{"id":416887,"date":"2026-05-08T17:38:11","date_gmt":"2026-05-08T17:38:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/416887\/"},"modified":"2026-05-08T17:38:11","modified_gmt":"2026-05-08T17:38:11","slug":"reset-konstytucyjny-chyba-grzesze-naiwnoscia-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/416887\/","title":{"rendered":"Reset konstytucyjny? Chyba grzesz\u0119 naiwno\u015bci\u0105 [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

Prawdziwe dziennikarstwo. Niezale\u017cna redakcja. ZA DARMO.<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w opinii publicznej na kluczowe sprawy spo\u0142eczne i\u00a0polityczne.<\/p>\n

Europejski Trybuna\u0142 Praw Cz\u0142owieka (ETPC) zarz\u0105dzi\u0142 \u015brodek tymczasowy: nakaza\u0142, by Polska nie przeszkadza\u0142a w\u00a0obj\u0119ciu funkcji przez czterech s\u0119dzi\u00f3w Trybuna\u0142u Konstytucyjnego<\/a>. Chodzi o\u00a0Krystiana Markiewicza, Macieja Taborowskiego, Ann\u0119 Korwin-Piotrowsk\u0105 i\u00a0Marcina Dziurd\u0119, kt\u00f3rych wybra\u0142 Sejm, ale od kt\u00f3rych nie przyj\u0105\u0142 \u015blubowania prezydent.<\/p>\n

Na zastosowanie \u015brodka tymczasowego – a\u00a0wi\u0119c rozstrzygni\u0119cia dora\u017anego, zanim zapadnie jakikolwiek wyrok – zezwala regu\u0142a 39\u00a0Regulaminu proceduralnego ETPC „w przypadkach bezpo\u015bredniego ryzyka nieodwracalnej szkody dla prawa konwencyjnego”. Jest to mo\u017cliwe nawet wtedy, gdy w\u0142a\u015bciwa skarga nie trafi\u0142a jeszcze do ETPC. Tak te\u017c by\u0142o w\u00a0sprawie Dziurda przeciwko Polsce. <\/p>\n

<\/p>\n

Wi\u0105cek o\u00a0sporze wok\u00f3\u0142 TK. Rzecznik wskazuje \u015bcie\u017ck\u0119 dla s\u0119dzi\u00f3w <\/p>\n

Pe\u0142nomocnicy prawni „czworga z\u00a0TK” dopiero zapowiedzieli wniesienie skargi, a\u00a0ju\u017c wyst\u0105pili o\u00a0\u015brodek tymczasowy. Strasburg si\u0119 zgodzi\u0142. Czy zatem wnioskuj\u0105cy wykazali, \u017ce maj\u0105 chronione konwencj\u0105 praw cz\u0142owieka uprawnienie i\u00a0\u017ce jest ono krytycznie zagro\u017cone?<\/p>\n

Konfuzja i niedowierzanie<\/p>\n

Informacja o\u00a0\u015brodku tymczasowym wywo\u0142a\u0142a u\u00a0mnie z\u00a0kilku powod\u00f3w zdziwienie. Znam dobrze strasbursk\u0105 praktyk\u0119 dotycz\u0105c\u0105 \u015brodk\u00f3w tymczasowych. Jest ona bardzo oszcz\u0119dna. Zgoda na \u015brodek tymczasowy b\u0119dzie zasadniczo dana tylko w\u00a0razie realnych zagro\u017ce\u0144 dla prawa do \u017cycia lub w\u00a0przypadku naruszenia zakazu z\u0142ego traktowania (odpowiednio art. 2\u00a0i\u00a03\u00a0Europejskiej Konwencji Praw Cz\u0142owieka). W\u00a0praktyce chodzi na og\u00f3\u0142 o\u00a0sprawy wydalenia cudzoziemca, je\u015bli ten wyka\u017ce, \u017ce po odes\u0142aniu gro\u017c\u0105 mu \u015bmier\u0107 lub tortury.<\/p>\n

<\/p>\n

Przyk\u0142ad? Uczestniczy\u0142em kilka lat temu w\u00a0prowadzeniu skargi przeciwko Federacji Rosyjskiej. Skar\u017c\u0105cym by\u0142 krymski Tatar oskar\u017cany o\u00a0„dzia\u0142alno\u015b\u0107 terrorystyczn\u0105”. Nie mia\u0142 nogi, cierpia\u0142 na liczne schorzenia (m.in. powa\u017cne stadium cukrzycy, \u017c\u00f3\u0142taczka, choroba serca); pojawi\u0142y si\u0119 problemy psychiczne. Wnioskowali\u015bmy o\u00a0zarz\u0105dzenie \u015brodka tymczasowego, polegaj\u0105cego na zapewnieniu adekwatnej opieki lekarskiej i\u00a0odpowiednich warunk\u00f3w w\u00a0areszcie, gdzie przebywa\u0142 w\u00a0wieloosobowej, przeludnionej celi. Wtedy ETPC odm\u00f3wi\u0142, bo nie wykazali\u015bmy konieczno\u015bci ochrony…<\/p>\n

\"Zamiast<\/p>\n

Zamiast „serdecznie witamy” zacz\u0119\u0142o si\u0119 „nawet o tym nie my\u015blcie” [OPINIA]<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Jakie zaczepienie dla skargi?<\/p>\n

Zachodzi\u0142em w\u00a0g\u0142ow\u0119, na jakie przepisy konwencji praw cz\u0142owieka powo\u0142ano si\u0119 w\u00a0zapowiedzi skargi „czworga z\u00a0TK”, skoro ETPC uzna\u0142, \u017ce ledwie naszkicowane zarzuty mog\u0105 okaza\u0107 si\u0119 wiarygodne. Konwencja nie gwarantuje przecie\u017c nikomu prawa dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej\/urz\u0119du. Takiego uprawnienia wyra\u017anie nie chcieli uwzgl\u0119dni\u0107 w\u00a0tym traktacie jego tw\u00f3rcy. W\u00a0konsekwencji drzwi do ETPC s\u0105 zamkni\u0119te dla os\u00f3b ko\u0142acz\u0105cych w\u00a0swoim kraju o\u00a0obj\u0119cie funkcji publicznej.<\/p>\n

<\/p>\n

Konwencja nie gwarantuje nawet prawa do s\u0105du (drogi s\u0105dowej w\u00a0kraju) we wszystkich materiach. Ogranicza je w\u00a0art. 6\u00a0EKPC do oskar\u017cenia w\u00a0sprawie karnej oraz przy rozstrzyganiu o\u00a0prawach i\u00a0obowi\u0105zkach o\u00a0charakterze cywilnym.<\/p>\n

Prawa do s\u0105du nie ma natomiast w\u00a0sprawach administracyjnych. A\u00a0to w\u0142a\u015bnie przypadek nominacji s\u0119dzi\u00f3w, nie tylko zreszt\u0105 Trybuna\u0142u Konstytucyjnego. Te drzwi s\u0105 zamkni\u0119te: na poziomie krajowym, ale te\u017c do ETPC.<\/p>\n

Prawo do \u017cycia prywatnego?<\/p>\n

Jaka wi\u0119c podstawa \u015brodka tymczasowego w\u00a0sprawie TK? Do\u015b\u0107 desperacko przychodzi\u0142 mi do g\u0142owy art. 8\u00a0EKPC \u2013 przepis chroni\u0105cy prawo do \u017cycia prywatnego i\u00a0rodzinnego. To prawda, \u017ce t\u0119 og\u00f3ln\u0105 gwarancj\u0119 trybuna\u0142 w\u00a0Strasburgu jest got\u00f3w czyta\u0107 niezwykle szeroko. Wspomn\u0119 tylko o\u00a0u\u017cyciu art. 8\u00a0do spraw dotycz\u0105cych „rasowego profilowania”, a\u00a0wi\u0119c kontroli to\u017csamo\u015bci os\u00f3b wygl\u0105daj\u0105cych na cudzoziemc\u00f3w; do obrony „praw klimatycznych”; wreszcie do niedawnego odkrycia przez ETPC prawa wi\u0119\u017ani\u00f3w do palenia tytoniu.<\/p>\n

\"Wa\u017cny<\/p>\n

Wa\u017cny sygna\u0142 ze Strasburga ws. Trybuna\u0142u Konstytucyjnego<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Jak to prze\u0142o\u017cy\u0107 na „czw\u00f3rk\u0119 z\u00a0TK”? Wybra\u0142 ich Sejm, z\u0142o\u017cyli \u015blubowanie „wobec” Prezydenta RP, ale pod jego nieobecno\u015b\u0107, co certyfikowa\u0142 notariusz. Nie zostali dopuszczeni do pe\u0142nienia funkcji urz\u0119dowych. Owo niedopuszczenie mia\u0142oby narusza\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 cieszenia si\u0119 \u017cyciem prywatnym? Podzielenie takiego pogl\u0105du przez ETPC by\u0142oby karko\u0142omnym skokiem w\u00a0oceaniczne g\u0142\u0119bie. I\u00a0\u2013 ponownie – wprowadza\u0142oby tylnymi drzwiami na wokand\u0119 ETPC prawo dost\u0119pu do s\u0142u\u017cby publicznej. To, kt\u00f3rego konwencja nie przewiduje.<\/p>\n

W co ta gra?<\/p>\n

Wkr\u00f3tce moja ciekawo\u015b\u0107 zosta\u0142a zaspokojona. Komunikat ETPC przyzna\u0142, \u017ce w\u00a0szkicu skargi, jaki trafi\u0142 do Strasburga wraz z\u00a0wnioskiem o\u00a0\u015brodek tymczasowy, znalaz\u0142y si\u0119 zarzuty dotycz\u0105ce z\u0142amania\u2026 art. 6\u00a0i\u00a0art. 8\u00a0EKPC. Wi\u0119c potwierdzenie karko\u0142omnego skoku.<\/p>\n

<\/p>\n

Celem tego wniosku jest spowodowanie dopuszczenia czterech os\u00f3b do orzekania w\u00a0Trybunale Konstytucyjnym. Dlatego ka\u017cdy, nawet najbardziej naci\u0105gany, pretekst normatywny jest dobry. Cel (traktowany jako zbo\u017cny) u\u015bwi\u0119ca \u015brodki (wszelkie).<\/p>\n

Je\u015bli dojdzie do dopuszczenia skar\u017c\u0105cych do orzekania w\u00a0TK, strac\u0105 oni status ofiar. Rz\u0105d wyst\u0105pi w\u00f3wczas o\u00a0skre\u015blenie skargi z\u00a0wokandy ETPC. Co prawda ETPC mo\u017ce uzna\u0107, \u017ce kontynuowanie sprawy jest potrzebne ze wzgl\u0119du na ochron\u0119 praw cz\u0142owieka, ale musi by\u0107 wtedy \u015bwiadomy, \u017ce politycznie i\u00a0prawnie to bardzo gor\u0105cy kartofel. Zajmowanie si\u0119 nim oznacza\u0107 b\u0119dzie meblowanie przez s\u0105d mi\u0119dzynarodowy konstytucyjnego porz\u0105dku pa\u0144stwa. A\u00a0to stanowi\u0107 b\u0119dzie precedens o\u00a0wielkiej sile ra\u017cenia: nie wszyscy s\u0105 przecie\u017c entuzjastami eurokreacji i\u00a0euroeksperyment\u00f3w.<\/p>\n

\"Unijny<\/p>\n

Unijny trybuna\u0142 sprawiedliwo\u015bci m\u00f3wi: „tylko my!” [OPINIA]<\/p>\n

<\/a> <\/p>\n

Wyzerowa\u0107 trybuna\u0142<\/p>\n

Polska jest w\u00a0g\u0142\u0119bokim kryzysie konstytucyjnym. Sp\u00f3r o\u00a0s\u0119dzi\u00f3w TK to tylko jego fragment. Ale mo\u017ce uda\u0142oby si\u0119 ten sp\u00f3r samodzielnie, tu w\u00a0kraju rozwi\u0105za\u0107 ponad podzia\u0142ami. W\u00a0innych miejscach ju\u017c o\u00a0tym pisa\u0142em i\u00a0m\u00f3wi\u0142em. Wskazywa\u0142em na potrzeb\u0119 konstytucyjnego resetu, czyli wyzerowania TK poprzez zako\u0144czenie kadencji wszystkich obecnych s\u0119dzi\u00f3w i\u00a0wyb\u00f3r nowych, merytorycznych i\u00a0wywa\u017conych, kwalifikowan\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w (np. trzech pi\u0105tych).<\/p>\n

Od starych i\u00a0nowych s\u0119dzi\u00f3w mo\u017cna by\u0142o us\u0142ysze\u0107, \u017ce nie s\u0105 przywi\u0105zani do swoich posad i\u00a0„poddadz\u0105 si\u0119” resetowi. Problemem i\u00a0przeszkod\u0105 jest natomiast polska polityka. I\u00a0to ona tworzy warunki brzegowe. Wi\u0119c chyba jednak grzesz\u0119 naiwno\u015bci\u0105.<\/p>\n

Ireneusz C. Kami\u0144ski \u2013 profesor w\u00a0Instytucie Nauk Prawnych PAN; wyk\u0142ada te\u017c na Uniwersytecie Jagiello\u0144skim. W\u00a0latach 2014-2016 s\u0119dzia ad hoc w\u00a0Europejskim Trybunale Praw Cz\u0142owieka w\u00a0Strasburgu<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Prawdziwe dziennikarstwo. Niezale\u017cna redakcja. ZA DARMO. Tekst powsta\u0142 w\u00a0ramach projektu WP Opinie. Przedstawiamy w\u00a0nim zr\u00f3\u017cnicowane spojrzenia komentator\u00f3w i\u00a0lider\u00f3w…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":416888,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[32,33,36,37,27,34,35,28,31,25,42,38,40,39,41,29,30,26],"class_list":{"0":"post-416887","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-featured-news","11":"tag-featurednews","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-news","18":"tag-pl","19":"tag-poland","20":"tag-polish","21":"tag-polska","22":"tag-polski","23":"tag-top-stories","24":"tag-topstories","25":"tag-wiadomosci"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116540179082331102","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416887","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=416887"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/416887\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/416888"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=416887"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=416887"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=416887"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}