{"id":411788,"date":"2026-05-06T11:00:12","date_gmt":"2026-05-06T11:00:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/411788\/"},"modified":"2026-05-06T11:00:12","modified_gmt":"2026-05-06T11:00:12","slug":"buduja-elektrownie-jadrowa-a-wykopali-skarb-ta-beczka-nie-dotarla-do-gdanska-przez-500-lat-serwis-kultura","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/411788\/","title":{"rendered":"Buduj\u0105 elektrowni\u0119 j\u0105drow\u0105, a wykopali… skarb. Ta beczka nie dotar\u0142a do Gda\u0144ska przez 500 lat Serwis Kultura"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Gda\u0144sk:<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Ba\u0142tyk odda\u0142 kolejn\u0105 tajemnic\u0119 po latach i\u00a0tym razem zrobi\u0142 to w\u00a0wyj\u0105tkowo nieoczekiwanym miejscu. Kilkusetletnia drewniana beczka, prawdopodobnie wype\u0142niona bry\u0142kami \u015bredniowiecznego \u017celaza, wy\u0142oni\u0142a si\u0119 z\u00a0dna morskiego podczas podwodnych prac przy budowie pierwszej polskiej elektrowni j\u0105drowej i\u00a0w \u015brod\u0119 zaprezentowana zosta\u0142a w\u00a0O\u015brodku Kultury Morskiej<\/a>. Zalega\u0142a metr pod osadami<\/a>, nienaruszona od co najmniej pi\u0119ciuset lat. Dla naukowc\u00f3w beczka z\u00a0osmundem, to potencjalny klucz do lepszego zrozumienia \u015bwiata, w\u00a0kt\u00f3rym Ba\u0142tyk by\u0142 autostrad\u0105 handlow\u0105 \u0142\u0105cz\u0105c\u0105 p\u00f3\u0142nocn\u0105 Europ\u0119, a\u00a0Gda\u0144sk jednym z\u00a0jej najwa\u017cniejszych w\u0119z\u0142\u00f3w.<\/p>\n

Na dnie Ba\u0142tyku czeka\u0142a kilkaset lat<\/p>\n

tak, s\u0105 fascynuj\u0105ce
\n 100%<\/p>\n

Podczas podwodnych prac przygotowawczych zwi\u0105zanych z\u00a0budow\u0105 pierwszej polskiej elektrowni j\u0105drowej natrafiono na drewnian\u0105 beczk\u0119 licz\u0105c\u0105 kilkaset lat. Obiekt, wst\u0119pnie datowany na okres mi\u0119dzy XV a\u00a0XVII wiekiem, wy\u0142oni\u0142 si\u0119 z\u00a0dna morskiego w\u00a0trakcie prac nad systemem doprowadzenia wody ch\u0142odz\u0105cej. <\/p>\n

Eksperci s\u0105 zgodni: znalezisko mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 cennym \u017ar\u00f3d\u0142em wiedzy o\u00a0ba\u0142tyckich szlakach handlowych epoki p\u00f3\u017anego \u015bredniowiecza i\u00a0wczesnej nowo\u017cytno\u015bci.<\/p>\n

– Odnaleziona beczka to cenny zabytek, kt\u00f3ry doskonale wpisuje si\u0119 w\u00a0znany nam kontekst ba\u0142tyckiego handlu \u017celazem. Pomimo braku cz\u0119\u015bci klepek zachowa\u0142y si\u0119 dennice ze znakami w\u0142asno\u015bciowymi, kt\u00f3rych forma i\u00a0spos\u00f3b wykonania wykazuj\u0105 wyra\u017ane analogie do oznacze\u0144 znanych z\u00a0badanych przez muzeum wrak\u00f3w XV-wiecznego statku handlowego tzw. „Miedziowca” czy wraku XVII-wiecznego „Rudowca”. Obydwa statki przewozi\u0142y niegdy\u015b m.in. beczki z\u00a0osmundem – m\u00f3wi dr Anna Rembisz-Lubiejewska z\u00a0Narodowego Muzeum Morskiego<\/a> w\u00a0Gda\u0144sku.<\/p>\n

Beczka trafi\u0142a ju\u017c do Narodowego Muzeum Morskiego w\u00a0Gda\u0144sku, gdzie czekaj\u0105 j\u0105 szczeg\u00f3\u0142owe badania i\u00a0konserwacja. Wydobyli j\u0105 nurkowie pod nadzorem archeologa podwodnego z\u00a0g\u0142\u0119boko\u015bci oko\u0142o 19 metr\u00f3w, a\u00a0w\u0142a\u015bciwie spod dna, bo zalega\u0142a metr pod osadami morskimi. Sam obiekt robi wra\u017cenie: 70 centymetr\u00f3w wysoko\u015bci, 40 centymetr\u00f3w \u015brednicy i\u00a0216 kilogram\u00f3w wagi.
\n
W \u015brodku najprawdopodobniej bry\u0142ki osmundowego \u017celaza, a\u00a0na denku co\u015b, co dla historyk\u00f3w mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119 r\u00f3wnie cenne co sama zawarto\u015b\u0107 – zachowane znaki kupieckie, zwane merkami. Te charakterystyczne symbole w\u0142asno\u015bciowe by\u0142y standardowym sposobem znakowania towar\u00f3w \u0142adowanych na statki a\u017c do ko\u0144ca XVII wieku i\u00a0mog\u0105 pom\u00f3c ustali\u0107, do kogo nale\u017ca\u0142 \u0142adunek i\u00a0sk\u0105d pochodzi\u0142. <\/p>\n

Beczka najpewniej zbudowana zosta\u0142a z\u00a0drzewa iglastego, ale wi\u0119cej na temat znaleziska odpowiedz\u0105 dok\u0142adne ekspertyzy. <\/p>\n

Szwedzkie \u017celazo i\u00a0gda\u0144ski port<\/p>\n

Zdaniem badaczy beczka by\u0142a prawdopodobnie cz\u0119\u015bci\u0105 \u0142adunku jednego z\u00a0p\u00f3\u017ano\u015bredniowiecznych lub wczesnonowo\u017cytnych statk\u00f3w, kt\u00f3re niegdy\u015b przemierza\u0142y Ba\u0142tyk i\u00a0kt\u00f3re z\u00a0jakiego\u015b powodu nigdy nie dotar\u0142y do celu. Osmund produkowano g\u0142\u00f3wnie w\u00a0Szwecji, sk\u0105d sp\u0142awiano go do Gda\u0144ska, gdzie lokalne hamernie przerabia\u0142y go w\u00a0gotowe wyroby \u017celazne. <\/p>\n

To \u017celazo w\u00a0stanie surowym, czekaj\u0105ce na kowala i\u00a0w\u0142a\u015bnie dlatego tak interesuj\u0105ce dla historyk\u00f3w. Podobne znaleziska odkryte w\u00a0ostatnich latach na wodach szwedzkich i\u00a0niemieckich pozwoli\u0142y naukowcom lepiej zrozumie\u0107, jak organizowano transport morski, jak znakowano \u0142adunki i\u00a0jakimi trasami p\u0142yn\u0119\u0142y towary mi\u0119dzy najwi\u0119kszymi portami Ba\u0142tyku. Gda\u0144ska beczka z\u00a0osmundem mo\u017ce by\u0107 kolejnym puzzlem w\u00a0tej uk\u0142adance.Szukali niewybuch\u00f3w. Znale\u017ali skarb<\/p>\n

Beczka wyp\u0142yn\u0119\u0142a na \u015bwiat\u0142o dzienne niejako przy okazji – podczas kampanii bada\u0144 UXO, czyli poszukiwa\u0144 niewybuch\u00f3w i\u00a0niewypa\u0142\u00f3w, kt\u00f3ra ruszy\u0142a w\u00a0marcu 2026 roku. Jej w\u0142a\u015bciwym celem by\u0142o wykrycie i\u00a0neutralizacja wszystkiego, co mog\u0142oby zagrozi\u0107 budowie elektrowni: odpad\u00f3w ferromagnetycznych, pozosta\u0142o\u015bci po dawnych konfliktach zbrojnych i\u00a0innych potencjalnie niebezpiecznych obiekt\u00f3w zalegaj\u0105cych na dnie w\u00a0rejonie planowanej inwestycji. Znaleziona zosta\u0142a na terenie gminy Choczewo.<\/p>\n

\"Dodaj
\n \"Dodaj<\/p>\n

– Jednym z\u00a0wyzwa\u0144 przy realizacji projektu budowy pierwszej polskiej Elektrowni J\u0105drowej jest identyfikacja, bezpieczne wydobycie i\u00a0zabezpieczenie spoczywaj\u0105cych na dnie Ba\u0142tyku zabytkowych obiekt\u00f3w. Jeste\u015bmy przygotowani na r\u00f3\u017cne ewentualno\u015bci. Przede wszystkim w\u00a0tym obszarze dbamy o\u00a0ochron\u0119 dziedzictwa kulturowego. <\/p>\n

Prowadzimy wiele monitoring\u00f3w, zatrudniamy do\u015bwiadczonego archeologa, wsp\u00f3\u0142pracujemy z\u00a0wykonawcami, kt\u00f3rzy wspieraj\u0105 nas w\u00a0zarz\u0105dzeniu znaleziskami. Ponadto dope\u0142niamy wymaganych dzia\u0142a\u0144 wzgl\u0119dem s\u0142u\u017cb konserwatorskich, a\u00a0tak\u017ce pozostajemy w\u00a0kontakcie z\u00a0Narodowym Muzeum Morskim w\u00a0Gda\u0144sku – m\u00f3wi dr hab. Grzegorz Matusik, dyrektor Pionu Zg\u00f3d Inwestycyjnych Polskich Elektrowni J\u0105drowych<\/a>.<\/p>\n

Prace prowadz\u0105 wyspecjalizowane zespo\u0142y, kt\u00f3re \u0142\u0105cz\u0105 badania geofizyczne z\u00a0analizami historycznymi, a\u00a0je\u015bli zajdzie potrzeba, zajmuj\u0105 si\u0119 te\u017c fizycznym usuwaniem niebezpiecznych znalezisk. Tym razem zamiast niewybuchu trafili na histori\u0119. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Ba\u0142tyk odda\u0142 kolejn\u0105 tajemnic\u0119 po latach i\u00a0tym razem zrobi\u0142 to w\u00a0wyj\u0105tkowo nieoczekiwanym miejscu. Kilkusetletnia drewniana beczka, prawdopodobnie wype\u0142niona…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":411789,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51610],"tags":[8588,76396,76390,43312,7648,18704,3139,28207,22268,7702,11535,76395,33046,31104,11591,53962,19841,17100,23891,7219,189,8783,8700,1048,76397,76391,76399,6229,291,53961,11082,2610,13247,76394,6143,3787,33798,36891,16292,32320,18707,76398,33042,76388,7217,16729,8813,2957,46659,56035,18694,76401,21075,76400,60560,5833,9936,4621,43514,17335,76393,8817,76386,45484,42,38,40,39,41,23690,12028,14788,23956,60627,1756,207,65798,11541,38857,8815,76389,4663,38529,8812,13219,1849,42109,10826,21958,5110,80,5215,50607,2085,60133,547,36000,8816,76387,11545,2246,1813,30857,8944,45689,12900,5203,10490,29433,8955,46518,11550,75610,5834,8814,5298,22590,20017,76402,28593,62478,76392,39266,5896,24586,38875],"class_list":{"0":"post-411788","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-gdansk","8":"tag-aktorzy","9":"tag-analogia","10":"tag-anna-rembisz-lubiejewska","11":"tag-archeolog","12":"tag-autostrada","13":"tag-badacz","14":"tag-baltyk","15":"tag-beczka","16":"tag-brylka","17":"tag-budowa","18":"tag-cel","19":"tag-dennica","20":"tag-dno","21":"tag-dzialanie","22":"tag-dziedzictwo","23":"tag-dzieje","24":"tag-ekspert","25":"tag-elektrownia","26":"tag-emocja","27":"tag-epoka","28":"tag-europa","29":"tag-filharmonia","30":"tag-forma","31":"tag-gdansk","32":"tag-glebokosc","33":"tag-grzegorz-matusik","34":"tag-hamernia","35":"tag-handel","36":"tag-historia","37":"tag-historyk","38":"tag-identyfikacja","39":"tag-inwestycja","40":"tag-kampania","41":"tag-klepka","42":"tag-klucz","43":"tag-konflikt","44":"tag-kontakt","45":"tag-kontekst","46":"tag-kowal","47":"tag-lata","48":"tag-ladunek","49":"tag-merk","50":"tag-metr","51":"tag-miedziowiec","52":"tag-miejsce","53":"tag-monitoring","54":"tag-muzea","55":"tag-muzeum","56":"tag-nadzor","57":"tag-narodowe-muzeum-morskie","58":"tag-naukowiec","59":"tag-neutralizacja","60":"tag-niewybuch","61":"tag-niewypal","62":"tag-nurkowie","63":"tag-obiekt","64":"tag-ochrona","65":"tag-odkrycie","66":"tag-odpad","67":"tag-okres","68":"tag-osad","69":"tag-osada","70":"tag-osrodek-kultury-morskiej","71":"tag-oznaczenie","72":"tag-pl","73":"tag-poland","74":"tag-polish","75":"tag-polska","76":"tag-polski","77":"tag-polskie-elektrownie-jadrowe","78":"tag-port","79":"tag-poszukiwanie","80":"tag-powod","81":"tag-pozostalosc","82":"tag-praca","83":"tag-projekt","84":"tag-puzzle","85":"tag-realizacja","86":"tag-rejon","87":"tag-repertuar","88":"tag-rudowiec","89":"tag-scena","90":"tag-sluzba","91":"tag-spektakle","92":"tag-sposob","93":"tag-spotkanie","94":"tag-srednica","95":"tag-sroda","96":"tag-srodek","97":"tag-statek","98":"tag-swiat","99":"tag-swiatlo","100":"tag-symbol","101":"tag-system","102":"tag-szlak","103":"tag-szwecja","104":"tag-tajemnica","105":"tag-teatry","106":"tag-tokarska","107":"tag-towar","108":"tag-transport","109":"tag-trasa","110":"tag-waga","111":"tag-wezel","112":"tag-wiedza","113":"tag-wiek","114":"tag-woda","115":"tag-wrak","116":"tag-wydobycie","117":"tag-wykonawca","118":"tag-wykrycie","119":"tag-wynik","120":"tag-wyrob","121":"tag-wysokosc","122":"tag-wystawy","123":"tag-wyzwanie","124":"tag-zabezpieczenie","125":"tag-zabytek","126":"tag-zaproje-wydarzenia","127":"tag-zarzadzanie","128":"tag-zawartosc","129":"tag-zelazo","130":"tag-znak","131":"tag-znalezisko","132":"tag-zrodlo","133":"tag-zrozumienie"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411788","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=411788"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/411788\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/411789"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=411788"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=411788"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=411788"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}