{"id":417921,"date":"2026-05-09T06:05:11","date_gmt":"2026-05-09T06:05:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/417921\/"},"modified":"2026-05-09T06:05:11","modified_gmt":"2026-05-09T06:05:11","slug":"space-rider-esa-buduje-odzyskiwalny-statek-kosmiczny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/417921\/","title":{"rendered":"Space Rider. ESA buduje odzyskiwalny statek kosmiczny"},"content":{"rendered":"

Europa przez lata uzale\u017cni\u0142a sw\u00f3j sektor kosmiczny od innych kraj\u00f3w. W tym przede wszystkim Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz Rosji. Obecnie trwaj\u0105 dzia\u0142ania, kt\u00f3rych celem jest uzyskanie wi\u0119kszej autonomiczno\u015bci. Jednym z projekt\u00f3w, kt\u00f3re pozwol\u0105 osi\u0105gn\u0105\u0107 ten cel, jest statek kosmiczny Space Rider, nad kt\u00f3rym Europejska Agencja Kosmiczna (ESA<\/a>) pracuje od lat.<\/p>\n

Pomys\u0142 na statek kosmiczny Space Rider zrodzi\u0142 si\u0119 dekad\u0119 temu<\/p>\n

Space Rider (Space Reusable Integrated Demonstrator for Europe Return) to bezza\u0142ogowy statek kosmiczny, kt\u00f3ry b\u0119dzie maszyn\u0105 wielokrotnego u\u017cytku. To oznacza, \u017ce po zako\u0144czonej misji ma wraca\u0107 na Ziemi\u0119 i b\u0119dzie go mo\u017cna wykorzysta\u0107 ponownie, jak to by\u0142o w przypadku wahad\u0142owc\u00f3w kosmicznych NASA<\/a>.<\/p>\n

Pomys\u0142 na Space Rider powsta\u0142 ju\u017c dekad\u0119 temu i jest prowadzony przez w\u0142oski Program na rzecz Wielokrotnego U\u017cytku Demonstratora Orbitalnego w Europie (PRIDE) we wsp\u00f3\u0142pracy z Europejsk\u0105 Agencj\u0105 Kosmiczn\u0105. Stanowi kontynuacj\u0119 eksperymentu Intermediate eXperimental Vehicle (IXV) wystrzelonego w 2015 r. By\u0142 to na razie jego jedyny lot, ale maszyn\u0119 uda\u0142o si\u0119 sprowadzi\u0107 na Ziemi\u0119 i eksperyment zako\u0144czy\u0142 si\u0119 sukcesem. To sta\u0142o si\u0119 impulsem do dalszych prac.<\/p>\n

\"Modu\u0142<\/p>\n

Intermediate eXperimental Vehicle, czyli protoplasta statku Space Rider.ESAmateria\u0142y prasowe<\/p>\n

W 2017 r. Thales Alenia Space ze sp\u00f3\u0142k\u0105 ELV (European Launch Vehicle) pozyska\u0142y kontrakt o warto\u015bci 36,7 mln euro na kontynuowanie prac. Dwa lata p\u00f3\u017aniej (w listopadzie 2019 r.) Rada Ministerialna ESA ostatecznie zatwierdzi\u0142a projekt i przeznaczy\u0142a na jego rozw\u00f3j 195,73 mln euro.<\/p>\n

Kolejne fundusze uda\u0142o si\u0119 pozyska\u0107 w 2020 r. Wtedy Thales Alenia Space i Avio otrzyma\u0142y 167 mln euro, kt\u00f3re mia\u0142y zosta\u0107 przeznaczone na prace konstrukcyjne, w tym zwi\u0105zane z budow\u0105 systemu powrotnego oraz nap\u0119du.<\/p>\n

Space Rider ma przeznaczenie podobne do samolotu kosmicznego X-37b<\/p>\n

Space Rider to bezza\u0142ogowy pojazd kosmiczny, kt\u00f3ry cz\u0119sto por\u00f3wnywany jest z samolotem kosmicznym X-37b<\/a>. Bezza\u0142ogowiec Amerykan\u00f3w testowany jest od lat i obecnie sp\u0119dza na orbicie oko\u0142oziemskiej d\u0142ugie miesi\u0105ce. Statek Europejskiej Agencji Kosmicznej te\u017c ma lata\u0107 nad naszymi g\u0142owami przez d\u0142u\u017cszy czas. Po co?<\/p>\n

ESA wierzy, \u017ce Space Rider b\u0119dzie idealn\u0105 platform\u0105 do przeprowadzania eksperyment\u00f3w w warunkach mikrograwitacji i bez potrzeby wysy\u0142ania na orbit\u0119 astronaut\u00f3w. Ma to by\u0107 swego rodzaju laboratorium kosmiczne, kt\u00f3re pozwoli realizowa\u0107 r\u00f3\u017cne badania.<\/p>\n

Brak za\u0142ogi oznacza znacznie mniejsze koszty ca\u0142ych misji. Ponadto Space Rider na koniec ma wraca\u0107 na Ziemi\u0119, gdzie po przegl\u0105dzie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 by\u0107 wystrzelony w kosmos ponownie.<\/p>\n

Statek kosmiczny Europejskiej Agencji Kosmicznej ma lata\u0107 na pok\u0142adzie rakiety Vega C. Na orbicie m\u00f3g\u0142by sp\u0119dza\u0107 dla przyk\u0142adu 2-3 miesi\u0105ce. Nast\u0119pnie, po odrzuceniu modu\u0142u serwisowego, pojazd wpada\u0142by do atmosfery i nast\u0119pnie l\u0105dowa\u0142 na powierzchni.<\/p>\n

Testy l\u0105dowania i budowa centrum kosmicznego na Azorach<\/p>\n

Space Rider nie jest jeszcze gotowy do pierwszego lotu w kosmos. W 2024 r. we W\u0142oszech przeprowadzono seri\u0119 test\u00f3w z wykorzystaniem symulatora masy o wadze 3 ton. Zrzucano go ze \u015bmig\u0142owca z wysoko\u015bci 3,5 kilometra i nast\u0119pnie przeprowadzano ocen\u0119 systemu hamowania opartego na spadochronach.<\/p>\n

Jesieni\u0105 2025 r. Rada Ministerialna ESA podpisa\u0142a umow\u0119 z Portugalsk\u0105 Agencj\u0105 Kosmiczn\u0105. Jej celem jest zbudowanie centrum kosmicznego na wyspie Santa Maria na Azorach. W tym samym miejscu maj\u0105 powsta\u0107 r\u00f3wnie\u017c odpowiednie l\u0105dowiska dla statku Space Rider.<\/p>\n

Harmonogram zak\u0142ada pewn\u0105 gotowo\u015b\u0107 centrum kosmicznego ju\u017c w 2028 r. Na ten sam rok planowana jest pierwsza misja bezza\u0142ogowego statku w kosmos. Czy uda si\u0119 go wystrzeli\u0107 ju\u017c za oko\u0142o dwa lata? Jest to mo\u017cliwe, a ESA niedawno pochwali\u0142a si\u0119 kolejnymi post\u0119pami prac nad samym pojazdem.<\/p>\n

Space Rider poddany pr\u00f3bom na ekstremalne warunki kosmiczne<\/p>\n

Europejska Agencja Kosmiczna pod koniec kwietnia pochwali\u0142a si\u0119, \u017ce przeprowadzi\u0142a bardzo wa\u017cne testy konstrukcji. Polega\u0142y one na okre\u015bleniu wytrzyma\u0142o\u015bci na bardzo trudne warunki termiczne, z kt\u00f3rymi Space Rider b\u0119dzie musia\u0142 si\u0119 zmierzy\u0107 w trakcie powrotu na Ziemi\u0119. Wpadni\u0119cie w atmosfer\u0119 planety wystawi statek na bardzo wysokie temperatury.<\/p>\n

\"Logo<\/p>\n

Kad\u0142ub statku Space Rider ma specjaln\u0105 os\u0142on\u0119 termiczn\u0105.ESAmateria\u0142y prasowe<\/p>\n

W trakcie test\u00f3w Europejska Agencja Kosmiczna przeprowadzi\u0142a pr\u00f3by materia\u0142\u00f3w w specjalnym tunelu aerodynamicznym, w kt\u00f3rym temperatura wzrasta\u0142a do 1600 stopni Celsjusza. Kad\u0142ub pojazdu ma na spodzie i klapach steruj\u0105cych 21 p\u0142ytek wykonanych z „ISiComp”. To specjalny materia\u0142 ceramiczny opracowany przez W\u0142oskie Centrum Bada\u0144 Aeronautycznych (CIRA) i firm\u0119 Petroceramics.<\/p>\n

Wspomniany plazmowy tunel aerodynamiczny wykorzystany w trakcie test\u00f3w jest najwi\u0119kszy na \u015bwiecie. Stworzy\u0142a go CIRA i pozwala na „bombardowanie” materia\u0142\u00f3w specjalnym strumieniem gazu z pr\u0119dko\u015bci\u0105 10 razy wi\u0119ksz\u0105 od pr\u0119dko\u015bci d\u017awi\u0119ku.<\/p>\n

ESA zbudowa\u0142a pe\u0142nowymiarowy modu\u0142 statku do dalszych test\u00f3w<\/p>\n

Europejska Agencja Kosmiczna w kwietniu pochwali\u0142a si\u0119 tak\u017ce zbudowaniem pe\u0142nowymiarowego modu\u0142u statku, kt\u00f3ry pos\u0142u\u017cy do dalszych test\u00f3w zrzutowych. Zosta\u0142 on stworzony w rumu\u0144skim Narodowym Instytucie Bada\u0144 Lotniczych i Kosmicznych. Nast\u0119pnie przetransportowano go do W\u0142oskiego Centrum Bada\u0144 Lotniczych i Kosmicznych.<\/p>\n

Pojazd testowy wielko\u015bci minivana jest pe\u0142nowymiarowy i ma 4,6 metra d\u0142ugo\u015bci. Takie same gabaryty b\u0119dzie mia\u0142 modu\u0142 wej\u015bciowy statku. W roli systemu opadania wykorzystano specjaln\u0105 paralotni\u0119 o szeroko\u015bci a\u017c 27 metr\u00f3w i d\u0142ugo\u015bci 10 metr\u00f3w. Jej integracja by\u0142a du\u017cym wyzwaniem i pami\u0119tajmy, \u017ce b\u0119dzie musia\u0142a utrzyma\u0107 konstrukcj\u0119 wa\u017c\u0105c\u0105 prawie 3 tony.<\/p>\n

Wspaniale jest widzie\u0107, jak modu\u0142 powrotu Space Rider nabiera kszta\u0142t\u00f3w. Zespo\u0142y pracowa\u0142y nad tym projektem latami i chocia\u017c to model testowy, wygl\u0105da i wa\u017cy bardzo podobnie do orygina\u0142u<\/p><\/blockquote>\n

Teraz modu\u0142 testowy Space Rider zostanie poddany kolejnym testom zrzutowym, kt\u00f3re zostan\u0105 przeprowadzone nad poligonem Salto di Quirra na Sardynii.<\/p>\n

Triumfalny powr\u00f3t na Ziemi\u0119 i\u2026 Co dalej z za\u0142og\u0105 i misj\u0105 Artemis?\u00a9 2026 Associated Press<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

Masz sugestie, uwagi albo widzisz b\u0142\u0105d? Napisz do nas<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Europa przez lata uzale\u017cni\u0142a sw\u00f3j sektor kosmiczny od innych kraj\u00f3w. W tym przede wszystkim Stan\u00f3w Zjednoczonych oraz Rosji.…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":417922,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[120,118,119,42,38,40,39,41,116,114,115,121,117],"class_list":{"0":"post-417921","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-nauka","9":"tag-nauka-i-technika","10":"tag-naukatechnika","11":"tag-pl","12":"tag-poland","13":"tag-polish","14":"tag-polska","15":"tag-polski","16":"tag-science","17":"tag-science-and-technology","18":"tag-sciencetechnology","19":"tag-technika","20":"tag-technology"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116543116172927087","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/417921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=417921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/417921\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/417922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=417921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=417921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=417921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}