![\"Setki](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/wOdk9kuTURBXy80YmFmYTM0Mi1hMGI2LTQ1YzMtOWU2Yy1iNGE0MTdjNzY5OGYuanBlZ5OVAwAAzQUAzQLQlQLNA6wAwsOVAgDNA.jpeg\")
Partner Centrum Europy<\/p>\nOg\u00f3lna tendencja \u2014 spadek<\/p>\n
Autorzy badania przeanalizowali dane statystyczne dotycz\u0105ce 37 kraj\u00f3w, z kt\u00f3rych 35 to kraje UE, a pozosta\u0142e dwa to Rosja i Turcja. W przypadku wi\u0119kszo\u015bci kraj\u00f3w najnowsze dane pochodz\u0105 z 2023 r., poniewa\u017c p\u00f3\u017aniejsze nie s\u0105 jeszcze dost\u0119pne. Bardziej aktualne informacje \u2014 stan na pocz\u0105tek bie\u017c\u0105cego roku akademickiego (jesie\u0144 2025 r.) \u2014 zebrano w krajach kluczowych dla bia\u0142oruskich student\u00f3w \u2014 w Polsce, na Litwie, w Czechach i w Rosji.<\/p>\n
W krajach wybranych do badania studiuje wi\u0119kszo\u015b\u0107 wszystkich student\u00f3w z Bia\u0142orusi, kt\u00f3rzy wyjechali za granic\u0119 \u2014 95 proc. Og\u00f3ln\u0105 tendencj\u0105 ostatnich lat jest jednak spadek ich liczby.<\/p>\n
\u2014 Na pocz\u0105tku dziesi\u0119cioletniego okresu, kt\u00f3ry analizowali\u015bmy, czyli w 2013 r., za granic\u0105 studiowa\u0142o oko\u0142o 34 tysi\u0119cy bia\u0142oruskich student\u00f3w, obecnie jest ich 28,8 tys. Szczeg\u00f3lnie wyra\u017any spadek odnotowano w latach 2014-2018. Nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142 wzrost, ale wska\u017anik nie osi\u0105gn\u0105\u0142 jeszcze poziomu sprzed 10 lat \u2014 powiedzia\u0142 politolog, dyrektor „Palitycznej sfery” Andrej Kazakiewicz.<\/p>\n
Jak zauwa\u017ca wsp\u00f3\u0142autor badania, spadek wynika przede wszystkim z niemal dwukrotnego zmniejszenia liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w studi\u00f3w zaocznych w Rosji. Jednocze\u015bnie liczba os\u00f3b studiuj\u0105cych w Rosji w trybie stacjonarnym praktycznie nie uleg\u0142a zmianie i utrzymuje si\u0119 na poziomie 3-5 tys. \u0141\u0105czna liczba wraz ze studentami zaocznymi zmniejszy\u0142a si\u0119 z 23-24 tys. do 10 tys. Obecnie spo\u015br\u00f3d Bia\u0142orusin\u00f3w ucz\u0105cych si\u0119 za granic\u0105 w Rosji studiuje 32 proc., cho\u0107 jeszcze niedawno by\u0142o ich 70 proc.<\/p>\n
Wed\u0142ug Andreja Kazakiewicza spadek liczby student\u00f3w studi\u00f3w zaocznych mo\u017ce wynika\u0107 ze zmiany znaczenia rosyjskiego rynku pracy dla Bia\u0142orusin\u00f3w oraz z ich reorientacji na UE, do kt\u00f3rej wyjazd sta\u0142 si\u0119 bardziej op\u0142acalny. Wcze\u015bniej, gdy wielu Bia\u0142orusin\u00f3w wyje\u017cd\u017ca\u0142o do Rosji, wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich chcia\u0142a uzyska\u0107 dyplomy lokalnych uczelni, kt\u00f3re mog\u0142yby si\u0119 przyda\u0107 w pracy.<\/p>\n
Partner Centrum Europy<\/p>\n
Setki student\u00f3w wzi\u0119\u0142o udzia\u0142 w uroczystej ceremonii uko\u0144czenia studi\u00f3w w 2024 r. w Parku Gorkiego w Moskwie, Rosja. 28 czerwca 2024 r. Zdj. Sefa Karacan \/ Anadolu \/ Abaca Press \/ East News<\/p>\n
„Uzyskanie dyplomu bez zaanga\u017cowania w proces nauczania”<\/p>\n
Wed\u0142ug Kazakiewicza kolejn\u0105 z mo\u017cliwych przyczyn odp\u0142ywu mo\u017ce by\u0107 wzrost cen czesnego.<\/p>\n
Jednocze\u015bnie, nawet po wszystkich tych zmianach, liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w studi\u00f3w zaocznych w Rosji przewy\u017csza liczb\u0119 os\u00f3b studiuj\u0105cych w trybie stacjonarnym \u2014 zauwa\u017ca Kazakiewicz:<\/p>\n
\u2014 Mo\u017cna podejrzewa\u0107, \u017ce chodzi po prostu o formalne uzyskanie dyplomu bez jakiegokolwiek istotnego zaanga\u017cowania w proces nauczania.<\/p>\n
Politolog zwraca r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na liczb\u0119 bia\u0142oruskich student\u00f3w studiuj\u0105cych w Rosji bezp\u0142atnie \u2014 obecnie jest ich oko\u0142o 1300. I cho\u0107 jest to znacznie mniej ni\u017c liczba student\u00f3w otrzymuj\u0105cych stypendium w Polsce, zauwa\u017calna jest aktywno\u015b\u0107 Rosji w przyci\u0105ganiu bia\u0142oruskich student\u00f3w. Dzia\u0142aj\u0105 r\u00f3wnie\u017c programy, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 na nauk\u0119 w Rosji na koszt bia\u0142oruskiego bud\u017cetu.<\/p>\n
Wraz ze spadkiem udzia\u0142u Rosji wzros\u0142a liczba student\u00f3w w krajach europejskich.<\/p>\n
\u2014 Dziesi\u0119\u0107 lat temu na jednego studenta za granic\u0105 przypada\u0142o 13 student\u00f3w na Bia\u0142orusi, obecnie stosunek ten wynosi jeden do siedmiu, czyli na siedmiu student\u00f3w na Bia\u0142orusi jeden studiuje za granic\u0105 \u2014 zauwa\u017caj\u0105 badacze.<\/p>\n
W samej Bia\u0142orusi jest coraz mniej student\u00f3w, a znaczenie studi\u00f3w za granic\u0105 dla uczni\u00f3w ostatnich klas szk\u00f3\u0142 \u015brednich i maturzyst\u00f3w ro\u015bnie.<\/p>\n
W Europie Zachodniej jest coraz mniej bia\u0142oruskich student\u00f3w<\/p>\n
W ostatnim czasie impulsem do migracji edukacyjnej by\u0142y wydarzenia polityczne \u2014 najpierw protesty z 2020 r. i ich st\u0142umienie, a nast\u0119pnie pe\u0142noskalowa agresja Rosji na Ukrain\u0119, kt\u00f3ra rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w 2022 r. W tym samym czasie liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w w Polsce wzros\u0142a trzykrotnie \u2014 z 4 tys. do 12.<\/p>\n
![\"Deptak](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/xQMk9kuTURBXy81YTEyYjg0OS00YmU0LTRhZjYtYTYxNy0zZWRhM2MxMDVmMmIuanBlZ5OVAwAAzQUAzQLQlQLNA6wAwsOVAgDNA.jpeg\")
Partner Centrum Europy<\/p>\n
Deptak na starym mie\u015bcie. Bratys\u0142awa, S\u0142owacja. 2 pa\u017adziernika 2023 r. Zdj. John Wreford \/ SOPA Images \/ LightRocket via Getty Images<\/p>\n
W 2023 r. liczby te zacz\u0119\u0142y si\u0119 stabilizowa\u0107, a w niekt\u00f3rych krajach \u2014 nawet spada\u0107 (np. w Polsce).<\/p>\n
O tym, jak wygl\u0105da podzia\u0142 bia\u0142oruskich student\u00f3w ze wzgl\u0119du na kraje, w kt\u00f3rych si\u0119 ucz\u0105, opowiedzia\u0142a wsp\u00f3\u0142autorka badania Kaciaryna Hanczarenka:<\/p>\n
\u2014 Kluczowymi kierunkami pozostaj\u0105 Polska i Rosja. W Polsce studiuje 42 proc. wszystkich bia\u0142oruskich student\u00f3w za granic\u0105, w Rosji \u2014 32 proc. Istotnymi kierunkami s\u0105 Niemcy, Litwa i Czechy. Liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w wynosi tam od 4 do 5 proc. w ka\u017cdym z kraj\u00f3w. Kilkaset os\u00f3b studiuje we W\u0142oszech, na Ukrainie, na S\u0142owacji, we Francji, w Austrii, Wielkiej Brytanii, Holandii, Norwegii i Finlandii.<\/p>\n
Z kolei Kazakiewicz podkre\u015bla, \u017ce znacznie zmniejszy\u0142a si\u0119 liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w na Ukrainie (z powodu wojny), a tak\u017ce na \u0141otwie, gdzie przyczyny spadku dopiero trzeba zbada\u0107.<\/p>\n
Zmniejszy\u0142a si\u0119 r\u00f3wnie\u017c liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w w Europie Zachodniej \u2014 dotyczy to zw\u0142aszcza Wielkiej Brytanii, Francji, Szwecji, Norwegii i Danii.<\/p>\n
\u2014 Mniej znacz\u0105ce spadki, ale mimo wszystko spadki, odnotowano w Niemczech, W\u0142oszech, Szwajcarii i na W\u0119grzech. W tym ostatnim przypadku wynika to prawdopodobnie przede wszystkim z faktu, \u017ce Uniwersytet \u015arodkowoeuropejski przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 z Budapesztu do Wiednia. W Niemczech og\u00f3lnie obserwuje si\u0119 stagnacj\u0119 \u2014 obecnie studiuje tam 1600 student\u00f3w z Bia\u0142orusi, a liczba ta nie ro\u015bnie \u2014 m\u00f3wi ekspert.<\/p>\n
Powodem spadku zainteresowania studiowaniem w Europie Zachodniej s\u0105, zdaniem Kazakiewicza, wysokie koszty nauki i \u017cycia, a tak\u017ce trudno\u015bci w znalezieniu pracy po uko\u0144czeniu studi\u00f3w. W Polsce znalezienie pracy dla Bia\u0142orusina z polskim dyplomem jest do\u015b\u0107 proste.<\/p>\n
![\"T\u0142um](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/lr9k9kuTURBXy82ZmVmZjkwYy1lNWM4LTRiMzItOTQ0NS0wYTEzNTVmOGEyYWYuanBlZ5OVAwAAzQUAzQLQlQLNA6wAwsOVAgDNA.jpeg\")
Partner Centrum Europy<\/p>\n
T\u0142um przechodni\u00f3w w centrum Warszawy, Polska. 8 pa\u017adziernika 2024 r. Zdj. Dawid Wolski \/ East News<\/p>\n
Obszary wzrostu i absolutny lider<\/p>\n
W\u015br\u00f3d kraj\u00f3w, gdzie w ostatnich latach liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w ros\u0142a, badacze wymieniaj\u0105 Serbi\u0119, Turcj\u0119, Portugali\u0119, Hiszpani\u0119, Grecj\u0119, Estoni\u0119, a tak\u017ce S\u0142owacj\u0119.<\/p>\n
\u2014 Ciekawym przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 S\u0142owacja, w kt\u00f3rej liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w w ostatnich latach zwi\u0119kszy\u0142a si\u0119 wielokrotnie. O ile do 2020 r. by\u0142o ich zaledwie kilkudziesi\u0119ciu, to obecnie jest ich ju\u017c 400. Cho\u0107 oczywi\u015bcie trudno przewidzie\u0107, czy S\u0142owacja znajdzie si\u0119 w gronie znacz\u0105cych kraj\u00f3w na poziomie np. Czech, gdzie studiuje oko\u0142o 1000 student\u00f3w z Bia\u0142orusi \u2014 zauwa\u017ca Kazakewicz.<\/p>\n
Wed\u0142ug Kaciaryny Hanczarenki Czechy pozostaj\u0105 dla Bia\u0142orusin\u00f3w atrakcyjnym kierunkiem pomimo ogranicze\u0144 wizowych. Przede wszystkim dzi\u0119ki mo\u017cliwo\u015bci bezp\u0142atnej nauki w j\u0119zyku czeskim. Najwi\u0119kszy nap\u0142yw student\u00f3w z Bia\u0142orusi do tego kraju mia\u0142 miejsce w latach 2023-2024 \u2014 ich liczba wzros\u0142a prawie dwukrotnie. W roku akademickim 2024-2025 liczba ta zmniejszy\u0142a si\u0119 jednak o kilkadziesi\u0105t os\u00f3b.<\/p>\n
Absolutnym liderem pozostaje Polska \u2014 tutaj liczba bia\u0142oruskich student\u00f3w wzros\u0142a czterokrotnie w ci\u0105gu ostatnich 10 lat. W ostatnich dw\u00f3ch latach obserwuje si\u0119 jednak stabilizacj\u0119, a nawet spadek \u2014 zar\u00f3wno w wyniku komplikacji w procesie rekrutacji na polskie uczelnie dla Bia\u0142orusin\u00f3w, jak i og\u00f3lnie z powodu przekroczenia szczytu wzrostu. Wed\u0142ug badaczy mo\u017cna si\u0119 spodziewa\u0107 dalszej stabilizacji lub spadku liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w.<\/p>\n
Na Litwie w latach 2014-2020 odnotowano spadek liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w \u2014 z 1600 do 800. Nast\u0119pnie nast\u0105pi\u0142 wzrost, obecnie na Litwie jest ich ponownie oko\u0142o 1500, jednak w ostatnich dw\u00f3ch latach ponownie zacz\u0119\u0142a si\u0119 tendencja spadkowa.<\/p>\n
\u2014 Zasadniczo tendencja jest podobna do tej, kt\u00f3r\u0105 obserwujemy w Polsce. Oczywi\u015bcie wi\u0119kszo\u015b\u0107 student\u00f3w na Litwie studiuje na Europejskim Uniwersytecie Humanistycznym (litewsko-bia\u0142oruska uczelnia z siedzib\u0105 w Wilnie, dzia\u0142aj\u0105ca jako o\u015brodek kszta\u0142c\u0105cy w duchu warto\u015bci europejskich \u2014 red). Tutaj r\u00f3wnie\u017c po 2020 r. nast\u0105pi\u0142 znaczny wzrost, a szczyt przypada na rok akademicki 2022-2023, po kt\u00f3rym liczby si\u0119 stabilizuj\u0105. Po uznaniu Europejskiego Uniwersytetu Humanistycznego za organizacj\u0119 ekstremistyczn\u0105 na Bia\u0142orusi nie wiadomo, jak dalej b\u0119dzie si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 sytuacja z rekrutacj\u0105. Ponadto rol\u0119 odgrywa tu r\u00f3wnie\u017c polityka litewskiego Ministerstwa Edukacji, kt\u00f3re praktycznie przesta\u0142o przyznawa\u0107 stypendia bia\u0142oruskim studentom \u2014 m\u00f3wi Kazakiewicz.<\/p>\n
![\"Studenci](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/u3Rk9kuTURBXy84NThkYWNjMi01NTFmLTQ1MmItYWZlNy04MzRlNmNkMmQyOTUuanBlZ5KVAs0DrADCw5UCAM0CS8LD3gADoTABo.jpeg\")
Partner Centrum Europy<\/p>\n
Studenci podczas pracy w grupie. Zdj. Freepik<\/p>\n
Wnioski, do kt\u00f3rych doszli autorzy badania:<\/p>\n
dwukrotny wzrost liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w w Europie; szczeg\u00f3lnie w krajach Europy \u015arodkowej i Wschodniej: w Polsce, Czechach, S\u0142owacji;spadek liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w w Rosji, ale przede wszystkim kosztem zmniejszenia liczby student\u00f3w studi\u00f3w zaocznych;Polska jest liderem i prawdopodobnie tendencja ta utrzyma si\u0119 w najbli\u017cszym czasie;szczyt wzrostu liczby bia\u0142oruskich student\u00f3w za granic\u0105 ju\u017c min\u0105\u0142 i mia\u0142 miejsce w 2023 r. \u2014 obecnie liczba ta ustabilizowa\u0142a si\u0119 i b\u0119dzie albo utrzymywa\u0107 si\u0119 na tym samym poziomie, albo stopniowo spada\u0107.<\/p>\n
Gdzie Bia\u0142orusini b\u0119d\u0105 studiowa\u0107 w przysz\u0142o\u015bci?<\/p>\n
\u2014 Je\u015bli nie nast\u0105pi\u0105 \u017cadne nieoczekiwane wstrz\u0105sy, to raczej nie ma podstaw, by prognozowa\u0107 znaczny wzrost, podobnie jak spadek migracji edukacyjnej z Bia\u0142orusi. Ponadto naszym zdaniem w najbli\u017cszych latach utrzyma si\u0119 dotychczasowa struktura geograficzna. Jest ma\u0142o prawdopodobne, by edukacja w Europie Zachodniej sta\u0142a si\u0119 bardziej atrakcyjna lub ta\u0144sza. Dla bia\u0142oruskich student\u00f3w g\u0142\u00f3wnymi kierunkami pozostan\u0105 prawdopodobnie kraje Europy \u015arodkowej i Wschodniej \u2014 m\u00f3wi Kazakiewicz.<\/p>\n
Zdaniem autor\u00f3w badania, raczej nie nale\u017cy r\u00f3wnie\u017c oczekiwa\u0107 nowych fal migracji edukacyjnej z Bia\u0142orusi, o ile nie nast\u0105pi\u0105 jakie\u015b znacz\u0105ce wydarzenia.<\/p>\n
\u2014 W UE przebywa oko\u0142o 20 tys. bia\u0142oruskich student\u00f3w, a liczba ta nie ro\u015bnie od 2023 r. Chodzi o to, \u017ce nie wszyscy mog\u0105 wyjecha\u0107 z r\u00f3\u017cnych powod\u00f3w \u2014 finansowych, rodzinnych czy zwi\u0105zanych z \u017cyciem codziennym \u2014 dla wielu os\u00f3b wygodniej jest pozosta\u0107 na Bia\u0142orusi \u2014 podsumowuje analityk.<\/p>\n
Badacze nie dysponuj\u0105 danymi dotycz\u0105cymi tego, ilu bia\u0142oruskich student\u00f3w wraca do ojczyzny po zako\u0144czeniu studi\u00f3w, jednak uwa\u017caj\u0105, \u017ce wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich nie wraca. Zale\u017cy to g\u0142\u00f3wnie od tego, jak \u0142atwo jest zintegrowa\u0107 si\u0119 ze spo\u0142ecze\u0144stwem w kraju, w kt\u00f3rym odbywa si\u0119 nauka.<\/p>\n
\u2014 Na przyk\u0142ad w przypadku Litwy wska\u017aniki powrot\u00f3w zawsze by\u0142y wysokie \u2014 w ko\u0144cu tam j\u0119zyk jest trudny, a sam rynek pracy jest w\u0119\u017cszy w por\u00f3wnaniu z Polsk\u0105. Z Polski prawie nikt nie wraca. A teraz w gr\u0119 wchodz\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki polityczne \u2014 z polskim dyplomem na Bia\u0142orusi nie dostaniesz pracy w s\u0142u\u017cbie cywilnej ani w przedsi\u0119biorstwach pa\u0144stwowych, a posiadanie polskiego dyplomu, og\u00f3lnie rzecz bior\u0105c, mo\u017ce by\u0107 niebezpieczne \u2014 podkre\u015blaj\u0105 eksperci.<\/p>\n
Pe\u0142ny tekst badania mo\u017cna przeczyta\u0107 tutaj<\/a>.<\/p>\n Hanna Hanczar \/ belsat.eu<\/a>, ksz \/ centrumeuropy.pl<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Og\u00f3lna tendencja \u2014 spadek Autorzy badania przeanalizowali dane statystyczne dotycz\u0105ce 37 kraj\u00f3w, z kt\u00f3rych 35 to kraje UE,…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":421203,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[27365,64580,53,52,68,51,312,55,42,38,40,39,41,47,50,26],"class_list":["post-421202","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-belsatpl","tag-benefit_tst1","tag-new_header","tag-onet3","tag-onet3d","tag-onet3d_2i","tag-pcz","tag-phx","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-screening_general","tag-v2021","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116553410979189709","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/421202","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=421202"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/421202\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/421203"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=421202"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=421202"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=421202"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}