{"id":42312,"date":"2025-10-10T15:56:09","date_gmt":"2025-10-10T15:56:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/42312\/"},"modified":"2025-10-10T15:56:09","modified_gmt":"2025-10-10T15:56:09","slug":"swiat-pograzyl-sie-dla-mnie-w-ciemnosci-talibowie-zaciskaja-petle-afganki-moga-stracic-ostatnia-szanse-na-edukacje","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/42312\/","title":{"rendered":"„\u015awiat pogr\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 dla mnie w ciemno\u015bci”. Talibowie zaciskaj\u0105 p\u0119tl\u0119. Afganki mog\u0105 straci\u0107 ostatni\u0105 szans\u0119 na edukacj\u0119"},"content":{"rendered":"

Cztery lata po tym, jak talibowie wykluczyli dziewcz\u0119ta i kobiety w Afganistanie z edukacji \u015bredniej i wy\u017cszej<\/a>, re\u017cim wy\u0142\u0105czy\u0142 internet, pozbawiaj\u0105c je jednej z ostatnich mo\u017cliwo\u015bci nauki. To, co zacz\u0119\u0142o si\u0119 jako zakaz w kilku prowincjach, maj\u0105cy na celu „zapobieganie niemoralnym dzia\u0142aniom”, przerodzi\u0142o si\u0119 w og\u00f3lnokrajow\u0105 blokad\u0119 internetu 29 wrze\u015bnia. Chocia\u017c dost\u0119p zosta\u0142 przywr\u00f3cony 1 pa\u017adziernika, wielu Afga\u0144czyk\u00f3w twierdzi, \u017ce us\u0142uga nadal dzia\u0142a wolno i jest niestabilna.<\/p>\n

Oko\u0142o 2,2 mln afga\u0144skich dziewcz\u0105t, kt\u00f3rym uniemo\u017cliwiono ucz\u0119szczanie do szko\u0142y powy\u017cej poziomu podstawowego, \u017cyje obecnie w strachu, \u017ce strac\u0105 ostatni\u0105 szans\u0119 na edukacj\u0119. Nauka zdalna jest bowiem jedn\u0105 z niewielu dost\u0119pnych mo\u017cliwo\u015bci (obok nauki w podziemiu i nauczania domowego), aby kobiety mog\u0142y zdoby\u0107 wykszta\u0142cenie \u015brednie, pozostaj\u0105c w kraju.<\/p>\n

W ci\u0105gu ostatnich czterech lat organizacja Education Cannot Wait (ECW), UNICEF i partnerzy strategiczni zapewnili edukacj\u0119 160 tys. afga\u0144skich dziewcz\u0105t wykluczonych z zaj\u0119\u0107 szkolnych, rozszerzaj\u0105c programy nauczania oparte na spo\u0142eczno\u015bciach lokalnych i programy przyspieszonego nauczania w odleg\u0142ych i s\u0142abo rozwini\u0119tych obszarach. Wiele z tych program\u00f3w ma jednak komponent online, przez co ich kontynuacja jest prawie niemo\u017cliwa, gdy talibowie ograniczaj\u0105 dost\u0119p do internetu.<\/p>\n

Chocia\u017c re\u017cim nie poda\u0142 jeszcze oficjalnego wyja\u015bnienia niedawnego odci\u0119cia dost\u0119pu, wiedzia\u0142, \u017ce takie dzia\u0142anie pozbawi Afga\u0144czyk\u00f3w \u2014 a w szczeg\u00f3lno\u015bci dziewcz\u0119ta i kobiety \u2014 dost\u0119pu do wiedzy ze \u015bwiata zewn\u0119trznego.<\/p>\n

Odci\u0119cie dost\u0119pu do internetu to tylko najnowszy przyk\u0142ad coraz brutalniejszych atak\u00f3w talib\u00f3w na prawa dziewcz\u0105t i kobiet. Po zakazie edukacji dla dziewcz\u0105t powy\u017cej 12. roku \u017cycia re\u017cim zabroni\u0142 kobietom wykonywania wi\u0119kszo\u015bci zawod\u00f3w, wykluczy\u0142 je z prawie wszystkich przestrzeni publicznych i zakaza\u0142 im podr\u00f3\u017cowania bez m\u0119skiej eskorty. Drako\u0144skie zasady dotycz\u0105ce ubioru talib\u00f3w wymagaj\u0105 od kobiet noszenia burki zakrywaj\u0105cej je od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w.<\/p>\n

\"Funkcjonariusz<\/p>\n

Funkcjonariusz talibskiej s\u0142u\u017cby bezpiecze\u0144stwa i afga\u0144ska kobieta na ulicy w Fajzabadzie w Afganistanie, 25 lutego 2024 r.WAKIL KOHSAR \/ AFP \/ AFP<\/p>\n

Od 2024 r. dekrety talib\u00f3w sta\u0142y si\u0119 jeszcze bardziej represyjne<\/a>. Kobietom, kt\u00f3rym ju\u017c wcze\u015bniej zabroniono publicznego wypowiadania si\u0119, zakazano g\u0142o\u015bnego modlenia si\u0119 lub recytowania Koranu w obecno\u015bci innych kobiet. W 2025 r., w ramach szerszego zakazu nauczania o prawach cz\u0142owieka i molestowaniu seksualnym, talibowie usun\u0119li z uniwersytet\u00f3w ksi\u0105\u017cki napisane przez kobiety. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 takie tytu\u0142y jak „Bezpiecze\u0144stwo w laboratorium chemicznym”, kt\u00f3re re\u017cim uzna\u0142 za „niepokoj\u0105ce” ze wzgl\u0119du na „sprzeciw wobec szariatu i polityki talib\u00f3w”.<\/p>\n

„Jedyna nadzieja, jaka nam pozosta\u0142a”<\/p>\n

W obliczu zaostrzaj\u0105cych si\u0119 restrykcji dost\u0119p do \u015bwiata online by\u0142 jedn\u0105 z niewielu swob\u00f3d, jakie pozosta\u0142y afga\u0144skim dziewcz\u0119tom i kobietom. \u2014 Jedyn\u0105 nadziej\u0105, jaka nam pozosta\u0142a, by\u0142 internet i nauka online \u2014 wyja\u015bni\u0142a w rozmowie z BBC kobieta z p\u00f3\u0142nocnej prowincji Tachar. \u2014 Kiedy us\u0142ysza\u0142am, \u017ce internet zosta\u0142 odci\u0119ty, \u015bwiat pogr\u0105\u017cy\u0142 si\u0119 dla mnie w ciemno\u015bci \u2014 doda\u0142a.<\/p>\n

Inna kobieta, mieszkaj\u0105ca we wschodniej prowincji, opisa\u0142a swoje poczucie „bezradno\u015bci” w obliczu przerw w dost\u0119pie do internetu: „[Moje siostry i ja] marzy\u0142y\u015bmy o uko\u0144czeniu edukacji i pomocy finansowej dla naszego ojca, ale teraz… wszystkie siedzimy w domu i nic nie robimy”.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n

Okrutna polityka talib\u00f3w i \u0142amanie praw cz\u0142owieka maj\u0105 d\u0142ugoterminowe konsekwencje nie tylko dla afga\u0144skich dziewcz\u0105t i kobiet, ale tak\u017ce dla wzrostu gospodarczego kraju. Wed\u0142ug UNESCO, utracone dochody wynikaj\u0105ce z wykluczenia kobiet i dziewcz\u0105t z edukacji do 2066 r. wynios\u0105 \u0142\u0105cznie 9,6 mld dol. (35 mld 307 mln z\u0142) \u2014 co stanowi dwie trzecie obecnego PKB. Tak ogromna strata by\u0142aby katastrofalna dla kraju, w kt\u00f3rym oko\u0142o 85 proc. ludzi \u017cyje za mniej ni\u017c 1 dolara dziennie, a oko\u0142o po\u0142owa ludno\u015bci potrzebuje pomocy humanitarnej, aby prze\u017cy\u0107.<\/p>\n

Nie jest to przysz\u0142o\u015b\u0107, jakiej pragn\u0105 Afga\u0144czycy. Niedawny raport Organizacji Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Kobiet wykaza\u0142, \u017ce 92 proc. ludno\u015bci kraju popiera nauk\u0119 dziewcz\u0105t w szko\u0142ach \u015brednich. Afga\u0144skie dziewcz\u0119ta nadal nara\u017caj\u0105 si\u0119 na aresztowanie, dziel\u0105c si\u0119 swoimi poruszaj\u0105cymi \u015bwiadectwami i domagaj\u0105c si\u0119 prawa do nauki w ramach kampanii ECW #AfghanGirlsVoices.<\/p>\n

Represje talib\u00f3w a nauka islamu<\/p>\n

ONZ musi pilnie zaklasyfikowa\u0107 apartheid p\u0142ciowy \u2014 definiowany jako „nieludzkie czyny pope\u0142nione w kontek\u015bcie zinstytucjonalizowanego re\u017cimu systematycznej dyskryminacji, ucisku i dominacji jednej grupy nad inn\u0105 lub innymi, ze wzgl\u0119du na p\u0142e\u0107, i pope\u0142nionej z zamiarem utrzymania tego re\u017cimu” \u2014 jako zbrodni\u0119 przeciwko ludzko\u015bci. Takie posuni\u0119cie stanowi\u0142oby wa\u017cny krok w kierunku poci\u0105gni\u0119cia talib\u00f3w do odpowiedzialno\u015bci za ich systematyczne dzia\u0142ania maj\u0105ce na celu segregacj\u0119, kontrol\u0119 i uciszanie dziewcz\u0105t i kobiet w Afganistanie.<\/p>\n

Kraje z wi\u0119kszo\u015bci\u0105 muzu\u0142ma\u0144sk\u0105 g\u0142o\u015bno skrytykowa\u0142y zakaz edukacji wprowadzony przez talib\u00f3w. Katar, kt\u00f3ry od dawna pe\u0142ni rol\u0119 mediatora mi\u0119dzy re\u017cimem a Zachodem, wyrazi\u0142 g\u0142\u0119bokie zaniepokojenie t\u0105 polityk\u0105. Arabia Saudyjska r\u00f3wnie\u017c pot\u0119pi\u0142a t\u0119 decyzj\u0119, kt\u00f3r\u0105 okre\u015bli\u0142a jako „zaskakuj\u0105c\u0105 we wszystkich krajach islamskich” i „sprzeczn\u0105 z przyznaniem afga\u0144skim kobietom pe\u0142nych praw, z kt\u00f3rych najwa\u017cniejszym jest prawo do edukacji”. Zjednoczone Emiraty Arabskie nalega\u0142y na szybkie cofni\u0119cie zakazu, pot\u0119piaj\u0105c go jako naruszenie „nauki islamu”.<\/p>\n

Nauka islamu rzeczywi\u015bcie popiera edukacj\u0119 dziewcz\u0105t. „Iqra”, co oznacza „czytaj”, jest pierwszym s\u0142owem Koranu. „Poszukiwanie wiedzy jest obowi\u0105zkiem ka\u017cdego muzu\u0142manina” \u2014 g\u0142osi hadis 74 Al-Tirmidhiego, w jednej z sze\u015bciu kanonicznych ksi\u0105g islamu sunnickiego. Podkre\u015bla on g\u0142\u0119bokie zaanga\u017cowanie tej religii w nauk\u0119 zar\u00f3wno m\u0119\u017cczyzn, jak i kobiet. Zgodnie z tymi przekonaniami Organizacja Wsp\u00f3\u0142pracy Islamskiej dzia\u0142a na rzecz „zjednoczenia uczonych i w\u0142adz religijnych w \u015bwiecie islamskim przeciwko decyzji o uniemo\u017cliwieniu dziewcz\u0119tom dost\u0119pu do edukacji”.<\/p>\n

Chocia\u017c blokada internetowa wprowadzona przez talib\u00f3w zosta\u0142a nagle zniesiona, rozszerzenie ataku na edukacj\u0119 dziewcz\u0105t na sfer\u0119 internetow\u0105 jest niepokoj\u0105cym zjawiskiem. Przyw\u00f3dcom re\u017cimu, a w szczeg\u00f3lno\u015bci przyw\u00f3dcom religijnym mieszkaj\u0105cym w Kandaharze<\/a>, nale\u017cy jak najcz\u0119\u015bciej przypomina\u0107, \u017ce dzia\u0142ania talib\u00f3w maj\u0105ce na celu odebranie prawa do nauki nie maj\u0105 podstaw w prawie islamskim.<\/p>\n

Spo\u0142eczno\u015b\u0107 mi\u0119dzynarodowa musi podj\u0105\u0107 kroki, aby poci\u0105gn\u0105\u0107 talib\u00f3w do odpowiedzialno\u015bci, zanim posun\u0105 si\u0119 do kolejnej, nowej skrajno\u015bci w swojej nieludzkiej polityce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Cztery lata po tym, jak talibowie wykluczyli dziewcz\u0119ta i kobiety w Afganistanie z edukacji \u015bredniej i wy\u017cszej, re\u017cim…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42313,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[1860,56,32,33,3622,27,12059,34,35,28,31,48,25,46,40,41,7392,47,80,2459,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-42312","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-afganistan","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-edukacja","13":"tag-headlines","14":"tag-kobiety","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-prawa_kobiet","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-talibowie","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42312","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42312"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42312\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42313"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42312"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42312"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42312"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}