{"id":42921,"date":"2025-10-10T23:57:09","date_gmt":"2025-10-10T23:57:09","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/42921\/"},"modified":"2025-10-10T23:57:09","modified_gmt":"2025-10-10T23:57:09","slug":"astronomowie-znalezli-ekstremalnie-lekki-obiekt-z-ciemnej-materii","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/42921\/","title":{"rendered":"Astronomowie znale\u017ali ekstremalnie lekki obiekt z ciemnej materii"},"content":{"rendered":"<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Naukowcy z Instytutu Astrofizyki im. Maxa Plancka, Po\u0142udniowoafryka\u0144skiego Obserwatorium Radioastronomicznego, w\u0142oskiego Instytutu Radioastronomii oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego wykorzystali podczas pracy teleskopy rozsiane po ca\u0142ym \u015bwiecie, w tym Green Bank Telescope, Very Long Baseline Array oraz European Very Long Baseline Interferometric Network. Dane sp\u0142ywaj\u0105ce z wielu urz\u0105dze\u0144 by\u0142y korelowane przez Joint Institute for VLBI ERIC w Holandii. Dzi\u0119ki temu liczne urz\u0105dzenia dzia\u0142a\u0142y jak jeden wielki teleskop wielko\u015bci Ziemi. W ten spos\u00f3b odkryli obiekt o masie zaledwie milion razy wi\u0119kszej od masy S\u0142o\u0144ca. Znajduje si\u0119 on w odleg\u0142ym regionie przestrzeni kosmicznej, oddalonym od nas o 10 mld lat \u015bwietlnych.<\/p>\n<ul class=\"OchatFollowUps_wrapper__1ry7X\">\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jakie metody wykorzystano do wykrycia obiektu z ciemnej materii?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Gdzie znajduje si\u0119 odkryty obiekt z ciemnej materii?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Jak\u0105 mas\u0119 ma obiekt z ciemnej materii?<\/li>\n<li class=\"OchatFollowUps_item__Dhyly OchatFollowUps_itemDesktop__R6aBv\">Kto jest g\u0142\u00f3wnym autorem bada\u0144 dotycz\u0105cych odkrycia ciemnej materii?<\/li>\n<\/ul>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">To najmniej masywny obiekt z ciemnej materii wykryty metod\u0105 soczewkowania grawitacyjnego.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">Aby przeanalizowa\u0107 olbrzymi\u0105 ilo\u015b\u0107 danych sp\u0142ywaj\u0105cych z teleskop\u00f3w, konieczne by\u0142o stworzenie nowego algorytmu i uruchomienie go na superkomputerze. \u2014 Spodziewali\u015bmy si\u0119, \u017ce ka\u017cda galaktyka, w tym Droga Mleczna, b\u0119dzie pe\u0142na zbitek ciemnej materii. Jednak odnalezienie ich i przekonanie spo\u0142eczno\u015bci naukowej wymaga\u0142o wielkiej pracy obliczeniowej \u2014 m\u00f3wi Simona Vegetti z Instytutu Astrofizyki im. Maxa Plancka. \u2014 Bior\u0105c pod uwag\u0119 czu\u0142o\u015b\u0107 naszych instrument\u00f3w, spodziewali\u015bmy si\u0119, \u017ce znajdziemy co najmniej jeden obiekt z ciemnej materii. Nasze odkrycie jest wi\u0119c zgodne z teori\u0105 o zimnej ciemnej materii, na kt\u00f3rej w du\u017cej mierze opiera si\u0119 nasze rozumienie ewolucji galaktyk. A gdy ju\u017c znale\u017ali\u015bmy jeden taki obiekt, pytanie brzmi, czy znajdziemy ich wi\u0119cej i czy ich liczba b\u0119dzie wci\u0105\u017c zgodna z modelami \u2014 dodaje g\u0142\u00f3wny autor bada\u0144, Devon Powell.<\/p>\n<p class=\"Paragraph_desktopParagraph__U31Gm\">\u0179r\u00f3d\u0142o: A million-solar-mass object detected at a cosmological distance using gravitational imaging, https:\/\/www.nature.com\/articles\/s41550-025-02651-2<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Naukowcy z Instytutu Astrofizyki im. Maxa Plancka, Po\u0142udniowoafryka\u0144skiego Obserwatorium Radioastronomicznego, w\u0142oskiego Instytutu Radioastronomii oraz Uniwersytetu Kalifornijskiego wykorzystali podczas&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":42922,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[20],"tags":[244,1785,1816,120,118,119,53,52,68,51,55,42,38,40,39,41,116,114,115,47,121,1348,117,50],"class_list":{"0":"post-42921","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-nauka-i-technika","8":"tag-ctr_tst","9":"tag-kopalniawiedzypl","10":"tag-mm","11":"tag-nauka","12":"tag-nauka-i-technika","13":"tag-naukatechnika","14":"tag-new_header","15":"tag-onet3","16":"tag-onet3d","17":"tag-onet3d_2i","18":"tag-phx","19":"tag-pl","20":"tag-poland","21":"tag-polish","22":"tag-polska","23":"tag-polski","24":"tag-science","25":"tag-science-and-technology","26":"tag-sciencetechnology","27":"tag-screening_general","28":"tag-technika","29":"tag-technologia","30":"tag-technology","31":"tag-v2021"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42921","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=42921"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/42921\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/42922"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=42921"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=42921"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=42921"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}