![\"Kamil](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/FHRk9kpTURBXy81MDUzMDc2NTZkZGU5OTY4MTdjYWVjNWJiZmI5MDUxYS5qcGeRlQLNAmLNAy7Cw94AAaEwAQ.jpeg\" "\\"Kamil")
<\/p>\n\n Kluczowym wyzwaniem dla strony rz\u0105dowej nie s\u0105 dzi\u015b jednak te dwa punkty procentowe wi\u0119cej, ale optymalizacja list, bo to mo\u017ce zadecydowa\u0107, kto utworzy rz\u0105d po wyborach w 2027 r.\n <\/p>\n
Jak by to mia\u0142o wygl\u0105da\u0107?<\/p>\n
<\/p>\n
\n \u2014 Nie ma \u0142atwej odpowiedzi, mo\u017cna wr\u0119cz powiedzie\u0107, \u017ce strona rz\u0105dowa stoi troch\u0119 przed zadaniem rozwi\u0105zania wyborczej kwadratury ko\u0142a. Musi znale\u017a\u0107 formu\u0142\u0119, kt\u00f3ra z jednej strony nie pozwoli zmarnowa\u0107 si\u0119 obecnemu poparciu PSL (to w kwietniu 3-3,5 proc.), a z drugiej \u2014 zagwarantuje maksymalne prze\u0142o\u017cenie poparcia lewicy, dzi\u015b rozproszonej na dw\u00f3ch listach, na mandaty w przysz\u0142ym Sejmie.\n <\/p>\n
Mo\u017ce koalicja powinna po prostu p\u00f3j\u015b\u0107 na jednej li\u015bcie?<\/p>\n
\n Jak pami\u0119tamy z 2019 i 2023 r., sama dyskusja na ten temat wyzwala wielkie, nie zawsze dobre emocje, otwiera polityczn\u0105 puszk\u0119 Pandory. Nie by\u0142bym dzi\u015b zwolennikiem jednej listy z dw\u00f3ch powod\u00f3w.\n <\/p>\n
\n Po pierwsze, trzeba, u\u017cywaj\u0105c politologicznego j\u0119zyka, odr\u00f3\u017cni\u0107 efekt matematyczny jednej listy od efektu behawioralnego. To znaczy, nawet je\u015bli matematycznie jedna lista wydaje si\u0119 najlepsz\u0105 formu\u0142\u0105, to w praktyce zawsze b\u0119dzie oznacza\u0107 jak\u0105\u015b utrat\u0119 poparcia w por\u00f3wnaniu ze zsumowanym poparciem tworz\u0105cych j\u0105 partii.\n <\/p>\n
\n Mamy np. bardzo konserwatywnych wyborc\u00f3w PSL, kt\u00f3rym trudno b\u0119dzie zaakceptowa\u0107 start z jednej listy z KO, o Nowej Lewicy nie wspominaj\u0105c. PSL ma tu zreszt\u0105 traum\u0119 z wybor\u00f3w europejskich z 2019 r., gdy PiS skutecznie uruchomi\u0142o narracj\u0119 o „t\u0119czowym W\u0142adku”. Z drugiej strony mamy bardzo progresywnych wyborc\u00f3w lewicy, kt\u00f3rych start lewicowych kandydat\u00f3w z jednej rz\u0105dowej listy mo\u017ce albo zdemobilizowa\u0107, albo pchn\u0105\u0107 do g\u0142osowania na Razem, gdyby wystartowa\u0142o samodzielnie.\n <\/p>\n
\n W 2023 r. trzy listy dawa\u0142y wyborcom opozycji mo\u017cliwo\u015b\u0107 zag\u0142osowania na opcj\u0119 najbli\u017csz\u0105 im \u015bwiatopogl\u0105dowo, co u\u0142atwi\u0142o ich maksymaln\u0105 mobilizacj\u0119. I warto te\u017c pami\u0119ta\u0107 o tym do\u015bwiadczeniu, nawet je\u015bli dzi\u015b nie da si\u0119 go ju\u017c powt\u00f3rzy\u0107 ze wzgl\u0119du na za\u0142amanie si\u0119 poparcia formacji tworz\u0105cych Trzeci\u0105 Drog\u0119.\n <\/p>\n
Mimo tych strat jedna lista na pewno by si\u0119 nie op\u0142aci\u0142a?<\/p>\n
\n \u2014 Op\u0142aci\u0142aby si\u0119, gdyby strona rz\u0105dowa mia\u0142a wi\u0119ksz\u0105 przewag\u0119 nad po\u0142\u0105czon\u0105 prawicow\u0105 opozycj\u0105. Na przyk\u0142ad gdyby partie tworz\u0105ce rz\u0105d mia\u0142y w sumie 55 proc., a prawicowa opozycja 45 proc. \u2014 wtedy warto by p\u00f3j\u015b\u0107 na jednej li\u015bcie nawet z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce zbierze ona 2-3 pkt proc. mniej, ni\u017c zdoby\u0142yby rz\u0105dowe partie, startuj\u0105c osobno.\n <\/p>\n
\n Tymczasem dzi\u015b, jak pokaza\u0142a druga tura wybor\u00f3w prezydenckich, podzia\u0142 jest mniej wi\u0119cej p\u00f3\u0142 na p\u00f3\u0142 \u2014 z lekk\u0105 przewag\u0105 prawicowej opozycji. Do tego mi\u0119dzy blokami mamy jeszcze parti\u0119 Razem, kt\u00f3ra mocno dystansuje si\u0119 od dwubiegunowego podzia\u0142u, i nie wiadomo, czy w przysz\u0142ym Sejmie, gdyby si\u0119 w nim znalaz\u0142a, b\u0119dzie sk\u0142onna z kimkolwiek utworzy\u0107 rz\u0105d. To jest drugi pow\u00f3d mojego sceptycyzmu wobec jednej listy.\n <\/p>\n
A przyk\u0142ad w\u0119gierski?<\/p>\n
\n \u2014 Nie do ko\u0144ca pasuje do polskiego kontekstu. Tam opozycja nie tyle si\u0119 zjednoczy\u0142a, ile zosta\u0142a w ca\u0142o\u015bci zdominowana przez Tisz\u0119. Wybory by\u0142y referendum nad rz\u0105dami Orb\u00e1na, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 ju\u017c cztery kadencje. Cztery lata wcze\u015bniej, gdy mieli\u015bmy naprawd\u0119 koalicyjn\u0105 jedn\u0105 list\u0119 ca\u0142ej w\u0119gierskiej opozycji, ta formu\u0142a nie zadzia\u0142a\u0142a, Fidesz utrzyma\u0142 si\u0119 przy w\u0142adzy.\n <\/p>\n
Czy problem\u00f3w, o kt\u00f3rych pan m\u00f3wi, nie mo\u017cna by rozwi\u0105za\u0107, buduj\u0105c wsp\u00f3ln\u0105 list\u0119 w prawdziwie koalicyjnej formule, z poszanowaniem autonomii tworz\u0105cych j\u0105 podmiot\u00f3w, podkre\u015blaj\u0105c w kampanii, \u017ce utworz\u0105 osobne kluby itd.?<\/p>\n
\n \u2014 To w teorii dobre rozwi\u0105zanie, tylko w praktyce bardzo trudno je wprowadzi\u0107. Najwi\u0119kszy w takiej koalicji, czyli KO, musia\u0142by na\u0142o\u017cy\u0107 sobie bardzo mocne samoograniczenia w traktowaniu partner\u00f3w. To si\u0119 uda\u0142o np. w przypadku koalicji Lewicy i Demokrat\u00f3w w 2007 r., ale to jeden z niewielu takich przypadk\u00f3w w polskiej polityce. Koalicji Europejskiej zawi\u0105zanej na wybory do Parlamentu Europejskiego w 2019 r. trudno by\u0142o z kolei wyzwoli\u0107 pozytywn\u0105 energi\u0119. Brakowa\u0142o koordynacji i zaanga\u017cowania, bo nikt do ko\u0144ca si\u0119 z tym bytem nie identyfikowa\u0142. Kampania przed wyborami w 2027 r. b\u0119dzie bardzo trudna, brutalna i wymagaj\u0105ca doskona\u0142ej organizacji, nie b\u0119dzie w niej miejsca na zawahanie i s\u0142ab\u0105 koordynacj\u0119. Mamy poza tym kwesti\u0119 wizerunku teoretycznej jednej listy. Ona nie mo\u017ce by\u0107 postrzegana jako oparty na strachu sojusz defensywny, niechciane mniejsze z\u0142o, ale jako atrakcyjna, ofensywna propozycja. Mamy wi\u0119c do\u015b\u0107 du\u017co cz\u0119sto sprzecznych ze sob\u0105 warunk\u00f3w do spe\u0142nienia \u2014 szeroka autonomia, doskona\u0142a koordynacja, mobilizuj\u0105cy wizerunek.\n <\/p>\n
Jak w takim razie optymalizowa\u0107 listy?<\/p>\n
\n \u2014 Kluczowe pytanie brzmi: co robi\u0107 z PSL? Czy i jak „ratowa\u0107” t\u0119 parti\u0119? Jakim\u015b pomys\u0142em mog\u0142aby by\u0107 formu\u0142a EPP+ \u2014 czyli wsp\u00f3lnej listy KO i PSL, jako dw\u00f3ch partii Europejskiej Partii Ludowej. Tylko zn\u00f3w wracamy tu do problemu konserwatywnych wyborc\u00f3w PSL, kt\u00f3rzy mog\u0105 nie zaakceptowa\u0107 porozumienia z parti\u0105, kt\u00f3r\u0105 postrzegaj\u0105 jako bardzo progresywn\u0105. PSL ma zawsze wi\u0119ksze poparcie w wyborach lokalnych ni\u017c parlamentarnych, bo jak mo\u017cna przypuszcza\u0107, cz\u0119\u015b\u0107 jego wyborc\u00f3w w wyborach do Sejmu g\u0142osuje na PiS \u2014 w przypadku formu\u0142y EPP+ ta liczba mo\u017ce si\u0119 jeszcze zwi\u0119kszy\u0107.\n <\/p>\n
\n Mo\u017cna te\u017c pomy\u015ble\u0107 o formule pozwalaj\u0105cej PSL przekroczy\u0107 samodzielnie pr\u00f3g razem z jakim\u015b koalicjantem \u2014 np. samorz\u0105dowcami albo z jednym z klub\u00f3w, kt\u00f3re powsta\u0142y z rozpadu Polski 2050. To b\u0119dzie jednak ruletka, 50 na 50, \u017ce si\u0119 nie uda. A je\u015bli PSL zdob\u0119dzie np. 4,5 proc. i nie wejdzie do Sejmu, to w\u0142a\u015bnie tych 4,5 proc. mo\u017ce brakowa\u0107 KO i lewicy do wi\u0119kszo\u015bci. Tak wi\u0119c jak m\u00f3wi\u0142em, to troch\u0119 kwadratura ko\u0142a.\n <\/p>\n
Gdzie w tej kalkulacji mieszcz\u0105 si\u0119 Polska 2050 i powsta\u0142y w wyniku jej roz\u0142amu klub Centrum?<\/p>\n
\n \u2014 To dzi\u015b formacje, kt\u00f3re maj\u0105 istotne udzia\u0142y w koalicji, w sumie 30 pos\u0142\u00f3w, ale ich poparcie jest praktycznie nieistniej\u0105ce. Elektorat, kt\u00f3ry w 2023 r. zmobilizowa\u0142 Szymon Ho\u0142ownia, jest dzi\u015b albo w KO, albo w Konfederacji Wolno\u015b\u0107 i Niepodleg\u0142o\u015b\u0107. Patrz\u0105c, gdzie Mentzen mia\u0142 najlepsze poparcie w pierwszej turze i jak to korespondowa\u0142o z poparciem dla Trzeciej Drogi w 2023 r., mo\u017cna przypuszcza\u0107, \u017ce dzi\u0119ki kampanii Mentzena spora cz\u0119\u015b\u0107 elektoratu Trzeciej Drogi lub wyborc\u00f3w nieg\u0142osuj\u0105cych o profilu zbli\u017conym do profilu elektoratu TD z 2023 r. przesz\u0142a do Konfederacji i odpowiada za jej obecne dobre sonda\u017cowe notowania.\n <\/p>\n
\n Zatem jakakolwiek pr\u00f3ba budowy czego\u015b samodzielnego przez Polsk\u0119 2050 by\u0142aby politycznym samob\u00f3jstwem. Partia musi szuka\u0107 dla siebie miejsca w jakiej\u015b koalicyjnej formule. M\u00f3wi si\u0119 nawet o tym, \u017ce Katarzyna Pe\u0142czy\u0144ska-Na\u0142\u0119cz mog\u0142aby co\u015b budowa\u0107 wsp\u00f3lnie z Razem, tylko paradoksalnie dzi\u015b to Razem by\u0142oby ratunkiem dla Polski 2050, a nie na odwr\u00f3t.\n <\/p>\n
Co z lew\u0105 stron\u0105?<\/p>\n
\n \u2014 Nowa Lewica jest w o tyle lepszej sytuacji ni\u017c PSL, \u017ce w zasadzie w ka\u017cdym sonda\u017cu przekracza pr\u00f3g. Zapas wynosi jednak oko\u0142o 2 pkt proc., a to nie jest tak du\u017co, zw\u0142aszcza \u017ce lewica by\u0142a raczej sonda\u017cowo przeszacowywana. Opr\u00f3cz tego mamy parti\u0119 Razem, kt\u00f3ra dzi\u015b ma oko\u0142o 3,5-4 proc. poparcia i w kwietniu odnotowuje wzrostowy trend.\n <\/p>\n
\n Matematycznie by\u0142oby najlepiej, gdyby lewica posz\u0142a na jednej li\u015bcie, ale politycznie wydaje mi si\u0119 to coraz mniej prawdopodobne. Mam wra\u017cenie, \u017ce lewica zupe\u0142nie zapomnia\u0142a lekcj\u0119 z 2015 r., gdy wystartowa\u0142a na dw\u00f3ch listach, z kt\u00f3rych \u017cadna nie przekroczy\u0142a progu. Partia Razem bardzo zasmakowa\u0142a niezale\u017cno\u015bci i trudno by\u0142oby jej teraz budowa\u0107 porozumienie z Now\u0105 Lewic\u0105, na krytyce jej dzia\u0142a\u0144 w rz\u0105dzie bardzo silnie buduje przecie\u017c swoj\u0105 to\u017csamo\u015b\u0107.\n <\/p>\n
Mo\u017ce obie lewice, startuj\u0105c osobno, zmaksymalizuj\u0105 poparcie i obie przekrocz\u0105 pr\u00f3g?<\/p>\n
\n Mo\u017ce si\u0119 tak zdarzy\u0107. Pytanie, czy je\u015bli od Razem b\u0119dzie zale\u017ce\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107, to wejdzie tym razem do rz\u0105du zbudowanego wok\u00f3\u0142 KO, a je\u015bli wejdzie, to jak stabilnym b\u0119dzie koalicjantem. Mo\u017cna te\u017c matematycznie sobie wyobrazi\u0107, \u017ce nawet je\u015bli nie wejd\u0105 Razem i PSL, to KO i Nowa Lewica zdob\u0119d\u0105 w sumie wi\u0119cej ni\u017c 230 mandat\u00f3w, tak jak to sugeruje np. sonda\u017c IBRiS dla „Rzeczpospolitej” z 29 kwietnia. Ale ka\u017cdy wariant bez jakiej\u015b formy optymalizacji list b\u0119dzie bardzo ryzykowny dla obecnej koalicji \u2014 zw\u0142aszcza \u017ce dzi\u015b naprawd\u0119 nie mo\u017cna wykluczy\u0107 tego, \u017ce do przysz\u0142ego Sejmu wejd\u0105 tylko cztery komitety: KO, PiS, Konfederacja Wolno\u015b\u0107 i Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 oraz Konfederacja Korony Polskiej.\n <\/p>\n
A dla prawicy trzy listy s\u0105 optymalne?<\/p>\n
\n \u2014 Tak, prawica jest w du\u017co lepszej sytuacji, wiele wskazuje, \u017ce wszystkie te listy przekrocz\u0105 pr\u00f3g. Starszy elektorat jest przyzwyczajony do prawicy ca\u0142kowicie zdominowanej przez PiS i osobi\u015bcie przez Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Widzimy jednak z bada\u0144, \u017ce PiS ma wielki problem z docieraniem do m\u0142odego elektoratu i trzy listy prawicy oddaj\u0105 to, jak elektorat po prawej stronie dzi\u015b realnie wygl\u0105da.\n <\/p>\n
By\u0142oby miejsce dla czwartej listy Morawieckiego?<\/p>\n
\n \u2014 Czwarta lista znacznie zwi\u0119ksza prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce kt\u00f3ra\u015b z nich nie przekroczy\u0142aby progu \u2014 w pierwszym sonda\u017cu potencjalna partia Morawieckiego znalaz\u0142a si\u0119 na granicy. A to z kolei oznacza\u0142oby najpewniej dalsze rz\u0105dy Tuska.\n <\/p>\n
\n Dlatego nie wierz\u0119 w narracj\u0119, \u017ce Kaczy\u0144ski i Morawiecki planuj\u0105 celowo roz\u0142am, by Morawiecki zrobi\u0142 sojusz z PSL i Pe\u0142czy\u0144sk\u0105-Na\u0142\u0119cz, aby potem utworzy\u0107 z nimi koalicj\u0119. Moim zdaniem takie akcje, jak wsp\u00f3lne debaty z Kosiniakiem-Kamyszem czy pog\u0142oski o nowej inicjatywie razem z PSL, s\u0142u\u017c\u0105 Morawieckiemu wy\u0142\u0105cznie do wewn\u0119trznych rozgrywek w PiS. Wbrew pozorom by\u0142y premier wcale nie jest centryst\u0105 i jego ambicj\u0105 jest walka o zdobycie przyw\u00f3dztwa w PiS.\n <\/p>\n
Na drodze Kaczy\u0144skiego do w\u0142adzy nie stanie konieczno\u015b\u0107 u\u0142o\u017cenia si\u0119 z Braunem?<\/p>\n
\n \u2014 Nie s\u0105dz\u0119, by to mu przeszkadza\u0142o. Zapewnienia, \u017ce tej koalicji nie b\u0119dzie, wynikaj\u0105 z logiki wyborczej albo relacji z sojusznikami w Waszyngtonie. PiS pewnie nie chcia\u0142oby Brauna w rz\u0105dzie, ale mo\u017cliwe s\u0105 te\u017c takie formu\u0142y, jak wspierany przez prezydenta rz\u0105d mniejszo\u015bciowy z poparciem Brauna za okre\u015blone ust\u0119pstwa. Cho\u0107 oczywi\u015bcie taki uk\u0142ad m\u00f3g\u0142by by\u0107 ma\u0142o stabilny.\n <\/p>\n
A mo\u017cna sobie wyobrazi\u0107, \u017ce w razie czego KO porozumie si\u0119 z Konfederacj\u0105 Wolno\u015b\u0107 i Niepodleg\u0142o\u015b\u0107 albo jej cz\u0119\u015bci\u0105?<\/p>\n
\n \u2014 W drugiej turze wybor\u00f3w prezydenckich zarysowa\u0142 si\u0119 bardzo jasny, dwubiegunowy podzia\u0142 polskiego elektoratu. Wyborcy Mentzena i Brauna prawie w ca\u0142o\u015bci poparli Nawrockiego, tak samo jak elektoraty kandydat\u00f3w liberalnych i lewicowych Trzaskowskiego. Nawet elektorat Zandberga wed\u0142ug niekt\u00f3rych szacunk\u00f3w w ponad 90 proc. zag\u0142osowa\u0142 na Trzaskowskiego. Wi\u0119c nie s\u0105dz\u0119, by w przysz\u0142ym Sejmie dosz\u0142o do prze\u0142amania tego podzia\u0142u w jak\u0105kolwiek stron\u0119. Nawet je\u015bli Mentzen rozwa\u017ca\u0142by tak\u0105 opcj\u0119, op\u00f3r w jego \u015brodowisku jest moim zdaniem nie do prze\u0142amania, co zreszt\u0105 wida\u0107 by\u0142o wyra\u017anie mi\u0119dzy pierwsz\u0105 a drug\u0105 tur\u0105 wybor\u00f3w prezydenckich. W decyduj\u0105cym momencie Mentzen, czy mu si\u0119 to podoba, czy nie, nie nawi\u0105\u017ce \u017cadnej koalicji z KO, a postrzegany bardzo pozytywnie w elektoracie Konfederacji prezydent Nawrocki b\u0119dzie pomostem na prawo.\n <\/p>\n
Obie g\u0142\u00f3wne partie mog\u0105 wi\u0119c mie\u0107 problemy ze zbudowaniem stabilnej wi\u0119kszo\u015bci, obie te\u017c maj\u0105 coraz starszy elektorat. To doprowadzi w ko\u0144cu do istotnych zmian w naszym systemie partyjnym?<\/p>\n
\n \u2014 Obie g\u0142\u00f3wne partie s\u0105 te\u017c silnie spersonalizowane, a ich liderzy nie staj\u0105 si\u0119 m\u0142odsi \u2014 co wida\u0107 zw\u0142aszcza w przypadku Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego. Mam wra\u017cenie, \u017ce to, co dzieje si\u0119 po prawej stronie, \u0142\u0105cznie z podzia\u0142em prawicy, jest tak naprawd\u0119 pierwszym etapem d\u0142ugiej wojny sukcesyjnej, kt\u00f3ra u\u0142o\u017cy praw\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 sceny na czasy po Kaczy\u0144skim. Co\u015b podobnego b\u0119dzie te\u017c czeka\u0107 stron\u0119 dzi\u015b zdominowan\u0105 przez KO.\n <\/p>\n
\n Warto przy tym pami\u0119ta\u0107, \u017ce polski system partyjny dzieli problemy innych. Tak\u017ce dojrza\u0142e demokracje mierz\u0105 si\u0119 ze wzrostami popularno\u015bci radykalnej prawicy \u2014 pierwsze miejsce w sonda\u017cach zajmuje Alternatywa dla Niemiec, we Francji faworytem w wyborach prezydenckich jest Jordan Bardella ze Zjednoczenia Narodowego. W Wielkiej Brytanii, gdzie przez ostatnie 100 lat dominowa\u0142y Partia Konserwatywna i Partia Pracy, dzi\u015b w sonda\u017cach prowadz\u0105 partia Reform UK Nigela Farage\u2019a i Zieloni.\n <\/p>\n
\n Nie jeste\u015bmy wi\u0119c wyj\u0105tkowi. R\u00f3\u017cnica polega na tym, \u017ce w dojrza\u0142ych demokracjach Europy Zachodniej ci\u0105gle dzia\u0142aj\u0105 jeszcze kordony sanitarne wok\u00f3\u0142 ugrupowa\u0144 o tendencjach autorytarnych \u2014 cho\u0107 i to staje si\u0119 coraz mniej pewne. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kluczowym wyzwaniem dla strony rz\u0105dowej nie s\u0105 dzi\u015b jednak te dwa punkty procentowe wi\u0119cej, ale optymalizacja list, bo…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":423549,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[62713],"tags":[1345,2464,529,7797,2463,3654],"class_list":{"0":"post-423548","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-donald-tusk","8":"tag-donald-tusk","9":"tag-koalicja-obywatelska","10":"tag-pis","11":"tag-prawo-i-sprawiedliwosc","12":"tag-trzecia-droga","13":"tag-wybory"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116559808705486546","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423548","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=423548"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/423548\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/423549"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=423548"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=423548"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=423548"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}