\nTrzeba przyzna\u0107, \u017ce\u00a0prezydent Nawrocki nie\u00a0jest przes\u0105dny. Gdyby by\u0142, to\u00a0planu stworzenia projektu nowej konstytucji zapewne nie\u00a0og\u0142asza\u0142by 3\u00a0maja na\u00a0Placu Zamkowym. To\u00a0samo zrobi\u0142 dziewi\u0119\u0107 lat temu w\u00a0tym samym miejscu jego poprzednik i\u00a0sko\u0144czy\u0142o si\u0119 to\u00a0dla niego dotkliw\u0105 pora\u017ck\u0105.
\n<\/p>\n
\nAndrzej Duda chcia\u0142, aby\u00a0nowa konstytucja zosta\u0142a przygotowana na\u00a0100. rocznic\u0119 odzyskania przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci, czyli w\u00a02018\u00a0r. Rok wcze\u015bniej zapowiedzia\u0142, \u017ce\u00a0zorganizuje referendum konsultacyjne, w\u00a0kt\u00f3rym zapyta Polak\u00f3w, co\u00a0chcieliby w\u00a0niej znale\u017a\u0107. Referendum mia\u0142o by\u0107 dwudniowe i\u00a0odby\u0107 si\u0119 w\u00a0dniach 10\u201311 listopada 2017\u00a0r. Pytania, kt\u00f3re prezydent chcia\u0142 w\u00a0nim zada\u0107, pojawi\u0142y si\u0119 20 lipca i\u00a0mocno niekt\u00f3rych zaskoczy\u0142y. By\u0142o ich 10.
\n<\/p>\n
\nBy\u0142y w\u015br\u00f3d nich do\u015b\u0107 oczywiste \u2013\u00a0np. to\u00a0o\u00a0wzmocnienie pozycji prezydenta albo o\u00a0wyb\u00f3r systemu wyborczego (wi\u0119kszo\u015bciowy, proporcjonalny lub\u00a0mieszany). Ale\u00a0by\u0142y te\u017c zadziwiaj\u0105ce czy\u00a0wr\u0119cz kuriozalne, takie jak wpisanie do\u00a0konstytucji cz\u0142onkostwa w\u00a0NATO i\u00a0Unii Europejskiej albo zapisanie konkretnego wieku emerytalnego (60 lat dla\u00a0kobiet i\u00a065 lat dla\u00a0m\u0119\u017cczyzn) czy\u00a0nawet \u015bwiadczenia \u201e500+\u201d (obecnie \u201e800+\u201d).
\n<\/p>\n
\nJednak zaledwie kilka dni po\u00a0przedstawieniu listy pyta\u0144 zacz\u0119\u0142a si\u0119 najwi\u0119ksza awantura polityczna w\u00a0ca\u0142ej prezydenturze Andrzeja Dudy, gdy ten postanowi\u0142 zawetowa\u0107 dwie przygotowane przez PiS ustawy s\u0105dowe spo\u015br\u00f3d trzech: o\u00a0S\u0105dzie Najwy\u017cszym i\u00a0o\u00a0Krajowej Radzie S\u0105downictwa. Od\u00a0tamtego momentu stosunki mi\u0119dzy PiS a\u00a0prezydentem Dud\u0105 radykalnie si\u0119 och\u0142odzi\u0142y. Tymczasem art. 125 konstytucji m\u00f3wi, \u017ce\u00a0je\u015bli referendum zarz\u0105dza prezydent, to\u00a0zgod\u0119 na\u00a0nie musi wyrazi\u0107 Senat bezwzgl\u0119dn\u0105 wi\u0119kszo\u015bci\u0105 g\u0142os\u00f3w. Do\u00a0g\u0142osowania dosz\u0142o we\u00a0wrze\u015bniu. Izba wy\u017csza by\u0142a w\u00a0tamtym czasie zdominowana przez PiS \u2013\u00a0i\u00a0Andrzej Duda w\u00a0ramach odwetu za\u00a0swoje weta dosta\u0142 bolesnego prztyczka: wniosek o\u00a0referendum zosta\u0142 odrzucony. Histori\u0119 nieudanego podej\u015bcia do\u00a0zmiany konstytucji sprzed blisko dekady warto zachowa\u0107 w\u00a0pami\u0119ci, zastanawiaj\u0105c si\u0119 nad obecn\u0105 inicjatyw\u0105.
\n<\/p>\n
Wada czy\u00a0zaleta? <\/p>\n
\nWyst\u0119puj\u0105c na\u00a0Placu Zamkowym, prezydent Nawrocki podkre\u015bli\u0142, dlaczego uwa\u017ca, \u017ce\u00a0obecna ustawa zasadnicza powinna zosta\u0107 zmieniona: przede wszystkim dlatego, \u017ce\u00a0tworzy dualizm o\u015brodk\u00f3w w\u0142adzy, rozdzielaj\u0105c j\u0105 pomi\u0119dzy rz\u0105d i\u00a0prezydenta, maj\u0105cego bardzo mocny mandat demokratyczny. Zaznaczy\u0142 tak\u017ce, \u017ce\u00a0nie przes\u0105dza, czy\u00a0zmiana powinna i\u015b\u0107 w\u00a0kierunku systemu prezydenckiego czy\u00a0kanclerskiego. Zapewne uwa\u017ca, \u017ce\u00a0w\u00a0automatyczny spos\u00f3b wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w w\u0142adz\u0119 \u201esiln\u0105\u201d, kt\u00f3rej pragn\u0105, kojarzy z\u00a0systemem prezydenckim, nie\u00a0trzeba im\u00a0zatem tego nawet sugerowa\u0107. W\u00a0kwestii podzia\u0142u w\u0142adzy Karol Nawrocki ma\u00a0racj\u0119 \u2013\u00a0faktycznie m\u00f3wimy o\u00a0dw\u00f3ch o\u015brodkach o\u00a0podobnej sile. W\u00a0debatach pokutuje jednak chybiony mit, \u017ce\u00a0prezydent RP nie\u00a0ma\u00a0prawie \u017cadnych kompetencji poza negatywn\u0105: mo\u017cliwo\u015bci\u0105 wetowania ustaw lub\u00a0kierowania ich do\u00a0Trybuna\u0142u Konstytucyjnego w\u00a0ramach kontroli prewencyjnej albo nast\u0119pczej. To\u00a0nieprawda \u2013\u00a0kompetencje g\u0142owy pa\u0144stwa s\u0105 znacznie wi\u0119ksze. Prezydent powo\u0142uje s\u0119dzi\u00f3w \u2013\u00a0zar\u00f3wno na\u00a0pierwsze, jak i\u00a0na p\u00f3\u017aniejsze stanowiska s\u0119dziowskie, powo\u0142uje prezesa Naczelnego S\u0105du Administracyjnego, I\u00a0prezesa S\u0105du Najwy\u017cszego, prezesa i\u00a0wiceprezesa TK, prezesa Narodowego Banku Polskiego; nadaje okre\u015blone w\u00a0ustawie stopnie wojskowe oraz\u00a0w\u00a0s\u0142u\u017cbach (generalskie i\u00a0oficerskie); ratyfikuje umowy mi\u0119dzynarodowe i\u00a0mo\u017ce je\u00a0kierowa\u0107 do\u00a0TK, a\u00a0tak\u017ce powo\u0142uje swoich przedstawicieli do\u00a0Krajowej Rady Radiofonii i\u00a0Telewizji i\u00a0Rady Polityki Pieni\u0119\u017cnej. Ponadto dysponuje prawem \u0142aski oraz\u00a0nadaje najwy\u017csze odznaczenia pa\u0144stwowe. Dodatkowo sprawuje og\u00f3lny nadz\u00f3r nad polityk\u0105 zagraniczn\u0105 i\u00a0jest najwy\u017cszym zwierzchnikiem si\u0142 zbrojnych.
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Trzeba przyzna\u0107, \u017ce\u00a0prezydent Nawrocki nie\u00a0jest przes\u0105dny. Gdyby by\u0142, to\u00a0planu stworzenia projektu nowej konstytucji zapewne nie\u00a0og\u0142asza\u0142by 3\u00a0maja na\u00a0Placu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":420383,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[98,690,6332,49,11275,102,42,38,40,39,41,1005],"class_list":{"0":"post-420382","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-dorzeczy","9":"tag-karol-nawrocki","10":"tag-konstytucja","11":"tag-kraj","12":"tag-lukasz-warzecha","13":"tag-opinie","14":"tag-pl","15":"tag-poland","16":"tag-polish","17":"tag-polska","18":"tag-polski","19":"tag-prezydent"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116550795688822994","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420382","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=420382"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/420382\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/420383"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=420382"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=420382"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=420382"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}