„Zamknij mord\u0119, co si\u0119 drzesz” \u2014 s\u0142ysza\u0142a podczas porodu Dorota z Wa\u0142brzycha. Mia\u0142a wtedy 23 lata. Dzi\u015b ma 61 lat.<\/p>\n
Maj, lata 90. Sala porodowa. Otwarte na o\u015bcie\u017c okno, cho\u0107 na dworze jest ch\u0142odno. Dorota le\u017cy na plecach z nogami uniesionymi do g\u00f3ry. Nie ma mowy o zmianie pozycji, o spacerowaniu, pi\u0142ce, worku sako czy muzyce relaksacyjnej. O znieczuleniu te\u017c nikt nawet nie wspomina.<\/p>\n
\u2014 Wtedy nie by\u0142o czego\u015b takiego. Rodzi\u0142o si\u0119 i tyle. Wszystkie tak rodzi\u0142y\u015bmy \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo <\/p>\n
Tak rodzi\u0142y nasze matki i babki<\/p>\n
Partnera przy porodzie nie by\u0142o. Masa\u017cu, planu porodu czy rozmowy z po\u0142o\u017cn\u0105 r\u00f3wnie\u017c. Po\u0142o\u017cna wydawa\u0142a polecenia, a kobieta mia\u0142a je wykonywa\u0107. Dorota pami\u0119ta przede wszystkim zimno i strach. Dziecko wa\u017cy\u0142o ponad cztery kilogramy, por\u00f3d by\u0142 bardzo ci\u0119\u017cki. O cesarskim ci\u0119ciu nikt nie rozmawia\u0142.<\/p>\n
\u2014 Nawet nie przysz\u0142o mi do g\u0142owy, \u017ce mo\u017cna zapyta\u0107.<\/p>\n
A jednak ju\u017c wtedy zaczyna\u0142y pojawia\u0107 si\u0119 pierwsze elementy nowoczesnej opieki. W ci\u0105\u017cy lekarz przez pomy\u0142k\u0119 us\u0142ysza\u0142 dwa t\u0119tna i prowadzi\u0142 j\u0105 jak… ci\u0105\u017c\u0119 bli\u017aniacz\u0105. Mia\u0142a regularne badania USG, co w tamtych czasach nie by\u0142o standardem.<\/p>\n
Jak Julianna urodzi\u0142a Dorot\u0119?<\/p>\n
Jeszcze dalej w czasie cofa si\u0119 86-letnia Julianna \u2014 mama Doroty i babcia Karoliny. Pierwsze dzieci rodzi\u0142a ponad 60 lat temu \u2014 w domu, z akuszerk\u0105. Kiedy zbli\u017ca\u0142 si\u0119 termin, akuszerka przychodzi\u0142a ju\u017c wcze\u015bniej. Szykowa\u0142a po\u015bciel, pilnowa\u0142a wszystkiego, czeka\u0142a razem z rodzin\u0105. Porody odbywa\u0142y si\u0119 w \u0142\u00f3\u017cku, na le\u017c\u0105co. Julianna najbardziej ba\u0142a si\u0119 naci\u0119cia krocza.<\/p>\n
\u2014 Prosi\u0142am, \u017ceby mnie nie nacinali. Kobiety m\u00f3wi\u0142y wtedy, \u017ce potem d\u0142ugo nie mo\u017cna doj\u015b\u0107 do siebie.<\/p>\n
Uda\u0142o si\u0119 unikn\u0105\u0107 zabiegu, bo dzieci by\u0142y ma\u0142e. Sama akuszerka zapisa\u0142a si\u0119 w jej pami\u0119ci jako osoba spokojna i wspieraj\u0105ca.<\/p>\n
\u2014 Po porodzie siada\u0142a z rodzin\u0105 do sto\u0142u i opijali narodziny dziecka \u2014 wspomina. Najm\u0142odsz\u0105 c\u00f3rk\u0119 urodzi\u0142a ju\u017c w szpitalu. Ale nawet wtedy najwa\u017cniejsze by\u0142o jedno: „\u017ceby tylko nie nacinali”.<\/p>\n
Cesarskie ci\u0119cie istnia\u0142o ju\u017c w medycynie, ale dla wielu kobiet pozostawa\u0142o czym\u015b abstrakcyjnym.<\/p>\n
\u2014 Nie pomy\u015bla\u0142abym nawet, \u017ce mog\u0142abym tak rodzi\u0107 \u2014 m\u00f3wi Julianna.<\/p>\n
Dzi\u015b porod\u00f3wki wygl\u0105daj\u0105 inaczej. A przynajmniej cz\u0119\u015b\u0107 z nich.<\/p>\n
Polskie porod\u00f3wki ju\u017c nie takie same<\/p>\n
Karolina ma 38 lat i rodzi\u0142a pod koniec grudnia 2024 r. we Wroc\u0142awiu. Szpital wybiera\u0142a z polecenia innych kobiet, na podstawie internetowych for\u00f3w i ranking\u00f3w porod\u00f3wek.<\/p>\n
\u2014 Z perspektywy czasu uwa\u017cam, \u017ce dzi\u015b naprawd\u0119 trudno trafi\u0107 na taki „przer\u0105bany” por\u00f3d, gdzie kto\u015b ci\u0119 \u017ale traktuje albo czego\u015b odmawia \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Po narodzinach c\u00f3rki pami\u0119ta przede wszystkim osoby, kt\u00f3re pojawia\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 niej niemal bez przerwy. Po\u0142o\u017cne, fizjoterapeutka, psycholo\u017cka. Kto\u015b t\u0142umaczy\u0142, jak usi\u0105\u015b\u0107 po porodzie, kto\u015b pomaga\u0142 przy karmieniu, kto\u015b pyta\u0142, czy potrzebuje lek\u00f3w przeciwb\u00f3lowych. \u2014 By\u0142am totalnie zaopiekowana. I przypominam: za darmo, na NFZ \u2014 podkre\u015bla.<\/p>\n
Najbardziej zaskoczy\u0142o j\u0105 karmienie piersi\u0105. \u2014 Cz\u0142owiek my\u015bli, \u017ce dziecko po prostu si\u0119 przystawi i ju\u017c. A to wcale tak nie wygl\u0105da. Po\u0142o\u017cna zagada\u0142a j\u0105 podczas rozmowy i w tym czasie spokojnie przystawi\u0142a dziecko do piersi. \u2014 Nagle patrz\u0119, a ona je. By\u0142am w szoku \u2014 opowiada. Ale nawet w nowoczesnej porod\u00f3wce rzeczywisto\u015b\u0107 okaza\u0142a si\u0119 bardziej skomplikowana ni\u017c internetowe has\u0142a o „porodzie bez b\u00f3lu”.<\/p>\n
Karolina chcia\u0142a znieczulenie zewn\u0105trzoponowe. Us\u0142ysza\u0142a jednak wcze\u015bniej od po\u0142o\u017cnej, \u017ce mo\u017ce ono zatrzyma\u0107 akcj\u0119 porodow\u0105. \u2014 I to si\u0119 bardzo cz\u0119sto zdarza. O tym ju\u017c si\u0119 tak g\u0142o\u015bno nie m\u00f3wi.<\/p>\n
Mimo ostrze\u017ce\u0144 zdecydowa\u0142a si\u0119 na znieczulenie. Sam moment podania wspomina jako jedno z najgorszych do\u015bwiadcze\u0144. \u2014 Musisz siedzie\u0107 nieruchomo, wyprostowana, kiedy masz skurcze. Kto\u015b wbija ci ig\u0142\u0119 w kr\u0119gos\u0142up, a ty ledwo wytrzymujesz z b\u00f3lu.<\/p>\n
Znieczulenie nie zadzia\u0142a\u0142o prawid\u0142owo. Sparali\u017cowa\u0142o tylko jedn\u0105 stron\u0119 cia\u0142a, po czym b\u00f3l wr\u00f3ci\u0142 ze zdwojon\u0105 si\u0142\u0105. Karolina ma skolioz\u0119 i \u2014 jak us\u0142ysza\u0142a \u2014 lek m\u00f3g\u0142 si\u0119 \u017ale rozprowadzi\u0107. \u2014 Prosi\u0142am, \u017ceby co\u015b z tym zrobili, ale anestezjolog odm\u00f3wi\u0142a kolejnej dawki.<\/p>\n
Nie ma jednak \u017calu do personelu. \u2014 Ludzie my\u015bl\u0105 dzi\u015b czasem, \u017ce b\u0119dzie kampania „ju\u017c nie b\u0119dzie b\u00f3lu w porodzie” i po sprawie. A to tak nie dzia\u0142a. Znieczulenie nie zawsze pomaga, czasem zatrzymuje por\u00f3d, czasem trzeba potem wszystko zaczyna\u0107 od nowa. Czasami do jednego anestezjologa ustawia si\u0119 kolejka ci\u0119\u017carnych.<\/p>\n
Nowe standardy opieki oko\u0142oporodowej<\/p>\n
Od czwartku cz\u0119\u015b\u0107 takich do\u015bwiadcze\u0144 ma si\u0119 zmieni\u0107 \u2014 przynajmniej formalnie. Wchodz\u0105 nowe standardy opieki oko\u0142oporodowej. W rozporz\u0105dzeniu zapisano m.in., \u017ce kobieta rodz\u0105ca ma by\u0107 traktowana z szacunkiem, informowana o kolejnych etapach porodu i w\u0142\u0105czana w podejmowanie decyzji. Szpitale maj\u0105 publikowa\u0107 informacje o metodach \u0142agodzenia b\u00f3lu, a kobiety po porodzie otrzymaj\u0105 wi\u0119ksze wsparcie psychologiczne i laktacyjne.<\/p>\n
Wzmocniona zostaje te\u017c rola po\u0142o\u017cnej \u2014 b\u0119dzie mog\u0142a prowadzi\u0107 zdrow\u0105 ci\u0105\u017c\u0119 od pierwszego trymestru. Standardy przewiduj\u0105 r\u00f3wnie\u017c lepsz\u0105 opiek\u0119 dla kobiet po poronieniach czy urodzeniu martwego dziecka \u2014 maj\u0105 trafia\u0107 do osobnych sal, z dala od matek zdrowych noworodk\u00f3w. W przepisach mocniej podkre\u015blono te\u017c prawo do dwugodzinnego kontaktu „sk\u00f3ra do sk\u00f3ry” tu\u017c po porodzie.<\/p>\n
Najwi\u0119ksze rozczarowanie organizacji kobiecych dotyczy jednak wci\u0105\u017c znieczulenia. Cho\u0107 szpital ma zapewni\u0107 co najmniej jedn\u0105 farmakologiczn\u0105 metod\u0119 \u0142agodzenia b\u00f3lu, nadal nie zagwarantowano wszystkim kobietom dost\u0119pu do znieczulenia zewn\u0105trzoponowego. \u2014 To przyjmujemy ze smutkiem. Ta procedura jest dost\u0119pna od kilkudziesi\u0119ciu lat i nadal zale\u017cy od regionu lub od obrotno\u015bci kierownika plac\u00f3wki. Uwa\u017camy to za nieetyczne \u2014 powiedzia\u0142a PAP prezeska Fundacji Rodzi\u0107 po Ludzku Joanna Pietrusiewicz. Jednocze\u015bnie zaznaczy\u0142a, \u017ce organizacja rozumie, \u017ce zagwarantowanie teraz wszystkim rodz\u0105cym dost\u0119pu do znieczulenia mog\u0142oby skutkowa\u0107 zamykaniem porod\u00f3wek. Uwa\u017ca jednak, \u017ce konieczna jest zmiana podej\u015bcia. \u2014 Je\u015bli w szpitalu dost\u0119pny jest anestezjolog, to powinien by\u0107 tam, gdzie jego pomoc jest konieczna. Zabiegi planowane mog\u0105 poczeka\u0107 \u2014 por\u00f3d nie \u2014 podkre\u015bli\u0142a.<\/p>\n
I w\u0142a\u015bnie gdzie\u015b mi\u0119dzy histori\u0105 Julianny rodz\u0105cej w domu z akuszerk\u0105, Doroty s\u0142ysz\u0105cej „zamknij mord\u0119”, a Karoliny, kt\u00f3r\u0105 po porodzie odwiedza psycholo\u017cka i fizjoterapeutka, wida\u0107 najlepiej, jak bardzo zmieni\u0142o si\u0119 rodzenie w Polsce. Ale te\u017c jak wiele wci\u0105\u017c zale\u017cy od miejsca, ludzi i zwyk\u0142ego szcz\u0119\u015bcia.<\/p>\n
Czytaj tak\u017ce:<\/p>\n