00f3ch k\u00f3\u0142kach, co u\u0142atwia ok. 100 km dr\u00f3g rowerowych.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; To jest naprawd\u0119 niesamowita paj\u0119czyna, kt\u00f3ra pozwala dojecha\u0107 mieszka\u0144com w\u0142a\u015bciwie w ka\u017cde miejsce. Rower miejski tak\u017ce cieszy si\u0119 ogromn\u0105 popularno\u015bci\u0105 &#8211; zauwa\u017cy\u0142.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/inwestycje\/samorzady-dostana-wiecej-pieniedzy-na-drogi-takich-zmian-rzad-jeszcze-nie-wprowadzal,658697.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290519_r0_300.jpg\" alt=\"Samorz\u0105dy dostan\u0105 wi\u0119cej pieni\u0119dzy na drogi. Takich zmian rz\u0105d jeszcze nie wprowadza\u0142\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nTylko 100 km do Warszawy, a poci\u0105giem to a\u017c 2 godziny. Licz\u0105 na zmian\u0119 dzi\u0119ki Kolei Du\u017cych Pr\u0119dko\u015bci&#13;<\/p>\n<p>Zdaniem Andrzeja Nowakowskiego najwi\u0119kszym wyzwaniem P\u0142ocka jest nie tyle zagospodarowanie miasta i transport wewn\u0119trzny, co ograniczenie kolejowego wykluczenia komunikacyjnego.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; To jest co\u015b nieprawdopodobnego, \u017ce standardowo dojazd poci\u0105giem z P\u0142ocka do Warszawy, czyli pokonanie odleg\u0142o\u015bci 100 km, zajmuje a\u017c 2 godziny. Przez to nikt w\u0142a\u015bciwie, kto nie musi, t\u0105 kolej\u0105 nie je\u017adzi, bo to nie ten standard i nie ten czas. I tego sami rzeczywi\u015bcie nie jeste\u015bmy w stanie zmieni\u0107 &#8211; przyzna\u0142.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290719.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"To jest co\u015b nieprawdopodobnego, \u017ce standardowo dojazd poci\u0105giem z P\u0142ocka do Warszawy, czyli pokonanie odleg\u0142o\u015bci 100 km, zajmuje a\u017c 2 godziny - zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Andrzej Nowakowski Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290719.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290719.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tTo jest co\u015b nieprawdopodobnego, \u017ce standardowo dojazd poci\u0105giem z P\u0142ocka do Warszawy, czyli pokonanie odleg\u0142o\u015bci 100 km, zajmuje a\u017c 2 godziny &#8211; zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119 Andrzej Nowakowski Fot: PTWP<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Sytuacj\u0119 znacz\u0105co poprawi\u0107 mo\u017ce Kolej Du\u017cych Pr\u0119dko\u015bci. P\u0142ock jest na mapie inwestycyjnej KDP, ale w drugim etapie, czyli ju\u017c po realizacji s\u0142ynnego \u201eY\u201d.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Daje to realn\u0105 szans\u0119 dla miasta, \u017ce b\u0119dzie tak\u017ce po\u0142\u0105czone kolej\u0105 z reszt\u0105 Polski &#8211; podkre\u015bli\u0142 prezydent. &#8211; Zreszt\u0105 podobnie jest z po\u0142\u0105czeniem drogowym do P\u0142ocka. Tutaj realn\u0105 szans\u0119 daje dopiero budowa drogi ekspresowej S10. W tym przypadku jeste\u015bmy ju\u017c po fazie konsultacji, na etapie pozyskiwania poszczeg\u00f3lnych zg\u00f3d i mam nadziej\u0119 wkr\u00f3tce projektowania i realizacji. Musimy wi\u0119c liczy\u0107 na wsparcie rz\u0105du przy realizacji tych najwa\u017cniejszych zada\u0144 zwi\u0105zanych z wykluczeniem komunikacyjnym miasta.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n2500 km kw. to pot\u0119\u017cny obszar. \u201eNie wyobra\u017cam sobie tego, skupiamy si\u0119 na tym, co mo\u017cliwe\u201d&#13;<\/p>\n<p>S\u0105 przymiarki do tego, \u017ce jednym wielkim miastem sta\u0142a si\u0119 G\u00f3rno\u015bl\u0105sko-Zag\u0142\u0119biowska Metropolia, skupiaj\u0105ca obecnie 41 gmin i miast. Trudno na realia GZM prze\u0142o\u017cy\u0107 jeden do jednego ide\u0119 miasta 15-minutowego, bo chodzi tu o 2500 km kw. Dotarcie z obrze\u017cy metropolii do jej serca, czyli Katowic, wydaje si\u0119 nierealne, ewentualnie je\u015bli ju\u017c, to kolej\u0105, cho\u0107 i tu b\u0119dzie ci\u0119\u017cko.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/zmiany-w-prawie\/duzy-moze-wiecej-wspolpraca-w-ramach-metropolii-jest-trudna-ale-daje-realne-korzysci,658179.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290231_r0_300.jpg\" alt=\"&quot;Du\u017cy mo\u017ce wi\u0119cej&quot;. Wsp\u00f3\u0142praca w ramach metropolii jest trudna, ale daje realne korzy\u015bci\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; To jest pot\u0119\u017cny region. Nie wyobra\u017cam sobie tego, nawet w realiach metra by\u0142oby to trudne &#8211; przyzna\u0142 Lucjan Dec, dyrektor Departamentu Komunikacji i Transportu GZM. &#8211; Skupiamy si\u0119 na tym, co jest mo\u017cliwe, a na pewno nie jest mo\u017cliwe doprowadzenie kolei do wszystkich 41 gmin. To by\u0142aby gigantyczna inwestycja, na kt\u00f3r\u0105 chyba nikogo nie sta\u0107. Kolej ma by\u0107 szkieletem, kr\u0119gos\u0142upem, po\u0142\u0105czonym z liniami autobusowymi, tramwajowymi i metrorowerem, \u017ceby mo\u017cna by\u0142o w \u0142atwy spos\u00f3b si\u0119 przesi\u0105\u015b\u0107. I to s\u0105 realia metropolii.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nRozbudowuj\u0105 infrastruktur\u0119 kolejow\u0105 i chc\u0119 kupi\u0107 nowe poci\u0105gi. Ale to musi potrwa\u0107&#13;<\/p>\n<p>Jako najwi\u0119ksz\u0105 barier\u0119 wskaza\u0142 infrastruktur\u0119, kt\u00f3ra jednak jest w trakcie rozbudowy, czego efekty jest szansa dostrzec za kilka lat.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Uczestniczymy w projekcie Kolej Plus, w tym jeden z projekt\u00f3w jest w formule Projektuj i buduj. Alternatywne po\u0142\u0105czenie z Gliwic do Katowic przez Koch\u0142owice. Mamy wst\u0119pne studium wykonalno\u015bci, kt\u00f3re odbierzemy za ok. miesi\u0105c, p\u00f3\u0142tora. Wska\u017ce ono kierunki i tego b\u0119dziemy si\u0119 trzyma\u0107 &#8211; poinformowa\u0142 dyrektor.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Zaznaczy\u0142, \u017ce inwestycje kolejowe maj\u0105 to do siebie, \u017ce s\u0105 niestety d\u0142ugotrwa\u0142e. Czasu i du\u017cych nak\u0142ad\u00f3w finansowych potrzeba te\u017c na to, \u017ceby wypu\u015bci\u0107 na tory nowy tabor.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Wsp\u00f3lnie z przyjaci\u00f3\u0142mi z Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Wojew\u00f3dztwa \u015al\u0105skiego i Kolei \u015al\u0105skich z\u0142o\u017cyli\u015bmy wniosek w programie FEnIKS o dofinansowanie zakupu 32 poci\u0105g\u00f3w. Konkurencja jest spora, ale liczymy, \u017ce si\u0119 uda &#8211; skwitowa\u0142.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290721.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Wsp\u00f3lnie z przyjaci\u00f3\u0142mi z Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Woj. \u015al\u0105skiego i Kolei \u015al\u0105skich z\u0142o\u017cyli\u015bmy wniosek w programie FEnIKS o dofinansowanie zakupu 32 poci\u0105g\u00f3w. Konkurencja jest spora, ale liczymy, \u017ce si\u0119 uda - powiedzia\u0142 Lucjan Dec Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290721.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290721.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tWsp\u00f3lnie z przyjaci\u00f3\u0142mi z Urz\u0119du Marsza\u0142kowskiego Woj. \u015al\u0105skiego i Kolei \u015al\u0105skich z\u0142o\u017cyli\u015bmy wniosek w programie FEnIKS o dofinansowanie zakupu 32 poci\u0105g\u00f3w. Konkurencja jest spora, ale liczymy, \u017ce si\u0119 uda &#8211; powiedzia\u0142 Lucjan Dec Fot: PTWP<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nSzybko, cz\u0119sto, bez op\u00f3\u017anie\u0144 i w komfortowych warunkach &#8211; tego oczekuj\u0105 pasa\u017cerowie kolei XXI w.&#13;<\/p>\n<p>Nowoczesne poci\u0105gi z atrakcyjnym designem i wyposa\u017ceniem mog\u0105 przyci\u0105gn\u0105\u0107 jeszcze wi\u0119ksz\u0105 liczb\u0119 pasa\u017cer\u00f3w, kt\u00f3rym zale\u017cy, \u017ceby poci\u0105g je\u017adzi\u0142 cz\u0119sto, nie sp\u00f3\u017ania\u0142 si\u0119, a bilety nie by\u0142y drogie. Wiceprezes Kolei \u015al\u0105skich Adam Wojtowicz zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce wiele os\u00f3b chcia\u0142oby bardzo szybkich po\u0142\u0105cze\u0144 co 15-20 minut, ale to trudne do osi\u0105gni\u0119cia.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Z naszych bada\u0144 wynika, \u017ce zm\u0119czenie pasa\u017cera to jest gdzie\u015b ok. 45-50 minut, dlatego w przypadku po\u0142\u0105cze\u0144 mi\u0119dzy miastami te 50 minut jest takim granicznym elementem, \u017ceby\u015bmy poprawiali nasze czasy przejazdu. I oczywi\u015bcie poprawiamy je, poniewa\u017c mamy nowe pojazdy &#8211; zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Doda\u0142, \u017ce sp\u00f3\u0142ka zaczyna\u0142a od nieco ponad 50 pojazd\u00f3w, dzisiaj ma ju\u017c ich ponad 80, a kiedy sfinalizuje sw\u00f3j program taborowy, to b\u0119dzie ich ponad 100.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nPoprawiaj\u0105 czasy przejazdu i skracaj\u0105 czas obs\u0142ugi. Ale wszystko w granicach bezpiecze\u0144stwa&#13;<\/p>\n<p>&#8211; I ten tabor ju\u017c dzisiaj na 5 naszych liniach podr\u00f3\u017cuje z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h. Jest te\u017c bardzo ciekawa trasa z Cz\u0119stochowy do Krakowa, gdzie \u0142\u0105czymy si\u0119 z woj. ma\u0142opolskim, te\u017c kursuj\u0105c z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h i to jest dobry czas przejazdu, dobra alternatywa i tanie bilety &#8211; podkre\u015bli\u0142 Adam Wojtowicz.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290722.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Nasz tabor ju\u017c dzisiaj na 5 naszych liniach podr\u00f3\u017cuje z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h - zauwa\u017cy\u0142 Adam Wojtowicz Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290722.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290722.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tNasz tabor ju\u017c dzisiaj na 5 naszych liniach podr\u00f3\u017cuje z pr\u0119dko\u015bci\u0105 160 km\/h &#8211; zauwa\u017cy\u0142 Adam Wojtowicz Fot: PTWP<\/p>\n<p>Zapewni\u0142, \u017ce K\u015a regularnie poprawiaj\u0105 czasy przejazdu i skracaj\u0105 czas obs\u0142ugi na peronach, robi\u0105c w tym zakresie co si\u0119 da i zachowuj\u0105c granice bezpiecze\u0144stwa. Adam Wojtowicz wskaza\u0142 te\u017c na system informacji pasa\u017cerskiej, kt\u00f3rego funkcjonowanie znacz\u0105co si\u0119 poprawi\u0142o.&#13;<br \/>\nMiasto 15-minutowe to dobry cel, ale w du\u017cym mie\u015bcie to czas praktycznie niemo\u017cliwy do osi\u0105gni\u0119cia&#13;<\/p>\n<p>Pojazdy szynowe (cho\u0107 nie tylko) dostarcza firma Skoda Transportation, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a (i nadal to czyni) z wieloma samorz\u0105dami z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w, tak\u017ce w Polsce (m.in. tramwaje dla Wroc\u0142awia czy pojazdy metra dla Warszawy).<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Idea miasta 15-minutowego to dobry cel, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 i nie powinni\u015bmy z niego rezygnowa\u0107. Oczywi\u015bcie obszar metropolitalny jest zawsze bardziej problematyczny, a traktowanie 15 minut dos\u0142ownie oznacza w praktyce czas trudny do osi\u0105gni\u0119cia\u00a0&#8211; stwierdzi\u0142 Jan Christoph Harder, prezydent Regionu Zach\u00f3d i P\u00f3\u0142noc w \u0160koda Transportation.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290736.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Idea miasta 15-minutowego jest dobry cel, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 i nie powinni\u015bmy z tego rezygnowa\u0107 - powiedzia\u0142 Jan Christoph Harder\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290736.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290736.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tIdea miasta 15-minutowego jest dobry cel, do kt\u00f3rego nale\u017cy d\u0105\u017cy\u0107 i nie powinni\u015bmy z tego rezygnowa\u0107 &#8211; powiedzia\u0142 Jan Christoph Harder<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Jego zdaniem warto jednak pr\u00f3bowa\u0107 i w\u0142\u0105cza\u0107 do ca\u0142ego systemu r\u00f3wnie\u017c m.in. transport kolejowy.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Poda\u0142 te\u017c przyk\u0142ady miast, w kt\u00f3rych Skoda jest aktywna, gdzie sytuacj\u0119 pod k\u0105tem lepszego zsynchronizowanie r\u00f3\u017cnych form mobilno\u015bci znacznie poprawi\u0142o zaprojektowanie i wybudowanie sieci tramwajowej.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; D\u0105\u017cono tam nie tylko do 15-minutowego miasta, ale przede wszystkim do tego, \u017ceby uatrakcyjni\u0107 transport publiczny i otworzy\u0107 si\u0119 na nowe \u015brodki transportu &#8211; doda\u0142.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nW kwestii infrastruktury \u0142adowania jest jeszcze du\u017cy potencja\u0142 w polskich miastach&#13;<\/p>\n<p>Je\u015bli ju\u017c mieszka\u0144cy nie garn\u0105 si\u0119 do regularnego korzystania z transportu zbiorowego lub innych form mobilno\u015bci, to dobrze by by\u0142o, gdyby podr\u00f3\u017cowali samochodami mo\u017cliwie jak najmniej uci\u0105\u017cliwymi dla \u015brodowiska naturalnego. Niestety w wielu miastach infrastruktura \u0142adowania pojazd\u00f3w elektrycznych nie jest wystarczaj\u0105co rozbudowana &#8211; na tyle, \u017ceby kierowcy nie musieli si\u0119 martwi\u0107.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Zosta\u0142y podj\u0119te pewne kroki, aby umo\u017cliwi\u0107 poruszanie si\u0119 samochodem elektrycznym, jednak w miastach wci\u0105\u017c istnieje du\u017cy potencja\u0142 do poprawy w tym zakresie &#8211; stwierdzi\u0142a ekspertka ds. e-mobilno\u015bci Katarzyna Sob\u00f3tka.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/gospodarka-komunalna\/na-mop-ach-przy-a2-i-a1-przybywa-ladowarek-gddkia-podaje-nowe-dane,655852.html\" class=\"read-more-box-img-cnt\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\"><br \/>\n\t\t\t\t<img decoding=\"async\" loading=\"lazy\" width=\"300\" height=\"200\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/289156_r0_300.jpg\" alt=\"Na MOP-ach przy A2 i A1 przybywa \u0142adowarek. GDDKiA podaje nowe dane\" class=\"read-more-box-img\"\/><br \/>\n\t\t\t<\/a><\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Wed\u0142ug niej Polsk\u0119 da si\u0119 przejecha\u0107 samochodem elektrycznym stosunkowo komfortowo, a nacisk na szybkie \u0142adowanie przyni\u00f3s\u0142 efekty.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Problemem by\u0142o i jest to, \u017ce legislacja nam si\u0119 zmienia m.in. w kwestii tego, kto ma budowa\u0107, kto ma by\u0107 odpowiedzialny. S\u0105 te\u017c kwestie oczekiwania na przy\u0142\u0105cze energetyczne do \u0142adowarki, co nadal trwa 12-16 miesi\u0119cy<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#8211; wskaza\u0142a ekspertka, dodaj\u0105c, \u017ce wiele prywatnych firm przymierzaj\u0105cych si\u0119 do zainwestowania w infrastruktur\u0119 miast wycofuje si\u0119 z uwagi na d\u0142ug\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 decyzyjn\u0105. &#8211;\u00a0W efekcie\u00a0przyrost samochod\u00f3w elektrycznych nie jest a\u017c tak du\u017cy, \u017ceby te modele biznesowe si\u0119 op\u0142aca\u0142y. Rodzi si\u0119 wi\u0119c pytanie, kto powinien w to inwestowa\u0107 &#8211; w szczeg\u00f3lno\u015bci na terenach miejskich.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\nKto mo\u017ce w miastach je\u017adzi\u0107 komfortowo samochodem elektrycznym?&#13;<\/p>\n<p>Przypomnia\u0142a te\u017c, \u017ce mamy dwa sposoby \u0142adowania. Przy wolnym \u0142adowaniu cena energii jest ni\u017csza ni\u017c przy szybkim, ale taka inwestycja si\u0119 znacz\u0105co d\u0142u\u017cej sp\u0142aca.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>\t\t\t\t<a href=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290739.jpg\" class=\"figure-link\"><\/p>\n<p>\t\t\t\t\t\t<img decoding=\"async\" width=\"620\" height=\"620\" class=\"figure-img\" loading=\"lazy\" alt=\"Katarzyna Sob\u00f3tka podkre\u015bli\u0142a, \u017ce przy wolnym \u0142adowaniu cena energii jest ni\u017csza ni\u017c przy szybkim, ale taka inwestycja si\u0119 znacz\u0105co d\u0142u\u017cej sp\u0142aca Fot: PTWP\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290739.jpg\" data-big=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/290739.jpg\"\/><\/p>\n<p>\t\t\t\t<\/a><br \/>\n\t\t\t\t\t\t\t\t\tKatarzyna Sob\u00f3tka podkre\u015bli\u0142a, \u017ce przy wolnym \u0142adowaniu cena energii jest ni\u017csza ni\u017c przy szybkim, ale taka inwestycja si\u0119 znacz\u0105co d\u0142u\u017cej sp\u0142aca Fot: PTWP<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>Wed\u0142ug Katarzyny Sob\u00f3tki brakuje skutecznych rozwi\u0105za\u0144 systemowych, a to, co si\u0119 dzieje, to bardziej \u0142atanie dziur i dzia\u0142ania PR-owe.<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n<p>&#8211; Kto mo\u017ce w miastach je\u017adzi\u0107 komfortowo samochodem elektrycznym? Ten, kto ma w\u0142asny domek i mo\u017cliwo\u015b\u0107 pod\u0142\u0105czenia si\u0119 do si\u0142y czy do \u0142adowarki, kt\u00f3r\u0105 sobie zamontuje. Wtedy to jest rozwi\u0105zanie najbardziej komfortowe i koszt przejechania tym samochodem jest najni\u017cszy &#8211; skomentowa\u0142a, dodaj\u0105c, \u017ce w miastach i np. na parkingach publicznych jest jeszcze w tym temacie wiele do zrobienia.<\/p>\n<p>\t\t\t\t<img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/12\/copyright.png\"\/><\/p>\n<p>Materia\u0142 chroniony prawem autorskim &#8211; zasady przedruk\u00f3w okre\u015bla <a href=\"https:\/\/www.portalsamorzadowy.pl\/korzystanie-z-serwisu.html\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">regulamin<\/a>.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Koncepcja miasta 15-minutowego nie jest utopi\u0105, ale w polskich realiach wymaga zmian nie tylko w transporcie. Eksperci na&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":410712,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51606],"tags":[664,1178,62621,1683,1698,61926,10703,76125,10481,28220,76128,76131,61932,10706,76119,12397,12400,76116,10368,76122,3247,1304,76117,12398,61930,61924,76123,3245,10479,28218,10701,76126,1696,76114,76120,1681,76129,62619,10704,10366,12395,42,38,40,39,41,1682,76118,12399,61931,61925,76124,3246,10480,28219,10702,76127,76115,1697,76121,76130,62620,10705,10367,12396],"class_list":{"0":"post-410711","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-krakow","8":"tag-typedefinedterm","9":"tag-0-html","10":"tag-10383-html","11":"tag-1683","12":"tag-11111-html","13":"tag-1260-html","14":"tag-134-html","15":"tag-13758-html","16":"tag-159-html","17":"tag-1722-html","18":"tag-21642-html","19":"tag-22368-html","20":"tag-24550-html","21":"tag-255-html","22":"tag-2876-html","23":"tag-306-html","24":"tag-3293-html","25":"tag-537-html","26":"tag-565-html","27":"tag-5750-html","28":"tag-68-html","29":"tag-krakow","30":"tag-nameandrzej-nowakowski","31":"tag-nameautobusy","32":"tag-nameeec-2026","33":"tag-nameeuropejski-kongres-gospodarczy","34":"tag-namegu00f3rnou015blu0105sko-zagu0142u0119biowska-metropolia","35":"tag-namekatowice","36":"tag-namekolej","37":"tag-namekoleje-u015alu0105skie","38":"tag-namekraku00f3w","39":"tag-namemiasto-15-minutowe","40":"tag-namepociu0105gi","41":"tag-namepu0142ock","42":"tag-namerobert-tomanek","43":"tag-nameserwis-usu0142ugi-komunalne","44":"tag-namestanisu0142aw-mazur","45":"tag-nametransport-zbiorowy","46":"tag-namewojewu00f3dztwo-mau0142opolskie","47":"tag-namewojewu00f3dztwo-mazowieckie","48":"tag-namewojewu00f3dztwo-u015alu0105skie","49":"tag-pl","50":"tag-poland","51":"tag-polish","52":"tag-polska","53":"tag-polski","54":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-gospodarka-komunalna-podserwis-serwis-uslugi-komunalne","55":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-andrzej-nowakowski","56":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-autobusy","57":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-eec-2026","58":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-europejski-kongres-gospodarczy","59":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-gornoslasko-zaglebiowska-metropolia","60":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-katowice","61":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-kolej","62":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-koleje-slaskie","63":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-krakow","64":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-miasto-15-minutowe","65":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-plock","66":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-pociagi","67":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-robert-tomanek","68":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-stanislaw-mazur","69":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-transport-zbiorowy","70":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-wojewodztwo-malopolskie","71":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-wojewodztwo-mazowieckie","72":"tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-wojewodztwo-slaskie"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410711","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=410711"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410711\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/410712"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=410711"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=410711"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=410711"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}