![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/klikalny-1440x860-1.jpg\"\/)
<\/a><\/p>\nWielkie nadzieje wyborc\u00f3w \u201ekoalicji 15 pa\u017adziernika\u201d\u2026<\/p>\n
15 pa\u017adziernika Tusk zdoby\u0142 w\u0142adz\u0119 na\u00a0totalnej krytyce Kaczy\u0144skiego. Nie\u00a0tylko\u00a0kampania wyborcza, ale\u00a0i\u00a0ca\u0142y okres bycia w\u00a0opozycji by\u0142 jednym wielkim festiwalem \u201eantypisizmu\u201d. Wydawa\u0142o si\u0119 wi\u0119c\u00a0kwesti\u0105 wi\u0119cej ni\u017c pewn\u0105, \u017ce\u00a0po\u00a0PiS-ie przyjdzie \u201eantypis\u201d.<\/p>\n
Nadzieje na\u00a0przewr\u00f3cenie Polski do\u00a0g\u00f3ry nogami nie\u00a0by\u0142y bezpodstawne. Inaczej ni\u017c to\u00a0mia\u0142o miejsce w\u00a02007\u00a0r., Platforma Obywatelska w\u00a0czasach opozycyjnej smuty lat 2015-2023, nasi\u0105ka\u0142a jak g\u0105bka progresywn\u0105 wra\u017cliwo\u015bci\u0105. Z\u00a0amorficznej partii dla ka\u017cdego stawa\u0142a si\u0119 coraz wyra\u017aniej formacj\u0105 o\u00a0kszta\u0142cie liberalno-lewicowym.<\/p>\n
Nie\u00a0by\u0142 to\u00a0ruch pozbawiony politycznych podstaw. Partia Donalda Tuska pod\u0105\u017ca\u0142a za\u00a0swym core\u2019wym elektoratem, a\u00a0ten zdawa\u0142 si\u0119 rozsmakowywa\u0107 w\u00a0\u201elebliftowych\u201d narracjach, kt\u00f3rymi regularnie ok\u0142adano parti\u0119 Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie kluczowym momentem dla tego przesuni\u0119cie by\u0142 Strajk Kobiet. Dla wielu by\u0142 to\u00a0sygna\u0142, \u017ce\u00a0\u201edokona\u0142o si\u0119\u201d i, \u017ce\u00a0ju\u017c \u201emo\u017cna\u201d. Liberalne media szala\u0142y z\u00a0zachwytu. Nadchodzi\u0142o zwyci\u0119stwo, kt\u00f3re mia\u0142o podwa\u017cy\u0107 nie\u00a0tylko\u00a0znienawidzony rz\u0105d prawicy, ale\u00a0i\u00a0jego kulturowe podstawy.<\/p>\n
Paradoksem czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Zjednoczonej Prawicy by\u0142o powszechne poczucie dziej\u0105cej si\u0119 w\u00a0spo\u0142ecze\u0144stwie antykonserwatywnej rewolucji. Ci, co\u00a0\u201ena peronie\u201d wypatrywali jej od\u00a030 lat, w\u00a0ko\u0144cu zobaczyli nie\u00a0tylko\u00a0\u015bwiat\u0142o w\u00a0tunelu, ale\u00a0wr\u0119cz nadje\u017cd\u017caj\u0105ce z\u00a0pe\u0142n\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105 pendolino.<\/p>\n
Maszynistami tego procesu by\u0142y osoby, kt\u00f3re jeszcze chwil\u0119 wcze\u015bniej Polacy uznaliby za\u00a0niepowa\u017cny \u2013 a\u00a0by\u0107 mo\u017ce nawet gro\u017any \u2013 margines. Margot, Ostatnie Pokolenie, Marta Lempart, Klementyna Suchanow, Barbara Kurdej-Szatan czy\u00a0Bart Staszewski byli bohaterami tamtych dni. Kr\u00f3lowali w\u00a0mediach, a\u00a0politycy opozycji pod\u0142\u0105czali si\u0119 pod\u00a0ich g\u0142osy licz\u0105c, \u017ce\u00a0skapnie na\u00a0nich cho\u0107 odrobi\u0119 z\u00a0produkowanego przez\u00a0nich moralnego kapita\u0142u. W\u00f3wczas nawet Donald Tusk w\u00a0tamtym czasie uleg\u0142 progresywnej emocji. o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce\u00a0na\u00a0listach wyborczych jego partii nie\u00a0b\u0119dzie miejsca dla os\u00f3b, kt\u00f3re nie\u00a0popieraj\u0105 liberalizacji aborcji.<\/p>\n
Na\u00a0prawicy obserwowano to\u00a0z\u00a0du\u017cym niepokojem. Ci\u00a0co\u00a0bardziej bojowo nastawieni cieszyli si\u0119, \u017ce\u00a0w\u00a0ko\u0144cu dojdzie do\u00a0ostatecznej konfrontacji z\u00a0zdegenerowanym lewactwem. Ci\u00a0umiarkowani pesymistycznie przeczuwali, \u017ce\u00a0prawica traci spo\u0142eczny grunt pod\u00a0nogami i\u00a0z\u00a0owego progresywnego wzmo\u017cenia spo\u0142ecze\u0144stwa nic dobrego nie\u00a0wyniknie.<\/p>\n
\u2026 i\u00a0wielki zaw\u00f3d<\/p>\n
Dopiero kiedy spojrzymy na\u00a0dzisiejsz\u0105 polityk\u0119 z\u00a0perspektywy tamtych dni mo\u017cemy z\u0142apa\u0107 odpowiedni\u0105 perspektyw\u0119. Dzi\u015b wida\u0107 jak na\u00a0d\u0142oni, jak bardzo to, co\u00a0dzieje si\u0119 obecnie nie\u00a0licuje z\u00a0wyobra\u017ceniami snutymi wcale nie\u00a0tak\u00a0dawno. Gdy\u00a0patrzymy na\u00a0klimat debaty sprzed 2023, widzimy, jak bardzo Polska po\u00a0wyborach z\u00a015 pa\u017adziernika jest daleka zar\u00f3wno od\u00a0nadziei progresywist\u00f3w, jak i\u00a0obaw konserwatyst\u00f3w.<\/p>\n
Rz\u0105d Donalda Tuska od\u00a0pocz\u0105tku zawodzi\u0142 sw\u00f3j progresywny elektorat. Ma\u0142o tego. Tusk postanowi\u0142 nie\u00a0tylko\u00a0abdykowa\u0107 z\u00a0roli przeciwie\u0144stwa Kaczy\u0144skiego, ale\u00a0wcieli\u0142 si\u0119 w\u00a0rol\u0119\u2026 skuteczniejszego Kaczy\u0144skiego.<\/p>\n
W\u00a0czasie kiedy po\u00a0stronie antypisowskiej wszyscy po\u00a0PiS-ie skakali, Tusk jednocze\u015bnie uwa\u017cnie go\u00a0studiowa\u0142 i\u00a0patrzy\u0142 jak ludzie reaguj\u0105 na\u00a0pisowskie reformy i\u00a0narracje. I\u00a0wyci\u0105gn\u0105\u0142 z\u00a0tego klarown\u0105 lekcj\u0119. Ludzie odsun\u0119li PiS od\u00a0w\u0142adzy nie\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0nie\u00a0podoba\u0142a si\u0119 im\u00a0polityka PiS-u, ale\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0nie\u00a0podoba\u0142 si\u0119 im\u00a0sam PiS. Za\u00a0du\u017co by\u0142o w\u00a0nim sytych kot\u00f3w, toksycznych ludzi, niewyja\u015bnionych afer. Jednocze\u015bnie Tusk wiedzia\u0142, \u017ce\u00a0za\u00a0czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w Zjednoczonej Prawicy w\u00a0polskim spo\u0142ecze\u0144stwie dokona\u0142o si\u0119 co\u015b istotnego.<\/p>\n
Kaczy\u0144ski rozpozna\u0142 jak\u0105\u015b wa\u017cn\u0105 spo\u0142eczn\u0105 potrzeb\u0119 i\u00a0na\u00a0ni\u0105 w\u00a0spos\u00f3b przekonuj\u0105cy odpowiedzia\u0142. Zrobi\u0142 co\u015b, czego nie\u00a0by\u0142 w\u00a0stanie zrobi\u0107 \u017caden poprzedni rz\u0105d.\u00a0 To\u00a0w\u0142a\u015bnie dlatego Polacy obdarowali PiS imponuj\u0105cym zwyci\u0119stwem nie\u00a0tylko\u00a0w\u00a02015\u00a0r., ale\u00a0r\u00f3wnie\u017c cztery lata p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n
Wniosek z\u00a0tej\u00a0lekcji dla Donalda Tuska by\u0142 oczywisty. Zaserwowa\u0142 Polsce polityk\u0119 PiS-u bez\u00a0PiS-u. Zmiana w\u00a0stosunku do\u00a0spodziewanego rewolucyjnego i\u00a0progresywnego kursu nie\u00a0by\u0142a punktowa i\u00a0odnosz\u0105ca si\u0119 jedynie do\u00a0wybranych aspekt\u00f3w. W\u00a0zasadzie trudno jest wskaza\u0107 obszar, gdzie Tusk nie\u00a0zechcia\u0142 \u201ePiSizowa\u0107\u201d polityki koalicji 15 pa\u017adziernika.<\/p>\n
Bezpiecze\u0144stwo, g\u0142upcze!<\/p>\n
Lider KO\u00a0od\u00a0pocz\u0105tku wytoczy\u0142 najci\u0119\u017csze dzia\u0142a. Postanowi\u0142 rywalizowa\u0107 na\u00a0boisku, kt\u00f3re wydawa\u0142o si\u0119 najtrudniejsze. Na\u00a0polu, kt\u00f3re wydawa\u0142o si\u0119 by\u0107 absolutnym \u201edominium\u201d prawicy \u2013 w\u00a0obszarze bezpiecze\u0144stwa.<\/p>\n
Wielu puka\u0142o si\u0119 w\u00a0czo\u0142o, gdy\u00a0Tusk wzi\u0105\u0142 na\u00a0sztandar ten obszar polityki. Maj\u0105c na\u00a0koncie reset z\u00a0Rosj\u0105, obra\u017canie stra\u017cnik\u00f3w granicznych, krytyk\u0119 budowy muru na\u00a0granicy polsko-bia\u0142oruskiej, obron\u0119 uchod\u017ac\u00f3w, wydawa\u0142o si\u0119 to\u00a0porywaniem z\u00a0motyk\u0105 na\u00a0s\u0142o\u0144ce.<\/p>\n
Odebra\u0107 prym prawicy w\u00a0tym temacie by\u0142o tym trudniej, \u017ce\u00a0PiS chodzi\u0142 w\u00a0glorii formacji, kt\u00f3rej\u00a0racje przyznawali nie\u00a0tylko\u00a0wyborcy, ale\u00a0i\u00a0historia. S\u0142ynne wyst\u0105pienie Prezydenta Lecha Kaczy\u0144skiego z\u00a0Tbilisi po\u00a0rozpocz\u0119ciu pe\u0142noskalowej wojny na\u00a0Ukrainie 24 lutego 2022\u00a0r. recytowa\u0142y z\u00a0pami\u0119ci dzieci w\u00a0przedszkolu.<\/p>\n
Premier wybra\u0142 wi\u0119c\u00a0do\u00a0starcia z\u00a0prawic\u0105 najtrudniejsze mo\u017cliwe pole. Donald Tusk poszed\u0142 dalej. Bezpiecze\u0144stwo nie\u00a0sta\u0142o si\u0119 tylko\u00a0ch\u0142odnym \u201ekejpijajem\u201d, jednym z\u00a0wielu obszar\u00f3w politycznej rywalizacji z\u00a0PiSem o\u00a0uznanie wyborc\u00f3w. Bezpiecze\u0144stwo sta\u0142o si\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105 opowie\u015bci\u0105 rz\u0105du, narracyjnym parasolem, kt\u00f3ry\u00a0rozk\u0142ada\u0142 nad\u00a0wszystkimi segmentami pa\u0144stwa premier.<\/p>\n
Naturalnie, by\u0142y ku\u00a0temu obiektywne zewn\u0119trzne przes\u0142anki. Jednak Tusk nie\u00a0ograniczy\u0142 si\u0119 do\u00a0udzielenia adekwatnej odpowiedzi na\u00a0spo\u0142eczne l\u0119ki. Premier t\u0119\u00a0potrzeb\u0119 jeszcze podsyca\u0142 dobrze wiedz\u0105c, \u017ce\u00a0takiej politycznej szansy nie\u00a0mo\u017cna zmarnowa\u0107.<\/p>\n
Po\u00a015 pa\u017adziernika 2023 roku o\u00a0bezpiecze\u0144stwie s\u0142yszeli\u015bmy wsz\u0119dzie i\u00a0o\u00a0ka\u017cdej porze. Mieli\u015bmy spotkania, wyst\u0105pienia, konferencje, ale\u00a0i\u00a0konkretne dzia\u0142ania. Tusk wiedzia\u0142, \u017ce\u00a0gdzie jak gdzie, ale\u00a0tu\u00a0musi pokaza\u0107, \u017ce\u00a0przesuwa taczki.<\/p>\n
Dlatego kupowano na\u00a0pot\u0119g\u0119 sprz\u0119t wojskowy, rozbudowywano zak\u0142ady militarne. To\u00a0nie\u00a0za\u00a0PiS-u ale\u00a0za\u00a0KO\u00a0wydatki na\u00a0armi\u0119 si\u0119gn\u0119\u0142y rekordowych poziom\u00f3w.<\/p>\n
Do\u00a0tego wjecha\u0142a twarda polityka wobec uchod\u017ac\u00f3w. Obro\u0144cy praw cz\u0142owieka patrzyli zszokowani jak na\u00a0wschodniej granicy budowano kolejn\u0105 warstw\u0119 muru, kontynuowano nielegalne push-backi. Na\u00a0koniec w\u00a0og\u00f3le wstrzymano przyjmowanie wniosk\u00f3w o\u00a0azyl. Pewien Polityk PiS-u m\u00f3wi\u0142 mi, \u017ce\u00a0za\u00a0\u201edobrej zmiany\u201d rozwa\u017cano tak\u0105 decyzj\u0119, ale\u00a0uznano, \u017ce\u00a0by\u0142oby to\u00a0za\u00a0\u201egrube\u201d. W\u00a0rywalizacji z\u00a0prawic\u0105 o\u00a0rol\u0119 prymusa w\u00a0zakresie bezpiecze\u0144stwa posz\u0142a tak\u00a0daleko, \u017ce\u00a0tej\u00a0polityki zacz\u0105\u0142 si\u0119 ba\u0107 si\u0119 nie\u00a0tylko\u00a0PiS, ale\u00a0i\u00a0Konfederacja.<\/p>\n
Co\u00a0wi\u0119cej, nie\u00a0tylko\u00a0skutecznie si\u0119 broni\u0142, ale\u00a0wyprowadza\u0142 r\u00f3wnie skuteczne kontrataki. Program SAFE by\u0142 podw\u00f3jnym zwyci\u0119stwem Koalicji. Donald Tusk nie\u00a0tylko\u00a0pokaza\u0142, \u017ce\u00a0potrafi w\u00a0bezpiecze\u0144stwo, ale\u00a0i\u00a0podwa\u017cy\u0142 wiarygodno\u015b\u0107 drugiej strony. Prezydencki SAFE \u201e0\u201d by\u0142 zabiegiem zr\u0119cznym, lecz\u00a0by\u0142a to\u00a0jedynie pr\u00f3ba redukcji koszt\u00f3w, jakie wywo\u0142a\u0142 sprzeciw prawicy wobec unijnej po\u017cyczki. \u00a0\u00a0W tej\u00a0sprawie rz\u0105dowi uda\u0142o si\u0119 przekona\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 Polak\u00f3w.<\/p>\n
Ten wysi\u0142ek Tuskowi si\u0119 op\u0142aci\u0142. Przez\u00a0lata PO\u00a0uchodzi\u0142a za\u00a0parti\u0119 \u201eciep\u0142ej wody w\u00a0kranie\u201d, Formacj\u0119 na\u00a0czasu spokoju i\u00a0prosperity. Donalda Tuska postrzegano jako Premiera, kt\u00f3ry\u00a0zaprasza na\u00a0grilla, a\u00a0nie\u00a0do\u00a0wojska. Zmiana polityki przynios\u0142a zmian\u0119 percepcji. Dzi\u015b uda\u0142o mu\u00a0si\u0119 zneutralizowa\u0107 zarzut o\u00a0\u201ekr\u00f3tkie spodenki\u201d, brak determinacji i\u00a0deficyt powagi.<\/p>\n
Gospodarczy patriota<\/p>\n
Bezpiecze\u0144stwo nie\u00a0by\u0142o jedynym obszarem, gdzie Tusk wybra\u0142 si\u0119 na\u00a0polowanie. Ju\u017c stosunkowo dawno porzuci\u0142 wizerunek gospodarczego libera\u0142a, ale\u00a0od\u00a0niedawna ubiera si\u0119 w\u00a0szaty gospodarczego patrioty. Wi\u0119cej, zdarza\u0142o mu\u00a0si\u0119 nawet definiowa\u0107 siebie jako gospodarczego nacjonalisty.<\/p>\n
Polityka rozwojowa rz\u0105du rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 od\u00a0do\u015b\u0107 du\u017cego \u201efuck-upu\u201d.\u00a0 Tusk pocz\u0105tkowo nie\u00a0doceni\u0142 emocji stoj\u0105cej za\u00a0CPK. M\u00f3wi\u0142 o\u00a0gigantomanii i\u00a0przepalonych pieni\u0105dzach. \u00a0Ale widz\u0105c emocje spo\u0142eczny zmieni\u0142 kurs.<\/p>\n
PiS zarzuca KO, \u017ce\u00a0ta\u00a0zarzuci\u0142a wielkie projekty rozwojowe zainicjowane przez\u00a0rz\u0105d Morawieckiego. Tymczasem CPK, atom, rozbudowa port\u00f3w s\u0105\u00a0kontynuowane. Ostatnio do\u00a0projekt\u00f3w realizowanych przez\u00a0koalicj\u0119 rz\u0105dz\u0105c\u0105 do\u0142\u0105czy\u0142a nawet Izera, cho\u0107 w\u00a0mocno zmienionej formule.<\/p>\n
Ale\u00a0wr\u00f3\u0107my do\u00a0symbolu rozwoju Polski ostatnich lat \u2013 CPK. Zmiana nazwy na\u00a0\u201ePort Polska\u201d, bez\u00a0istotnej zmiany tre\u015bci projektu to\u00a0doskona\u0142a egzemplifikacja nie\u00a0tylko\u00a0podej\u015bcia Tuska do\u00a0tego projektu, ale\u00a0i\u00a0jego stosunku do\u00a0dziedzictwa PiSu w\u00a0politykach publicznych w\u00a0og\u00f3le.<\/p>\n
Tusk te\u00a0projekty realizuje nie\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0bardzo w\u00a0nie\u00a0wierzy. Robi to\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0wie, \u017ce\u00a0inni w\u00a0nie\u00a0wierz\u0105. Premier zdaje sobie spraw\u0119 z\u00a0obecnej w\u00a0Polakach aspiracyjnej emocji, kt\u00f3rej\u00a0nie\u00a0mo\u017cna zlekcewa\u017cy\u0107. Wie, \u017ce\u00a0czasy \u201ecichej modernizacji\u201d min\u0119\u0142y, a\u00a0umys\u0142ami Polak\u00f3w zaw\u0142adn\u0119\u0142a wizja do\u0142\u0105czenia do\u00a0gospodarczej Ligi Mistrz\u00f3w. To\u00a0w\u0142a\u015bnie dlatego Donald Tusk ochoczo promuje narracj\u0119 Polski jako 20 gospodarki \u015bwiata.<\/p>\n
Od\u00a0PiSu wzi\u0105\u0142 jednak znacznie wi\u0119cej ni\u017c tylko\u00a0du\u017ce projekty modernizacyjne. Wbrew konserwatystom fiskalnym nie\u00a0obawia si\u0119 zad\u0142u\u017ca\u0107 pa\u0144stwa, podzielaj\u0105c pisowsk\u0105 filozofi\u0119 gospodarcz\u0105 opart\u0105 na\u00a0odg\u00f3rnym nakr\u0119caniu popytu. W\u00a0polityce spo\u0142ecznej nie\u00a0tylko\u00a0nie\u00a0ograniczy\u0142 \u017cadnych transfer\u00f3w socjalnych, ale\u00a0i\u00a0do\u0142o\u017cy\u0142 dodatkowe, tak\u00a0jak chocia\u017cby \u201eBabciowe\u201d.<\/p>\n
Ostatnio wzi\u0105\u0142 na\u00a0sztandar idee \u201elocal content\u201d, podkre\u015blaj\u0105c, \u017ce\u00a0polsk\u0105 gospodark\u0119 trzeba \u201espolonizowa\u0107\u201d. To\u00a0jest strategia, kt\u00f3r\u0105 maj\u0105 si\u0119 kierowa\u0107 nie\u00a0tylko\u00a0sp\u00f3\u0142ki skarbu pa\u0144stwa, ale\u00a0te\u017c \u00a0MON przy ogromnych zam\u00f3wieniach wojskowych. Przy okazji koalicja 15 pa\u017adziernika mocno krytykuje PiS za\u00a0to, \u017ce\u00a0zamiast rozwija\u0107 rodzimy przemys\u0142 to\u00a0kupowa\u0142 drogo i\u00a0jak leci z\u00a0zagranicznej p\u00f3\u0142ki. Gdyby\u00a0kto\u015b taki scenariusz opowiedzia\u0142 nam kilka lat temu, to\u00a0powiedzieliby\u015bmy zapewne, \u017ce\u00a0wszystko si\u0119 zgadza, tylko\u00a0kto\u015b rol\u0119 poprzestawia\u0142.<\/p>\n
Po\u017cegnanie z\u00a0euroentuzjazmem<\/p>\n Niemniej istotne zaskoczenie przysz\u0142o w\u00a0polityce zagranicznej. Tusk wie, \u017ce\u00a0w\u00a0Polsce sko\u0144czy\u0142 si\u0119 czas naiwnego euroentuzjazmu. Dlatego narracyjnie operuje pragmatycznym eurorealizmem. \u015awiadomie nie\u00a0odwo\u0142uje si\u0119 do\u00a0unijnego dyskursu zdaj\u0105c sobie spraw\u0119, \u017ce\u00a0prawica spycha Tuska do\u00a0roli podn\u00f3\u017cka Brukseli. Nie\u00a0chce dawa\u0107 jej nie\u00a0tylko\u00a0argumentu, ale\u00a0cho\u0107by pretekstu do\u00a0ataku.<\/p>\n Donald Tusk nale\u017cy do\u00a0europejskiego mainstreamu, bo\u00a0wie, \u017ce\u00a0ten mo\u017ce mu\u00a0pom\u00f3c za\u0142atwi\u0107 \u201ewa\u017cne sprawy\u201d, ale\u00a0swoimi kontaktami zarz\u0105dza ostro\u017cnie. Chwali si\u0119 wp\u0142ywem, ale\u00a0nie\u00a0ideologiczn\u0105 zbie\u017cno\u015bci\u0105. Dlatego dystansuje si\u0119 od\u00a0jego sztandarowych polityk. Jawnie i\u00a0konsekwentnie krytykuje Pakt Migracyjny czy\u00a0Zielony \u0141ad.<\/p>\n W\u00a0relacjach z\u00a0Rosj\u0105 jest jastrz\u0119biem, skutecznie zamazuj\u0105c pami\u0119\u0107 po\u00a0polityce resetu, pomimo tego, \u017ce\u00a0PiS w\u00a0k\u00f3\u0142ko j\u0105\u00a0przypomina. Co\u00a0ciekawe, w\u00a0relacjach z\u00a0Ukrain\u0105 r\u00f3wnie\u017c nie\u00a0popad\u0142 w\u00a0naiwny romantyzm. Premier nie\u00a0popiera przyspieszenia akcesji Ukrainy do\u00a0UE czy\u00a0NATO ani ust\u0119pstw w\u00a0sprawach gospodarczych.<\/p>\n Dla Ze\u0142e\u0144skiego by\u0142o to\u00a0du\u017ce rozczarowanie. Prezydent Ukrainy nie\u00a0spodziewa\u0142 si\u0119, \u017ce\u00a0Tusk b\u0119dzie kontynuowa\u0142 lini\u0119 p\u00f3\u017anego PiS-u. Lider KO\u00a0wiedzia\u0142, \u017ce\u00a0sceptycyzm Polak\u00f3w wobec Ukrai\u0144c\u00f3w si\u0119ga du\u017co dalej ni\u017c prawicowy elektorat. Dlatego to\u00a0on, a\u00a0nie\u00a0Zjednoczona Prawica ograniczy\u0142a wsparcie dla uchod\u017ac\u00f3w z\u00a0Ukrainy. Gdy\u00a0na\u00a0koncercie bia\u0142oruskiego rapera Maksa Kor\u017ca na\u00a0Stadionie Narodowym dosz\u0142o do\u00a0niewielkich incydent\u00f3w, na\u00a0drugi dzie\u0144 s\u0142u\u017cby deportowa\u0142y na\u00a0Ukrain\u0119 kilkadziesi\u0105t os\u00f3b.<\/p>\n Nawet w\u00a0relacjach z\u00a0USA Tusk zachowuje si\u0119 sprytnie. Puszcza co\u00a0prawda oko do\u00a0w\u0142asnego elektoratu, \u017ce\u00a0jest \u015bwiadomy deficyt\u00f3w Trumpa, ale\u00a0na\u00a0zewn\u0105trz unika konfrontacji, mimo \u017ce\u00a0Prezydent USA traktuje go\u00a0z\u00a0buta. Lider KO\u00a0nie\u00a0chce dawa\u0107 prezentu prawicy, w\u00a0tym g\u0142\u00f3wnie Nawrockiemu, pozwalaj\u0105c mu\u00a0si\u0119 prezentowa\u0107 jako jedyny kana\u0142 kontaktu Polski z\u00a0USA. Tam, gdzie mo\u017ce, posy\u0142a Sikorskiego i\u00a0Kosiniaka-Kamysza, kt\u00f3rzy\u00a0utrzymuj\u0105 co\u00a0najmniej poprawne relacje z\u00a0ameryka\u0144sk\u0105 administracj\u0105.<\/p>\n Prawicowy skr\u0119t Tuska wida\u0107 nawet w\u00a0relacjach z\u00a0Niemcami. Oskar\u017cenia prawicy o\u00a0proniemiecko\u015b\u0107 wygl\u0105daj\u0105 dzi\u015b jak akt desperacji, a\u00a0nie\u00a0trze\u017awej diagnozy. W\u00a0relacjach z\u00a0Berlinem nie\u00a0wida\u0107 szczeg\u00f3lnej za\u017cy\u0142o\u015bci ani z\u00a0obecnym, ani poprzednim Kanclerzem. Tusk porusza\u0142 z\u00a0Berlinem tak\u017ce kwestie historyczne. Mo\u017cna mu\u00a0zarzuci\u0107, \u017ce\u00a0domaganie si\u0119 zado\u015b\u0107uczynienia za\u00a0skutki II\u00a0wojny \u015bwiatowej od\u00a0Kanclerza Scholza by\u0142o zagraniem na\u00a0alibi, ale\u00a0polityka prawicy w\u00a0tym temacie by\u0142a taka sama<\/p>\n Wstrzymana progresywna rewolucja<\/p>\n Najbardziej nieintuicyjna zmiana wyst\u0105pi\u0142a na\u00a0polu spor\u00f3w kulturowych. Kiedy wszystkim si\u0119 wydawa\u0142o, \u017ce\u00a0Polsk\u0119 czeka \u201ezapateryzacja\u201d, Tusk kaza\u0142 wstrzyma\u0107 konie, kiedy tylko\u00a0pojawi\u0142y si\u0119 ju\u017c na\u00a0rogatkach miasta. Lewica si\u0119 w\u015bcieka\u0142a, ale\u00a0Premier by\u0142 nieugi\u0119ty.<\/p>\n Projekty aborcyjne wstrzyma\u0142 co\u00a0prawda PSL, ale\u00a0trudno by\u0142o odnie\u015b\u0107 wra\u017cenie, \u017ce\u00a0Tusk nie\u00a0cieszy\u0142 si\u0119 z\u00a0takiego obrotu sprawy. Przed\u00a0swoimi mo\u017ce powiedzie\u0107, \u017ce\u00a0zrobi\u0142 co\u00a0m\u00f3g\u0142, a\u00a0brak zmian obni\u017ca mobilizacj\u0119 prawicy. Oczywi\u015bcie nie\u00a0mo\u017cna pomin\u0105\u0107 w\u00a0tym punkcie kwestii nies\u0142awnych wytycznych Ministerstwa Zdrowia de\u00a0facto liberalizuj\u0105cych dost\u0119p do\u00a0aborcji, ale\u00a0zrobiono to\u00a0tylnymi drzwiami.<\/p>\n Taki scenariusz powtarza\u0142 si\u0119 w\u00a0r\u00f3\u017cnych tematach. W\u00a0efekcie nie\u00a0ma\u00a0ani aborcji na\u00a0\u017cyczenie, ani zwi\u0105zk\u00f3w partnerskich, ani przymusowej edukacji seksualnej. Nawet do\u015b\u0107 trywialna kwestia transkrypcji ma\u0142\u017ce\u0144stw jednop\u0142ciowych zawartych za\u00a0granic\u0105 napotyka\u0142a problemy. Cho\u0107 Tusk da\u0142 zielone \u015bwiat\u0142o to\u00a0nie\u00a0znaczy, \u017ce\u00a0te\u00a0pary uzyskaj\u0105 w\u00a0Polsce te\u00a0same prawa co\u00a0ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/p>\n Otwarta przy\u0142bica<\/p>\n W\u00a0powy\u017cszych wypadkach Tusk odgrywa\u0142 rol\u0119 cichego hamulcowego. Jest jednak wiele obszar\u00f3w, gdzie Tusk g\u0142osi prawicowe narracje z\u00a0otwart\u0105 przy\u0142bic\u0105. Sam nie\u00a0okre\u015bla siebie wprost prawic\u0105. Jednak w\u00a0rzeczywisto\u015bci obficie czerpie z\u00a0jej diagnoz, idei, l\u0119k\u00f3w i\u00a0postaw.<\/p>\n Kluczowe pytanie brzmi \u2013 sk\u0105d taka strategia? Przecie\u017c Tusk takiej polityki w\u00a0ostatnich latach nie\u00a0tylko\u00a0nie\u00a0zapowiada\u0142, ale\u00a0i\u00a0wcze\u015bniej takowej nie\u00a0prowadzi\u0142. Tymczasem na\u00a0wielu polach jego druga kadencja jest bli\u017csza rz\u0105dom Zjednoczonej Prawicy ni\u017c swojej pierwszej kadencji.<\/p>\n Odpowied\u017a wydaje si\u0119 oczywista. Jego polityka jest odpowiedzi\u0105 na\u00a0czasy w\u00a0jakich przysz\u0142o mu\u00a0rz\u0105dzi\u0107. Ich istot\u0105 jest prawicowy \u201ezeitgeist\u201d. Prawicowy \u201ewind of change\u201d przetacza dzi\u015b ca\u0142y Zach\u00f3d i\u00a0nie\u00a0omija Polski.<\/p>\n Co\u00a0ciekawe, nasz kraj jest w\u00a0tym procesie \u201etrendsetterem narod\u00f3w\u201d. Jako pierwszy (po\u00a0W\u0119grzech) by\u0142 rz\u0105dzony przez\u00a0rewolucyjn\u0105 prawic\u0119. Jako pierwszy przeszed\u0142 te\u017c proces politycznej restauracji.<\/p>\n Tusk zaakceptowa\u0142 nowe regu\u0142y gry. To\u00a0odr\u00f3\u017cnia go\u00a0od\u00a0jego koleg\u00f3w z\u00a0partii zachodniego g\u0142\u00f3wnego nurtu, kt\u00f3rzy\u00a0nieskutecznie pr\u00f3buj\u0105 ratowa\u0107 status quo.<\/p>\n Swoj\u0105 drog\u0105 strategi\u0119 Tuska zaczynaj\u0105 kopiowa\u0107 inni. Trudno nie\u00a0odnie\u015b\u0107 wra\u017cenia, \u017ce\u00a0Donaldem Tuskiem zainspirowa\u0142 si\u0119 nowy bohater liberalnych salon\u00f3w P\u00e9ter Magyar. Lider Partii Szacunku i\u00a0Wolno\u015bci wygra\u0142, bo\u00a0obieca\u0142 W\u0119grom da\u0107 to, co\u00a0dawa\u0142a antyliberalna prawica, ale\u00a0jednocze\u015bnie bez\u00a0koszt\u00f3w, jakie ona generowa\u0142a.<\/p>\n Polityka Tuska jest dowodem na\u00a0wielkie metapolityczne zwyci\u0119stwo prawicy. Nie\u00a0ma\u00a0bowiem wi\u0119kszego tryumfu ni\u017c ten, kiedy tw\u00f3j\u00a0przeciwnik, aby Ci\u0119 pokona\u0107, musi m\u00f3wi\u0107 twoim j\u0119zykiem. Walka z\u00a0prawic\u0105 odbywa si\u0119 wi\u0119c\u00a0na\u00a0jej boisku i\u00a0warunkach. Tusk zrezygnowa\u0142 z\u00a0w\u0142asnej opowie\u015bci, uznaj\u0105c \u017ce\u00a0w\u00a0obecnych czasach nie\u00a0ma\u00a0ona szans przebicia.<\/p>\n Lider KO\u00a0zorientowa\u0142 si\u0119, w\u00a0Polsce maj\u0105cej wojn\u0119 u\u00a0granic i\u00a0nara\u017conej na\u00a0hybrydowe zagro\u017cenia bezpo\u015brednio na\u00a0jej terenie, dominuj\u0105c\u0105 emocj\u0105 spo\u0142eczn\u0105 staje si\u0119 powszechne poczucie strachu i\u00a0l\u0119ku. To\u00a0z\u00a0kolei rodzi zapotrzebowanie na\u00a0pa\u0144stwo twarde i\u00a0bezkompromisowe. Pa\u0144stwo, kt\u00f3re wchodzi w\u00a0rol\u0119 surowego ojca, a\u00a0nie\u00a0troskliwej matki. W\u00a0czasach zam\u0119tu i\u00a0niebezpiecze\u0144stwa spo\u0142ecze\u0144stwo oczekuje si\u0142y, autorytetu i\u00a0ochrony, a\u00a0nie\u00a0empatii, r\u00f3\u017cnorodno\u015bci i\u00a0r\u00f3wno\u015bci.<\/p>\n Elektorat \u0142yknie <\/p>\n Proces \u201eprawicyzacji\u201d liberalnego mainstreamu jest kluczowy zw\u0142aszcza w\u00a0kontek\u015bcie tej\u00a0grupy wyborc\u00f3w, o\u00a0kt\u00f3rych\u00a0toczy si\u0119 ca\u0142a polityczna walka. Chodzi o\u00a0t\u0119\u00a0niewielk\u0105, ale\u00a0kluczow\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 obywateli, kt\u00f3ra\u00a0nie\u00a0ma\u00a0twardej politycznej to\u017csamo\u015bci i\u00a0kt\u00f3ra\u00a0niczym ciecz przelewa si\u0119 od\u00a0jednej nowej formacji do\u00a0drugiej.<\/p>\n To\u00a0wyczucie jej potrzeb i\u00a0emocji jest kluczowe, \u017ceby\u00a0wygra\u0107 wybory. Ten, kto ko\u00a0zrobi, przechyli szal\u0119 na\u00a0swoj\u0105 korzy\u015b\u0107. Tak\u00a0jak w\u00a02015 roku owo magmowe centrum \u2013 czy\u00a0m\u00f3wi\u0105c prof.\u00a0Flisem \u201etymczasowe ugrupowanie protestu\u201d \u2013 zag\u0142osowa\u0142o na\u00a0Kukiza przechylaj\u0105c szal\u0119 \u00a0w praw\u0105 stron\u0119, tak\u00a0w\u00a02023 roku zag\u0142osowa\u0142o na\u00a0Ho\u0142owni\u0119 przechylaj\u0105c j\u0105\u00a0w\u00a0drug\u0105.<\/p>\n Donald Tusk by\u0142 i\u00a0jest \u015bwiadomy, \u017ce\u00a0nast\u0119pnym ruchem wahad\u0142a by\u0142by ponowny prawicowy odp\u0142yw. \u017beby oszuka\u0107 ten mechanizm postanowi\u0142 nie\u00a0czeka\u0107 i\u00a0zagra\u0107 va banque. Skoro nie\u00a0m\u00f3g\u0142 zmieni\u0107 praw historii i\u00a0socjologii, postanowi\u0142 si\u0119 do\u00a0nich dostosowa\u0107.<\/p>\n Podj\u0105\u0142 si\u0119 odwa\u017cnej operacji, kt\u00f3rej\u00a0nie\u00a0rozumia\u0142a ani partia, ani \u017celazny elektorat. Zrobi\u0142 to\u00a0wbrew ich emocjom. Ani partia, ani elektorat decyzji tej\u00a0g\u0142o\u015bno nie\u00a0kontestowali, ale\u00a0kierowali si\u0119 zaufaniem do\u00a0szefa, a\u00a0nie\u00a0do\u00a0idei, kt\u00f3re zacz\u0105\u0142 opowiada\u0107.<\/p>\n Operacja ta\u00a0nie\u00a0by\u0142aby mo\u017cliwa, gdyby\u00a0nie\u00a0si\u0142a i\u00a0autorytetu Tuska, zbudowanego na\u00a0kanwie zwyci\u0119stwa 15 pa\u017adziernika. Nikt inni w\u00a0obozie liberalnym nie\u00a0da\u0142by rady przeprowadzi\u0107 a\u017c\u00a0tak\u00a0daleko posuni\u0119tej politycznej transgresji. M\u00f3g\u0142 to\u00a0zrobi\u0107 jedynie ten, kt\u00f3ry\u00a0wyprowadzi\u0142 libkowy lud z\u00a0politycznej niewoli i\u00a0przez\u00a0Morze Czerwone przeprowadzi\u0142 do\u00a0ziemi obiecanej.<\/p>\n Operacja ta\u00a0by\u0142a mo\u017cliwa, bo\u00a0Tusk wiedzia\u0142, \u017ce\u00a0jest jedynym na\u00a0kt\u00f3rego\u00a0jego ob\u00f3z mo\u017ce liczy\u0107. Zdawa\u0142 sobie spraw\u0119, \u017ce\u00a0\u201ekurs na\u00a0prawo\u201d nie\u00a0z\u0142amie tych, kt\u00f3rym\u00a0si\u0119 to\u00a0nie\u00a0podoba. Skoro alternatyw\u0105 jest Kaczy\u0144ski, to\u00a0na\u00a0Tuska s\u0105\u00a0i\u00a0tak\u00a0skazani.<\/p>\n Wyprawa na\u00a0prawicowe \u0142owy odbywa si\u0119 wi\u0119c\u00a0z\u00a0zabezpieczeniem lewicowych ty\u0142\u00f3w. Tusk korzysta z\u00a0logiki polaryzacji, kt\u00f3ra\u00a0nie\u00a0daje koalicjantom \u017cadnego manewru. Albo\u00a0on\u00a0albo\u00a0PiS. Tertium non datur. Lider PO\u00a0bezlito\u015bnie to\u00a0wykorzystuje. Dlatego nie\u00a0stara si\u0119 o\u00a0wzgl\u0119dy os\u00f3b, kt\u00f3re i\u00a0tam b\u0119d\u0105 przy nim a\u00a0poszukuje tych, o\u00a0kt\u00f3rych\u00a0trzeba realnie powalczy\u0107.<\/p>\n By\u0107 mo\u017ce Tusk robi\u0105c wolt\u0119 na\u00a0prawo zdawa\u0142 sobie doskonale spraw\u0119 z\u00a0jeszcze jednej okoliczno\u015bci \u2013 powierzchowno\u015bci progresywnej rewolucji. Po\u00a0\u201eStrajku kobiet\u201d zapanowa\u0142o powszechne przekonanie, \u017ce\u00a0rewolucja si\u0119 dokona\u0142a. \u017be prawo do\u00a0aborcji, mniejszo\u015bci seksualnych do\u00a0mi\u0142o\u015bci s\u0105\u00a0czym\u015b oczywistym i\u00a0po\u017c\u0105danym. Oczywi\u015bcie, odnosi\u0142o si\u0119 to\u00a0przede wszystkim do\u00a0tzw. \u201eu\u015bmiechni\u0119tej\u201d cz\u0119\u015bci Polski.<\/p>\n Ksi\u0105\u017cka Karoliny Olejak \u201eNienawidz\u0119 ich!\u201d ujawnia jak progresywna pow\u0142oka jest cienka i\u00a0jak du\u017ce pok\u0142ady nieliberalnych postaw si\u0119 pod\u00a0ni\u0105 kryj\u0105. Progresywne has\u0142a by\u0142y wyci\u0105gane w\u00a0czasach PiSu jako or\u0119\u017c politycznej walki. Kiedy przesta\u0142y by\u0107 potrzebne okazywa\u0142o si\u0119, \u017ce\u00a0du\u017co mniej ludzi za\u00a0nimi t\u0119skni ni\u017c si\u0119 wydawa\u0142o. Przechylaj\u0105c \u0142ajb\u0119 w\u00a0prawo Tusk w\u00a0rzeczywisto\u015bci zaapelowa\u0142 do\u00a0postaw, kt\u00f3re tkwi\u0142y g\u0142\u0119boko w\u00a0w\u0105trobie \u201eu\u015bmiechni\u0119tych\u201d Polak\u00f3w.<\/p>\n Polityczny kameleon<\/p>\n Zr\u0119czno\u015b\u0107 Tuska nie\u00a0jest niczym nowym. Jest to\u00a0cz\u0142owiek, kt\u00f3ry\u00a0do\u00a0takich operacji specjalnych ma\u00a0szczeg\u00f3lne predyspozycje. \u00a0I co\u00a0wa\u017cniejsze niema\u0142e do\u015bwiadczenie.<\/p>\n Zaczyna\u0142 przecie\u017c jako klasyczny libera\u0142 w\u00a0Kongresie Liberalno-Demokratycznym. Gdy\u00a0tworzy\u0142 Platform\u0119 Obywatelsk\u0105 by\u0142 ju\u017c konserwatywnym-libera\u0142em. P\u00f3\u017aniej, gdy\u00a0Polska by\u0142a zszokowana afer\u0105 Rywina zmieni\u0142 kostium i\u00a0wszed\u0142 w\u00a0imaginarium prawicy antykomunistycznej. Ten etap trwa\u0142 do\u00a0czas\u00f3w rz\u0105d\u00f3w PiS z\u00a0lat 2005-2007, kiedy to\u00a0zacz\u0105\u0142 budowa\u0107 wizerunek wzorowego Europejczyk walcz\u0105cego ze\u00a0wschodnim satrap\u0105.<\/p>\n Ten etap pozytywistycznego modernizatora zako\u0144czy\u0142 si\u0119 wraz z\u00a0ostatnimi wyborami parlamentarnymi. Po\u00a0nich przyszed\u0142 czas na\u00a0szeryfa, kt\u00f3ry\u00a0zaprowadzi porz\u0105dek w\u00a0niespokojnych czasach i\u00a0zapewni bezpiecze\u0144stwo. Nawet je\u017celi kosztem b\u0119dzie z\u0142amanie prawa. Dla cz\u0119\u015bci jego zwolennik\u00f3w jest to\u00a0oczywi\u015bcie zaw\u00f3d, ale\u00a0wi\u0119kszo\u015bci nie, bo\u00a0dla nich najwa\u017cniejsze jest pytanie czyja Polska, a\u00a0nie\u00a0jaka Polska. Dlatego wida\u0107, \u017ce\u00a0grupa rozczarowanych nie\u00a0jest na\u00a0tyle liczna i\u00a0na\u00a0tyle silna, aby tworzy\u0107 efektywn\u0105 presj\u0119. Wypowiedzi jednego czy\u00a0drugiego komentatora narzekaj\u0105cego pod\u00a0nosem to\u00a0koszt, kt\u00f3ry\u00a0Tusk p\u0142aci w\u00a0ciemno.<\/p>\n Bilans dodatni <\/p>\n Czy\u00a0strategia Donalda Tuska jest skuteczna? Czy\u00a0skr\u0119t na\u00a0prawo si\u0119 op\u0142aci\u0142? Zdecydowanie. \u015arednie notowania KO\u00a0s\u0105\u00a0dzi\u015b najwy\u017csze od\u00a0czas\u00f3w wybor\u00f3w w\u00a02023\u00a0r. (35% wed\u0142ug Politico), a\u00a0PiSu najni\u017csze (24%).<\/p>\n Warto zauwa\u017cy\u0107 te\u017c notowania samego premiera, kt\u00f3re regularnie robi CBOS. Jeszcze we\u00a0wrze\u015bniu 2023 notowa\u0142 on\u00a0ledwie 29% zaufania. Dzi\u015b jest to\u00a0ju\u017c 44%. Wcze\u015bniej nieufno\u015b\u0107 deklarowa\u0142o 57%. Dzi\u015b to\u00a044%. Z\u00a0kolei odwrotny kierunek obra\u0142 najwi\u0119kszy rywal. We\u00a0wrze\u015bniu 2023\u00a0r. Kaczy\u0144ski notowa\u0142 37% zaufania i\u00a053% nieufno\u015bci. Dzi\u015b zaufanie deklaruje 27%, a\u00a0nieufno\u015b\u0107 58%.<\/p>\n Te\u00a0wyniki nie\u00a0s\u0105\u00a0intuicyjne maj\u0105c na\u00a0uwadze kluczowy kontekst, jakim jest z\u0142a ocena rz\u0105du. Liczba zwolennik\u00f3w rz\u0105du jest du\u017co ni\u017csza od\u00a0przeciwnik\u00f3w, a\u00a0proporcje te\u00a0w\u00a0czasie podlegaj\u0105 niewielkim wahaniom. Maj\u0105c na\u00a0uwadze jako\u015b\u0107 rz\u0105dzenia \u2013 trudno si\u0119 dziwi\u0107. Mo\u017ce dziwi\u0107 jednak fakt, \u017ce\u00a0nie\u00a0przek\u0142ada si\u0119 to\u00a0na\u00a0wzrost poparcia jego politycznej konkurencji.<\/p>\n KO\u00a0nie\u00a0udaje si\u0119 co\u00a0prawda przyci\u0105gn\u0105\u0107 nowych wyborc\u00f3w (zadowala si\u0119 konsumpcj\u0105 koalicjant\u00f3w), ale\u00a0skutecznie demobilizuje tych, kt\u00f3rzy\u00a0mogliby odwr\u00f3ci\u0107 si\u0119 w\u00a0kierunku prawicy. Realizacja strategii PiS-u bez\u00a0PiS-u rodzi u\u00a0\u201eprzep\u0142ywowych\u201d wyborc\u00f3w pytanie o\u00a0realn\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0119 mi\u0119dzy koalicj\u0105 i\u00a0opozycj\u0105. A\u00a0odpowied\u017a na\u00a0to\u00a0pytanie jest oczywista \u2013 nie\u00a0jest ona du\u017ca.<\/p>\n Niska jako\u015b\u0107 rz\u0105dzenia nie\u00a0pozwala Tuskowi zyskiwa\u0107 nowych wyborc\u00f3w. W\u00a0tej\u00a0sytuacji pozostaje mu\u00a0pilnowa\u0107, aby Ci\u00a0nie\u00a0zasilili konkurencji. W\u00a0efekcie tej\u00a0polityki wielu wyborc\u00f3w rozczarowanych rz\u0105dem nie\u00a0idzie do\u00a0prawicy, ale\u00a0na\u00a0\u0142awk\u0119 rezerwowych zasilaj\u0105c grup\u0119 niezdecydowanych.<\/p>\n I\u00a0to\u00a0ju\u017c jest du\u017co. W\u00a0sytuacji, w\u00a0kt\u00f3rej\u00a0o\u00a0zmianie ca\u0142ego uk\u0142adu rz\u0105dowego b\u0119d\u0105 w\u00a02027 roku decydowa\u0107 pojedyncze procenty, skuteczna demobilizacja cz\u0119\u015bci wyborc\u00f3w nienale\u017c\u0105cych do\u00a0\u017cadnego z\u00a0politycznych plemion, mo\u017ce by\u0107 przes\u0105dzaj\u0105ca o\u00a0tym, kto b\u0119dzie rz\u0105dzi\u0142 po\u00a0nast\u0119pnych wyborach.<\/p>\n PiS bezradny<\/p>\n Strategia Tuska niesie dla prawicy, w\u00a0tym szczeg\u00f3lnie dla PiS-u, daleko id\u0105ce konsekwencje. Kaczy\u0144ski, p\u00f3ki co, nie\u00a0potrafi adekwatnie zareagowa\u0107 na\u00a0now\u0105 sytuacj\u0119.<\/p>\n Jedn\u0105 z\u00a0kluczowych przyczyn spadaj\u0105cych notowa\u0144 jest niska wiarygodno\u015b\u0107 zarzut\u00f3w wobec obozu rz\u0105dz\u0105cego. Partia Kaczy\u0144skiego pos\u0142uguje si\u0119 bowiem narracjami, kt\u00f3re nie\u00a0przesz\u0142y aktualizacji oprogramowania. PiS robi z\u00a0Tuska Niemca, libera\u0142a i\u00a0kosmopolit\u0119, ale\u00a0to\u00a0przekonuje ju\u017c tylko\u00a0przekonanych. Reakcja \u015brodowiska zgromadzonego wok\u00f3\u0142 Jaros\u0142awa Kaczy\u0144skiego zdaje si\u0119 pokazywa\u0107, \u017ce\u00a0partia nie\u00a0rozumie \u017ar\u00f3d\u0142a problemu.<\/p>\n Pu\u0142apka zastawione przez\u00a0Tuska okazuje si\u0119 skuteczna. Zbli\u017cenie narracji obydwu partii powoduje, \u017ce\u00a0\u00a0PiS pr\u00f3buje zaostrza\u0107 retoryk\u0119.\u00a0 Jednak to\u00a0skutkuje jedynie pustym radykalizmem. PiS macha r\u0119kami z\u00a0ca\u0142ych si\u0142, ale\u00a0wali na\u00a0o\u015blep. Brak efekt\u00f3w powoduje dalsze zaostrzenie przekazu, kt\u00f3re wci\u0105\u017c niczego nie\u00a0zmienia. PiS przegrywa, nie\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0ciosy by\u0142y zbyt s\u0142abe, ale\u00a0dlatego, \u017ce\u00a0s\u0105\u00a0niecelne. Atakuje starymi skryptami, kt\u00f3re nie\u00a0pasuj\u0105 do\u00a0dzisiejszej rzeczywisto\u015bci. W\u00a0efekcie nieprzekonana do\u00a0Tuska grupa nie\u00a0przekonuje si\u0119 te\u017c do\u00a0PiS. Ma\u00a0poczucie nieadekwatno\u015bci oskar\u017ce\u0144, zar\u00f3wno w\u00a0tonie, jak tre\u015bci.<\/p>\n Strategia Tuska spowodowa\u0142a, \u017ce\u00a0realnie to, co\u00a0r\u00f3\u017cni dzi\u015b PiS od\u00a0KO\u00a0to\u2026 stosunek do\u00a0samego Tuska i\u00a0jego koalicji. PiS staje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie antyTuskiem, bo\u00a0wszystko to, co\u00a0ma\u00a0programowo do\u00a0zaprezentowania albo\u00a0nie\u00a0r\u00f3\u017cni si\u0119 specjalnie od\u00a0oferty KO, albo\u00a0narracyjnie ginie pod\u00a0radykalnym antytuskowym przekazem.<\/p>\n Te\u00a0b\u0142\u0119dy PiS-u da\u0142y wiatr w\u00a0\u017cagle obu Konfederacjom. I\u00a0popchn\u0119\u0142y parti\u0119 Kaczy\u0144skiego do\u00a0wyp\u0142ywaj\u0105cych coraz cz\u0119\u015bciej na\u00a0zewn\u0105trz wewn\u0119trznych spor\u00f3w. Nie\u00a0by\u0142oby ich na\u00a0tak\u0105 skal\u0119, gdyby\u00a0nie\u00a0strategia Tuska. Mylna jest teza, \u017ce\u00a0wyborcy od\u00a0PiS-u odp\u0142yn\u0119li, bo\u00a0ten jest zbyt ma\u0142o radykalny. Wyborcy odchodz\u0105, dlatego partia Kaczy\u0144skiego jest po\u00a0prostu za\u00a0s\u0142abo\u2026 odr\u00f3\u017cnialna.<\/p>\n Drog\u0105 wyj\u015bcia z\u00a0problem\u00f3w PiS-u musi by\u0107 polityka du\u017co bardziej finezyjna. Naga si\u0142a i\u00a0jedno\u015b\u0107 nie\u00a0wystarcz\u0105. \u017beby odzyska\u0107 inicjatyw\u0105 partia musi rywalizowa\u0107 z\u00a0Tuskiem inteligentniej. Nie\u00a0wystarczy zmasowany atak artylerii i\u00a0taktyka frontalnego szturmu.<\/p>\n Kaczy\u0144ski i\u00a0sp\u00f3\u0142ka musz\u0105 lepiej studiowa\u0107 logik\u0119 przeciwnika, by\u00a0uczy\u0107 si\u0119 tego co\u00a0dzia\u0142a, wykorzystywa\u0107 s\u0142abo\u015bci, adaptowa\u0107 si\u0119 do\u00a0terenu. PiS musi uczy\u0107 si\u0119 od\u00a0Tuska, tak\u00a0jak on\u00a0sporo nauczy\u0142 si\u0119 od\u00a0PiS.<\/p>\n Kaczy\u0144ski \u017ceby\u00a0wygra\u0107 nie\u00a0powinien walczy\u0107 o\u00a0ka\u017cd\u0105 pi\u0119d\u017a ziemi i\u00a0wdawa\u0107 si\u0119 w\u00a0ja\u0142owe ataki, ale\u00a0zajmowa\u0107 strategiczne przycz\u00f3\u0142ki. Na\u00a0zmian\u0119 strategii nie\u00a0jest za\u00a0p\u00f3\u017ano, ale\u00a0p\u00f3ki nie\u00a0wida\u0107, \u017ceby\u00a0partia by\u0142a do\u00a0niej w\u00a0og\u00f3le by\u0142a gotowa. Dlatego w\u00a0wyborach w\u00a02027 roku mo\u017ce czeka\u0107 j\u0105\u00a0spore rozczarowanie.<\/p>\n Publikacja nie\u00a0zosta\u0142a sfinansowana ze\u00a0\u015brodk\u00f3w grantu kt\u00f3regokolwiek ministerstwa w\u00a0ramach jakiegokolwiek konkursu. Powsta\u0142a dzi\u0119ki Darczy\u0144com Klubu Jagiello\u0144skiego<\/a>, kt\u00f3rym\u00a0jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/popup-4.jpg\")
<\/a><\/p>\n