{"id":422320,"date":"2026-05-11T14:09:10","date_gmt":"2026-05-11T14:09:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/422320\/"},"modified":"2026-05-11T14:09:10","modified_gmt":"2026-05-11T14:09:10","slug":"usa-smiertelnosc-o-38-proc-wyzsza-niz-w-innych-krajach-wysoko-rozwinietych","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/422320\/","title":{"rendered":"USA. \u015amiertelno\u015b\u0107 o 38 proc. wy\u017csza ni\u017c w innych krajach wysoko rozwini\u0119tych"},"content":{"rendered":"<p>Mimo dost\u0119pu do nowoczesnej medycyny mieszka\u0144cy Stan\u00f3w Zjednoczonych umieraj\u0105 znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c mieszka\u0144cy innych bogatych pa\u0144stw. G\u0142\u00f3wnymi przyczynami s\u0105 choroby sercowo-naczyniowe i metaboliczne oraz zgony zwi\u0105zane z narkotykami i alkoholem &#8211; wynika z badania naukowc\u00f3w z Boston University School of Public Health.<\/p>\n<p>USA. Oko\u0142o 12,7 mln nadmiarowych zgon\u00f3w w latach 1999-2022<\/p>\n<p>Na \u0142amach &#8222;JAMA Network Open&#8221; naukowcy przeprowadzili analiz\u0119 danych dotycz\u0105cych przyczyn zgon\u00f3w w USA oraz w 17 innych krajach wysoko rozwini\u0119tych, m.in. Kanadzie, Francji, Japonii i Wielskiej Brytanii, obejmuj\u0105c\u0105 lata 1999-2022.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Okaza\u0142o si\u0119, \u017ce w badanym okresie w USA dosz\u0142o do oko\u0142o 12,7 mln nadmiarowych zgon\u00f3w, a w samym 2022 r. og\u00f3lna \u015bmiertelno\u015b\u0107 by\u0142a tam o 38 proc. wy\u017csza ni\u017c w innych krajach o zbli\u017conym poziomie dochodu.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>ZOBACZ: <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/wiadomosc\/2026-05-11\/nowe-zakazenie-hantawirusem-pozytywny-test-u-ewakuowanej-osoby\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nowe zaka\u017cenie hantawirusem. Pozytywny test u ewakuowanej osoby<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Jak wyliczyli badacze, g\u0142\u00f3wn\u0105 przyczyn\u0105 tej r\u00f3\u017cnicy by\u0142y choroby uk\u0142adu kr\u0105\u017cenia, takie jak choroba niedokrwienna serca, nadci\u015bnienie czy udar. Po wcze\u015bniejszym okresie spadku \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z tymi schorzeniami zacz\u0119\u0142a ponownie wzrasta\u0107 po 2010 r.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Zaraz po nich w\u015br\u00f3d przyczyn wysokiej \u015bmiertelno\u015bci Amerykan\u00f3w znalaz\u0142y si\u0119 choroby metaboliczne, g\u0142\u00f3wnie cukrzyca i schorzenia nerek, oraz r\u00f3\u017cne typy demencji, w tym choroba Alzheimera. \u0141\u0105cznie choroby kardiologiczne i metaboliczne odpowiada\u0142y za ponad po\u0142ow\u0119 wszystkich nadmiarowych zgon\u00f3w w Stanach Zjednoczonych w 2022 r.<\/p>\n<p>\u015amiertelno\u015b\u0107 w USA wy\u017csza o 38 proc. ni\u017c w krajach o zbli\u017conym poziomie dochodu<\/p>\n<p>Badanie pokaza\u0142o r\u00f3wnie\u017c gwa\u0142towny wzrost liczby \u015bmierci zwi\u0105zanych z za\u017cywaniem substancji psychoaktywnych. Dotyczy to przede wszystkim przedawkowa\u0144 narkotyk\u00f3w, chor\u00f3b zwi\u0105zanych z alkoholem oraz samob\u00f3jstw. Szczeg\u00f3lnie silny wzrost odnotowano po 2013 r., gdy na ameryka\u0144skim rynku narkotykowym rozpowszechni\u0142 si\u0119 fentanyl.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>W 2022 r. liczba zgon\u00f3w zwi\u0105zanych z zatruciami narkotykami przekroczy\u0142a 130 tys. Jak zaznaczyli naukowcy, warto\u015b\u0107 ta wielokrotnie przekracza wska\u017aniki w innych krajach wysoko rozwini\u0119tych.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>ZOBACZ: <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/wiadomosc\/2026-05-09\/zloty-pomnik-trumpa-odsloniety-ceremonii-przewodzil-pastor-to-nie-zloty-cielec\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Z\u0142oty pomnik Trumpa ods\u0142oni\u0119ty, ceremonii przewodzi\u0142 pastor. &#8222;To nie z\u0142oty cielec&#8221;<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Autorzy zwr\u00f3cili te\u017c uwag\u0119, \u017ce problem nadmiarowych zgon\u00f3w w\u015br\u00f3d mieszka\u0144c\u00f3w USA nie wynika wy\u0142\u0105cznie z jako\u015bci opieki medycznej. Ich zdaniem istotn\u0105 rol\u0119 odgrywaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c czynniki spo\u0142eczne i ekonomiczne wp\u0142ywaj\u0105ce na zdrowie, mi\u0119dzy innymi styl \u017cycia, ub\u00f3stwo, przewlek\u0142y stres i nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142eczne.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>&#8211; Kraje maj\u0105ce podobny lub nawet gorszy dost\u0119p do zaawansowanych technologii medycznych osi\u0105gaj\u0105 znacznie lepsze wyniki zdrowotne ni\u017c USA. Musimy zastanowi\u0107 si\u0119, jakie rozwi\u0105zania wdro\u017cy\u0142y te pa\u0144stwa i czy mo\u017cna by\u0142oby zastosowa\u0107 je r\u00f3wnie\u017c u nas &#8211; powiedzia\u0142 g\u0142\u00f3wny autor badania dr Jacob Bor.<\/p>\n<p>Naukowcy zbadali przyczyny wysokiej \u015bmiertelno\u015bci Amerykan\u00f3w<\/p>\n<p>Badacze odnotowali tak\u017ce, \u017ce w\u015br\u00f3d os\u00f3b powy\u017cej 85. roku \u017cycia jedn\u0105 z g\u0142\u00f3wnych przyczyn nadmiarowych zgon\u00f3w by\u0142y choroba Alzheimera i inne choroby ot\u0119pienne. W ca\u0142ej populacji USA wy\u017csza ni\u017c w innych bogatych krajach by\u0142a tak\u017ce \u015bmiertelno\u015b\u0107 zwi\u0105zana z HIV\/AIDS, zab\u00f3jstwami, chorobami uk\u0142adu oddechowego i wypadkami komunikacyjnymi.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>ZOBACZ: <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/wiadomosc\/2026-05-11\/nietypowy-wypadek-w-kanadzie-motocykl-zawisl-nad-skrzyzowaniem\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Nietypowy wypadek w Kanadzie. Motocykl zawis\u0142 nad skrzy\u017cowaniem<\/a><\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Pandemia COVID-19 dodatkowo pog\u0142\u0119bi\u0142a istniej\u0105ce wcze\u015bniej r\u00f3\u017cnice. W latach 2020-2022 choroba spowodowana przez SARS-CoV-2 nale\u017ca\u0142a do g\u0142\u00f3wnych przyczyn nadmiarowych zgon\u00f3w, odpowiadaj\u0105c za ok. jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 takich przypadk\u00f3w.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Autorzy podsumowali, \u017ce potrzebne s\u0105 dalsze badania nad przyczynami gwa\u0142townego wzrostu \u015bmiertelno\u015bci w\u015br\u00f3d ludno\u015bci Stan\u00f3w Zjednoczonych po 2010 r. Ich zdaniem ograniczenie tego niepokoj\u0105cego trendu wymaga nie tylko nowych terapii, ale tak\u017ce dzia\u0142a\u0144 spo\u0142ecznych i politycznych sprzyjaj\u0105cych poprawie zdrowia populacji i ograniczaniu ryzyka chor\u00f3b przewlek\u0142ych.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>Widzia\u0142e\u015b co\u015b wa\u017cnego? Przy\u015blij zdj\u0119cie, film lub napisz, co si\u0119 sta\u0142o. Skorzystaj z naszej <a href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/platforma-widzow\/\" target=\"_blank\" rel=\"noopener noreferrer nofollow\">Wrzutni<\/a><\/p>\n<p>                <a class=\"news__read-more-button\" href=\"https:\/\/www.polsatnews.pl\/\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Czytaj wi\u0119cej<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Mimo dost\u0119pu do nowoczesnej medycyny mieszka\u0144cy Stan\u00f3w Zjednoczonych umieraj\u0105 znacznie cz\u0119\u015bciej ni\u017c mieszka\u0144cy innych bogatych pa\u0144stw. G\u0142\u00f3wnymi przyczynami&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":422321,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,34,35,28,31,25,40,41,80,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-422320","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-latest-news","12":"tag-latestnews","13":"tag-naglowki","14":"tag-najwazniejsze-artykuly","15":"tag-news","16":"tag-polish","17":"tag-polski","18":"tag-swiat","19":"tag-top-stories","20":"tag-topstories","21":"tag-wiadomosci","22":"tag-world","23":"tag-world-news","24":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116556343910358051","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422320","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=422320"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/422320\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/422321"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=422320"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=422320"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=422320"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}