{"id":41172,"date":"2025-10-10T02:26:12","date_gmt":"2025-10-10T02:26:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/41172\/"},"modified":"2025-10-10T02:26:12","modified_gmt":"2025-10-10T02:26:12","slug":"czy-bialy-dom-szykuje-wlasny-stan-wojenny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/41172\/","title":{"rendered":"czy Bia\u0142y Dom szykuje w\u0142asny \u201estan wojenny\u201d"},"content":{"rendered":"

Donald Trump zagrozi\u0142, \u017ce powo\u0142a si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach zbrojnych (Insurrection Act), je\u015bli s\u0105dy federalne zabroni\u0105 mu wys\u0142ania oddzia\u0142\u00f3w Gwardii Narodowej do Portland w stanie Oregon<\/a>. To taktyka, kt\u00f3r\u0105 prezydent bardzo chcia\u0142 zastosowa\u0107, ale kilku kluczowych sojusznik\u00f3w i urz\u0119dnik\u00f3w Bia\u0142ego Domu uwa\u017ca, \u017ce p\u00f3ki co nie b\u0119dzie to potrzebne.<\/p>\n

S\u0105d federalny dwukrotnie zablokowa\u0142 wys\u0142anie wojsk do Oregonu, jednak administracja z\u0142o\u017cy\u0142a odwo\u0142anie do 9. Okr\u0119gowego S\u0105du Apelacyjnego Stan\u00f3w Zjednoczonych i je\u015bli zajdzie taka potrzeba skieruje spraw\u0119 do S\u0105du Najwy\u017cszego.<\/p>\n

\u2014 Szczerze m\u00f3wi\u0105c, jestem przekonany, \u017ce ten tymczasowy nakaz s\u0105dowy przetrwa kontrol\u0119 S\u0105du Najwy\u017cszego \u2014 powiedzia\u0142 Will Chamberlain, starszy doradca prawny w The Article III Project, organizacji prawnej powi\u0105zanej z Trumpem, za\u0142o\u017conej w 2019 r.<\/p>\n

Chocia\u017c Bia\u0142y Dom przekonuje, \u017ce dzia\u0142ania Trumpa maj\u0105 solidne podstawy prawne, on sam jasno daje do zrozumienia, \u017ce ma plan B: ustaw\u0119 o powstaniach zbrojnych (Insurrection Act) z 1807 r. Daje ona prezydentowi uprawnienia nadzwyczajne do wys\u0142ania wojsk na terytorium USA, by st\u0142umi\u0107 to, co uzna za powstanie.<\/p>\n

\u2014 Gdybym musia\u0142 j\u0105 uruchomi\u0107, zrobi\u0142bym to \u2014 powiedzia\u0142 Trump w Gabinecie Owalnym w poniedzia\u0142ek<\/a> 6 pa\u017adziernika.<\/p>\n

\"Agenci<\/p>\n

Agenci federalni powstrzymuj\u0105 protestuj\u0105cych przed zbli\u017ceniem si\u0119 do budynku ICE, Portland, Oregon, Stany Zjednoczone, 6 pa\u017adziernika 2025 r.Mathieu Lewis-Rolland \/ East News<\/p>\n

S\u0105d kontra prezydent<\/p>\n

Trump odm\u00f3wi\u0142 powo\u0142ania si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach zbrojnych na pocz\u0105tku tego roku<\/a> w kontek\u015bcie sytuacji nadzwyczajnej na po\u0142udniowej granicy. W ostatnich tygodniach Bia\u0142y Dom coraz intensywniej buduje jednak argumentacj\u0119 za jej u\u017cyciem w liberalnych miastach. Zapewne nie bez powodu uczestnik\u00f3w zamieszek w Portland nazwa\u0142 „powsta\u0144cami”.<\/p>\n

Powo\u0142anie si\u0119 na t\u0119 ustaw\u0119 spe\u0142ni\u0142oby d\u0142ugoterminowe pragnienie prezydenta. Postrzega j\u0105 jako uosobienie prezydenckiej w\u0142adzy i rozwa\u017ca\u0142 jej zastosowanie w celu st\u0142umienia niepokoj\u00f3w podczas protest\u00f3w zwi\u0105zanych ze \u015bmierci\u0105 George’a Floyda w 2020 r.<\/a> Jego sojusznicy dyskutowali o tym r\u00f3wnie\u017c w kontek\u015bcie wybor\u00f3w w 2024 r., obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce zwyci\u0119stwo Trumpa mo\u017ce wywo\u0142a\u0107 gwa\u0142towne protesty.<\/p>\n

By\u0142oby to radykalne zaostrzenie dzia\u0142a\u0144 prezydenta w walce z przest\u0119pczo\u015bci\u0105, imigracj\u0105 i zamieszkami \u2014 przekucie jego obietnic z kampanii, by wykorzystywa\u0107 armi\u0119 do wewn\u0119trznego egzekwowania prawa, w rzeczywisto\u015b\u0107.<\/p>\n

\n

\u2014 Jedn\u0105 z rzeczy, o kt\u00f3rych aktywnie dyskutowano podczas pierwszej kadencji Donalda Trumpa, by\u0142o to, \u017ce podczas drugiej kadencji b\u0119d\u0105 musieli podj\u0105\u0107 jak najwi\u0119cej ekstremalnych dzia\u0142a\u0144, aby jak najszybciej trafi\u0142y one do S\u0105du Najwy\u017cszego<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 powiedzia\u0142 Miles Taylor, by\u0142y pracownik Departamentu Bezpiecze\u0144stwa Wewn\u0119trznego, a obecnie krytyk Donalda Trumpa.<\/p>\n

Rzeczniczka Bia\u0142ego Domu Abigail Jackson o\u015bwiadczy\u0142a, \u017ce „w obliczu trwaj\u0105cych gwa\u0142townych zamieszek i bezprawia lokalni przyw\u00f3dcy, tacy jak gubernator stanu Illinois JB Pritzker, odm\u00f3wili interwencji”, dlatego prezydent „wykorzystuje swoje uprawnienia, by chroni\u0107 funkcjonariuszy federalnych i federalne mienie”.<\/p>\n

– Prezydent Trump nie b\u0119dzie przymyka\u0142 oczu na bezprawie n\u0119kaj\u0105ce ameryka\u0144skie miasta” \u2014 doda\u0142a.<\/p>\n

S\u0119dzia okr\u0119gowa Karin Immergut \u2014 mianowana przez Trumpa podczas jego pierwszej kadencji \u2014 wyda\u0142a w sobot\u0119 pierwsze orzeczenie przeciwko pocz\u0105tkowemu rozmieszczeniu Gwardii Oregonu przez prezydenta. W odpowiedzi administracja wys\u0142a\u0142a oddzia\u0142y z Kalifornii \u2014 co s\u0119dzia pot\u0119pi\u0142a i uzna\u0142a za pr\u00f3b\u0119 obej\u015bcia jej pierwotnego nakazu. Dlatego zablokowa\u0142a r\u00f3wnie\u017c t\u0119 decyzj\u0119 administracji<\/a>, co sk\u0142oni\u0142o zast\u0119pc\u0119 szefa sztabu Bia\u0142ego Domu Stephena Millera do skrytykowania wyroku i uznania go za kolejny przyk\u0142ad „prawnej rebelii” przeciwko administracji Trumpa.<\/p>\n

\"Protestuj\u0105ca<\/p>\n

Protestuj\u0105ca kobieta w kostiumie Statuy Wolno\u015bci podczas demonstracji przeciwko przybyciu Gwardii Narodowej stanu Teksas, Chicago, Illinois, 8 pa\u017adziernika 2025 r.Octavio Jones \/ East News<\/p>\n

Wade Miller, starszy doradca w Center for Renewing America, konserwatywnym think tanku kierowanym wcze\u015bniej przez dyrektora Biura Zarz\u0105dzania i Bud\u017cetu Russa Voughta, powiedzia\u0142, \u017ce Trump nie tylko ma prawo do wys\u0142ania wojsk federalnych, ale jest wr\u0119cz do tego zobowi\u0105zany.<\/p>\n

\u2014 Je\u017celi prawo stanowi, \u017ce kto\u015b przebywaj\u0105cy tu nielegalnie musi zosta\u0107 wydalony, to prezydent ma obowi\u0105zek to uczyni\u0107 \u2014 powiedzia\u0142 Miller. \u2014 A je\u015bli poleci\u0142 ICE [s\u0142u\u017cbie zajmuj\u0105cej si\u0119 deportacjami imigrant\u00f3w], aby to zrobili i je\u015bli s\u0105 ludzie, kt\u00f3rzy nie tylko protestuj\u0105, ale aktywnie pr\u00f3buj\u0105 utrudnia\u0107 prac\u0119 w\u0142adz federalnych, a w niekt\u00f3rych przypadkach stosowa\u0107 wobec nich przemoc, to prezydent ma r\u00f3wnie\u017c konstytucyjny obowi\u0105zek chroni\u0107 federalne organy \u015bcigania.<\/p>\n

\u2014 W zesz\u0142ym roku Centrum Odnowy Ameryki opublikowa\u0142o dokument na temat tego, w jaki spos\u00f3b ustawa o powstaniach zbrojnych mo\u017ce zosta\u0107 wykorzystana do zabezpieczenia granicy. Wyra\u017anie sugerowa\u0142 on, \u017ce mo\u017ce to mie\u0107 zastosowanie do miast w Stanach Zjednoczonych \u2014 stwierdzi\u0142 Miller.<\/p>\n

\u2014 Gdyby prezydent powo\u0142a\u0142 si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach zbrojnych w odniesieniu do Portland, uwa\u017cam, \u017ce by\u0142aby to oczywista decyzja, a s\u0105dy by j\u0105 podtrzyma\u0142y \u2014 powiedzia\u0142.<\/p>\n

„Prawda le\u017cy gdzie\u015b po\u015brodku”<\/p>\n

Donald Trump nie powo\u0142a\u0142 si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach od 1992 r., kiedy to by\u0142y prezydent George H. W. Bush wys\u0142a\u0142 wojsko, aby st\u0142umi\u0107 zamieszki w Los Angeles, cho\u0107 zosta\u0142o to zrobione zgodnie z \u017cyczeniem burmistrza i gubernatora. Sytuacja w Portland czy Chicago, kt\u00f3re Trump opisa\u0142 jako „bezprawne piek\u0142o<\/a>„, jest zupe\u0142nie inna, poniewa\u017c lokalni urz\u0119dnicy g\u0142o\u015bno sprzeciwiaj\u0105 si\u0119 tym dzia\u0142aniom.<\/p>\n

To nie przypadek, \u017ce Portland znalaz\u0142o si\u0119 w centrum najnowszej batalii prawnej administracji. Obsesja Trumpa na punkcie tego liberalnego miasta si\u0119ga lata 2020 r.<\/a> Wtedy to w mie\u015bcie wybuch\u0142y protesty przeciwko policyjnej przemocy, kt\u00f3re trwa\u0142y ponad 170 dni. Chocia\u017c wiele z nich mia\u0142o charakter pokojowy, niekt\u00f3rzy uczestnicy zamieszek pl\u0105drowali sklepy, burzyli pomniki i konfrontowali si\u0119 z policj\u0105.<\/p>\n

Obecnie w centrum uwagi Bia\u0142ego Domu znalaz\u0142y si\u0119 protesty przed federalnym biurem s\u0142u\u017cby imigracyjnej ICE w South Portland. Kulminacyjny punkt osi\u0105gn\u0119\u0142y one w czerwcu<\/a>, kiedy to policja dokona\u0142a aresztowa\u0144 i og\u0142osi\u0142a stan wyj\u0105tkowy. Od tego czasu protesty trwaj\u0105 codziennie.<\/p>\n

Mieszka\u0144cy okolicy s\u0105 sfrustrowani. Niekt\u00f3rzy policjanci obawiaj\u0105 si\u0119, \u017ce interwencja federalna mo\u017ce jeszcze bardziej podsyci\u0107 napi\u0119cia. Pojawiaj\u0105 si\u0119 zdania, \u017ce przyw\u00f3dcy demokrat\u00f3w w Oregonie ani w Bia\u0142ym Domu nie opisuj\u0105 sytuacji zgodnie z jej rzeczywistym stanem.<\/p>\n

\u2014 Mamy gubernator Tin\u0119 Kotek, burmistrza Keitha Wilsona, ca\u0142\u0105 delegacj\u0119 kongresow\u0105, kt\u00f3ra twierdzi, \u017ce „nie ma tu nic do ogl\u0105dania” \u2014 powiedzia\u0142 Ben West, komisarz hrabstwa Clackamas, na po\u0142udnie od Portland. \u2014 Administracja Trumpa z kolei twierdzi, \u017ce to II wojna \u015bwiatowa. \u017badna z tych opinii nie jest jednak s\u0142uszna. Prawda le\u017cy gdzie\u015b po\u015brodku.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Walka Trumpa z Portland jest najnowszym przyk\u0142adem rozszerzenia zakresu wykorzystania wojska na terytorium Stan\u00f3w Zjednoczonych \u2014 prezydent twierdzi bowiem, \u017ce ameryka\u0144skie miasta powinny by\u0107 „poligonem” dla \u017co\u0142nierzy. Wys\u0142a\u0142 ju\u017c wojska federalne do Los Angeles i Waszyngtonu, a tak\u017ce rozmie\u015bci\u0142 oddzia\u0142y Gwardii Narodowej Teksasu w Chicago, co spotka\u0142o si\u0119 z protestami prawnymi. Rozpocz\u0105\u0142 r\u00f3wnie\u017c federaln\u0105 interwencj\u0119<\/a> w Memphis w stanie Tennessee we wsp\u00f3\u0142pracy z republika\u0144skim gubernatorem Billem Lee.<\/p>\n

Demokraci ostrzegaj\u0105 przed gro\u017abami prezydenta dotycz\u0105cymi powo\u0142ania si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach. Senator Richard Blumenthal, cz\u0142onek komisji s\u0105downiczej i komisji si\u0142 zbrojnych, powiedzia\u0142, \u017ce nie ma [ku temu] „rzeczywistego ani prawnego uzasadnienia”.<\/p>\n

\u2014 Wyra\u017anie nie ma tu \u017cadnego zagro\u017cenia buntem czy inwazj\u0105, kt\u00f3re uzasadnia\u0142yby u\u017cycie ustawy o powstaniu \u2014 powiedzia\u0142 Blumenthal. To chyba g\u0142\u00f3wny pow\u00f3d, dla kt\u00f3rego do tej pory Trump si\u0119 na ni\u0105 nie powo\u0142a\u0142.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Donald Trump zagrozi\u0142, \u017ce powo\u0142a si\u0119 na ustaw\u0119 o powstaniach zbrojnych (Insurrection Act), je\u015bli s\u0105dy federalne zabroni\u0105 mu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":41173,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,9666,27,34,35,28,31,48,25,46,6513,40,41,6512,1622,47,80,11825,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-41172","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-gwardia_narodowa","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-nat_styl","19":"tag-news","20":"tag-omp","21":"tag-oregon","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-portland","25":"tag-protesty","26":"tag-screening_general","27":"tag-swiat","28":"tag-teksas","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-usa","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41172","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=41172"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/41172\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/41173"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=41172"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=41172"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=41172"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}