\n
![\"\"](\"https:\/\/e-teatr.pl\/files\/multimedias\/179923\/orzel_nad_czechami.jpg\" "\\"\\"")
<\/a><\/p>\nfot. mat. teatru<\/p>\n
Jednym z polskich mit\u00f3w za\u0142o\u017cycielskich jest legenda o trzech braciach \u2013 Lechu, Czechu i Rusie (cho\u0107 ten ostatni bywa zamienny z Bolkiem), kt\u00f3rzy po wielu w\u0119dr\u00f3wkach spotkali si\u0119 w przy \u017ar\u00f3dle i tak si\u0119 cieszyli, \u017ce za\u0142o\u017cyli w tym miejscu miasto Cieszynem nazwane, a potem ka\u017cdy poszed\u0142 w swoj\u0105 stron\u0119, zak\u0142ada\u0107 swoje w\u0142o\u015bci. Ale ci\u0105gle pozostali bra\u0107mi i zak\u0142adane przez nich pa\u0144stwa mia\u0142y pozostawa\u0107 w braterskich stosunkach. W naszym projekcie zajmiemy si\u0119 Lechem i Czechem, traktuj\u0105c t\u0119 ich histori\u0119 jako dramat w trzech aktach<\/p>\n
Pierwszy akt rozgrywa si\u0119 w latach 1918 \u2013 1020, kiedy zmierza\u0142a ku ko\u0144cowi kolejna rze\u017a Europy zwana wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 – w wyniku czego rozpada\u0142o si\u0119 Cesarstwo Austro-W\u0119gierskie, a na jego gruzach powstawa\u0142y nowe pa\u0144stwa. W granicach cesarstwa znajdowa\u0142o si\u0119 Ksi\u0119stwo Cieszy\u0144skie zamieszka\u0142e przez Polak\u00f3w (55 %), Czech\u00f3w (27 %), Niemc\u00f3w (18 %) a tak\u017ce przez \u017byd\u00f3w, S\u0142owak\u00f3w, W\u0119gr\u00f3w. W Pradze og\u0142oszono powstanie Republiki Czechos\u0142owackiej, w Warszawie – Rzeczpospolitej Polskiej. Mieszka\u0144cy Ksi\u0119stwa Cieszy\u0144skiego porozumieli si\u0119, co do podzia\u0142u tej ziemi wed\u0142ug kryterium narodowo\u015bciowego, ale rz\u0105dz\u0105cy w Pradze i Warszawie ju\u017c nie – w efekcie dosz\u0142o do najazdu wojsk Republiki Czechos\u0142owackiej (z elementami godnej \u015brodkowoeuropejskiej operetki maskarady) na \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski i kilkudniowej wojny, zatrzymanej pod Skoczowem 29 stycznia 1919 – co by\u0142o efektem ustale\u0144 mo\u017cnych tego \u015bwiata, konferuj\u0105cych w Pary\u017cu i Wersalu nad nowym, powojennym, europejskim \u0142adem. Ustalono now\u0105, tymczasow\u0105 granic\u0119, a w\u0142adz\u0119 w Ksi\u0119stwie mia\u0142a sprawowa\u0107 (r\u00f3wnie\u017c tymczasowa) mi\u0119dzynarodowa komisja: Anglicy, Francuzi, W\u0142osi, a nawet Japo\u0144czyk. O przysz\u0142ej przynale\u017cno\u015bci pa\u0144stwowej Ksi\u0119stwa mia\u0142o zadecydowa\u0107 referendum. Zacz\u0105\u0142 narasta\u0107 konflikt pomi\u0119dzy mieszka\u0144cami ksi\u0119stwa – j\u0119zyk propagandy stawa\u0142 si\u0119 coraz bardziej agresywny, zdarza\u0142y si\u0119 pobicia, zab\u00f3jstwa, wysiedlenia… A do referendum nie dosz\u0142o, gdy\u017c w lipcu 1920 w obliczu najazdu wojsk bolszewickich na Polsk\u0119, strona czechos\u0142owacka – motywuj\u0105c to przewidywanym upadkiem pa\u0144stwa polskiego za\u017c\u0105da\u0142a przekazania ca\u0142ego \u015al\u0105ska Cieszy\u0144skiego Republice Czechos\u0142owackiej, tak aby nie dosta\u0142 si\u0119 on w r\u0119ce Rosji. Decyzj\u0105 konferencji ambasador\u00f3w podj\u0119t\u0105 w belgijskim Spa 28 lipca 1920 \u015al\u0105sk Cieszy\u0144ski zosta\u0142 podzielony – bardziej uprzemys\u0142owiona (huty, kopalnie), zamieszka\u0142a w du\u017cej mierze przez etnicznych Polak\u00f3w cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a przekazana Czechos\u0142owacji \u2013 od tej pory tereny te zosta\u0142y nazwane Zaolziem, Reszta przypad\u0142a Polsce, a Cieszyn, stolica Ksi\u0119stwa zosta\u0142o podzielone mi\u0119dzy oba pa\u0144stwa wzd\u0142u\u017c biegn\u0105cej przez \u015brodek miasta rzeki Olzy.<\/p>\n
Pogarda i nienawi\u015b\u0107, kt\u00f3ra ujawni\u0142a si\u0119 wtedy na wiele pokole\u0144 zatru\u0142a stosunki mi\u0119dzy dwoma bratnimi narodami, pomi\u0119dzy Lechem i Czechem.<\/p>\n
Drugi akt to rok 1938, kiedy tereny tzw. Zaolzia zostaj\u0105 przy\u0142\u0105czone do Polski. Jesieni\u0105 1938 roku rz\u0105d Rzeczpospolitej Polskiej podj\u0105\u0142 starania i zacz\u0105\u0142 wywiera\u0107 wp\u0142yw na rz\u0105d Republiki Czechos\u0142owackiej w sprawie oddanie Polsce Zaolzia. 1 pa\u017adziernika 1938 roku strona czechos\u0142owacka w odpowiedzi na ultimatum rz\u0105du polskiego, przekaza\u0142a terytorium Zaolzia Rzeczpospolitej Polskiej \u2013 akurat zaraz potem, jak w wyniku Uk\u0142adu Monachijskiego cz\u0119\u015b\u0107 pa\u0144stwa Czechos\u0142owackiego zosta\u0142a przekazana Trzeciej Rzeszy. Wtedy historia zatoczy\u0142a ko\u0142o: podobnie jak w latach 1918 \u2013 1920 zdarza\u0142y si\u0119 pobicia, truymfalne marsze, ataki boj\u00f3wek, akty dywersji, akcje szpieg\u00f3w, donosy, wiece \u2026.<\/p>\n
Akt trzeci to rok 1968, kiedy to wojska Uk\u0142adu Warszawskiego (w tym dywizje polskie) wesz\u0142y na teren Czechos\u0142owacji, aby powstrzyma\u0107 pr\u00f3by zreformowania tego pa\u0144stwa, b\u0119d\u0105cego zreszt\u0105 w \u2013 formalnym przynajmniej \u2013 sojuszu z Polsk\u0105 Rzeczpospolit\u0105 Ludow\u0105. Nast\u0119puj\u0105cy potem okres to w Czechos\u0142owacji powr\u00f3t do dogmatycznie komunistycznych metod rz\u0105dzenia (co \u00f3wczesne w\u0142adze tego kraju nazwa\u0142y normalizacj\u0105), a w stosunkach z Polsk\u0105 to czas \u2013 u\u017cywaj\u0105c komunistycznej retoryki \u2013 \u201ebraterskiej wsp\u00f3\u0142pracy\u201d, coraz bardziej ograniczanej, a\u017c do praktycznego zawieszenia tej\u017ce wsp\u00f3\u0142pracy w latach 1980 \u2013 1981, w okresie, kiedy w Polsce dzia\u0142a\u0142a \u201eSolidarno\u015b\u0107\u201d, kt\u00f3rej \u00f3wczesne w\u0142adze Czechos\u0142owacji ba\u0142y si\u0119 i szczerze jej nienawidzi\u0142y.<\/p>\n
Przedstawimy w formie teatralnej dokumenty, wspomnienia, zdj\u0119cia i druki propagandowe z tamtych czas\u00f3w.<\/p>\n
Zaprezentuj\u0105: Ewa Bregu\u0142a, Jan Mancewicz, Jacek Milczanowski oraz Wies\u0142aw Ho\u0142dys (kierownik projektu)<\/p>\n
21 maja 2005, godz. 19:00
Muzeum Archeologiczne, Krak\u00f3w, Senacka 3<\/p>\n
Wst\u0119p wolny<\/p>\n
Projekt wsp\u00f3\u0142finansowany ze \u015brodk\u00f3w Miasta Krakowa.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Teatr Mumerus zaprasza na \u201eOpowie\u015b\u0107 o dw\u00f3ch braciach” – teatraln\u0105 prezentacj\u0119 materia\u0142\u00f3w o konfliktach polsko-czeskich w latach 1918…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":426242,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51606],"tags":[2434,8588,6588,17490,16331,51630,1304,42,38,40,39,41,649,650,11541,51629,8815,51631,8767,51628,800,8816],"class_list":{"0":"post-426241","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-krakow","8":"tag-aktor","9":"tag-aktorzy","10":"tag-festiwal","11":"tag-festiwale","12":"tag-kariera","13":"tag-kariery","14":"tag-krakow","15":"tag-pl","16":"tag-poland","17":"tag-polish","18":"tag-polska","19":"tag-polski","20":"tag-premiera","21":"tag-premiery","22":"tag-realizacja","23":"tag-realizacje","24":"tag-repertuar","25":"tag-ruch-teatralny","26":"tag-sztuka","27":"tag-sztuki","28":"tag-teatr","29":"tag-teatry"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116566724870758805","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426241","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=426241"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/426241\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/426242"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=426241"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=426241"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=426241"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}