Myret Zaki jest uznan\u0105 szwajcarsk\u0105 dziennikark\u0105, autork\u0105 kilku ksi\u0105\u017cek, w tym m.in. „Koniec dolara \u2014 jak dolar sta\u0142 si\u0119 najwi\u0119ksz\u0105 spekulacyjn\u0105 ba\u0144k\u0105 w historii”<\/p>\n
Czy \u015bwiat jest nadal sk\u0142onny podporz\u0105dkowa\u0107 si\u0119 sankcjom USA? Od odpowiedzi na to pytanie zale\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107 ameryka\u0144skiej dominacji. Pekin w\u0142a\u015bnie da\u0142 nam wskaz\u00f3wk\u0119.<\/p>\n
Chi\u0144ski rz\u0105d poinformowa\u0142 ca\u0142y \u015bwiat, \u017ce zignoruje ameryka\u0144skie sankcje wobec pi\u0119ciu chi\u0144skich rafinerii, kt\u00f3re s\u0105 oskar\u017cane o kupowanie ira\u0144skiej ropy. W o\u015bwiadczeniu, kt\u00f3re obieg\u0142o \u015bwiat, Pekin stwierdzi\u0142, \u017ce \u015brodki ameryka\u0144skie „nie powinny by\u0107 ani uznawane, ani wdra\u017cane, ani przestrzegane”, poniewa\u017c „w spos\u00f3b nieuzasadniony zakazuj\u0105 lub ograniczaj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 chi\u0144skich przedsi\u0119biorstw z krajami trzecimi (…) i naruszaj\u0105 prawo mi\u0119dzynarodowe”.<\/p>\n
Kryzys w cie\u015bninie Ormuz sta\u0142 si\u0119 niezdanym sprawdzianem pot\u0119gi Stan\u00f3w Zjednoczonych. Ma to szereg konsekwencji dla \u015bwiatowego porz\u0105dku, m.in. chi\u0144ski demonta\u017c ameryka\u0144skiego systemu dolara.<\/p>\n
Decyzj\u0119 o nieprzestrzeganiu ameryka\u0144skich obostrze\u0144 Pekin wyda\u0142 w ubieg\u0142\u0105 sobot\u0119, 2 maja. USA tymczasem stopniowo nak\u0142adaj\u0105 obostrzenia na podmioty i osoby z Chi\u0144skiej Republiki Ludowej.<\/p>\n
Chiny s\u0105 dzi\u015b g\u0142\u00f3wnym graczem w obchodzeniu ameryka\u0144skich sankcji \u2014 nie tylko wobec Iranu, ale tak\u017ce innych kraj\u00f3w obj\u0119tych sankcjami, takich jak Rosja, a wcze\u015bniej Wenezuela. Chiny nadal kupuj\u0105 90 proc. ira\u0144skiej ropy.<\/p>\n
Ju\u017c w po\u0142owie kwietnia chi\u0144ski tankowiec Rich Starry, obj\u0119ty sankcjami USA, wraz z innymi statkami przep\u0142yn\u0105\u0142 cie\u015bnin\u0119 Ormuz pomimo ameryka\u0144skiej blokady. Przep\u0142yni\u0119cie tych jednostek zosta\u0142o uznane za test zdolno\u015bci USA do egzekwowania blokady.<\/p>\n
Aby uzyska\u0107 dost\u0119p do Chin i innych odbiorc\u00f3w, Iran stworzy\u0142 wyrafinowany system. Ira\u0144ska ropa jest eksportowana przy pomocy floty cieni [zdezelowanych tankowc\u00f3w omijaj\u0105cych sankcje]<\/a>. \u0141adunki s\u0105 przekazywane mi\u0119dzy jednostkami na pe\u0142nym morzu. Statki regularnie zmieniaj\u0105 nazwy, bandery i w\u0142a\u015bcicieli, wykorzystuj\u0105 firmy-przykrywki, aby ukry\u0107 pochodzenie \u015brodk\u00f3w finansowych i \u0142adunk\u00f3w, oraz wy\u0142\u0105czaj\u0105 sygna\u0142y, aby utrudni\u0107 ich \u015bledzenie.<\/p>\n Z tego powodu Teheran jest daleki od za\u0142amania gospodarczego i eksportuje prawie tyle samo bary\u0142ek, co przed wojn\u0105. Dowodzi to niewielkiej skuteczno\u015bci obostrze\u0144 w cie\u015bninie Ormuz wprowadzonych przez prezydenta USA Donalda Trumpa.<\/p>\n Opr\u00f3cz Iranu floty cieni s\u0105 wykorzystywane r\u00f3wnie\u017c przez Rosj\u0119 i Kore\u0119 P\u00f3\u0142nocn\u0105 w celu obej\u015bcia sankcji naftowych. \u0141\u0105cznie w omijaniu sankcji ma bra\u0107 udzia\u0142 nie mniej ni\u017c 900 statk\u00f3w, co ujawnia skal\u0119 tego procederu. Dla Waszyngtonu atak na ten system wi\u0105za\u0142by si\u0119 z tak wyg\u00f3rowanymi kosztami, \u017ce gro\u017aby USA w praktyce cz\u0119sto okazuj\u0105 si\u0119 puste.<\/p>\n Sankcje kontrowane przez rywali <\/p>\n Dla analityk\u00f3w bezpo\u015brednie odrzucenie sankcji ameryka\u0144skich przez Chiny by\u0142o sygna\u0142em i punktem zwrotnym w konflikcie w cie\u015bninie Ormuz. Od tego momentu rz\u0105dowi Trumpa trudno b\u0119dzie wywalczy\u0107 ust\u0119pstwa od Iranu i skutecznie przeciwdzia\u0142a\u0107 chi\u0144skiemu demonta\u017cowi systemu dolara.<\/p>\n