![\"Wieloprowadnicowa](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/hvwKQdT8VGr7TxTr3mfPT60mf0hQBhogPthOBamS.1qdz.jpg\")
\n Wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa Homar-K podczas \u0107wicze\u0144 Jesienny Ogie\u0144-25.
\n
Autor. st. sier\u017c. Mariusz Bieniek \/ 2. Korpus Polski<\/p>\n
\n WIADOMO\u015aCI<\/p>\n
ANALIZA<\/p>\n
KOMENTARZ<\/p>\n
14 maja 2026, 16:01<\/p>\n
\n 13 min.\n <\/p>\n
W kontek\u015bcie do\u015bwiadcze\u0144 p\u0142yn\u0105cych z ponad 4-letniej ju\u017c wojny Rosji przeciwko Ukrainie przypominanie o tym, i\u017c g\u0142oszone do niedawna tezy o rzekomym \u201ezmierzchu artylerii\u201d jako \u015brodka walki, s\u0105 nie tylko co najmniej mocno przedwczesne, a nawet wi\u0119cej \u2013 dalece nieuprawnione. Cho\u0107 mo\u017cna pokpiwa\u0107 ze s\u0142\u00f3w Napoleona, \u017ce \u201eB\u00f3g kocha tych, co maj\u0105 lepsz\u0105 artyleri\u0119\u201d, to brak argument\u00f3w, by odebra\u0107 artylerii rol\u0119 tego instrumentu walki, kt\u00f3ry \u201ezdobywa teren, a piechota go zajmuje\u201d.<\/p>\n
\n Wieloprowadnicowa wyrzutnia rakietowa Homar-K podczas \u0107wicze\u0144 Jesienny Ogie\u0144-25.
\n
Autor. st. sier\u017c. Mariusz Bieniek \/ 2. Korpus Polski<\/p>\n
Bez przewagi w skutecznej artylerii i wspieraj\u0105cej j\u0105 infrastrukturze (\u015brodki rozpoznania i zautomatyzowanej \u0142\u0105czno\u015bci, dowodzenia i kierowania walk\u0105, a w ka\u017cdym z tych komponent\u00f3w \u2013 sztuczna inteligencja\u2026), ale te\u017c nowoczesnej amunicji, nie ma dzi\u015b nowoczesnej armii l\u0105dowej. Trwaj\u0105ca od 2022 roku wojna dopisa\u0142a do tej zasady istotny aneks, zwi\u0105zany z dynamiczn\u0105 ewolucj\u0105 system\u00f3w dronowych (w pewnym zakresie mo\u017cna je uzna\u0107 jako \u2013 stanowi\u0105c\u0105 uzupe\u0142nienie klasycznej artylerii lufowej \u2013 form\u0119 ewolucji artyleryjskich system\u00f3w ra\u017cenia). To, \u017ce w czasie Defence24DAYS na Stadionie Narodowym po raz kolejny artylerii po\u015bwi\u0119cono najpierw blok prezentacyjny, a nast\u0119pnie rozbudowany panel, jest w tej sytuacji oczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n
W ramach bloku prezentacyjnego \u201eModernizacja WRiA i rozw\u00f3j zdolno\u015bci dalekiego ra\u017cenia\u201d w bloku prezentacyjnym wzi\u0119li udzia\u0142: p\u0142k Wojciech Dalka reprezentuj\u0105cy Zarz\u0105d Planowania i Programowania Rozwoju Si\u0142 Zbrojnych (P5), Sztab Generalny Wojska Polskiego i p\u0142k Daniel Noga (Zarz\u0105d Wojsk Rakietowych i Artylerii DGRSZ), Remigiusz Wilk (Dyrektor ds. Komunikacji, Grupa WB); Jacek Maj (Business Development Manager, Hanwha Aerospace Europe); dr Philipp Kerth (Hipersonica); Jacek Duli\u0144ski (MBDA) oraz dr Robi Stark (Rafael).<\/p>\n
Prelegenci ze strony wojskowej zaprezentowali zaawansowanie oraz plany modernizacji i rozwoju artylerii w Si\u0142ach Zbrojnych RP na lata 2025-2039 oraz ju\u017c opracowywane najwa\u017cniejsze za\u0142o\u017cenia i kierunki rozwoju tego wa\u017cnego komponentu polskiej armii do roku 2042. Z uwagi na niejawno\u015b\u0107 (oklauzulowanie) wi\u0119kszo\u015bci informacji wyk\u0142ady te musia\u0142y mie\u0107 do\u015b\u0107 og\u00f3lnikowy charakter\u2026 Niemniej \u2013 podkre\u015bla\u0142y to, jak wielk\u0105 wag\u0119 wojskowi plani\u015bci \u2013 analizuj\u0105c trwaj\u0105ce wci\u0105\u017c konflikty zbrojne (Ukraina, Iran) przywi\u0105zuj\u0105 do artylerii, jej ci\u0105g\u0142ego doskonalenia, zar\u00f3wno w warstwie technicznej i technologicznej, jak i taktycznej i doktrynalnej. W ten tok my\u015blenia wpisali si\u0119 przedstawiciele przemys\u0142u, prezentuj\u0105cy rozwi\u0105zania i koncepcje rozwi\u0105za\u0144 system\u00f3w, kt\u00f3rych celem jest zabezpieczenie artylerii przed zagro\u017ceniami, jakie mog\u0105 tworzy\u0107 systemy przeciwdzia\u0142ania, tworzone przez potencjalnego przeciwnik.<\/p>\n
Dotyczy to zar\u00f3wno opracowywanych w polskim przemy\u015ble najbardziej zaawansowanych mobilnych system\u00f3w antydronowych, jak i system\u00f3w przeciwlotniczych i przeciwrakietowych, a nawet amunicji kr\u0105\u017c\u0105cej, zdolnej eliminowa\u0107 zagro\u017cenia dla artylerii na dystansie zbli\u017conym do zasi\u0119gu skutecznego ognia wsp\u00f3\u0142czesnych system\u00f3w artyleryjskich.<\/p>\n
Znaczenie tej klasy rozwi\u0105za\u0144 jest niemo\u017cliwe do przecenienia, je\u015bli zwa\u017cy si\u0119, i\u017c skomplikowane i kosztowne systemy artyleryjskie mog\u0105 by\u0107, i to nie tylko teoretycznie, neutralizowane przez tanie i masowo wytwarzane drony pochodzenia \u201egara\u017cowego\u201d. I je\u015bli zwa\u017cy si\u0119, jak znac\u0105c\u0105 warto\u015b\u0107 ma na wsp\u00f3\u0142czesnym polu walki dobrze wyszkolony artylerzysta, kt\u00f3rego nie\u0142atwo jest szybko zast\u0105pi\u0107.<\/p>\n
Cel tych dzia\u0142a\u0144: uczyni\u0107 artyleri\u0119 nie tylko skuteczn\u0105, ale i mo\u017cliwie w najwy\u017cszym stopniu bezpieczn\u0105. Tak, aby by\u0142a ona w stanie spe\u0142nia\u0107 oczekiwania innych rodzaj\u00f3w wojsk l\u0105dowych w zakresie udzielenia im skutecznego wsparcia ogniowego w czasie nie d\u0142u\u017cszym ni\u017c 2 minuty\u2026<\/p>\n
Takie koncepcje i rozwi\u0105zania zaprezentowa\u0142y zar\u00f3wno firmy polskie, jak i zagraniczne. Niekt\u00f3re z nich s\u0105 ju\u017c na tyle zaawansowane pod wzgl\u0119dem technicznym, \u017ce mo\u017cna je pozyska\u0107 nieomal \u201ez marszu\u201d.<\/p>\n
W trakcie bloku prezentacyjnego przedstawiono mi\u0119dzy innymi rozwi\u0105zania do obrony przed bezza\u0142ogowcami, utworzone przez WB Electronics, w pe\u0142ni kompatybilne ze stanowi\u0105cymi ju\u017c wyposa\u017cenie SZ RP systemami, takimi jak najbardziej zaawansowane mutacje Topaza, \u201erz\u0105dz\u0105cego artyleri\u0105\u201d od dekad. Zademonstrowano te\u017c koncepcj\u0119 wsparcia polskiej wielowarstwowej obrony powietrznej i przeciwrakietowej przez korea\u0144skie systemy rakietowe dalekiego zasi\u0119gu L-SAM oraz budowy zdolno\u015bci produkcji w Polsce modu\u0142owych \u0142adunk\u00f3w miotaj\u0105cych Hanwha Aerospace. Demonstrowano r\u00f3wnie\u017c rodzin\u0119 europejskich system\u00f3w ra\u017cenia MBDA: od dobrze znanych w rodzaju Storm Shadow, przez rozwijane l\u0105dowe pociski LCM, niskokosztowe efektory OWE Heavy: Crossbow i OWE Light oraz rozwi\u0105zania firmy Hypersonica, buduj\u0105cej pociski hipersoniczne i balistyczne w oparciu o w pe\u0142ni europejsk\u0105 baz\u0119 przemys\u0142ow\u0105. Pokazano r\u00f3wnie\u017c amunicj\u0119 kr\u0105\u017c\u0105c\u0105 L-Spike, kompatybiln\u0105 z systemem Spike NLOS i przeznaczon\u0105 do wykorzystania w r\u00f3\u017cnych domenach, zar\u00f3wno do wsparcia ogniowego, jak i rozpoznania.<\/p>\n
\n Uczestnicy panelu „Modernizacja Wojsk Rakietowych i Artyleria”
\n
Autor. Defence24.pl<\/p>\n
Zaproszenie do stanowi\u0105cego drug\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 spotkania panelu dyskusyjnego \u201eModernizacja Wojsk Rakietowych i Artylerii\u201d, kt\u00f3rego moderatorem by\u0142 red. Antoni Walkowski z redakcji Defence24, przyj\u0119li: gen bryg. Piotr M\u0119czy\u0144ski, dow\u00f3dca 18. Brygady Artylerii, p\u0142k Daniel Noga (Zarz\u0105d Wojsk Rakietowych i Artylerii DGRSZ); p\u0142k Wojciech Dalka (Zarz\u0105d Planowania i Programowania Rozwoju Si\u0142 Zbrojnych P5, Sztab Generalny Wojska Polskiego); Tim Mitchell Bennett (MBDA Senior Technical Advisor & Technical Executive \u2013 Poland); Mats Rostadius (Dyrektor ds. Zarz\u0105dzania Biznesem Saab); Micha\u0142 W\u0105siewicz (PR Manager, Hanwha Aerospace Europe, Strategy Department) oraz Pawe\u0142 Zawada (Dyrektor ds. Rozwoju Produkt\u00f3w CRW Telesystem Mesko).<\/p>\n
Prezentujemy fragmenty prowadzonej dyskusji.<\/p>\n
Antoni Walkowski: \u2013 Jak dzisiaj wygl\u0105da budowanie struktor 18. Brygady Artylerii, sformowanej w 2024 roku, jej system wdro\u017cenia nowego sprz\u0119tu i szkole\u0144?<\/p>\n
Gen. bryg. Piotr M\u0119czy\u0144ski: \u2013 Ma\u0142e doprecyzowanie: 18. Brygada nie jest budowana od zera, jest efektem przeformowania powsta\u0142ego wcze\u015bniej 18. PA. Na koniec 2025 roku uko\u0144czyli\u015bmy bardzo trudn\u0105 inwestycj\u0119, jak\u0105 jest utworzenie tymczasowej infrastruktury. Obecnie mamy kilkaset kontener\u00f3w dla funkcjonowania pododdzia\u0142\u00f3w, sztabu, mamy kilkadziesi\u0105t wielkopowierzchniowych hal namiotowych, gdzie obs\u0142ugiwany jest najnowocze\u015bniejszy sprz\u0119t WRiA, poczynaj\u0105c od system\u00f3w dowodzenia, poprzez systemy rozpoznania, po systemy ogniowe. Nasze zasoby kadrowe s\u0105 niejawne, mog\u0119 ujawni\u0107 tylko, \u017ce jest to pomi\u0119dzy tysi\u0105cem a dwoma tysi\u0105cami \u017co\u0142nierzy. Na pe\u0142ne uformowanie brygady mamy jeszcze 2-3 lata, ale sytuacja geopolityczna i wojna tu\u017c obok naszej granicy sprawiaj\u0105, \u017ce musimy walczy\u0107 tym, co mamy. Nie czekamy, a\u017c wype\u0142ni\u0105 si\u0119 wszystkie plany i harmonogramy. Posiadamy ju\u017c pe\u0142ne zdolno\u015bci do prowadzenia dzia\u0142a\u0144, i rozpoznawczych, i ogniowych, zar\u00f3wno uderze\u0144 artylerii samobie\u017cnej jak i uderze\u0144 rakietowych. W tym roku przeszli\u015bmy z fazy szkolenia podstawowego \u017co\u0142nierzy do fazy szkole\u0144 taktycznych, aby nie tylko jak najskuteczniej wykonywa\u0107 zadania ogniowe, ale przede wszystkim aby przetrwa\u0107 na polu walki.<\/p>\n
Antoni Walkowski: \u2013 Na pocz\u0105tku wojny w Ukrainie ok. 70-80\u00a0 proc. strat osobowych w walkach by\u0142o wyrz\u0105dzanych przez artyleri\u0119 lufow\u0105. Taka prawid\u0142owo\u015b\u0107 utrzymywa\u0142a si\u0119 od I wojny \u015bwiatowej. Obecnie za taki procent strat odpowiadaj\u0105 systemy bezza\u0142ogowe. Co jest tego przyczyn\u0105? Czy to oznacza, \u017ce rola tradycyjnej artylerii zmienia si\u0119?<\/p>\n
P\u0142k Wojciech Dalka: \u2013\u00a0 Wyznaj\u0119 zasad\u0119: wojn\u0119 zaczynamy tym, co mamy w gara\u017cach i magazynach, kontynuujemy tym, co pozyskamy albo zdob\u0119dziemy, za\u015b sko\u0144czymy j\u0105 tak, jak si\u0119 uda\u2026 I tak mamy na Ukrainie. Przewarto\u015bciowanie nast\u0119puje nie tylko w artylerii, ale we wszystkich rodzajach wojsk. Systemy bezza\u0142ogowe istnia\u0142y przed tym konfliktem, ale wojna pokaza\u0142a ich nowe oblicze, czyni\u0105c je niezale\u017cnym bytem. Ja jednak nie przecenia\u0142bym ich roli. One zaistnia\u0142y, zyska\u0142y swoj\u0105 rol\u0119, i b\u0119d\u0105 funkcjonowa\u0142y na polu walki. Musimy si\u0119 z tym liczy\u0107 i rozwija\u0107 te technologie. Musimy jednak wiedzie\u0107, \u017ce oddzia\u0142ywanie tych \u015brodk\u00f3w ros\u0142o, jak w miar\u0119 przed\u0142u\u017cania si\u0119 konfliktu wyczerpywa\u0142y si\u0119 zapasy amunicji artyleryskiej. Proces jej produkcji jest czasoch\u0142onny, kosztowny i wymaga okre\u015blonych materia\u0142\u00f3w i technologii. Dlatego drony, produkowane przez amator\u00f3w, nierzadko plastyk\u00f3w, artyst\u00f3w i innych ludzi o sprawnych d\u0142oniach, okazywa\u0142y si\u0119 ta\u0144sze, a ich dostawy by\u0142y znacznie szybsze. Ka\u017cda wojna to jest wy\u015bcig miecza i tarczy. Tak\u017ce w obszarze dron\u00f3w.<\/p>\n
Jak doda\u0142 p\u0142k Dalka: \u2013 Mamy rozwijane systemy antydronowe, co w pewnym momencie musi doprowadzi\u0107 do zbalansowania si\u0142. Artyleria jednak nadal b\u0119dzie pe\u0142ni\u0107 sw\u0105 funkcj\u0119, cho\u0107 mo\u017ce w innej formie. Na pewno te\u017c i ona si\u0119 przekszta\u0142ci. Nie tak dawno na wschodzie Ukrainy dosz\u0142o do takiej sytuacji: Ukrai\u0144cy, uzyskawszy lokaln\u0105 przewag\u0119 nad Rosjanami, dysponuj\u0105cymi tylko dronami bojowymi, wykorzystali w\u0142asne drony do rozpoznania, wykorzystali te informacje i pokryli artyleri\u0105 oraz dronami i \u015brodkami WRE te miejsca, kt\u00f3re mia\u0142y znaczenie. Kiedy po stronie rosyjskiej nic ju\u017c nie dzia\u0142a\u0142o, bo ona opr\u00f3cz dron\u00f3w nie posiada\u0142a \u017cadnych istotnych narz\u0119dzi walki, uderzyli klasycznie, czo\u0142gami i bojowymi wozami piechoty, oczywi\u015bcie, wyposa\u017conymi w zag\u0142uszarki itd. Odzyskali 400 km kw. swojego terytorium. Ta lokalna sytuacja pokazuje, \u017ce odpowiednie wykorzystanie potencja\u0142u pozwoli na uzyskanie przewagi, a rola drona zostanie sprowadzona do podobnego znaczenia, jak ta, kt\u00f3r\u0105 pe\u0142ni\u0142y karabiny maszynowe w I wojnie \u015bwiatowej: w momencie pojawienia si\u0119 spowodowa\u0142y pewn\u0105 stagnacj\u0119 na froncie, ale zaraz pojawi\u0142y si\u0119 czo\u0142gi i zmieni\u0142y obraz pola walki. II wojna by\u0142a ju\u017c wojn\u0105 dynamiczn\u0105, manewrow\u0105\u2026<\/p>\n
Antoni Walkowski: \u2013 Gdyby\u015bmy dzisiaj, oby si\u0119 to nie wydarzy\u0142o, mieli rozpocz\u0105\u0107 wojn\u0119, to rozpoczniemy j\u0105 ze sprz\u0119tem, kt\u00f3ry ju\u017c mamy. Nowy sprz\u0119t, kt\u00f3ry pozyskujemy, jest jeszcze bardziej zaawansowany, zautomatyzowany, zrobotyzowany itd. Tymczasem ciekawym do\u015bwiadczeniem wojny w Ukrainie jest, to, \u017ce najbardziej ceniony przez obro\u0144c\u00f3w jest sprz\u0119t cechuj\u0105cy si\u0119 \u201eszlachetn\u0105\u00a0 prostot\u0105\u201d\u2026 Czy dla WRiA nie jest to sygna\u0142 zagro\u017ce\u0144, p\u0142yn\u0105cych z automatyzacji, zwi\u0119kszania technicznego zaawansowania nowego uzbrojenia?<\/p>\n
P\u0142k Daniel Noga: \u2013 Oczywi\u015bcie, analizujemy pod k\u0105tem ryzyka, kt\u00f3re mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 w przysz\u0142o\u015bci, poziom automatyzacji i robotyzacji nowego uzbrojenia. Zgodnie z budowaniem i skracaniem p\u0119tli decyzyjnej i zdolno\u015bci reagowania musimy zapewni\u0107 budowanie zdolno\u015bci jak najszybszego oddzia\u0142ywania tego samego dzia\u0142a w stosunku do tego samego celu. Bez automatyzacji tego nie zrealizujemy. Je\u015bli m\u00f3wimy o ukrai\u0144skich do\u015bwiadczeniach i konstatacjach, \u017ce systemy manualne s\u0105 lepsze, to wynika to, w mojej ocenie, z braku mo\u017cliwo\u015bci zastosowania nowoczesnego sprz\u0119tu. Oni wykorzystuj\u0105 te zasoby, kt\u00f3re maj\u0105. Automatyzacja zdecydowanie skraca czas realizacji zada\u0144 ogniowych, ponadto zmniejsza ryzyko strat w sile \u017cywej, bo pozwala na zmniejszenie liczebno\u015bci za\u0142\u00f3g \u015brodk\u00f3w ra\u017cenia artyleryjskiego. WRiA z pewno\u015bci\u0105 b\u0119d\u0105 pod\u0105\u017ca\u0107 w kierunku automatyzacji, skracania czasu realizacji zada\u0144 i w kierunku ochrony \u017co\u0142nierzy oraz zmniejszania stan\u00f3w osobowych za\u0142\u00f3g.<\/p>\n
\n Haubica Krab
\n
Autor. Marcin\/Centrum Szkolenia Bojowego Drawsko<\/p>\n
Antoni Walkowski: \u2013 Trwaj\u0105 dostawy armatohaubicy K-9, przybywa u\u017cytkownik\u00f3w tego systemu\u2026 Jak obecnie rozwija si\u0119 to dzia\u0142o? Co sprawia, \u017ce K-9 jest obecnie najpopularniejsz\u0105 armatohaubic\u0105 samobie\u017cn\u0105 na \u015bwiecie?<\/p>\n
Micha\u0142 W\u0105siewicz: \u2013 K-9, kt\u00f3r\u0105 wdra\u017ca ju\u017c sze\u015b\u0107 pa\u0144stw NATO, jest jednym z najnowocze\u015bniejszych sprz\u0119t\u00f3w. Jak pokazuje do\u015bwiadczenie wojny w Ukrainie, artyleria lufowa jest jednym z kluczowych element\u00f3w pola walki w regionie podobnym do naszego. Dzi\u0119ki naszym zdolno\u015bciom badawczym, rozwojowym, jeste\u015bmy jedn\u0105 z najwi\u0119kszych w Korei firm, je\u015bli chodzi o prace nad uzbrojeniem. Dostosowujemy poszczeg\u00f3lne modele do potrzeb ko\u0144cowych u\u017cytkownik\u00f3w, wa\u017cn\u0105 warto\u015bci\u0105 dodan\u0105 jest szybko\u015b\u0107 dostaw, jakie oferujemy. Kolejne modele armatohaubicy, jakie b\u0119d\u0105 sp\u0142ywa\u0107 do Polski, mam na my\u015bli K-9PL pod koniec tego roku, b\u0119d\u0105 charakteryzowa\u0107 si\u0119 zwi\u0119kszonym stopniem polonizacji, zostan\u0105 wyposa\u017cone w systemy bezpo\u015brednio wp\u0142ywaj\u0105ce na prze\u017cywalno\u015b\u0107 za\u0142\u00f3g. Pracom nad kolejnymi modelami przy\u015bwiecaj\u0105 takie cele jak zwi\u0119kszenie zasi\u0119gu i wprowadzenie rozwi\u0105za\u0144 bezza\u0142ogowych.<\/p>\n
Micha\u0142 W\u0105siewicz: \u2013 Chc\u0119 podkre\u015bli\u0107, \u017ce prowadzona przez Polsk\u0119 modernizacja artylerii, wysuwaj\u0105ca nas na czo\u0142o artyleryjskiego peletonu w Europie, stawia pewne wymagania. Dotyczy to g\u0142\u00f3wnie dost\u0119pno\u015bci amunicji. Polska w ostatnim okresie poczyni\u0142a ogromne post\u0119py na tym polu, jednak\u017ce przy zak\u0142adanych potrzebach polskiego wojska je\u015bli chodzi o artyleri\u0119, kluczowym zagadnieniem jest suwerenno\u015b\u0107 amunicyjna. W Hanwha dobrze to rozumiemy, i Polska dobrze to rozumie. Prowadzimy rozmowy z potencjalnymi partnerami o zagwarantowaniu trasferu technologii, kt\u00f3ry ju\u017c dobrze sprawdza si\u0119 we wsp\u00f3\u0142pracy polsko-korea\u0144skiej. Chcemy po\u0142o\u017cy\u0107 du\u017cy nacisk na \u0142adunki miotaj\u0105ce, kt\u00f3re s\u0105 nieodzown\u0105 cz\u0119\u015bci\u0105 ca\u0142ego systemu artylerii 155 mm. Jeste\u015bmy gotowi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 \u015bci\u015ble z polskim przemys\u0142em, tworz\u0105c zdolno\u015bci produkcyjne MCS-\u00f3w i rozwijaj\u0105c zaplecze dla produkcji komponent\u00f3w proch\u00f3w wielobazowych w Polsce, oraz rozwijaj\u0105c ca\u0142y \u0142a\u0144cuch zdolno\u015bci do pe\u0142nego cyklu \u017cycia amunicji, w\u0142\u0105czaj\u0105c w to badania i rozw\u00f3j technologii, a tak\u017ce uwzgl\u0119dniaj\u0105c przeznaczenia, o kt\u00f3rych dzi\u015b jeszcze nie wiemy.<\/p>\n
Antoni Walkowski: Tym, co spaja wszystkie elementy system\u00f3w artyleryjskich w sp\u00f3jn\u0105 ca\u0142o\u015b\u0107, jest \u0142\u0105czno\u015b\u0107. Dla prze\u017cywalno\u015bci za\u0142\u00f3g bardzo wa\u017cne s\u0105 zdolno\u015bci utrzymywania \u0142\u0105czno\u015bci bez emisji fal radiowych. Na jakim etapie prac nad nimi jeste\u015bmy?<\/p>\n
Pawe\u0142 Zawada: \u2013 W CRW Telesystem zauwa\u017camy problemy zwi\u0105zane z zak\u0142\u00f3ceniami \u0142\u0105czno\u015bci. Jednym ze \u015brodk\u00f3w, kt\u00f3re to rozwi\u0105zuj\u0105, jest komunikacja laserowa. Telesystem ma bogate do\u015bwiadczenia w budowaniu system\u00f3w laserowych. Opracowali\u015bmy, we wsp\u00f3\u0142pracy z WAT, laserowe modu\u0142y komunikacyjne, wykorzystuj\u0105ce lasery impulsowe. Najwi\u0119kszy z trzech opracowanych przez nas modu\u0142\u00f3w ma zasi\u0119g powy\u017cej 40 km, i on wykorzystuje laser \u015bwiat\u0142owodowy. Najmniejszy ma zasi\u0119g do 10 km i wielko\u015b\u0107 por\u00f3wnywaln\u0105 z paczk\u0105 papieros\u00f3w. Ta \u201ecicha komunikacja\u201d nie emituje \u017cadnego pasma radiowego, a mo\u017ce by\u0107 zak\u0142\u00f3cona tylko poprzez przes\u0142oni\u0119cie wi\u0105zki. Taki modu\u0142 dzia\u0142a podobnie jak dalmierz laserowy. Mo\u017ce dzia\u0142a\u0107 jednokierunkowo, czyli je\u015bli dwa modu\u0142y \u201epatrz\u0105 na siebie\u201d, to mog\u0105 si\u0119 z sob\u0105 komunikowa\u0107, ale te\u017c je\u015bli jednym modu\u0142em celuje np. w dron, to mog\u0119 nim kierowa\u0107. Daje to mo\u017cliwo\u015b\u0107 rozmowy np. pomi\u0119dzy poszczeg\u00f3lnymi wozami oraz komunikowania si\u0119 z dronami. Widzimy mo\u017cliwo\u015b\u0107 montowania takich modu\u0142\u00f3w jako zamiennik\u00f3w tradycyjnego dalmierza laserowego z jednoczesnym dodaniem do klasycznych g\u0142owic obserwacyjno-celowniczych nowego sensora, co uczyni z niej element komunikacji laserowej. Technologie te s\u0105 ju\u017c po badaniach, s\u0105 na etapie pomi\u0119dzy 8. a 9. poziomem gotowo\u015bci technologicznej.<\/p>\n
W trakcie dalszej cz\u0119\u015bci dyskusji zosta\u0142 zaprezentowany zestaw planowanych dzia\u0142a\u0144 rozwijaj\u0105cych w d\u0142u\u017cszej perspektywie 18. Brygad\u0119 Artylerii stanowi\u0105c\u0105 g\u0142\u00f3wne narz\u0119dzie dow\u00f3dcy dywizji do zabezpieczenia przede wszystkim dzia\u0142a\u0144 obronnych. Niezale\u017cnie od brygad artylerii rozwijane s\u0105 pododdzia\u0142y artylerii w brygadach og\u00f3lnowojskiowych, ostatnio wzmacniane o komponenty rakietowe. Generalnie \u2013 za\u0142o\u017ceniem docelowym jest spojenie wszystkich komponent\u00f3w artylerii w sprawny system, pozwalaj\u0105cy w jak najkr\u00f3tszym czasie skutecznie strzela\u0107 do najbardziej warto\u015bciowych cel\u00f3w. G\u0142\u00f3wnym zadaniem jest zwalczanie artylerii przeciwnika, obezw\u0142adnianie jego \u015brodk\u00f3w przeciwlotniczych, system\u00f3w logistycznych, dr\u00f3g komunikacji i stanowisk dowodzenia. Do\u015bwiadczenia ostatnich wojen do tej listy priorytet\u00f3w dopisuj\u0105 stanowiska dronowe. Jak informuje dow\u00f3dca 18. Brygady, jednostka przygotowuje si\u0119 do szerokiego rozwini\u0119cia \u015brodk\u00f3w obrony przeciwko dronom. S\u0105 ju\u017c prowadzone dostawy pierwszych system\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych tym zadaniom. Brygada cz\u0119sto uczestniczy w szkoleniach i \u0107wiczeniach, usprawniaj\u0105cych integracj\u0119 wszystkich system\u00f3w rozpoznania na szczeblu ca\u0142ej dywizji.<\/p>\n
Jednym z priotytet\u00f3w WRiA jest zapewnienia maksymalnej sieciocentryczno\u015bci obiegu informacji, realizowanej r\u00f3\u017cnymi \u015brodkami i technologiami. W obszarze rozpoznania intesywnie wdra\u017cane s\u0105 elementy AI, niezb\u0119dnne dla interpretacji i analizy danych pozyskiwanych z r\u00f3\u017cnych sensor\u00f3w. Sztuczna inteligencja wspomaga r\u00f3wnie\u017c planowanie zada\u0144, co skraca do minimum czas niezb\u0119dny na reakcj\u0119 ogniow\u0105, jednak\u017ce w ka\u017cdym scenariuszu czynnikiem ostatecznie decyduj\u0105cym o okre\u015blonym dzia\u0142aniu pozostanie cz\u0142owiek.<\/p>\n
MBDA podejmuje dzia\u0142ania w celu szerokiego rozszerzenia zastosowania istniej\u0105cych system\u00f3w ra\u017cenia, ale i wprowadzenia nowych. Przyk\u0142adem pierwszego jest budowa pocisku manewruj\u0105cego LCM w oparciu o istniej\u0105cy, l\u0105dowy LCM, ale te\u017c zmiana zastosowania znanego pocisku Storm Shadow. Ten ostatni, u\u017cywany bojowo na Ukrainie, na platformach o kt\u00f3rych nigdy nie zak\u0142adano, \u017ce b\u0119dzie u\u017cywany (w praktyce chodzi o ukrai\u0144skie Su-24M<\/a>, mo\u017ce te\u017c by\u0107 wykorzystywany z samolot\u00f3w transportowych. Nowe rozwi\u0105zania, obok prezentowanych ju\u017c wcze\u015bniej system\u00f3w OWA, to tak\u017ce nowa generacja pocisk\u00f3w manewruj\u0105cych: podd\u017awi\u0119kowego i nadd\u017awi\u0119kowego, o wzajemnie uzupe\u0142niaj\u0105cych si\u0119 zdolno\u015bciach.<\/p>\n