{"id":415558,"date":"2026-05-08T03:44:09","date_gmt":"2026-05-08T03:44:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/415558\/"},"modified":"2026-05-08T03:44:09","modified_gmt":"2026-05-08T03:44:09","slug":"pis-probowalo-to-ukryc-jaka-jest-prawda-o-oplacie-reprograficznej-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/415558\/","title":{"rendered":"„PiS pr\u00f3bowa\u0142o to ukry\u0107”. Jaka jest prawda o op\u0142acie reprograficznej"},"content":{"rendered":"

Temat nowej op\u0142aty reprograficznej \u2014 powszechnie znanej jako „podatek od smartfon\u00f3w<\/a> \u2014 powraca od lat.<\/p>\n

To rekompensata dla tw\u00f3rc\u00f3w i tw\u00f3rczy\u0144 za kopiowanie ich dzie\u0142 na w\u0142asny u\u017cytek przez w\u0142a\u015bcicieli smartfon\u00f3w czy tablet\u00f3w. Zgodnie z prawem Unii Europejskiej, pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie s\u0105 zobligowane do jej zapewnienia. Jednocze\u015bnie Polska jest krajem, w kt\u00f3rym wp\u0142ywy z tego tytu\u0142u nale\u017c\u0105 do najni\u017cszych w UE.<\/p>\n

W polskim prawie mechanizm op\u0142aty reprograficznej funkcjonuje od 1994 r., a jego ostatnia aktualizacja mia\u0142a miejsce 15 lat temu i dotyczy\u0142a ma\u0142o popularnych \u00f3wcze\u015bnie no\u015bnik\u00f3w.<\/p>\n

Temat wywo\u0142uje kontrowersje w bran\u017cy cyfrowej<\/a>, kt\u00f3ra przekonuje o wzro\u015bcie cen urz\u0105dze\u0144.<\/p>\n

Powy\u017csz\u0105 teori\u0119 \u2014 wobec niedawnego podpisania rozporz\u0105dzenia w tej sprawie przez ministr\u0119 Mart\u0119 Cienkowsk\u0105 \u2014 powielaj\u0105 czo\u0142owi politycy PiS.<\/p>\n

„Zap\u0142acisz wi\u0119cej, dostaniesz to samo. Po to, \u017ceby im \u017cy\u0142o si\u0119 lepiej. Nowy podatek Tuska. Codziennie wy\u017csze ceny” \u2014 alarmuje na portalu X Przemys\u0142aw Czarnek. Wt\u00f3ruj\u0105 mu partyjni koledzy,<\/a> pos\u0142owie Rafa\u0142 Bochenek, Sebastian Kaleta czy Jacek Sasin.<\/p>\n

Eks-minister edukacji, a obecnie kandydat PiS na premiera promuje atakuj\u0105cy rz\u0105d spot z wykorzystaniem wizerunk\u00f3w znanych ludzi kultury. S\u0105 to osoby, kt\u00f3re w nieprzychylnych s\u0142owach wypowiada\u0142y si\u0119 na temat by\u0142ego obozu w\u0142adzy: Krystyna Janda, Barbara Kurdej-Szatan, Andrzej Seweryn oraz Zbigniew Ho\u0142dys.<\/p>\n

„Dzisiaj pozostaje im manipulacja” <\/p>\n

Kontrowersje wok\u00f3\u0142 nowej op\u0142aty reprograficznej komentuje dla Onetu rzecznik obecnego ministerstwa, Piotr J\u0119drzejowski: „Dzisiaj pozostaje im manipulowanie i atak na artyst\u00f3w. W tym wy\u015bcigu uczestniczy\u0107 nie b\u0119dziemy. Jak cz\u0119sto bywa w przypadku pos\u0142\u00f3w PiS, niewiele tu si\u0119 zgadza: nie jest to ani nowy, ani podatek, ani Tuska. Teorie powinny mie\u0107 oparcie w rzeczywisto\u015bci”.<\/p>\n

MKiDN przypomina, \u017ce niczym nowym nie jest zar\u00f3wno sama op\u0142ata [obowi\u0105zuj\u0105ca od roku 1994, a dzi\u015b nowelizowana], jak i trwaj\u0105ce od lat prace nad ni\u0105.<\/p>\n

\n

Pos\u0142owie PiS, kt\u00f3rzy dzisiaj krzycz\u0105 najg\u0142o\u015bniej, podejmowali wiele pr\u00f3b nowelizacji rozporz\u0105dzenia. Wtedy proponowali stawk\u0119 na poziomie 4 proc., a ze strachu przed lobby producent\u00f3w i importer\u00f3w chcieli j\u0105 ukry\u0107 w ustawie o zabezpieczeniu socjalnym artyst\u00f3w. W efekcie nie uda\u0142o im si\u0119 ani znowelizowa\u0107 rozporz\u0105dzenia, ani wprowadzi\u0107 ustawy o zabezpieczeniu socjalnym<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 punktuje J\u0119drzejowski.<\/p>\n

Ministerstwo t\u0142umaczy: „Dzi\u015b jeste\u015bmy w sytuacji, w kt\u00f3rej dany model telefonu potrafi by\u0107 ta\u0144szy w krajach, w kt\u00f3rych lista czystych no\u015bnik\u00f3w jest aktualna, a op\u0142ata reprograficzna cz\u0119sto wielokrotnie wy\u017csza, ni\u017c 1 proc.”.<\/p>\n

Co naprawd\u0119 oznacza op\u0142ata reprograficzna i kogo dotyczy <\/p>\n

W dzia\u0142ania na rzecz nowej op\u0142aty reprograficznej, wraz z m.in. Ko\u0142em M\u0142odych Stowarzyszenia Filmowc\u00f3w Polskich, od lat anga\u017cuje si\u0119 Brunon Hawryluk, autor podcastu „Natural Born Writers”, absolwent Warszawskiej Szko\u0142y Filmowej, scenarzysta, kt\u00f3ry pracowa\u0142 nad takimi produkcjami jak film „P\u00f3\u0142 wieku poezji p\u00f3\u017aniej” czy serial „Wojenne dziewczyny” dla TVP.<\/p>\n

\u2014 To nie jest \u017caden podatek! Bo nie obywatele zap\u0142ac\u0105 t\u0119 op\u0142at\u0119, tylko producenci urz\u0105dze\u0144. Op\u0142ata reprograficzna to po prostu rekompensata dla dziesi\u0105tek tysi\u0119cy tw\u00f3rc\u00f3w i artyst\u00f3w, tak\u017ce dla dziennikarzy, za to, \u017ce w naszym kraju mamy szerokie prawo do dozwolonego u\u017cytku osobistego. Ka\u017cde dzie\u0142o, kt\u00f3re zakupimy, mo\u017cemy dowolnie zachowywa\u0107 na naszych dyskach, kopiowa\u0107 i przekazywa\u0107 je naszej rodzinie i znajomym \u2014 t\u0142umaczy dla Onetu.<\/p>\n

\n

I tak, oczywi\u015bcie, dzi\u015b cz\u0119sto tych dzie\u0142 nie posiadamy, ale je „wypo\u017cyczamy” lub po prostu mo\u017cemy z nich korzysta\u0107 w ramach oferty streaming\u00f3w, ale warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce streaming to nie ca\u0142y rynek, ani ca\u0142a kultura. Wci\u0105\u017c zachowujemy, kopiujemy i dzielimy si\u0119 r\u00f3\u017cnymi jej wytworami, co zreszt\u0105 wynika z bada\u0144. Wiele os\u00f3b robi te\u017c screeny artyku\u0142\u00f3w, ksi\u0105\u017cek, nagrywa filmy na dekodery albo kopiuje muzyk\u0119 na pendrive’y.<\/p>\n<\/blockquote>\n

„Pan Czarnek przyklaskiwa\u0142” <\/p>\n

Hawryluk tak\u017ce przywo\u0142uje pr\u00f3by wprowadzenia nowelizacji przez poprzedni rz\u0105d. \u2014 Wygl\u0105da na to, \u017ce pan Czarnek i inne osoby z tej partii krytykuj\u0105ce dzi\u015b t\u0119 op\u0142at\u0119, za rz\u0105d\u00f3w PiS jej przyklaskiwa\u0142y. W\u00f3wczas od producent\u00f3w urz\u0105dze\u0144 chciano pobiera\u0107 nawet 4, a nie, jak wyznaczaj\u0105 obecne przepisy 1 proc.<\/p>\n

Jak ocenia: \u2014 \u00d3wczesny rz\u0105d wycofa\u0142 si\u0119 z nowelizacji rozporz\u0105dzenia o ustawie reprograficznej, bo najpewniej uleg\u0142 lobbystom zagranicznych big tech\u00f3w. Z mojego punktu widzenia jest to [zniech\u0119canie do nowej op\u0142aty reprograficznej przez PiS] przedwyborcza polityka. A \u017ce przy okazji tr\u0105ci mocno hipokryzj\u0105? Niekt\u00f3rym to nie przeszkadza.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g materia\u0142u pod wideo<\/p>\n

„To tajemnica poliszynela” <\/p>\n

W kontek\u015bcie spotu PiS Brunon Hawryluk punktuje partyjn\u0105 manipulacj\u0119 polegaj\u0105c\u0105 na wykorzystaniu wizerunk\u00f3w znanych os\u00f3b generuj\u0105cych najwi\u0119ksze emocje, a nie takich, kt\u00f3re rzeczywi\u015bcie w pierwszej kolejno\u015bci zyskaj\u0105 na zmianach.<\/p>\n

Przyk\u0142adem autorzy rodzimego hitu serialowego „1670” platformy Netflix<\/a>. \u2014 To w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rcy wsp\u00f3\u0142czesnych hit\u00f3w, najbardziej ogl\u0105danych, s\u0142uchanych i czytanych, b\u0119d\u0105 mieli najwi\u0119ksze dop\u0142aty od czystych no\u015bnik\u00f3w \u2014 precyzuje Hawryluk.<\/p>\n

Jego zdaniem o dezinformacji wobec zamieszania z op\u0142at\u0105 reprograficzn\u0105 mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107 z dw\u00f3ch powod\u00f3w: zniech\u0119cenia, zw\u0142aszcza prawicowego elektoratu, do \u015brodowiska tw\u00f3rc\u00f3w i artyst\u00f3w, oraz sprzyjaniu przez cz\u0119\u015b\u0107 polityk\u00f3w i medi\u00f3w interesom zagranicznych korporacji.<\/p>\n

\u2014 Tajemnic\u0105 poliszynela jest, \u017ce obecne i poprzednie rz\u0105dy bardzo nie chc\u0105 zachodzi\u0107 tym wielkim firmom za sk\u00f3r\u0119. R\u00f3\u017cnica jest taka, \u017ce PiS niestety niemal zawsze ta\u0144czy\u0142 tak, jak big techy im zagra\u0142y, a obecna koalicja jednak stara si\u0119 wypracowywa\u0107 jakie\u015b kompromisy. Stwierdzam to jako osoba, kt\u00f3ra w ostatnich wyborach nie popiera\u0142a nikogo z koalicji. To moja obserwacja z kilku lat aktywizmu na rzecz polskich filmowc\u00f3w \u2014 komentuje dla Onetu scenarzysta.<\/p>\n

Dla por\u00f3wnania przypomina zamieszanie z nowelizacj\u0105 ustawy o prawie autorskim [przyj\u0119t\u0105 finalnie przez Sejm w czerwcu 2024 r.<\/a>], o kt\u00f3r\u0105 d\u0142ugo walczy\u0142a bran\u017ca filmowa, domagaj\u0105c si\u0119 sprawiedliwych tantiem z internetu: \u2014 Nie ma \u017cadnych powod\u00f3w, \u017ceby twierdzi\u0107, \u017ce op\u0142ata za nowe czyste no\u015bniki podniesie ceny urz\u0105dze\u0144, tak samo jak wprowadzenie tantiem z internetu nie zwi\u0119kszy\u0142o cen subskrypcji za platformy streamingowe.<\/p>\n

\n

Gdyby ministra nie podpisa\u0142a tego rozporz\u0105dzenia, my\u015bl\u0119, \u017ce wielu z nas wysz\u0142oby na ulice. Byli\u015bmy tak zdeterminowani. Warto pami\u0119ta\u0107, \u017ce pieni\u0105dze, kt\u00f3re trafi\u0105 do polskich tw\u00f3rc\u00f3w i artyst\u00f3w w wi\u0119kszo\u015bci zostan\u0105 w naszym kraju i przyczyni\u0105 si\u0119 do wzrostu polskiej gospodarki. Tu nie chodzi o dop\u0142acanie tym „biednym artystom nierobom”, ale o rozbudowywanie tej ga\u0142\u0119zi przemys\u0142u, \u017ceby big techy nie mog\u0142y tak \u0142atwo wyprowadza\u0107 z Polski miliard\u00f3w, cz\u0119sto za cudz\u0105 prac\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n

\u2014 przypomina Hawryluk.<\/p>\n

Nowe przepisy wejd\u0105 w \u017cycie po 6 miesi\u0105cach od dnia og\u0142oszenia rozporz\u0105dzenia, czyli jesieni\u0105 br., by da\u0107 przedsi\u0119biorcom czas na przygotowanie si\u0119 do zmian.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Temat nowej op\u0142aty reprograficznej \u2014 powszechnie znanej jako „podatek od smartfon\u00f3w \u2014 powraca od lat. To rekompensata dla…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":415559,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,244,200,36,37,66,27,67,261,34,35,2309,15156,28,8426,31,53,25,52,68,51,55,42,38,40,39,41,868,47,29,30,341,50,26],"class_list":{"0":"post-415558","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-ctr_tst","11":"tag-donald_tusk_polityk","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-give_me_perspective","15":"tag-headlines","16":"tag-intextvideo_splayer","17":"tag-kultura","18":"tag-latest-news","19":"tag-latestnews","20":"tag-marta_cienkowska_polityczka","21":"tag-ministerstwo_kultury_i_dziedzictwa_narodowego_mkidn","22":"tag-naglowki","23":"tag-najnowsze","24":"tag-najwazniejsze-artykuly","25":"tag-new_header","26":"tag-news","27":"tag-onet3","28":"tag-onet3d","29":"tag-onet3d_2i","30":"tag-phx","31":"tag-pl","32":"tag-poland","33":"tag-polish","34":"tag-polska","35":"tag-polski","36":"tag-prawo_i_sprawiedliwosc_pis","37":"tag-screening_general","38":"tag-top-stories","39":"tag-topstories","40":"tag-tylko_w_onecie","41":"tag-v2021","42":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415558","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=415558"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/415558\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/415559"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=415558"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=415558"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=415558"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}