{"id":433329,"date":"2026-05-16T14:31:23","date_gmt":"2026-05-16T14:31:23","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/433329\/"},"modified":"2026-05-16T14:31:23","modified_gmt":"2026-05-16T14:31:23","slug":"45-miliona-zwiedzajacych-wielka-przebudowa-miasta-jak-pewuka-wplynela-na-rozwoj-poznania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/433329\/","title":{"rendered":"4,5 miliona zwiedzaj\u0105cych, wielka przebudowa miasta &#8211; jak PeWuKa wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozw\u00f3j Poznania"},"content":{"rendered":"<p>\u00a0<\/p>\n<p>Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci du\u017co m\u00f3wiono o potrzebie pokazania rozwoju pa\u0144stwa po 1919 roku. W 1923 roku pojawi\u0142 si\u0119 pomys\u0142, aby na 10-lecie niepodleg\u0142o\u015bci zorganizowa\u0107 specjaln\u0105 wystaw\u0119, kt\u00f3ra podsumowywa\u0142aby dekad\u0119 wolno\u015bci.<\/p>\n<p>Jako miejsce wystawy wybrano Pozna\u0144, a nie, jak mo\u017cna by si\u0119 tego spodziewa\u0107, Warszaw\u0119. Dlaczego? W stolicy Wielkopolski istnia\u0142a ju\u017c odpowiednia infrastruktura od czas\u00f3w Wystawy Wschodnioniemieckiej z 1911 roku oraz Pierwszych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich, kt\u00f3re odby\u0142y si\u0119 w 1921 roku. Pozwala\u0142o to na zmniejszenie koszt\u00f3w imprezy oraz ilo\u015bci przygotowa\u0144.<\/p>\n<p>W 1927 roku powsta\u0142y Komitet Organizacyjny oraz Towarzystwo \u201ePowszechna Wystawa Krajowa w 1929 roku w Poznaniu\u201d, na czele kt\u00f3rych stan\u0105\u0142 prezydent Poznania, Cyryl Ratajski. Ignacy Mo\u015bcicki obj\u0105\u0142 imprez\u0119 patronatem, a J\u00f3zef Pi\u0142sudski stan\u0105\u0142 na czele komitetu honorowego.<\/p>\n<p>Pozna\u0144 zmieni\u0142 si\u0119 w ogromny plac budowy. Ruszy\u0142y prace, kt\u00f3re mia\u0142y nie tylko przygotowa\u0107 miasto logistycznie na przyj\u0119cie go\u015bci, ale tak\u017ce pokaza\u0107 nowoczesno\u015b\u0107 i rozw\u00f3j Poznania. Przebudowano kilka wa\u017cnym ulic w mie\u015bcie, w tym m.in. D\u0105browskiego, P\u00f3\u0142wiejsk\u0105, Szel\u0105gowsk\u0105, Focha (obecnie: G\u0142ogowska) i pl. \u015awi\u0119tokrzyski (obecnie: pl. Wiosny Lud\u00f3w). Powsta\u0142a tak\u017ce Droga D\u0119bi\u0144ska.<\/p>\n<p>Zmiany zasz\u0142y r\u00f3wnie\u017c w komunikacji miejskiej. Na Sczanieckiej wybudowano p\u0119tl\u0119 tramwajow\u0105, nowe torowiska na Podg\u00f3rnej i Al. Marcinkowskiego. Podczas przygotowa\u0144 wybudowano tak\u017ce Dworzec Zachodni, now\u0105 elektrowni\u0119, spalarni\u0119 \u015bmieci na Wilczaku, stacj\u0119 pomp wodoci\u0105gowych, kanalizacj\u0119 na G\u00f3rczynie i \u0141azarzu oraz Dom Studencki Hanka, kt\u00f3ry w\u00f3wczas by\u0142 hotelem dla go\u015bci. To wtedy powsta\u0142y tak\u017ce m.in. Pa\u0142ac Rz\u0105dowy przy ul. Grunwaldzkiej, kt\u00f3ry dzi\u015b nale\u017cy do UAM (dawny Wydzia\u0142 Chemii), najwi\u0119kszy w Polsce hotel Polonia, kt\u00f3ry dzi\u015b pe\u0142ni funkcje szpitala przy ul. Stolarskiej, a w Parku Wilsona postawiono najwi\u0119ksz\u0105 w Polsce fontann\u0119.<\/p>\n<p>Teren Wystawy obejmowa\u0142 obszar trzykrotnie wi\u0119kszy ni\u017c obecny teren Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich. Pojawi\u0142o si\u0119 112 pawilon\u00f3w, a otwarcie PeWuKi nast\u0105pi\u0142o 16 maja 1929 roku. Na Wystawie znajdowa\u0142o si\u0119 wszystko, o czym mo\u017cna by\u0142o pomy\u015ble\u0107, a zwiedzaj\u0105cy mogli wyposa\u017cy\u0107 tam sw\u00f3j dom pod ka\u017cdym k\u0105tem \u2013 wystarczy\u0142o mie\u0107 pieni\u0105dze. Dla zwiedzaj\u0105cych uruchomiono specjalne poci\u0105gi, kt\u00f3re dowozi\u0142y ch\u0119tnych do Poznania, a w centrum panowa\u0142 ogromny ruch, gdy ludzie doje\u017cd\u017cali tak\u017ce autobusami. Pomimo inwestycji, w mie\u015bcie brakowa\u0142o miejsc noclegowych dla tak wielu zwiedzaj\u0105cych, dlatego mieszka\u0144cy zacz\u0119li wynajmowa\u0107 swoje pokoje.<\/p>\n<p>Wystawa by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce zwiedzaj\u0105cy cz\u0119sto musieli przychodzi\u0107 kilka razy, by m\u00f3c obejrze\u0107 wszystko. Wystawia\u0142y si\u0119 tak\u017ce urz\u0119dy i instytucje pa\u0144stwowe, a tak\u017ce same miasta. Imprezie towarzyszy\u0142y tak\u017ce wydarzenia dodatkowe, takie jak np. weso\u0142e miasteczko, specjalne spektakle w teatrach czy pierwszy w Polsce peepshow.<\/p>\n<p>PeWuK\u0119, kt\u00f3ra trwa\u0142a do 30 wrze\u015bnia 1929 roku, odwiedzi\u0142o 4,5 miliona os\u00f3b, z czego 200 tysi\u0119cy stanowili obcokrajowcy. Impreza mocno wp\u0142yn\u0119\u0142a na rozw\u00f3j miasta. Nie tylko by\u0142a pocz\u0105tkiem Mi\u0119dzynarodowych Targ\u00f3w Pozna\u0144skich, kt\u00f3re przez lata sta\u0142y si\u0119 jednym z punkt\u00f3w i wydarze\u0144 charakterystycznych dla stolicy Wielkopolskie, ale tak\u017ce inwestycje, kt\u00f3re zosta\u0142y zrealizowane w ci\u0105gu 2 lat przygotowa\u0144, sprawi\u0142y, \u017ce Pozna\u0144 zrobi\u0142 ogromny krok w rozwoju i nowoczesno\u015bci po odzyskaniu niepodleg\u0142o\u015bci.<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n<p>\u00a0<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"\u00a0 Po odzyskaniu przez Polsk\u0119 niepodleg\u0142o\u015bci du\u017co m\u00f3wiono o potrzebie pokazania rozwoju pa\u0144stwa po 1919 roku. W 1923&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":433330,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[51609],"tags":[69665,81737,42,38,40,39,41,1817,81738],"class_list":{"0":"post-433329","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-poznan","8":"tag-historia-poznania","9":"tag-pewuka","10":"tag-pl","11":"tag-poland","12":"tag-polish","13":"tag-polska","14":"tag-polski","15":"tag-poznan","16":"tag-rocznice"},"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116584741967593921","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433329","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=433329"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/433329\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/433330"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=433329"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=433329"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=433329"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}