Polska potrzebuje polityki architektonicznej dla lepszej jako\u015bci przestrzeni<\/p>\n
Polityki architektoniczne funkcjonuj\u0105 ju\u017c w 35 pa\u0144stwach europejskich, wi\u0119c Polska jest w\u015br\u00f3d nielicznych kraj\u00f3w, kt\u00f3re tego dokumentu nie maj\u0105. W listopadzie 2025 roku Ministerstwo Rozwoju i Technologii powo\u0142a\u0142o Zesp\u00f3\u0142 doradczy ds. opracowania Polityki Architektonicznej Pa\u0144stwa. Ma on przygotowa\u0107 pierwszy w Polsce dokument okre\u015blaj\u0105cy kierunki dotycz\u0105ce architektury, urbanistyki i jako\u015bci przestrzeni publicznej.<\/p>\n
\u2013 Oczekujemy, \u017ce pojawi si\u0119 dokument strategiczny, kt\u00f3ry b\u0119dzie wyznacza\u0142 ramy dla wielu akt\u00f3w prawa materialnego, kt\u00f3re maj\u0105 bezpo\u015bredni wp\u0142yw na nasze \u017cycie. Taka wielobran\u017cowa koordynacja uporz\u0105dkuje sytuacj\u0119 i wykorzysta potencja\u0142, kt\u00f3ry tkwi w wielu resortach oraz dziedzinach \u017cycia i kt\u00f3ry architekci b\u0119d\u0105 potrafili wykorzysta\u0107 \u2013 podkre\u015bla w rozmowie z agencj\u0105 Newseria Piotr Fokczy\u0144ski, prezes Krajowej Rady Izby Architekt\u00f3w RP.<\/p>\n
Nowa strategia ma uporz\u0105dkowa\u0107 przepisy dotycz\u0105ce architektury i zabytk\u00f3w<\/p>\n
Wed\u0142ug zapowiedzi resortu polityka ma obj\u0105\u0107 m.in. standardy projektowania budynk\u00f3w i infrastruktury, ochron\u0119 dziedzictwa kulturowego, rozw\u00f3j ekologicznego budownictwa oraz zasady zr\u00f3wnowa\u017conego zarz\u0105dzania przestrzeni\u0105. Przedstawiciele \u015brodowiska wskazuj\u0105, \u017ce celem jest r\u00f3wnie\u017c poprawa jako\u015bci przestrzeni publicznej jako dobra wsp\u00f3lnego.<\/p>\n
\u2013 Czasami szczeg\u00f3\u0142 potrafi zablokowa\u0107 nawet bardzo dobry projekt architektoniczny. Dlatego oczekujemy polityki architektonicznej i zmian nie tylko punktowych, ale takich, kt\u00f3re obejmuj\u0105 inne dziedziny \u017cycia, nawet w innych resortach. S\u0105 wa\u017cne, bo b\u0119d\u0105 decydowa\u0142y o sprawczo\u015bci polityki architektonicznej i \u2013 na przyk\u0142ad \u2013 b\u0119d\u0105 dawa\u0142y szans\u0119 przywr\u00f3cenia zabytku do \u017cycia i wykorzystania jego potencja\u0142u. Jedna z powszechnych bol\u0105czek architekt\u00f3w projektuj\u0105cych na substancji zabytkowej dotyczy tego, jak po\u0142\u0105czy\u0107 skomplikowane wymagania techniczne z charakterem historycznego budynku, pod kt\u00f3rym nie ma szans przyk\u0142adowo wybudowa\u0107 parkingu podziemnego \u2013 m\u00f3wi Piotr Fokczy\u0144ski.<\/p>\n
Wed\u0142ug danych Narodowego Instytutu Dziedzictwa do rejestru wpisanych jest ok. 90 tys. zabytk\u00f3w nieruchomych, w tym historyczne uk\u0142ady urbanistyczne, obiekty przemys\u0142owe, kamienice czy budynki u\u017cyteczno\u015bci publicznej. Znaczna cz\u0119\u015b\u0107 z nich wymaga modernizacji i dostosowania do wsp\u00f3\u0142czesnych standard\u00f3w u\u017cytkowych. Architekci od lat zwracaj\u0105 uwag\u0119 na trudno\u015bci zwi\u0105zane z \u0142\u0105czeniem wymog\u00f3w ochrony zabytk\u00f3w z obowi\u0105zuj\u0105cymi przepisami technicznymi.<\/p>\n
\u2013 Pa\u0144stwo ma polityk\u0119 zdrowotn\u0105, obronn\u0105, transportow\u0105, energetyczn\u0105, czyli dokumenty, kt\u00f3re s\u0105 bardzo wyspecjalizowane i dok\u0105d\u015b nas prowadz\u0105, ale nie ma polityki architektonicznej. To powoduje, \u017ce funkcjonujemy w \u017cywiole, kt\u00f3ry chcemy opanowa\u0107. Polityka architektoniczna to tak naprawd\u0119 deklaracja rz\u0105du, \u017ce chce taki dokument mie\u0107. Gdyby\u015bmy mieli powiedzie\u0107, co jest najwa\u017cniejsze, to mo\u017cna to stre\u015bci\u0107 do dw\u00f3ch s\u0142\u00f3w: legislacja i edukacja. To si\u0119 musi sko\u0144czy\u0107 dokumentami rz\u0105dowymi w postaci ustaw czy rozporz\u0105dze\u0144. Podnoszenie \u015bwiadomo\u015bci spo\u0142ecznej i zawodowej to bieg d\u0142ugodystansowy. Kongres da temu impuls \u2013 przekonuje Piotr Gadomski, wiceprezes Krajowej Rady Izby Architekt\u00f3w RP.<\/p>\n
Kongres Architektury Polskiej, organizowany pod has\u0142em \u201ePrzestrze\u0144 \u2013 warto\u015b\u0107 i odpowiedzialno\u015b\u0107\u201d przez Izb\u0119 Architekt\u00f3w RP, Stowarzyszenie Architekt\u00f3w Polskich oraz Narodowy Instytut Architektury i Urbanistyki, ma by\u0107 miejscem rozm\u00f3w nie tylko o jako\u015bci projektowania, ale r\u00f3wnie\u017c o zmianach legislacyjnych i edukacji architektonicznej. Program wydarzenia obejmuje kilkana\u015bcie paneli dotycz\u0105cych m.in. planowania przestrzennego, ochrony dziedzictwa, mieszkalnictwa, transformacji energetycznej oraz wp\u0142ywu architektury i przestrzeni na zdrowie psychiczne i fizyczne oraz codzienne funkcjonowanie mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
Planowanie przestrzenne i chaos urbanistyczny jednym z g\u0142\u00f3wnych wyzwa\u0144<\/p>\n
Jednym z g\u0142\u00f3wnych temat\u00f3w kongresu maj\u0105 by\u0107 problemy zwi\u0105zane z planowaniem przestrzennym i \u0142adem urbanistycznym. Najwy\u017csza Izba Kontroli wskazywa\u0142a, \u017ce w 2020 roku miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego obejmowa\u0142y jedynie 32 proc. powierzchni Polski. Na terenach bez plan\u00f3w inwestycje realizowane s\u0105 na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Tylko w 2022 roku wydano ich prawie 140 tys. NIK podkre\u015bla\u0142a, \u017ce brak sp\u00f3jnego gospodarowania przestrzeni\u0105 prowadzi do rozproszenia zabudowy, degradacji krajobrazu i wysokich koszt\u00f3w infrastrukturalnych.<\/p>\n
\u2013 Czasami \u015bwietna architektura wykadrowana wygl\u0105da inaczej, ni\u017c kiedy odejdziemy na 100\u2013200 m czy kilometr i zobaczymy j\u0105 z szerszej perspektywy. Niestety otoczenie nie wygl\u0105da tak dobrze. Teraz trzeba ten potencja\u0142 wykorzystywa\u0107 do budowania harmonijnie u\u0142o\u017conej przestrzeni. To b\u0119dzie mocny krok do przodu \u2013 podkre\u015bla Piotr Fokczy\u0144ski.<\/p>\n
Polski potencja\u0142 architektoniczny ma wspiera\u0107 rozw\u00f3j miast i mieszka\u0144c\u00f3w<\/p>\n
Projekty z Polski regularnie pojawiaj\u0105 si\u0119 na listach nominacji do Nagrody Unii Europejskiej im. Miesa van der Rohe, jednej z najwa\u017cniejszych europejskich nagr\u00f3d architektonicznych. W ostatnich latach wyr\u00f3\u017cnienia zdobywa\u0142y m.in. realizacje zwi\u0105zane z rewitalizacj\u0105 przestrzeni publicznych, architektur\u0105 mieszkaniow\u0105, obiektami edukacyjnymi czy kulturalnymi. Wed\u0142ug przedstawicieli bran\u017cy poprawi\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c poziom wykonawstwa i wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy projektantami r\u00f3\u017cnych specjalizacji.<\/p>\n
\u2013 Wsp\u00f3\u0142czesne us\u0142ugi projektowe, kt\u00f3re \u015bwiadcz\u0105 us\u0142ugi pa\u0144stwu w zam\u00f3wieniach publicznych i indywidualnym odbiorcom, zosta\u0142y stworzone od zera po 1989 roku. Ta ga\u0142\u0105\u017a zosta\u0142a zbudowana przez projektant\u00f3w, architekt\u00f3w, konstruktor\u00f3w i pracownie projektowe r\u00f3\u017cnych specjalizacji. Przez te lata doprowadzili\u015bmy od zera do bardzo wysokiego poziomu biur projektowych, kt\u00f3re dzisiaj maj\u0105 swoich lider\u00f3w wsp\u00f3\u0142pracuj\u0105cych z najwi\u0119kszymi markami \u015bwiatowymi i europejskimi \u2013 podkre\u015bla Piotr Gadomski. \u2013 Jednym z paneli na Kongresie Architektury Polskiej b\u0119dzie \u201eArchitektura ambasadorem Polski w \u015bwiecie\u201d. Na tych przyk\u0142adach chcemy pokaza\u0107, \u017ce dotrzymujemy tym markom kroku, chocia\u017c przez kilkadziesi\u0105t lat budowali\u015bmy te us\u0142ugi od zera.<\/p>\n
\u2013 Pod wzgl\u0119dem rzemios\u0142a budowlanego jeste\u015bmy na dobrym europejskim poziomie, co jeszcze 10\u201320 lat temu nie by\u0142o takie powszechne. Wobec tego architektura ma si\u0119 dobrze, natomiast wa\u017cne jest, \u017ceby potraktowa\u0107 j\u0105 jako silnik dla stworzenia jak najlepszych warunk\u00f3w dla \u017cycia obywateli, \u017ceby nie by\u0142y to jednostkowe przypadki, bo niestety tu jest problem \u2013 dodaje Piotr Fokczy\u0144ski.<\/p>\n
W programie Kongresu Architektury Polskiej znalaz\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c wydarzenia skierowane do mieszka\u0144c\u00f3w i os\u00f3b spoza bran\u017cy. Mi\u0119dzy 9 a 17 maja w Warszawie i innych miastach odb\u0119d\u0105 si\u0119 spacery miejskie, projekcje film\u00f3w, wystawy i wydarzenia edukacyjne organizowane przy wsp\u00f3\u0142pracy z okr\u0119gowymi izbami architekt\u00f3w. Maj\u0105 one pokaza\u0107 mieszka\u0144com, jak architektura wp\u0142ywa na codzienne funkcjonowanie i jako\u015b\u0107 przestrzeni wok\u00f3\u0142 nich.<\/p>\n
\u2013 To b\u0119dzie bardzo dobry rok dla architektury i przestrzeni. Splot\u0142y si\u0119 bardzo pozytywne okoliczno\u015bci \u2013 mieli\u015bmy prezydencj\u0119 w Unii Europejskiej i w jej ramach pojawi\u0142 si\u0119 w\u0105tek polityk architektonicznych w krajach UE. Postanowili\u015bmy przygotowa\u0107 kongres, w kt\u00f3rym b\u0119dziemy m\u00f3wili o architekturze, ale nie ograniczaj\u0105c si\u0119 do zachwyt\u00f3w nad jej stanem, ale poszukuj\u0105c potencja\u0142u dalszego rozwoju \u2013 ocenia prezes Krajowej Rady Izby Architekt\u00f3w RP.<\/p>\n
\u0179r\u00f3d\u0142o: Newseria<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Polska potrzebuje polityki architektonicznej dla lepszej jako\u015bci przestrzeni Polityki architektoniczne funkcjonuj\u0105 ju\u017c w 35 pa\u0144stwach europejskich, wi\u0119c Polska…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":424255,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[61195,49,48,46,42,38,40,39,41,47],"class_list":{"0":"post-424254","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-bottomfeed_styl","9":"tag-kraj","10":"tag-nat_styl","11":"tag-omp","12":"tag-pl","13":"tag-poland","14":"tag-polish","15":"tag-polska","16":"tag-polski","17":"tag-screening_general"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116561581698708599","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424254","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=424254"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/424254\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/424255"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=424254"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=424254"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=424254"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}