{"id":414282,"date":"2026-05-07T13:31:11","date_gmt":"2026-05-07T13:31:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/414282\/"},"modified":"2026-05-07T13:31:11","modified_gmt":"2026-05-07T13:31:11","slug":"takiej-sytuacji-nie-bylo-od-lat-80-to-nie-jest-normalne","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/414282\/","title":{"rendered":"Takiej sytuacji nie by\u0142o od lat 80. „To nie jest normalne"},"content":{"rendered":"
\n

– Nie nale\u017c\u0119 do os\u00f3b, kt\u00f3re narzekaj\u0105 – zaznacza na pocz\u0105tku rozmowy sadownik Adrian Palus.<\/p><\/blockquote>\n

Bracia Palus prowadz\u0105 gospodarstwo sadownicze od 11\u00a0lat. Gospodarstwo liczy 90\u00a0hektar\u00f3w, na kt\u00f3rych bracia hoduj\u0105 m.in. jab\u0142ka i\u00a0czarne porzeczki, kt\u00f3re s\u0105 nast\u0119pnie eksportowane do Indii i\u00a0Libii. Trafiaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c do obecnych w\u00a0Polsce sieci handlowych. <\/p>\n

W\u00a0tym roku\u00a0bracia maj\u0105 problemy z\u00a0realizacj\u0105 um\u00f3w. – Straty s\u0105 ogromne. Takich anomalii nie by\u0142o od 40\u00a0lat. Po raz ostatni ca\u0142e drzewa na plantacjach wymrozi\u0142o podczas tzw. zimy stulecia 1986\/87 – przyznaje sadownik.<\/p>\n

<\/p>\n

Rolnicy uderzaj\u0105 w\u00a0PSL. Tak odpowiada im\u00a0resort <\/p>\n

Straty? Nawet 100 proc. <\/p>\n

W\u00a0ubieg\u0142ych latach pogoda tak\u017ce nie by\u0142a \u0142askawa dla sadownik\u00f3w<\/a>. Adrian Palus m\u00f3wi, \u017ce tak cz\u0119stych przymrozk\u00f3w, w\u00a0zasadzie rok po roku, nie pami\u0119ta. Wspomina, \u017ce region Wy\u017cyny Lubelskiej zazwyczaj by\u0142 oszcz\u0119dzany przez anomalie pogodowe. Je\u017celi pojawia\u0142y si\u0119 tu wiosenne przymrozki, to zwykle na jedn\u0105 noc. Straty<\/a>, o\u00a0ile w\u00a0og\u00f3le si\u0119 pojawia\u0142y, by\u0142y wi\u0119c mocno ograniczone.<\/p>\n

Podobnie mia\u0142o by\u0107 we wcze\u015bniejszych latach, kt\u00f3re pan Adrian zna z\u00a0opowie\u015bci rodzic\u00f3w. – Przymrozki wyst\u0119powa\u0142y cyklicznie, ale raz na 3-5 lat. Teraz mamy pi\u0105ty taki rok, ale z\u00a0rz\u0119du. Pogoda zmieni\u0142a si\u0119 diametralnie – zauwa\u017ca.<\/p>\n

<\/p>\n

Tegoroczna wiosna wyj\u0105tkowo daje si\u0119 jednak sadownikom we znaki. – Je\u017celi chodzi o\u00a0dwie odmiany jab\u0142ek, kt\u00f3re mamy na do\u015b\u0107 du\u017cym areale, ju\u017c teraz mo\u017cna stwierdzi\u0107, \u017ce straty si\u0119gn\u0105 90-100 proc. Drzewa s\u0105 zielone. Praktycznie nie maj\u0105 kwiat\u00f3w, a\u00a0te, kt\u00f3re si\u0119 osta\u0142y, s\u0105 czarne w\u00a0\u015brodku. Pojedyncze jab\u0142ko nie ma natomiast szans utrzyma\u0107 si\u0119 na ga\u0142\u0119zi. Je\u017celi drzewo pompuje wszystkie soki w\u00a0jeden owoc, nie ma szans \u2013 musi p\u0119kn\u0105\u0107 albo spa\u015b\u0107 – s\u0142yszymy.<\/p>\n

Jak m\u00f3wi Adrian Palus, to samo tyczy si\u0119 porzeczki. – Odwiedzili\u015bmy plantacje w\u00a0tym tygodniu. Pod wp\u0142ywem niskiej temperatury grona zamar\u0142y. Przetrwa\u0142y g\u0142\u00f3wnie owoce na wzniesieniach – opowiada.<\/p>\n

Sadownik dodaje, \u017ce nawet, gdy owoce przetrwaj\u0105 wiosenne przymrozki, nie oznacza to jeszcze pe\u0142ni sukcesu. – Rok temu ujemne temperatury ograniczy\u0142y nam zbiory jab\u0142ek do 60\u00a0proc. I\u00a0co si\u0119 sta\u0142o? W\u00a0czerwcu przysz\u0142a burza z\u00a0gradem i\u00a0zbi\u0142a pozosta\u0142e owoce \u2013 wspomina sadownik.<\/p>\n

<\/p>\n

Nikt si\u0119 nie spodziewa\u0142, \u017ceby na prze\u0142omie pi\u0119ciu ostatnich lat pogoda si\u0119 nagle tak diametralnie zmieni\u0142a. To nie jest normalne. Nikt nie jest w\u00a0stanie przystosowa\u0107 swojego gospodarstwa w\u00a0ci\u0105gu kilku lat – zauwa\u017ca nasz rozm\u00f3wca.<\/p><\/blockquote>\n

Rolnik dodaje, \u017ce nie chodzi tu wy\u0142\u0105cznie o\u00a0okolice Lublina. Podobne obserwacje maj\u0105 jego znajomi z\u00a0Gr\u00f3jca i\u00a0z\u00a0Sandomierza. <\/p>\n

\"Straty Straty w gospodarstwie braci Palus \u00a9 mat. pras. <\/p>\n

Agencja Restrukturyzacji i\u00a0Modernizacji Rolnictwa poda\u0142a na pocz\u0105tku roku, \u017ce za wiosn\u0119 2025\u00a0r. sp\u0142yn\u0119\u0142o do niej ponad 20\u00a0tys. wniosk\u00f3w o\u00a0odszkodowania, w\u00a0wi\u0119kszo\u015bci z\u00a0wojew\u00f3dztwa mazowieckiego. Pr\u00f3g przyznania pieni\u0119dzy jest do\u015b\u0107 wysoki \u2013 straty w\u00a0sadzie musz\u0105 si\u0119gn\u0105\u0107 co najmniej 70\u00a0proc. W\u00a0zale\u017cno\u015bci od skali rolnicy mog\u0105 liczy\u0107 na kwoty od 800\u00a0z\u0142 do 2400\u00a0z\u0142 od hektara.<\/p>\n

Zmiany klimatu zmor\u0105 rolnik\u00f3w<\/p>\n

Ostatnie lata uzmys\u0142owi\u0142y w\u0142a\u015bcicielom gospodarstw domowych, \u017ce ich metody dzia\u0142ania wymagaj\u0105 zmian. W raporcie opublikowanym przez Instytut Spraw Publicznych 60\u00a0proc. rolnik\u00f3w przyzna\u0142o, \u017ce zmiany klimatu maj\u0105 wp\u0142yw na kondycj\u0119 sektora. A\u017c 3\/4 ankietowanych obawia\u0142o si\u0119 gwa\u0142townych zjawisk pogodowych, kt\u00f3re mog\u0142yby zniszczy\u0107 ich plony.<\/p>\n

Zaniepokojeni s\u0105 r\u00f3wnie\u017c eksperci, wskazuj\u0105c, \u017ce obawy rolnik\u00f3w nie s\u0105 bezpodstawne. Jak m\u00f3wi WP Finanse klimatolog dr Tomasz \u015anie\u017cek, zmiany klimatu powoduj\u0105, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 okresy, gdy dominuj\u0105 uk\u0142ady wysokiego ci\u015bnienia. Zachmurzenie jest wtedy niewielkie, przez co energia s\u0142oneczna z\u00a0Ziemi jest wypromieniowana. – Przymrozki, kt\u00f3re obserwujemy wiosn\u0105, nie s\u0105 zwykle zwi\u0105zane z\u00a0nap\u0142ywem mro\u017anego powietrza – zastrzega dr \u015anie\u017cek.<\/p>\n

<\/p>\n

Naukowcom sen z\u00a0powiek sp\u0119dza tak\u017ce susza. – Suma opad\u00f3w w\u00a0okresach d\u0142ugoletnich si\u0119 nie zmienia, inny jest jednak ich charakter. Dawniej m\u00f3wili\u015bmy o\u00a0„trzydni\u00f3wkach”, podczas kt\u00f3rych deszcz nas\u0105cza\u0142 ziemi\u0119. Dzisiaj podobna ilo\u015b\u0107 wody spada w\u00a0ci\u0105gu 1-2 godzin. Ekosystem nie jest w\u00a0stanie jej wch\u0142on\u0105\u0107, woda sp\u0142ywa, wyp\u0142ukuj\u0105c i\u00a0wyja\u0142awiaj\u0105c przy okazji gleb\u0119 – opowiada klimatolog. <\/p>\n

Coraz cz\u0119\u015bciej pojawiaj\u0105 si\u0119 tak\u017ce pomys\u0142y, by kapry\u015bn\u0105 pogod\u0119 ujarzmia\u0107 za pomoc\u0105 technologii. Bracia Palus zamierzaj\u0105 zainwestowa\u0107 w\u00a0zraszanie nadkoronowe. Metoda polega na ustawieniu nad koronami drzew zraszaczy, kt\u00f3re spryskuj\u0105 je wod\u0105 zamieniaj\u0105c\u0105 si\u0119 pod wp\u0142ywem mrozu w\u00a0l\u00f3d. Ten ostatni tworzy na ro\u015blinie warstw\u0119 izolacyjn\u0105.<\/p>\n

\"Straty<\/p>\n

Straty si\u0119gaj\u0105 100 proc. Jest apel plantator\u00f3w. Minister odpowiada<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

– Tylko czy wystarczy do tego wody? \u2013 zastanawia si\u0119 sadownik. To zreszt\u0105 niejedyny problem. Pan Adrian dodaje, \u017ce w\u00a0trakcie mroz\u00f3w rolnikom wysadza\u0142o transformatory, zawodzi\u0142y ich generatory pr\u0105du.<\/p>\n

Zawodne bywaj\u0105 tak\u017ce piecyki, kt\u00f3rymi rolnicy staraj\u0105 si\u0119 dogrzewa\u0107 uprawy. – To droga inwestycja, szczeg\u00f3lnie gdy przymrozki utrzymuj\u0105 si\u0119 przez par\u0119 nocy. I\u00a0co zrobi\u0107, gdy zacznie wia\u0107 i\u00a0znosi\u0107 ciep\u0142o? Ile by\u015bmy nie wydali, gwarancji sukcesu nie b\u0119dzie – m\u00f3wi Adrian Palus.<\/p>\n

\u2013 Z\u00a0analiz Instytutu wynika, \u017ce na skutek zjawisk ekstremalnych jak powodzie, podtopienia, susze czy przymrozki wiosenne, Polska traci rocznie \u015brednio oko\u0142o 6\u00a0miliard\u00f3w z\u0142otych, a\u00a0ponad po\u0142owa wszystkich strat gospodarczych w\u00a0latach 2001\u20132019 dotyczy\u0142a rolnictwa \u2013 zauwa\u017cy\u0142 w\u00a0ubieg\u0142ym roku dr hab. Marcin Stoczkiewicz, dyrektor Instytutu Ochrony \u015arodowiska-PIB.<\/p>\n

Rz\u0105d szacuje straty<\/p>\n

Minister rolnictwa Stefan Krajewski zapowiedzia\u0142 wsparcie dla rolnik\u00f3w, na kt\u00f3re MRiRW zabezpieczy\u0142o pieni\u0105dze w\u00a0swoim bud\u017cecie. Wojewodowie maj\u0105 powo\u0142ywa\u0107 komisje do szacowania strat. <\/a><\/p>\n

– We wszystkich samorz\u0105dach b\u0119d\u0105 komisje tak, \u017ceby jak najszybciej oszacowa\u0107 poziom strat i\u00a0m\u00f3c wyst\u0105pi\u0107 wzorem lat ubieg\u0142ych do Komisji Europejskiej o\u00a0nadzwyczajn\u0105 pomoc \u2013 powiedzia\u0142 minister.<\/p>\n

– W\u00a0niekt\u00f3rych gospodarstwach mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 o\u00a0stratach stuprocentowych \u2013 przyzna\u0142 Stefan Krajewski.<\/p>\n

Resort zauwa\u017cy\u0142 r\u00f3wnie\u017c potrzeb\u0119 wprowadzenia szerszych rozwi\u0105za\u0144 na poziomie rz\u0105dowym i\u00a0parlamentarnym. Chodzi m.in. o\u00a0utworzenie funduszu sk\u0142adkowego, kt\u00f3ry mia\u0142by by\u0107 zasilany z\u00a0op\u0142at obszarowych. Sadownicy zwracali wcze\u015bniej uwag\u0119, \u017ce firmy ubezpieczeniowe nie chc\u0105 ubezpiecza\u0107 ich upraw. – Na pewno przygotujemy takie rozwi\u0105zanie w\u00a0tym roku \u2013 zapowiedzia\u0142 Krajewski.<\/p>\n

Adam Sie\u0144ko, dziennikarz WP Finanse i\u00a0money.pl<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"– Nie nale\u017c\u0119 do os\u00f3b, kt\u00f3re narzekaj\u0105 – zaznacza na pocz\u0105tku rozmowy sadownik Adrian Palus. Bracia Palus prowadz\u0105…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":414283,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-414282","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116533546002419687","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414282","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=414282"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414282\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/414283"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=414282"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=414282"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=414282"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}