Bez odej\u015bcia od wynaturze\u0144 kultury pa\u0144stwa prawa nie da si\u0119 problemu inflacji prawa rozwi\u0105za\u0107, bo kultura prawna, w kt\u00f3rej \u017cyjemy, pcha nas do regulacji ka\u017cdej dziedziny \u017cycia, rozwi\u0105zywania za pomoc\u0105 norm prawnych wszystkich spo\u0142ecznych problem\u00f3w, do tworzenia procedur na ka\u017cd\u0105 mo\u017cliw\u0105 okoliczno\u015b\u0107. Jest silnie powi\u0105zana z doktryn\u0105 post\u0119pu, w niewielkim stopniu zdrowego rozs\u0105dku \u2013\u00a0pisze Bart\u0142omiej WR\u00d3BLEWSKI<\/p>\n
.Wed\u0142ug raportu firmy doradczej Grant Thornton \u201eBarometr prawa\u201d w 2025 r. liczba wydrukowanych stron ustaw w Dzienniku Ustaw wynios\u0142a 2496. Rok do roku wzros\u0142a o 305 stron, czyli o kilkana\u015bcie procent. Narzuca si\u0119 wi\u0119c pytanie, jak to si\u0119 ma do prowadzonej w Polsce deregulacji. Rz\u0105d Donalda Tuska<\/a> nazwa\u0142 przecie\u017c 2025 r. \u201erokiem deregulacji\u201d, a Sejm przyj\u0105\u0142 kilkadziesi\u0105t ustaw nazywanych \u201ederegulacyjnymi\u201d. Towarzyszy\u0142 temu pocz\u0105tkowo wi\u0119kszy, p\u00f3\u017aniej coraz mniejszy entuzjazm w cz\u0119\u015bci medi\u00f3w i \u015brodowisk gospodarczych. W wyniku deregulacji mia\u0142o by\u0107 prawa mniej, a jest wi\u0119cej. A by\u0142oby jeszcze wi\u0119cej, gdyby nie stosunkowo cz\u0119ste weta prezydenckie, kt\u00f3re przecie\u017c nie tylko blokowa\u0142y kolejne przyj\u0119te przez parlament ustawy, jak ponad 100-stronicowa ustawa o rynku kryptoaktyw\u00f3w, ale ch\u0142odzi\u0142y zapa\u0142 legislacyjny rz\u0105du i wnoszenie nowych projekt\u00f3w. Skupi\u0119 si\u0119 na trzech problemach zwi\u0105zanych z deregulacj\u0105.<\/p>\n Czym jest deregulacja<\/p>\n .Pierwszy problem z deregulacj\u0105 tkwi w nadawaniu r\u00f3\u017cnych, czasami dowolnych znacze\u0144 temu poj\u0119ciu. W \u015bcis\u0142ym tego s\u0142owa znaczeniu de-regulacja jest przeciwie\u0144stwem regulacji. Tak jak de-centralizacja jest przeciwie\u0144stwem centralizacji. Jest dzia\u0142aniem polegaj\u0105cym na eliminacji przepis\u00f3w, tak\u017ce innych fragment\u00f3w tekstu normatywnego, zb\u0119dnych, to jest takich, kt\u00f3re z r\u00f3\u017cnych przyczyn b\u0105d\u017a w og\u00f3le nie wys\u0142awiaj\u0105 norm prawnych<\/a>, b\u0105d\u017a czyni\u0105 to w spos\u00f3b wadliwy, ale tak\u017ce niejasnych, niesp\u00f3jnych, nieskutecznych b\u0105d\u017a nadmiernie reguluj\u0105cych (\u201enadregulacja\u201d).<\/p>\n Mo\u017cna jednak tak\u017ce rozumie\u0107 deregulacj\u0119 szerzej: jako dzia\u0142ania, kt\u00f3re przynajmniej zmierzaj\u0105 do u\u0142atwienia, uproszczenia dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w czy \u017cycia obywateli \u2014 deregulacja w szerokim znaczeniu. W takich jednak przypadkach nie musi chodzi\u0107 o sam\u0105 eliminacj\u0119 regulacji, ale o reregulacj\u0119 b\u0105d\u017a przyj\u0119cie zupe\u0142nie nowej regulacji. Do takich sytuacji nale\u017cy obni\u017cenie podatku, zwi\u0119kszenie kwoty wolnej, skr\u00f3cenie terminu na za\u0142atwienie sprawy przez organ, ograniczenie liczby koniecznych dokument\u00f3w czy formalno\u015bci itp.<\/p>\n Zupe\u0142nie natomiast poza zakresem poj\u0119cia deregulacji \u2014 je\u015bli to poj\u0119cie ma mie\u0107 jakikolwiek autonomiczny sens \u2014 pozostaj\u0105 zmiany legislacyjne, kt\u00f3re w ocenie autor\u00f3w s\u0105 dla adresat\u00f3w jedynie \u201ekorzystne\u201d. Tylko tytu\u0142em przyk\u0142adu mo\u017cna wskaza\u0107 jako \u201ederegulacyjne\u201d rozpatrzone i uchwalone w 2025 r. \u2014 p\u00f3\u017aniej jednak niepodpisane przez prezydenta \u2014 obszerne nowelizacje ustaw o przeciwdzia\u0142aniu zagro\u017ceniom przest\u0119pczo\u015bci\u0105 na tle seksualnym i ochronie ma\u0142oletnich czy o \u015brodkach ochrony ro\u015blin. Osobnym problemem pozostaje, czy takie zmiany tak\u017ce adresaci oceniaj\u0105 jako \u201ekorzystne\u201d. Ale nawet gdyby przyj\u0105\u0107, \u017ce s\u0105 korzystne i nadawa\u0142yby nawet przedsi\u0119biorcom b\u0105d\u017a obywatelom jakie\u015b nowe uprawnienia czy poprawia\u0142y ich sytuacj\u0119, trudno uzna\u0107 je za deregulacj\u0119. W takim wypadku poj\u0119cie deregulacji traci\u0142oby wszelkie kontury. Przecie\u017c ka\u017cde nowe prawo<\/a> jest dla spo\u0142ecze\u0144stwa, w ka\u017cdym razie w ocenie tw\u00f3rc\u00f3w, w jaki\u015b spos\u00f3b \u201ekorzystne\u201d. Trudno wi\u0119c znale\u017a\u0107 jakiekolwiek uzasadnienie do okre\u015blania takich dzia\u0142a\u0144 jako deregulacyjnych. Nie ma tak\u017ce \u017cadnego uzasadnienia do rozpatrywania takich projekt\u00f3w przez sejmowe komisje ds. deregulacji.<\/p>\n Po co rz\u0105dowi deregulacja?<\/p>\n .Drug\u0105 pu\u0142apk\u0105 deregulacji jest nieustanna pokusa jej instrumentalizacji, jak zobaczymy, zar\u00f3wno ze strony rz\u0105dowej, jak i spo\u0142ecznej. Premier Donald Tusk nie m\u00f3wi\u0142 o deregulacji w kampanii wyborczej 2023 r. Zdominowa\u0142a j\u0105 zwyczajowa, cho\u0107 brutalniejsza ni\u017c zwykle, retoryka, a tak\u017ce s\u0142ynne ju\u017c 100 konkret\u00f3w. Ich realizacja bardzo szybko utkn\u0119\u0142a na mieli\u017anie. Jak poda\u0142 w grudniu 2025 r. portal Demagog, w pe\u0142ni zrealizowano 17 konkret\u00f3w. Jeszcze gorzej wypad\u0142a ocena zobowi\u0105za\u0144 wyborczych Trzeciej Drogi. Jak podawa\u0142 Konkret24 TVN, po dw\u00f3ch latach rz\u0105d\u00f3w, w pa\u017adzierniku 2025 r., z \u201e12 gwarancji Trzeciej Drogi\u201d \u201e\u017cadnej nie spe\u0142niono\u201d, w tym stworzenia \u201eprostego i stabilnego systemu podatkowego\u201d, dobrowolnego ZUS dla mikrofirm zagro\u017conych niewyp\u0142acalno\u015bci\u0105, 6% PKB na edukacj\u0119 czy zniesienia limit\u00f3w w lecznictwie szpitalnym i kolejek do lekarzy specjalist\u00f3w. Lewicy nie uda\u0142o si\u0119 z szeregiem spraw: zwolnieniami lekarskimi p\u0142atnymi w 100%, stypendium 1000 z\u0142 dla ka\u017cdego studenta, bezp\u0142atnymi obiadami i przejazdami dla uczni\u00f3w czy odpartyjnieniem sp\u00f3\u0142ek skarbu pa\u0144stwa.<\/p>\n Na pomoc przyszed\u0142 Donald Trump i fala, kt\u00f3r\u0105 wywo\u0142a\u0142o jego zwyci\u0119stwo. Rz\u0105d postanowi\u0142 na niej pop\u0142yn\u0105\u0107 i pop\u0142yn\u0105\u0142. W lutym 2025 r. premier og\u0142osi\u0142, \u017ce \u201eplan dzia\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych deregulacji dla biznesu jest gotowy\u201d, a nieco p\u00f3\u017aniej og\u0142oszono, \u017ce b\u0119dzie to \u201erok deregulacji\u201d. Premier znalaz\u0142 tak\u017ce swojego Elona Muska.<\/p>\n Intencj\u0105 rz\u0105du by\u0142o wype\u0142nienie pustki programowej w zwi\u0105zku z niezdolno\u015bci\u0105 rz\u0105du do realizacji obietnic programowych i brakiem widocznych efekt\u00f3w w tzw. rozliczeniach. Ale by\u0142 tak\u017ce cel bardziej bie\u017c\u0105cy: wybory prezydenckie. Deregulacja mia\u0142a by\u0107 wabikiem. Chodzi\u0142o o odwr\u00f3cenie uwagi spo\u0142ecze\u0144stwa od niepowodze\u0144 rz\u0105du i wyb\u00f3r kandydata obozu liberalnego. W kampanijnym uniesieniu Donald Tusk zapewnia\u0142 w kwietniu 2025 r.: \u201eTak masywnej, de facto ustrojowej zmiany nie by\u0142o od momentu przyst\u0105pienia Polski do Unii Europejskiej<\/a>. W\u00f3wczas by\u0142 to proces d\u0142ugi, przygotowywany latami, a my \u2014 w dwa miesi\u0105ce, w tym pierwszym etapie \u2014 przyjmiemy 120 ustaw\u201d. Nie zauwa\u017cano przy tym, \u017ce m\u00f3wienie o ponad 100 ustawach w kontek\u015bcie deregulacji samo w sobie brzmi jak oksymoron. \u017beby doda\u0107 wiarygodno\u015bci w\u0142asnym deklaracjom, premier napomina\u0142 swoich wsp\u00f3\u0142pracownik\u00f3w i koalicjant\u00f3w, aby \u201enie zwraca\u0107 uwagi na to, jaka partyjna piecz\u0105tka jest przy jakich propozycjach\u201d.<\/p>\n \u201eChallenge accepted\u201d, czyli SprawdzaMy Rafa\u0142a Brzoski<\/p>\n .I tak \u201eofensywa\u201d deregulacyjna rz\u0105du w powszechnym odbiorze zla\u0142a si\u0119 niemal zupe\u0142nie z dzia\u0142alno\u015bci\u0105 strony okre\u015blaj\u0105cej si\u0119 jako \u201espo\u0142eczna\u201d. Intencje ludzkie s\u0105 nieznane, ale mamy prawo<\/a>, a nawet obowi\u0105zek ocenia\u0107 efekty. Zesp\u00f3\u0142 SprawdzaMy, kt\u00f3ry zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w dzia\u0142ania rz\u0105du, m\u00f3wi o 16 000 propozycji zg\u0142oszonych przez spo\u0142ecze\u0144stwo do deregulacji. Ale po roku s\u0142yszymy, \u017ce zrealizowano ich zaledwie 139, a wed\u0142ug ministra Macieja Berka \u2014 zaledwie 124. Stanowi to mniej ni\u017c 1% zg\u0142oszonych propozycji. Z nich dos\u0142ownie kilka, je\u015bli w og\u00f3le, mo\u017ce by\u0107 okre\u015blonych jako deregulacja w sensie \u015bcis\u0142ym, tj. eliminowanie przepis\u00f3w i uj\u0119tych w nich barier dla \u017cycia gospodarczego czy spo\u0142ecznego. Pewna grupa dotyczy przekonuj\u0105cych u\u0142atwie\u0144, uproszcze\u0144 dzia\u0142alno\u015bci przedsi\u0119biorc\u00f3w czy \u017cycia obywateli. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 jednak stanowi now\u0105 regulacj\u0119, w ocenie rz\u0105du i Zespo\u0142u \u201ekorzystn\u0105\u201d dla spo\u0142ecze\u0144stwa, cho\u0107 to nie zawsze jest oczywiste.<\/p>\n Nie jest oczywiste tak\u017ce dlatego, \u017ce praca Zespo\u0142u SprawdzaMy daleka jest od transparentno\u015bci. Liczby maj\u0105 osza\u0142amia\u0107, ale wielu rzeczy nie da si\u0119 zweryfikowa\u0107. Na stronie internetowej Zespo\u0142u nie znajdziemy owych 16 000 propozycji \u2014 jak s\u0142yszymy \u2014 zg\u0142oszonych przez stron\u0119 spo\u0142eczn\u0105. Tym bardziej w formie, w jakiej zosta\u0142y zg\u0142oszone, a tak\u017ce, dla por\u00f3wnania, w jakiej trafi\u0142y do rz\u0105du, a je\u015bli zosta\u0142y przyj\u0119te przez parlament, to w jakim ostatecznie kszta\u0142cie. Nie ma tak\u017ce listy owych 139 czy 124 zrealizowanych propozycji. Mimo to na zadawane pytania odpowied\u017a jest jedna: szuka\u0107 na stronie Zespo\u0142u. Gospodarczy eksperci czy parlamentarzy\u015bci koalicji, pytani o skonkretyzowanie swoich sukces\u00f3w, maj\u0105 trudno\u015b\u0107, by wymieni\u0107 cho\u0107by kilka z nich, o czym przekonali\u015bmy si\u0119 cho\u0107by w trakcie debaty deregulacyjnej na Forum Ekonomicznym w Karpaczu we wrze\u015bniu 2025 r. Przyczyn\u0105 jest to, \u017ce s\u0105 to albo nierealizowane, a cz\u0119sto wr\u0119cz nierealizowalne has\u0142a w rodzaju \u201eone in, one out\u201d, albo mikrozmiany, nawet je\u015bli po\u017cyteczne, to dotycz\u0105ce kwestii bardzo szczeg\u00f3\u0142owych. Nie tylko statystyczny Polak, ale nawet zainteresowany, zapytany na ulicy, niemal na pewno nie poda\u0142by cho\u0107by jednej \u201ederegulacji\u201d Zespo\u0142u SprawdzaMy, jak i rz\u0105du. Wra\u017cenie pozoru wzmaga zestawienie owych mikroderegulacji w rodzaju elektronicznego wydawania suplement\u00f3w do dyplom\u00f3w, na przyk\u0142ad z przeforsowaniem w tym samym czasie wdro\u017cenia Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Osobn\u0105 spraw\u0105 jest to, jak si\u0119 te prace i \u201esukcesy\u201d maj\u0105 do owych zaanga\u017cowanych \u201e600 ekspert\u00f3w\u201d, kt\u00f3rymi Zesp\u00f3\u0142 si\u0119 szczyci. Dla dociekliwych pyta\u0144 by\u0142oby wi\u0119cej.<\/p>\n W rocznic\u0119 rzucenia przez premiera wyzwania Rafa\u0142owi Brzosce napisa\u0142 on na X: \u201emija rok od momentu, gdy premier Donald Tusk rzuci\u0142 przedsi\u0119biorcom i stronie spo\u0142ecznej wyzwanie: zajmijmy si\u0119 deregulacj\u0105 polskiej gospodarki. Na pocz\u0105tku, nie ukrywam, wielu z nas, w tym ja, nie wierzy\u0142o, \u017ce uda si\u0119 osi\u0105gn\u0105\u0107 realne efekty\u201d. I dalej rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 nawijanie makaronu na uszy czytelnikom, przedstawianie has\u0142owo \u201esukces\u00f3w\u201d deregulacji, jak skromnie napisano, \u201enaszego wsp\u00f3lnego sukcesu\u201d.<\/p>\n Jednak has\u0142o deregulacji straci\u0142o wiele ze swojego blasku. Pod has\u0142em deregulacji mieli\u015bmy w ubieg\u0142ym roku wzrost liczby i obj\u0119to\u015bci stanowionych ustaw<\/a>, a tym samym podwa\u017cenie samej idei. Jak te zrealizowane nieco ponad 100 propozycji, tylko w cz\u0119\u015bci deregulacyjnych, ma si\u0119 do w olbrzymiej wi\u0119kszo\u015bci nowej, twardej regulacji z Dziennika Ustaw, dodatkowo cz\u0119sto przeg\u0142osowanej przez parlament jako \u201eustawy deregulacyjne\u201d? Jak to si\u0119 ma do zasad przyzwoitej legislacji, gdy kolejne ustawy deregulacyjne mia\u0142y jeden tylko zmieniany przepis? Tylko w zakresie prawa farmaceutycznego miesi\u0105c po miesi\u0105cu przyjmowano kolejne ustawy i ka\u017cda zawiera\u0142a jedn\u0105 drobn\u0105 zmian\u0119.<\/p>\n Gra pozor\u00f3w w Sejmie<\/p>\n .Trzeci problem ma charakter instytucjonalny. Dotyczy u\u0142omno\u015bci stanowienia prawa i deregulacji prowadzonych w parlamencie.<\/p>\n W odniesieniu do samego prawa i jego tworzenia znamy je od dawna. Pisa\u0142a o nich S\u0142awomira Wronkowska w 2002 r.: \u201e[d]o podstawowych wad polskiego systemu prawnego zaliczy\u0107 wypada ogrom unormowa\u0144 prawnych, niestabilno\u015b\u0107 systemu prawnego oraz jego skomplikowanie i nieprzejrzysto\u015b\u0107, a do wad procesu prawodawczego<\/a> \u2014 \u017cywio\u0142owo\u015b\u0107, \u0142atwo\u015b\u0107 tworzenia i zmieniania prawa, zachwianie r\u00f3l w procesie ustawodawczym, dezintegracj\u0119 i nieekonomiczno\u015b\u0107 wysi\u0142k\u00f3w\u201d.<\/p>\n Do tego dosz\u0142a teraz pozorno\u015b\u0107 samego procesu deregulacji. Grze pozor\u00f3w po stronie rz\u0105dowej i spo\u0142ecznej towarzyszy\u0142a podobna gra w parlamencie. Najpierw zmieniono formu\u0142\u0119 ustrojow\u0105 sejmowej komisji do spraw deregulacji. Z komisji nadzwyczajnej sta\u0142a si\u0119 komisj\u0105 sta\u0142\u0105, co wp\u0142yn\u0119\u0142o na tempo jej prac i skuteczno\u015b\u0107. Od tego momentu obraduje bowiem \u0142\u0105cznie z innymi merytorycznie odpowiedzialnymi komisjami. Oznacza to w praktyce spowolnienie, a co gorsza, os\u0142abienie deregulacyjnego wymiaru tych dzia\u0142a\u0144. W procesie tym bowiem uczestnicz\u0105 wszystkie komisje, a wi\u0119c te, kt\u00f3re wcze\u015bniej obci\u0105\u017caj\u0105ce dla gospodarki i spo\u0142ecze\u0144stwa regulacje uchwala\u0142y.<\/p>\n Ma\u0142o kto traktuje powa\u017cnie ow\u0105 now\u0105 Komisj\u0119 ds. Deregulacji. \u015arednia sta\u017cu pos\u0142\u00f3w w komisji wynosi nieco ponad 4 miesi\u0105ce, po czym kolejni pos\u0142owie komisj\u0119 opuszczaj\u0105, szukaj\u0105c atrakcyjniejszych miejsc pracy. Zaledwie w ci\u0105gu pierwszych 8 miesi\u0119cy prac komisji przewin\u0119\u0142o si\u0119 przez komisj\u0119 a\u017c 33 pos\u0142\u00f3w. Jeszcze kadencj\u0119 wcze\u015bniej przez ponad dwa lata by\u0142o ich r\u00f3wno 9.<\/p>\n Wbrew deklaracjom premiera \u017caden projekt komisyjny, \u017caden projekt parlamentarny<\/a>, nawet ze \u015brodowiska wi\u0119kszo\u015bci rz\u0105dowej, nie zosta\u0142 doprowadzony do ko\u0144ca. Tak\u017ce projekt Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, ogo\u0142ocony przez rz\u0105d z 90% propozycji, po jednomy\u015blnym uzyskaniu pozytywnej opinii Komisji ds. Deregulacji, a w drugim czytaniu wsparcia wszystkich klub\u00f3w parlamentarnych, nie zosta\u0142 uchwalony. Wypowiadaj\u0105c si\u0119 \u201eza\u201d, pos\u0142owie obozu lewicowo-liberalnego nie zorientowali si\u0119, \u017ce dosz\u0142o w mi\u0119dzyczasie do przestawienia zwrotnicy. Po sko\u0144czonej kampanii prezydenckiej, w ostatecznym g\u0142osowaniu w Sejmie, projekt zosta\u0142 na wniosek rz\u0105du odrzucony, w tym przez wszystkich, kt\u00f3rzy o fundamentalnym znaczeniu deregulacji w poprzednich miesi\u0105cach, a nawet dniach, m\u00f3wili.<\/p>\n Cz\u0105stkowe wnioski<\/p>\n .Problem nadprodukcji prawa jest nie tylko w Polsce, ale i ca\u0142ej Europie powa\u017cny. Pr\u00f3by deregulacji, jakkolwiek rozumianej, okazuj\u0105 si\u0119 od dawna pora\u017ck\u0105. W 2001 r. ukaza\u0142 si\u0119 w Unii Europejskiej tzw. Raport Mandelkerna, kt\u00f3ry zdefiniowa\u0142 problem olbrzymiej inflacji prawa<\/a> europejskiego. Mimo up\u0142ywu \u0107wier\u0107 wieku nie wyci\u0105gni\u0119to realnie \u017cadnych wniosk\u00f3w, a nadregulacja w Unii jest legendarna. To jedna z przyczyn pora\u017cek Europy w globalnym wy\u015bcigu gospodarczym.<\/p>\n Ten pesymistycznie zarysowany obraz wzmacnia pytanie, czy realne jest je\u015bli nie odwr\u00f3cenie, to cho\u0107by ograniczenie zjawiska inflacji prawa. Pierwsz\u0105 oczywist\u0105, cho\u0107 trudn\u0105 recept\u0105 jest oczywi\u015bcie zmniejszenie ilo\u015bci stanowionego prawa, niezale\u017cnie jak definiowanego: z\u0142ego, dobrego, wyobra\u017calnie najlepszego. Drugim warunkiem jest poprawienie jako\u015bci jego stanowienia, za co wszystkie formacje polityczne s\u0105 wsp\u00f3\u0142odpowiedzialne i wydaj\u0105 si\u0119 bezradne\u2026 Trzecim warunkiem by\u0142oby obni\u017cenie poziomu zaanga\u017cowa\u0144 mi\u0119dzynarodowych, globalnych i unijnych, a tam, gdzie s\u0105 one konieczne, \u015bcis\u0142e unikanie gold-platingu, czyli wprowadzania niekoniecznych zmian z powo\u0142aniem si\u0119 na obowi\u0105zki mi\u0119dzynarodowe. Dalej kodyfikacja dziedzin prawa i rygorystyczne pilnowanie ogranicze\u0144 jego zmiany w odniesieniu do kodeks\u00f3w. Dotyczy\u0107 to powinno na przyk\u0142ad prawa podatkowego czy urbanistyczno-budowlanego. By\u0107 mo\u017ce, wbrew intuicjom, musimy rozwi\u0105zywa\u0107 problemy spo\u0142eczne punktowo, a nie szuka\u0107 rozwi\u0105za\u0144 systemowych, bo to nieuchronnie wzmaga procesy inflacyjne. Konieczne jest tak\u017ce innego rodzaju samoograniczenie, unikanie pokusy zmian rozwi\u0105za\u0144 funkcjonuj\u0105cych w praktyce z dobrych na lepsze.<\/p>\n .Wszystkie te kwestie jednak s\u0105 wt\u00f3rne wobec wyzwania najwi\u0119kszego, jakim jest dominuj\u0105ca kultura prawna. Bez odej\u015bcia od wynaturze\u0144 kultury pa\u0144stwa prawa nie da si\u0119 problemu inflacji prawa <\/a>rozwi\u0105za\u0107, bo kultura prawna, w kt\u00f3rej \u017cyjemy, pcha nas do regulacji ka\u017cdej dziedziny \u017cycia, rozwi\u0105zywania za pomoc\u0105 norm prawnych wszystkich spo\u0142ecznych problem\u00f3w, do tworzenia procedur na ka\u017cd\u0105 mo\u017cliw\u0105 okoliczno\u015b\u0107. Jest silnie powi\u0105zana z doktryn\u0105 post\u0119pu, w niewielkim stopniu zdrowego rozs\u0105dku.<\/p>\n