{"id":414823,"date":"2026-05-07T19:08:07","date_gmt":"2026-05-07T19:08:07","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/414823\/"},"modified":"2026-05-07T19:08:07","modified_gmt":"2026-05-07T19:08:07","slug":"kraj-kompletnie-nieprzygotowany-na-wojne-jest-w-stanie-rzucic-wyzwanie-calemu-swiatu-stojanowski-o-gospodarce-iii-rzeszy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/414823\/","title":{"rendered":"&#8222;Kraj kompletnie nieprzygotowany na wojn\u0119 jest w stanie rzuci\u0107 wyzwanie ca\u0142emu \u015bwiatu\u201d. Stojanowski o gospodarce III Rzeszy"},"content":{"rendered":"<p>Hubert Stojanowski, ekspert polskiej sieci ekonomii, jest go\u015bciem Marcina Gie\u0142zaka w programie &#8222;Dzieje\u201d. Rozmowa dotyczy prawdziwego oblicza gospodarki III Rzeszy, kt\u00f3ra wbrew hitlerowskiej propagandzie wcale nie by\u0142a \u015bwietnie naoliwion\u0105 maszyn\u0105, lecz gigantyczn\u0105 piramid\u0105 finansow\u0105. Zamiast nowoczesnego pa\u0144stwa nazistowskie Niemcy przypomina\u0142y system feudalny oparty na skrajnym wyzysku, rabunku i wekslach bez pokrycia. Pos\u0142uchaj ca\u0142ej rozmowy.<\/p>\n<p>Najwa\u017cniejsze tematy rozmowy:<\/p>\n<ul>\n<li>Fikcja nazistowskiego pa\u0144stwa dobrobytu: Go\u015b\u0107 programu obala mit zamo\u017cnego niemieckiego robotnika, wykazuj\u0105c, \u017ce obywatele Rzeszy \u017cyli w\u00a0wycie\u0144czaj\u0105cej gospodarce chronicznych niedobor\u00f3w.<\/li>\n<li>Praca jako forma feudalizmu: Stojanowski argumentuje, \u017ce tzw. ksi\u0105\u017ceczki pracy de facto uwi\u0105zywa\u0142y pracownik\u00f3w do zak\u0142ad\u00f3w, tworz\u0105c opresyjny system zbli\u017cony do niewolnictwa.<\/li>\n<li>Gospodarka oparta na grabie\u017cy: Ekspert udowadnia, \u017ce przejmowanie \u017cydowskich maj\u0105tk\u00f3w nie zasypa\u0142o pot\u0119\u017cnej dziury w\u00a0bud\u017cecie, a\u00a0wojna sta\u0142a si\u0119 dla re\u017cimu ekonomiczn\u0105 konieczno\u015bci\u0105.<\/li>\n<li>Mit przewagi technologicznej: Rozm\u00f3wca burzy wizerunek rzekomej pot\u0119gi Wunderwaffe, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce nazi\u015bci przegrali wojn\u0119 w\u00a0fabrykach i\u00a0z\u00a0powodu dramatycznego braku surowc\u00f3w.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Feudalizm zamiast wolnego rynku<\/p>\n<p>Jak funkcjonowa\u0142 nazistowski rzekomy kapitalizm? &#8211; Wzi\u0105wszy pod uwag\u0119 taki aspekt kapitalizmu jak rynkowo\u015b\u0107, to o\u00a0ile do pewnego momentu ta gospodarka mia\u0142a cechy rynkowe, to jednak by\u0142o to zdecydowanie wygaszane z\u00a0ka\u017cdym rokiem &#8211; ocenia Hubert Stojanowski.<\/p>\n<p>Po przej\u0119ciu w\u0142adzy przez Adolfa Hitlera zlikwidowano klasyczne prawo pracy, zakazano strajk\u00f3w i\u00a0zniszczono zwi\u0105zki zawodowe. \u2013 Z\u00a0perspektywy dygnitarzy III Rzeszy by\u0142y tylko trzy mo\u017cliwo\u015bci dla m\u0119\u017cczyzn: robotnik, \u017co\u0142nierz albo rolnik \u2013 punktuje go\u015b\u0107 programu.<\/p>\n<p>Prowadz\u0105cy Marcin Gie\u0142zak zauwa\u017ca z\u00a0kolei, \u017ce w\u0142adza b\u0142yskawicznie wprowadzi\u0142a tzw. ksi\u0105\u017ceczki pracy, przypominaj\u0105ce wr\u0119cz wewn\u0119trzny paszport. \u2013 Bez zgody pracodawcy nie mo\u017cna by\u0142o zmieni\u0107 pracy, nie mo\u017cna by\u0142o zmieni\u0107 po\u0142o\u017cenia, nie mo\u017cna by\u0142o zmieni\u0107 praktycznie niczego w\u00a0swoim \u017cyciu zawodowym \u2013 ripostuje ekspert, dowodz\u0105c, \u017ce nazistowski model opiera\u0142 si\u0119 na podda\u0144stwie.<\/p>\n<p>\u017bycie na kredyt i wielki rabunek<\/p>\n<p>Jak pa\u0144stwo, kt\u00f3re produkowa\u0142o g\u0142\u00f3wnie bro\u0144 i\u00a0zamrozi\u0142o ceny, unika\u0142o bankructwa? Stojanowski zwraca uwag\u0119 na kreatywn\u0105 ksi\u0119gowo\u015b\u0107 i\u00a0gigantyczn\u0105 kreacj\u0119 pieni\u0105dza. \u2013  Wprowadzono pewnego rodzaju samograj. Weksle Mefo by\u0142y potrzebne, \u017ceby finansowa\u0107 zbrojenia w\u00a0spos\u00f3b niejawny ze wzgl\u0119du na ograniczenia traktatu wersalskiego \u2013 t\u0142umaczy dyrektor Helionu.<\/p>\n<p>O\u00a0co chodzi\u0142o z\u00a0wekslami MEFO? By\u0142y instrumentami d\u0142u\u017cnymi emitowanymi przez fikcyjn\u0105 sp\u00f3\u0142k\u0119, co pozwala\u0142o rz\u0105dowi III Rzeszy p\u0142aci\u0107 producentom broni bez korzystania z\u00a0oficjalnych funduszy pa\u0144stwowych. Ten system &#8222;kreatywnej ksi\u0119gowo\u015bci&#8221; umo\u017cliwi\u0142 omini\u0119cie limit\u00f3w kredytowych i\u00a0ustawowych ogranicze\u0144 zad\u0142u\u017cenia, przez co gigantyczne wydatki na remilitaryzacj\u0119 pozostawa\u0142y ca\u0142kowicie niewidoczne w\u00a0bud\u017cecie. W\u00a0efekcie Niemcy mog\u0142y b\u0142yskawicznie budowa\u0107 pot\u0119g\u0119 militarn\u0105 w\u00a0tajemnicy przed \u015bwiatem, opieraj\u0105c gospodark\u0119 na ukrytym d\u0142ugu, kt\u00f3rego realna sp\u0142ata by\u0142a mo\u017cliwa w\u0142a\u015bciwie tylko poprzez przysz\u0142e podboje wojenne.<\/p>\n<p>Z\u0142udzenia nazist\u00f3w dotycz\u0105ce ogromnych zysk\u00f3w z\u00a0Holokaustu i\u00a0&#8222;aryzacji&#8221; r\u00f3wnie\u017c szybko zderzy\u0142y si\u0119 z\u00a0brutaln\u0105 ekonomi\u0105. \u2013 Je\u017celi mieliby\u015bmy oszacowa\u0107 wielko\u015b\u0107 aktyw\u00f3w netto posiadanych przez mniejszo\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, to by\u0142o to z\u00a0grubsza 800-900 milion\u00f3w marek. Grabie\u017c nast\u0105pi\u0142a, jednak nie by\u0142a to w\u00a0skali makro wielka r\u00f3\u017cnica \u2013 argumentuje analityk, dodaj\u0105c, \u017ce system od pocz\u0105tku skazany by\u0142 na deficyt walut obcych.<\/p>\n<p>Agonia bez ropy i cudownej broni<\/p>\n<p>Pod koniec wojny nazistowscy przyw\u00f3dcy \u0142udzili si\u0119, \u017ce sytuacj\u0119 odwr\u00f3ci tzw. cudowna bro\u0144 \u2013 Wunderwaffe. Obaj rozm\u00f3wcy przyznali jednak, \u017ce Rzesza przegra\u0142a konflikt z\u00a0powodu brak\u00f3w paliwowych i\u00a0\u015blepej wiary we w\u0142asne k\u0142amstwa. \u2013 Wykreowano wizerunek jakiej\u015b przewagi technologicznej, kt\u00f3ra jest absolutn\u0105 nieprawd\u0105. Bro\u0144 pancerna radziecka by\u0142a du\u017co bardziej efektywna ni\u017c bro\u0144 pancerna niemiecka \u2013  wyja\u015bnia Stojanowski, obalaj\u0105c mit pancernej pot\u0119gi Wehrmachtu.<\/p>\n<p>\u2013 Kraj kompletnie nieprzygotowany na wojn\u0119 jest w\u00a0stanie rzuci\u0107 wyzwanie ca\u0142emu \u015bwiatu. Miejmy to w\u00a0g\u0142owie, patrz\u0105c na Wsch\u00f3d i\u00a0na Rosj\u0119 dzisiaj \u2013 ostrzega go\u015b\u0107 programu.<\/p>\n<p>Zobacz, o\u00a0czym jeszcze rozmawiamy:<\/p>\n<ul>\n<li>Dlaczego Hitler ba\u0142 si\u0119 z\u0142ota w\u00a0r\u0119kach obywateli? Kara \u015bmierci za obce waluty i\u00a0kruszec jako spos\u00f3b na \u0142atanie bud\u017cetu wojennego.<\/li>\n<li>Tajna rola Alberta Speera. Wybitny in\u017cynier czy tylko genialny i\u00a0bezwzgl\u0119dny manipulator?<\/li>\n<li>Kto zap\u0142aci\u0142 za okupacj\u0119 Holandii? Kulisy nazistowskiego wyzysku, kt\u00f3ry d\u0142awi\u0142 podbite narody.<\/li>\n<li>Konie zamiast czo\u0142g\u00f3w. Dlaczego mit zmotoryzowanego Wehrmachtu to czyste k\u0142amstwo z\u00a0kronik filmowych?<\/li>\n<li>Co by by\u0142o, gdyby III Rzesza wygra\u0142a wojn\u0119? Mroczna wizja teokratycznego, niewydajnego skansenu zamiast technologicznej pot\u0119gi z\u00a0film\u00f3w science-fiction.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Powy\u017cszy tekst to jedynie skr\u00f3t rozmowy \u2013 obejrzyj nagranie, by pozna\u0107 pe\u0142ny kontekst i\u00a0wszystkie argumenty go\u015bcia.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Hubert Stojanowski, ekspert polskiej sieci ekonomii, jest go\u015bciem Marcina Gie\u0142zaka w programie &#8222;Dzieje\u201d. Rozmowa dotyczy prawdziwego oblicza gospodarki&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":414824,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-414823","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-naglowki","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414823","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=414823"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/414823\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/414824"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=414823"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=414823"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=414823"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}