\n To nie pierwsza wypowied\u017a Millera w tym stylu. Wcze\u015bniej komentowa\u0142 obecno\u015b\u0107 ukrai\u0144skich flag w przestrzeni publicznej \u2013 m.in. przy okazji ich wywieszania na budynkach samorz\u0105dowych i podczas demonstracji solidarno\u015bci po rosyjskiej inwazji \u2013 m\u00f3wi\u0142, \u017ce „w Polsce powinna dominowa\u0107 polska flaga”. W kontek\u015bcie trwaj\u0105cej wojny i milion\u00f3w uchod\u017ac\u00f3w w Polsce ta wypowied\u017a zosta\u0142a odebrana przez cz\u0119\u015b\u0107 opinii publicznej jako sygna\u0142 dystansu wobec widocznej obecno\u015bci „innych”. Nie chodzi\u0142o wi\u0119c wy\u0142\u0105cznie o flag\u0119, ale o to, komu i na jakich zasadach wolno by\u0107 widocznym w przestrzeni wsp\u00f3lnej.\n <\/p>\n
Demonstracyjny sprzeciw<\/p>\n
\n W podobnym tonie, cho\u0107 bardziej systematycznie, wypowiadaj\u0105 si\u0119 politycy prawicy. W ich przekazie „obcy” bardzo rzadko jest konkretnym cz\u0142owiekiem \u2013 cz\u0119\u015bciej kategori\u0105, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna obudowa\u0107 l\u0119kiem.\n <\/p>\n
\n S\u0142awomir Mentzen w swoim g\u0142o\u015bnym wyst\u0105pieniu m\u00f3wi\u0142 wprost: „nie chcemy \u017byd\u00f3w, homoseksualist\u00f3w, aborcji, podatk\u00f3w i Unii Europejskiej”, sprowadzaj\u0105c r\u00f3\u017cne grupy i zjawiska do listy rzeczy do odrzucenia. Z kolei Krzysztof Bosak wielokrotnie ostrzega\u0142 przed powt\u00f3rzeniem „b\u0142\u0119d\u00f3w Zachodu” w polityce migracyjnej, wskazuj\u0105c na zagro\u017cenia zwi\u0105zane z przyjmowaniem cudzoziemc\u00f3w i podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 ich ograniczania.\n <\/p>\n
\n Jeszcze dalej id\u0105 dzia\u0142ania i wypowiedzi Grzegorza Brauna, kt\u00f3ry nie tylko m\u00f3wi o „ukrainizacji Polski”, ale te\u017c podejmuje symboliczne gesty \u2013 jak zdejmowanie ukrai\u0144skich flag z budynk\u00f3w publicznych. W tym zestawie j\u0119zyk wykluczenia, ostrzegania i demonstracyjnego sprzeciwu uk\u0142ada si\u0119 w sp\u00f3jn\u0105 opowie\u015b\u0107: s\u0105 „oni”, kt\u00f3rych obecno\u015b\u0107 trzeba zatrzyma\u0107, i „my”, kt\u00f3rzy musimy si\u0119 przed nimi broni\u0107.\n <\/p>\n
Kontrolowa\u0107 i ogranicza\u0107<\/p>\n
\n Takie tropy pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce w politycznym centrum. Donald Tusk w trakcie kampanii wyborczej w 2023 roku ostrzega\u0142 przed „niekontrolowan\u0105 migracj\u0105” podkre\u015blaj\u0105c konieczno\u015b\u0107 „szczelnej granicy”. W jednym z wyst\u0105pie\u0144 m\u00f3wi\u0142, \u017ce „Polacy maj\u0105 prawo ba\u0107 si\u0119 chaosu migracyjnego”, a bezpiecze\u0144stwo powinno by\u0107 absolutnym priorytetem pa\u0144stwa.\n <\/p>\n
\n Cho\u0107 te s\u0142owa mia\u0142y nieco inny ton, ni\u017c te wypowiadane przez polityk\u00f3w skrajnej prawicy, wpisuj\u0105 si\u0119 w podobn\u0105 logik\u0119: migrant jako potencjalne \u017ar\u00f3d\u0142o nieporz\u0105dku, kto\u015b, kogo trzeba kontrolowa\u0107, ogranicza\u0107.\n <\/p>\n
\n Do tego dochodz\u0105 g\u0142osy cz\u0119\u015bci przedstawicieli Ko\u015bcio\u0142a katolickiego, kt\u00f3rzy r\u00f3wnie\u017c wzmacniali narracj\u0119 o zagro\u017ceniu kulturowym. Konferencja Episkopatu Polski wielokrotnie podkre\u015bla\u0142a potrzeb\u0119 pomocy uchod\u017acom, ale r\u00f3wnolegle niekt\u00f3rzy hierarchowie ostrzegali przed „ideologi\u0105 gender” czy „rewolucj\u0105 obyczajow\u0105”, stawiaj\u0105c znak r\u00f3wno\u015bci mi\u0119dzy obecno\u015bci\u0105 os\u00f3b LGBT+ a zagro\u017ceniem dla porz\u0105dku spo\u0142ecznego. Abp Marek J\u0119draszewski m\u00f3wi\u0142 o „t\u0119czowej zarazie”, kt\u00f3ra rzekomo zagra\u017ca narodowej to\u017csamo\u015bci.\n <\/p>\n
\n Taki j\u0119zyk sprawia, \u017ce kolory przestaj\u0105 by\u0107 neutralne. Staj\u0105 si\u0119 symbolem „ideologii”, przed kt\u00f3r\u0105 trzeba si\u0119 broni\u0107.\n <\/p>\n
Figura zagro\u017cenia<\/p>\n
\n Nie ma znaczenia, \u017ce w tym przypadku chodzi\u0142o o flag\u0119 Pu\u0142aw \u2013 reakcja by\u0142a automatyczna, wytrenowana. To pokazuje co\u015b g\u0142\u0119bszego ni\u017c tylko brak wiedzy. Pokazuje spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re zosta\u0142o oswojone z my\u015bleniem w kategoriach obl\u0119\u017conej twierdzy. W kt\u00f3rym r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107 nie jest czym\u015b zwyczajnym, tylko podejrzanym. W kt\u00f3rym „inny” \u2013 czy to Ukrainiec, osoba LGBT+, migrant, czy ktokolwiek spoza wi\u0119kszo\u015bciowego wzorca \u2013 staje si\u0119 figur\u0105 zagro\u017cenia, zanim zd\u0105\u017cy sta\u0107 si\u0119 cz\u0142owiekiem.\n <\/p>\n
\n To efekt lat narracji politycznych, medialnych i spo\u0142ecznych, kt\u00f3re budowa\u0142y kapita\u0142 na strachu. Straszenie „ideologi\u0105 LGBT”, sugerowanie, \u017ce uchod\u017acy to potencjalne zagro\u017cenie, blokowanie podstawowych praw \u2013 jak cho\u0107by uznawania akt\u00f3w ma\u0142\u017ce\u0144stwa os\u00f3b tej samej p\u0142ci zawartych za granic\u0105. Wszystko to sk\u0142ada si\u0119 na klimat, w kt\u00f3rym reakcja z Pu\u0142aw staje si\u0119 mo\u017cliwa, a nawet przewidywalna.\n <\/p>\n
\n Bo je\u015bli przez lata s\u0142yszysz, \u017ce pewne grupy s\u0105 problemem, \u017ce trzeba si\u0119 przed nimi broni\u0107, \u017ce ich obecno\u015b\u0107 co\u015b „narusza”, to w ko\u0144cu zaczynasz widzie\u0107 je wsz\u0119dzie. Nawet tam, gdzie ich nie ma. I to ma swoj\u0105 cen\u0119. Nie tylko moraln\u0105, ale bardzo konkretn\u0105 \u2013 spo\u0142eczn\u0105 i gospodarcz\u0105.\n <\/p>\n
Przeciwko w\u0142asnym interesom<\/p>\n
\n Spo\u0142ecze\u0144stwo, kt\u00f3re uczy si\u0119 reagowa\u0107 l\u0119kiem na r\u00f3\u017cnorodno\u015b\u0107, samo odbiera sobie zasoby: ludzi, kompetencje, energi\u0119. W kraju, kt\u00f3ry si\u0119 starzeje i ju\u017c dzi\u015b potrzebuje pracownik\u00f3w z zewn\u0105trz, podsycanie niech\u0119ci wobec „innych” jest dzia\u0142aniem przeciwko w\u0142asnym interesom.\n <\/p>\n
\n Jednocze\u015bnie taka narracja pog\u0142\u0119bia podzia\u0142y, kt\u00f3re potem zaczynaj\u0105 \u017cy\u0107 w\u0142asnym \u017cyciem. Ka\u017cda kolejna wypowied\u017a o „zagro\u017ceniu”, nawet je\u015bli opakowana w j\u0119zyk rozs\u0105dku czy bezpiecze\u0144stwa, dok\u0142ada cegie\u0142k\u0119 do tego samego muru.\n <\/p>\n
\n Gdy politycy g\u0142\u00f3wnego nurtu, jak Donald Tusk, si\u0119gaj\u0105 po podobne ramy opowie\u015bci o migracji czy „kontroli nad obcymi”, nie tyle neutralizuj\u0105 l\u0119ki, ile je utrwalaj\u0105 i oswajaj\u0105. W efekcie przesuwaj\u0105 granic\u0119 debaty publicznej w stron\u0119 narracji, na kt\u00f3rej korzystaj\u0105 ci najbardziej radykalni. Potem, gdy przyjdzie do wybor\u00f3w, pojawi si\u0119 zdziwienie, \u017ce skrajna prawica ma takie poparcie. A to przecie\u017c ona zbiera polityczne dywidendy z l\u0119ku, kt\u00f3ry wcze\u015bniej zosta\u0142 podkr\u0119cony rami\u0119 w rami\u0119 z centrum i cz\u0119\u015bci\u0105 lewicy.\n <\/p>\n
\n I to jest najbardziej niepokoj\u0105ce w tej historii: nie to, \u017ce kto\u015b pomyli\u0142 flag\u0119, ale to, jak \u0142atwo przypisa\u0142 jej znaczenie i uruchomi\u0142 w sobie pok\u0142ady z\u0142o\u015bci i pogardy. Ten dobrze wyuczony odruch szczucia na obcych, b\u0119dzie nas wszystkich s\u0142ono kosztowa\u0142. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"To nie pierwsza wypowied\u017a Millera w tym stylu. Wcze\u015bniej komentowa\u0142 obecno\u015b\u0107 ukrai\u0144skich flag w przestrzeni publicznej \u2013 m.in.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":410931,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62713],"tags":[1345,16435,6330,7754,415],"class_list":{"0":"post-410930","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-donald-tusk","8":"tag-donald-tusk","9":"tag-leszek-miller","10":"tag-lgbt","11":"tag-pulawy","12":"tag-ukraina"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116525020325168212","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410930","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=410930"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/410930\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/410931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=410930"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=410930"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=410930"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}