{"id":434925,"date":"2026-05-17T11:42:10","date_gmt":"2026-05-17T11:42:10","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/434925\/"},"modified":"2026-05-17T11:42:10","modified_gmt":"2026-05-17T11:42:10","slug":"nawet-jego-smierc-byla-wyjatkowa-orlicz-dreszer-i-jego-wybrzeze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/434925\/","title":{"rendered":"Nawet jego \u015bmier\u0107 by\u0142a wyj\u0105tkowa. Orlicz-Dreszer i jego Wybrze\u017ce"},"content":{"rendered":"<p>            <a href=\"https:\/\/s-trojmiasto.pl\/zdj\/c\/n\/9\/4322\/600x0\/4322092-General-Gustaw-Orlicz-Dreszer.webp\" target=\"_blank\" data-slide-name=\"837003\" data-lightbox-target=\"photo full\" data-sub-html=\"&lt;h4&gt;Genera\u0142 Gustaw Orlicz-Dreszer.&lt;\/h4&gt;&lt;p&gt;&lt;\/p&gt;&#010;\" class=\"photoMarker__link\" data-filter-brightness=\"brightness--100\" rel=\"nofollow noopener\"><\/p>\n<p>    <img decoding=\"async\" style=\"height:400px; aspect-ratio: 1.5\/1; filter:brightness(1);\" alt=\"Genera\u0142 Gustaw Orlicz-Dreszer.\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4322092-General-Gustaw-Orlicz-Dreszer.webp\" class=\"photoMarker__img \" data-slider=\"img\" fetchpriority=\"high\"\/><\/p>\n<p>            <\/a><\/p>\n<p class=\"lead\">Genera\u0142, kt\u00f3ry w\u00a0imieniu Pi\u0142sudskiego przeprowadzi\u0142 zamach majowy, a\u00a0w m\u0142odo\u015bci sympatyzowa\u0142 z\u00a0endecj\u0105. Wojskowy, kt\u00f3ry w\u00a0rosyjskim mundurze strzela\u0142 do \u017co\u0142nierzy komendanta, a\u00a0potem zosta\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy kawalerii I\u00a0Brygady Legion\u00f3w. Wreszcie cz\u0142owiek, kt\u00f3ry dorasta\u0142 w\u00a0Cz\u0119stochowie, a\u00a0ostatnie lata swojego \u017cycia zwi\u0105za\u0142 z\u00a0Gdyni\u0105. Gustaw Orlicz-Dreszer nale\u017cy do tych bohater\u00f3w historii, kt\u00f3rych \u017cycie, cho\u0107 kr\u00f3tkie, by\u0142o barwne od st\u00f3p do g\u0142\u00f3w. Nawet jego \u015bmier\u0107, jakkolwiek to brzmi, by\u0142a wyj\u0105tkowa: genera\u0142 zgin\u0105\u0142 w\u00a0katastrofie samolotu, kt\u00f3rym lecia\u0142 nad Ba\u0142tykiem, aby w\u00a0ten spos\u00f3b powita\u0107 swoj\u0105 \u017con\u0119, wracaj\u0105c\u0105 statkiem ze Stan\u00f3w Zjednoczonych.<\/p>\n<p>Od rosyjskiego huzara do kawalerzysty Pi\u0142sudskiego<\/p>\n<p>                                uwa\u017cam go za godnego podziwu bohatera narodowego<br \/>\n                                43%<\/p>\n<p>                                mia\u0142 zas\u0142ugi, cho\u0107 nie ze wszystkimi jego dzia\u0142aniami si\u0119 zgadzam<br \/>\n                                14%<\/p>\n<p>                                dostrzegam zar\u00f3wno jego zalety, jak i powa\u017cne wady<br \/>\n                                16%<\/p>\n<p>                                budzi u mnie wi\u0119cej zastrze\u017ce\u0144 ni\u017c uznania<br \/>\n                                7%<\/p>\n<p>                                nie postrzegam go jako postaci godnej szczeg\u00f3lnego szacunku<br \/>\n                                20%<\/p>\n<p>\u017bo\u0142nierz Legion\u00f3w Polskich, genera\u0142 dywizji Wojska Polskiego, prezes Zarz\u0105du G\u0142\u00f3wnego Ligi Morskiej i\u00a0Kolonialnej &#8211; t\u0119 wyliczank\u0119 tytu\u0142\u00f3w Gustawa Orlicza-Dreszera mo\u017cna by jeszcze kontynuowa\u0107, tylko po co? Lepiej przybli\u017cy\u0107 histori\u0119 cz\u0142owieka, kt\u00f3rego los przywi\u00f3d\u0142 z\u00a0Cz\u0119stochowy do Gdyni. <\/p>\n<p>Cho\u0107 znany dzi\u015b jako stuprocentowy pi\u0142sudczyk, za m\u0142odu bli\u017cej mu by\u0142o do&#8230; endecji. Dlaczego? Z\u00a0przyczyn rodzinnych: ojciec najpierw zwi\u0105za\u0142 si\u0119 z\u00a0podziemn\u0105 Lig\u0105 Narodow\u0105, a\u00a0p\u00f3\u017aniej postawi\u0142 na legalne, ale r\u00f3wnie\u017c prawicowe Stronnictwo Demokratyczno-Narodowe. Gustaw kontynuowa\u0142 t\u0119 \u015bwie\u017c\u0105 tradycj\u0119 w\u00a0ramach konspiracyjnego Zwi\u0105zku M\u0142odzie\u017cy Polskiej &#8222;Zet&#8221; (powi\u0105zanego z\u00a0Lig\u0105 Narodow\u0105). <\/p>\n<p>Po tym jednak, jak przyw\u00f3dca endecji, Roman Dmowski, zacie\u015bni\u0142 wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z\u00a0w\u0142adzami rosyjskimi w\u00a0obliczu nadchodz\u0105cej wojny europejskiej, &#8222;zetowcy&#8221; zdecydowali si\u0119 na niezale\u017cno\u015b\u0107 wobec narodowc\u00f3w. <\/p>\n<p>Wraz z\u00a0nimi Dreszer (Orlicz to ju\u017c pseudonim legionowy), kt\u00f3ry w\u00a01911 roku w\u00a0Warszawie uczestniczy\u0142 nawet w\u00a0wiecu pi\u0119tnuj\u0105cym Dmowskiego.<\/p>\n<p>St\u0105d ju\u017c historyczna autostrada do obozu J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego? Wcale nie, co wi\u0119cej, I\u00a0wojn\u0119 \u015bwiatow\u0105 Gustaw rozpocz\u0105\u0142 w\u00a0mundurze rosyjskim i\u00a0strzela\u0142 do podkomendnych polskiego przyw\u00f3dcy! <\/p>\n<p>Jakim cudem zosta\u0142 wi\u0119c jednym z\u00a0najbardziej zaufanych ludzi Komendanta? Na froncie znalaz\u0142 si\u0119 jako \u017co\u0142nierz 14. pu\u0142ku huzar\u00f3w i\u00a0w sierpniu 1914 roku, niedaleko Kielc, jego oddzia\u0142 wymieni\u0142 ogie\u0144 ze strzelcami przysz\u0142ego Marsza\u0142ka. Ju\u017c wtedy ci\u0105gn\u0119\u0142o go na drug\u0105 stron\u0119, a\u00a0gdy musia\u0142 z\u00a0bliska ogl\u0105da\u0107 mord strzeleckiego zwiadowcy (a zarazem m\u0142odziutkiego skauta), kt\u00f3ry wpad\u0142 w\u00a0r\u0119ce Rosjan, podj\u0105\u0142 decyzj\u0119. Przez zamulon\u0105 rzek\u0119 Nid\u0119, w\u015br\u00f3d fruwaj\u0105cych na prawo i\u00a0lewo pocisk\u00f3w, przeprawi\u0142 si\u0119 do Polak\u00f3w i\u00a0ju\u017c z\u00a0nimi zosta\u0142. Na dobre i\u00a0na z\u0142e.<\/p>\n<p>Nim do tego dosz\u0142o, Dreszer odby\u0142 pierwsz\u0105 rozmow\u0119 z\u00a0Pi\u0142sudskim. Odwa\u017cnie stan\u0105\u0142 przed p\u00f3\u017aniejszym Naczelnikiem Pa\u0144stwa i\u00a0o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce chce s\u0142u\u017cy\u0107 w\u00a0piechocie &#8211; wszak to w\u00a0niej le\u017cy klucz do zwyci\u0119stw na wsp\u00f3\u0142czesnym polu bitewnym. <\/p>\n<p>Komendant mia\u0142 wobec Gustawa inne plany i, g\u0142osem nieznosz\u0105cym sprzeciwu, o\u015bwiadczy\u0142: &#8222;P\u00f3jdziecie do kawalerii&#8221;. W\u00a0tej sytuacji nie by\u0142o pola do dyskusji i\u00a0nasz bohater trafi\u0142 w\u00a0kawaleryjskie szeregi podleg\u0142e s\u0142ynnemu W\u0142adys\u0142awowi Belinie-Pra\u017cmowskiemu. <\/p>\n<p>Cz\u0142owiek Pi\u0142sudskiego od zada\u0144 wojskowych i\u00a0politycznych<\/p>\n<p>Pocz\u0105tki by\u0142y trudne, jak wspomina\u0142: &#8222;Nasze siod\u0142a angielskie, nasze mundury, pomieszane z\u00a0ubraniami cywilnymi, nasze uzbrojenie mocno nieszczeg\u00f3lne, nasze konie wreszcie nieuje\u017cd\u017cone nale\u017cycie, a\u00a0na kt\u00f3rych p\u0119dzili\u015bmy zazwyczaj \u015brodkiem go\u015bci\u0144ca, nie oszcz\u0119dzaj\u0105c ich zanadto &#8211; wszystko to nadawa\u0142o nam fizjognomi\u0119 raczej grupki rezolutnych powsta\u0144c\u00f3w-wywiadowc\u00f3w ni\u017c u\u0142an\u00f3w mog\u0105cych si\u0119 odwo\u0142a\u0107 do tradycji placu Saskiego&#8221;. <\/p>\n<p>            <a href=\"https:\/\/s-trojmiasto.pl\/zdj\/c\/n\/9\/4322\/640x0\/4322104-Na-Moscie-Poniatowskiego-w-Warszawie-w-drodze-na-rozmowy-ostatniej-szansy-w-trakcie-Przewrotu-Majowego-Gen-Orlicz-Dreszer-tuz-obok-marszalka-Jozefa-Pilsudskiego__c_0_21_640_429.webp\" target=\"_blank\" data-slide-name=\"837006\" data-lightbox-target=\"photo full\" data-sub-html=\"&lt;h4&gt;Na Mo\u015bcie Poniatowskiego w Warszawie, w drodze na rozmowy ostatniej szansy w trakcie Przewrotu Majowego. Gen. Orlicz-Dreszer tu\u017c obok marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.&lt;\/h4&gt;&lt;p&gt;fot. CAW&lt;\/p&gt;&#010;\" class=\"photoMarker__link\" data-filter-brightness=\"brightness--100\" rel=\"nofollow noopener\"><\/p>\n<p>    <img decoding=\"async\" style=\"height:429px; aspect-ratio: 1.49184\/1; filter:brightness(1);\" alt=\"Na Mo\u015bcie Poniatowskiego w Warszawie, w drodze na rozmowy ostatniej szansy w trakcie Przewrotu Majowego. Gen. Orlicz-Dreszer tu\u017c obok marsza\u0142ka J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4322104-Na-Moscie-Poniatowskiego-w-Warszawie-w-drodze-na-rozmowy-ostatniej-szansy-w__c_0_21_640_429..webp\" class=\"photoMarker__img lazy\" data-slider=\"img\"\/><\/p>\n<p>            <\/a><\/p>\n<p>Niemniej, kolejne miesi\u0105ce i\u00a0lata to kolejne szczeble w\u00a0karierze &#8211; od dow\u00f3dcy plutonu po zast\u0119pc\u0119 dow\u00f3dcy kawalerii I\u00a0Brygady (czerwiec 1915). Awansom towarzyszy\u0142 coraz bli\u017cszy dost\u0119p do Pi\u0142sudskiego, a\u017c wreszcie Orlicz-Dreszer sta\u0142 si\u0119 jego cz\u0142owiekiem nie tylko od zada\u0144 wojskowych, ale i\u00a0politycznych. <\/p>\n<p>Przyk\u0142ad? Prosz\u0119 bardzo: nasz oficer odbywa\u0142 liczne misje na terenie Kr\u00f3lestwa Polskiego, kt\u00f3rych celem by\u0142o dotarcie do ludzi z\u00a0przer\u00f3\u017cnych \u015brodowisk i\u00a0przekazanie im instrukcji od Komendanta. W\u00a0wolnej Polsce cieszy\u0142 si\u0119 ju\u017c bardzo wysok\u0105 pozycj\u0105 w\u00a0generalicji (zosta\u0142 genera\u0142em w\u00a01924 roku), zw\u0142aszcza tej sympatyzuj\u0105cej z\u00a0Marsza\u0142kiem. To on sta\u0142 na czele grupy kilkuset oficer\u00f3w, kt\u00f3rzy w\u00a0listopadzie 1925 roku zebrali si\u0119 w\u00a0Sulej\u00f3wku i\u00a0w ich imieniu deklarowa\u0142 bezwarunkowe pos\u0142usze\u0144stwo Pi\u0142sudskiemu s\u0142owami: &#8222;Niesiemy Ci nie tylko wdzi\u0119czne serca, ale i\u00a0pewne, w\u00a0zwyci\u0119stwach zaprawione, szable&#8221;. <\/p>\n<p>Wreszcie, podczas przewrotu majowego to on dowodzi\u0142 zbuntowanymi wojskami, wiernymi by\u0142emu naczelnemu wodzowi. Jak t\u0142umaczy\u0142 jeden z\u00a0pi\u0142sudczyk\u00f3w, &#8222;Komendant robi\u0142 w\u00a0maju tylko Dreszerem i\u00a0Beckiem [J\u00f3zefem, p\u00f3\u017aniejszym ministrem spraw zagranicznych]&#8221; . <\/p>\n<p>Orlicz-Dreszer w\u00a0Polsce, Orlicz-Dreszer w\u00a0Brazylii <\/p>\n<p>Jak majowy zwyci\u0119zca zosta\u0142 wilkiem morskim? Ju\u017c przed 1926 rokiem zdradza\u0142 zainteresowanie sprawami morskimi i\u00a0popiera\u0142 budow\u0119 portu w\u00a0Gdyni. &#8222;Miasto z\u00a0morza&#8221; mia\u0142o odes\u0142a\u0107 na \u015bmietnik historii stare, sarmackie has\u0142o &#8222;mo\u017ce nie wiedzie\u0107 Polak, co to morze, gdy pilnie orze&#8221;. Obywatel II RP mia\u0142 za\u015b nie tylko wiedzie\u0107, czym jest Ba\u0142tyk, ale i\u00a0dzia\u0142a\u0107 na rzecz rozwoju Polski jako pa\u0144stwa rzeczno-morskiego. <\/p>\n<p>W tym kontek\u015bcie Gdynia stawa\u0142a si\u0119 symbolem tych ambicji, naszym drugim, poza Gda\u0144skiem, &#8222;oknem na \u015bwiat&#8221;. A, jak potwierdzi ka\u017cdy <a href=\"https:\/\/katalog.trojmiasto.pl\/zdrowie_i_medycyna\/okulisci\/\" class=\"parse-link\" title=\"Gda\u0144sk, Gdynia, Sopot\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">okulista<\/a>, lepsze dwoje oczu ni\u017c jedno. Od\u0142\u00f3\u017cmy jednak \u017carty na bok i\u00a0wr\u00f3\u0107my do Orlicza-Dreszera: odk\u0105d w\u00a01930 roku stan\u0105\u0142 na czele Ligi Morskiej i\u00a0Kolonialnej (LMiK), m\u00f3g\u0142 przeku\u0107 swoje poparcie dla idei &#8222;Polska ba\u0142tycka i\u00a0nie tylko&#8221; w\u00a0czyny. <\/p>\n<p>Genera\u0142 nie marnowa\u0142 czasu: w\u00a01931 roku opracowa\u0142 program Ligi, kt\u00f3ry dobrze pokazuje rozmach, z\u00a0jakim mia\u0142a dzia\u0142a\u0107 organizacja. G\u0142osi\u0142 on, \u017ce dzi\u0119ki LMiK &#8222;najszersze warstwy spo\u0142ecze\u0144stwa maj\u0105 mo\u017cno\u015b\u0107 wypowiedzenia i\u00a0wykazania swych d\u0105\u017ce\u0144 w\u00a0stosunku do wszystkich spraw zwi\u0105zanych z\u00a0wybrze\u017cem morskim i\u00a0jego obron\u0105, morzem, portami, \u017ceglug\u0105, regulacj\u0105 rzek, budow\u0105 kana\u0142\u00f3w, wyzyskiwaniem naturalnych spadk\u00f3w w\u00f3d, meljoracj\u0105 mokrade\u0142, ekspansj\u0105 zamorsk\u0105, emigracj\u0105, kolonizacj\u0105, \u017cyciem Polak\u00f3w za oceanem, handlem zamorskim, sprawami kolonjalnemi etc.&#8221; Wszystko to prowadzi\u0142o ku jednemu celowi &#8211; metamorfozie Polski &#8222;z pa\u0144stwa europejskiego w\u00a0pa\u0144stwo \u015bwiatowe &#8211; wzorem innych wielkich narod\u00f3w&#8221;. <\/p>\n<p>Rzeczywisto\u015b\u0107 do\u015b\u0107 brutalnie obesz\u0142a si\u0119 z\u00a0tymi zamiarami. Niewiele wysz\u0142o z\u00a0plan\u00f3w &#8222;podboju&#8221; Madagaskaru poprzez polskich migrant\u00f3w, mimo \u017ce na wysp\u0119 wybra\u0142a si\u0119 nawet specjalna, 3-osobowa delegacja z\u00a0by\u0142ym adiutantem J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego w\u00a0sk\u0142adzie, Mieczys\u0142awem Lepeckim. <\/p>\n<p>Z kolei ofensywa Ligi, podj\u0119ta w\u00a0Ameryce Po\u0142udniowej ograniczy\u0142a si\u0119 do zakupu 30 tys. hektar\u00f3w w\u00a0brazylijskim stanie Parana. Mia\u0142y tam powsta\u0107 dwie osady: &#8222;Morska Wola&#8221; i&#8230;&#8221;Orlicz-Dreszer&#8221;. Tak, nasz bohater mia\u0142 si\u0119 doczeka\u0107 (po\u015bmiertnie) miejscowo\u015bci nazwanej jego imieniem po drugiej stronie Atlantyku.<\/p>\n<p>Projekt nie przeszed\u0142 jednak nigdy w\u00a0faz\u0119 realizacji, nie ruszy\u0142y nawet prace budowlane, kt\u00f3rych fina\u0142em mia\u0142y by\u0107 domy i\u00a0budynki gospodarcze dla Polak\u00f3w. Tylko na terenie drugiej z\u00a0planowanych osad przyst\u0105piono do dzia\u0142ania i\u00a0postawiono pierwsze gospodarstwa. Problem w\u00a0tym, \u017ce wi\u0119cej os\u00f3b wola\u0142o rocznie odwiedzi\u0107 Morskie Oko ni\u017c zamieszka\u0107 w\u00a0Morskiej Woli. <\/p>\n<p>Orlicz-Dreszer zdawa\u0142 sobie spraw\u0119 ze s\u0142abo\u015bci gospodarczej Polski i\u00a0s\u0105siadowania z\u00a0dwoma totalitarnymi mocarstwami. W\u00a0zwi\u0105zku z\u00a0tym mi\u0119dzynarodowe projekty osadnicze, cho\u0107 efektowne, stanowi\u0142y fragment dzia\u0142alno\u015bci Ligi Morskiej i\u00a0Kolonialnej. Jej prezes k\u0142ad\u0142 r\u00f3wnie\u017c nacisk na nawi\u0105zywanie kontakt\u00f3w z\u00a0Poloni\u0105, domaga\u0142 si\u0119 rozbudowy marynarki wojennej i\u00a0floty handlowej, wreszcie popiera\u0142 tworzenie transatlantyckich linii komunikacyjnych.<\/p>\n<p>A co z\u00a0jego zwi\u0105zkami z\u00a0Gdyni\u0105? &#8211; zapyta uwa\u017cny czytelnik Trojmiasto.pl. Gustaw bywa\u0142 w\u00a0niej regularnie, uczestnicz\u0105c w\u00a0otwarciu portu (1933), ale tak\u017ce i\u00a0w corocznych obchodach \u015awi\u0119ta Morza. Jemu przypisuje si\u0119 tak\u017ce s\u0142owa: &#8222;Gdyni\u0119 [nale\u017cy] ubra\u0107 w\u00a0las maszt\u00f3w, kt\u00f3re maj\u0105 nie\u015b\u0107 polsk\u0105 bander\u0119 po wszystkich morzach i\u00a0oceanach \u015bwiata&#8221;.Samolot z\u00a0Orlicz-Dreszerem wpad\u0142 do morza<\/p>\n<p>Po raz ostatni Orlicz-Dreszer \u015bwi\u0119towa\u0142 obecno\u015b\u0107 Polski nad Ba\u0142tykiem w\u00a0Gdyni w\u00a0czerwcu 1936 roku. Nieca\u0142e trzy tygodnie p\u00f3\u017aniej, 16 lipca genera\u0142 wsiad\u0142 w\u00a0Grudzi\u0105dzu na pok\u0142ad samolotu RWD-9 i, wraz z\u00a0kapitanem (pilot) Aleksandrem \u0141\u0105giewskim i\u00a0podpu\u0142kownikiem Stefanem Lothem (w przesz\u0142o\u015bci selekcjonerem reprezentacji Polski w\u00a0pi\u0142ce no\u017cnej), wyruszy\u0142 w\u00a0lot ku Wybrze\u017cu. Kr\u0105\u017c\u0105c nad wzburzonym Ba\u0142tykiem, zamierza\u0142 w\u00a0tak oto widowiskowy spos\u00f3b powita\u0107 statek, kt\u00f3rym z\u00a0USA wraca\u0142a do kraju jego \u017cona, Elwira. Statek, dodajmy, o\u00a0jak\u017ce wymownej nazwie &#8211; &#8222;Pi\u0142sudski&#8221;. Niestety, gdy Dreszer i\u00a0jego towarzysze znajdowali si\u0119 na wysoko\u015bci Or\u0142owa, oko\u0142o kilometra od brzegu, maszyna odm\u00f3wi\u0142a pos\u0142usze\u0144stwa. RWD-9 spad\u0142 do morza i\u00a0cho\u0107 do akcji ratowniczej niemal natychmiast przyst\u0105pi\u0142y, p\u0142yn\u0105ce nieopodal, statki &#8222;Falke&#8221; i\u00a0ORP &#8222;Rybitwa&#8221;, nikt z\u00a0lec\u0105cych nie prze\u017cy\u0142. <\/p>\n<p>            <a href=\"https:\/\/s-trojmiasto.pl\/zdj\/c\/n\/9\/4322\/787x0\/4322106-Wrak-RWD-9-przy-molo-w-Orlowie-Lekarz-stwierdzil-zgon-wszystkich-pasazerow-samolotu-w-tym-Gustawa-Orlicz-Dreszera.webp\" target=\"_blank\" data-slide-name=\"837007\" data-lightbox-target=\"photo full\" data-sub-html=\"&lt;h4&gt;Wrak RWD-9 przy molo w Or\u0142owie. Lekarz stwierdzi\u0142 zgon wszystkich pasa\u017cer\u00f3w samolotu, w tym Gustawa Orlicz-Dreszera.&lt;\/h4&gt;&lt;p&gt;fot. CAW&lt;\/p&gt;&#010;\" class=\"photoMarker__link\" data-filter-brightness=\"brightness--100\" rel=\"nofollow noopener\"><\/p>\n<p>    <img decoding=\"async\" style=\"height:406px; aspect-ratio: 1.84309\/1; filter:brightness(1);\" alt=\"Wrak RWD-9 przy molo w Or\u0142owie. Lekarz stwierdzi\u0142 zgon wszystkich pasa\u017cer\u00f3w samolotu, w tym Gustawa Orlicz-Dreszera.\" src=\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/4322106-Wrak-RWD-9-przy-molo-w-Orlowie-Lekarz-stwierdzil-zgon-wszystkich-pasazerow.webp\" class=\"photoMarker__img lazy\" data-slider=\"img\"\/><\/p>\n<p>            <\/a><\/p>\n<p>Lekarze stwierdzili, \u017ce genera\u0142 zgin\u0105\u0142 na miejscu wskutek p\u0119kni\u0119cia namiotu m\u00f3\u017cd\u017ckowego (cz\u0119\u015b\u0107 opony twardej m\u00f3zgowia). Medycyna nie mog\u0142a da\u0107 jednak odpowiedzi na pytanie o\u00a0przyczyn\u0119 katastrofy. B\u0142\u0105d pilota? Awaria samolotu? Warunki atmosferyczne (w tych dniach wiatr mia\u0142 osi\u0105ga\u0107 w\u00a0Zatoce Gda\u0144skiej pr\u0119dko\u015b\u0107 nawet 100 km\/h)? A\u00a0mo\u017ce zamach? <\/p>\n<p>Ten ostatni wydaje si\u0119 ma\u0142o prawdopodobny, bo cho\u0107 Orlicz-Dreszer mia\u0142 na pie\u0144ku z\u00a0Niemcami i\u00a0wielokrotnie przestrzega\u0142 przed agresywn\u0105 polityk\u0105 Hitlera i\u00a0reszty nazist\u00f3w, relacje polsko-niemieckie uk\u0142ada\u0142y si\u0119 w\u00f3wczas nadzwyczaj dobrze. Berlin nie mia\u0142 interesu w\u00a0tym, aby nastawa\u0107 na \u017cycie, cho\u0107 do\u015b\u0107 wysoko postawionego, to jednak nie pierwszoplanowego wojskowego.<\/p>\n<p>Jeszcze bardziej absurdalne wydaj\u0105 si\u0119 sugestie, \u017ce za tragedi\u0105 sta\u0142 kto\u015b z\u00a0obozu pi\u0142sudczykowskiego. Cho\u0107 nasz bohater nie zawsze zgadza\u0142 si\u0119 z\u00a0decyzjami rz\u0105dz\u0105cego tercetu Mo\u015bcicki &#8211; Rydz-\u015amig\u0142y &#8211; Beck, utrzymywa\u0142 z\u00a0panami poprawne relacje.<\/p>\n<p>Je\u015bli zatem nie sabota\u017c, to co? Tego nie wiemy i\u00a0prawdopodobnie ju\u017c si\u0119 nie dowiemy. Pewne jest za to, \u017ce jak g\u0142osi encyklopedyczna notka, &#8222;pogrzeb genera\u0142a odby\u0142 si\u0119 w\u00a0ko\u015bciele na Oksywiu i\u00a0jego <a href=\"https:\/\/katalog.trojmiasto.pl\/pochowek\" class=\"parse-link\" title=\"Poch\u00f3wek to uroczysty obrz\u0119d zwi\u0105zany z ostatnim po\u017cegnaniem zmar\u0142ego. Obejmuje przygotowanie cia\u0142a, ceremoni\u0119 oraz z\u0142o\u017cenie do grobu. W Polsce poch\u00f3wek mo\u017ce mie\u0107 charakter \u015bwiecki lub religijny, zgodnie z tradycj\u0105 i wol\u0105 rodziny, zapewniaj\u0105c godne po\u017cegnanie bliskiej osoby\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">poch\u00f3wek<\/a> da\u0142 pocz\u0105tek nowemu cmentarzowi marynarskiemu&#8221;. <a href=\"https:\/\/katalog.trojmiasto.pl\/marynarze\" class=\"parse-link\" title=\"Marynarze to wykwalifikowani specjali\u015bci pracuj\u0105cy na statkach, odpowiedzialni za bezpiecze\u0144stwo i sprawne funkcjonowanie jednostek p\u0142ywaj\u0105cych. Ich codzienno\u015b\u0107 to praca na morzu, wymagaj\u0105ca wiedzy, do\u015bwiadczenia oraz odporno\u015bci fizycznej i psychicznej. Marynarze odgrywaj\u0105 kluczow\u0105 rol\u0119 w transporcie morskim\" rel=\"nofollow noopener\" target=\"_blank\">Marynarze<\/a> usun\u0119li drzwi z\u00a0ko\u015bcio\u0142a, by wnie\u015b\u0107 trumn\u0119<\/p>\n<p>Informacja ta jest jednak wyg\u0142adzona do ostatniej litery i\u00a0nie porusza tego, co mi\u0142o\u015bnicy historii lubi\u0105 najbardziej: niewygodnych, za to ciekawych fakt\u00f3w. Tych za\u015b w\u00a0kontek\u015bcie ostatniej drogi Orlicza-Dreszera nie brakowa\u0142o, by wspomnie\u0107 tylko sprzeciw proboszcza oksywskiej parafii wobec obecno\u015bci trumny w\u00a0\u015bwi\u0105tyni. Ksi\u0119dzu nie podoba\u0142o si\u0119, \u017ce w\u00a0ko\u015bciele ma spocz\u0105\u0107, cho\u0107by i\u00a0na godzin\u0119, oficer, kt\u00f3ry dla nowej mi\u0142o\u015bci uniewa\u017cni\u0142 swoje ma\u0142\u017ce\u0144stwo (Elwira by\u0142a jego drug\u0105 \u017con\u0105).<\/p>\n<p>Nie pomog\u0142a nawet interwencja kapelana polskiej marynarki, komandora W\u0142adys\u0142awa Miegonia. Proboszcz zapowiedzia\u0142, \u017ce wojskowi mog\u0105 ustawi\u0107 cia\u0142o nawet centymetr od wej\u015bcia, a\u00a0ono i\u00a0tak pozostanie zamkni\u0119te. <\/p>\n<p>P\u00f3ki wi\u0119c dost\u0119p do budynku by\u0142 zablokowany, mowy o\u00a0mszy pogrzebowej nie by\u0142o. A\u00a0gdyby nieszcz\u0119sne drzwi po prostu usun\u0105\u0107? &#8211; w\u00a0ko\u0144cu najprostsze rozwi\u0105zania bywaj\u0105 najlepsze. Tak si\u0119 te\u017c sta\u0142o i\u00a0w dniu poch\u00f3wku genera\u0142a grupa marynarzy zrealizowa\u0142a akcj\u0119 godn\u0105 dobrego filmu sensacyjnego. Przed ko\u015bcio\u0142em zaparkowa\u0142a bowiem ci\u0119\u017car\u00f3wka, z\u00a0niej wyskoczyli panowie w\u00a0mundurach i\u00a0szybko zdemontowali niechcian\u0105 przeszkod\u0119. Wojsko &#8211; proboszcz 1:0 i\u00a0w tych okoliczno\u015bciach duchowny nie mia\u0142 innego wyj\u015bcia, jak wpu\u015bci\u0107 trumn\u0119 do \u015brodka. Po zako\u0144czeniu uroczysto\u015bci drzwi wr\u00f3ci\u0142y na swoje miejsce, a\u00a0Orlicz- Dreszer spocz\u0105\u0142 na Cmentarzu Marynarki Wojennej na Oksywiu. <\/p>\n<p>&#8222;Lubi\u0142 popi\u0107 i\u00a0zabawi\u0107 si\u0119, ale umia\u0142 pracowa\u0107&#8221;<\/p>\n<p>W pogrzebie uczestniczyli najwy\u017csi dostojnicy pa\u0144stwowi, m.in. prezydent Ignacy Mo\u015bcicki i\u00a0Generalny Inspektor Si\u0142 Zbrojnych, niebawem marsza\u0142ek, Edward Rydz-\u015amig\u0142y. Genera\u0142 Boles\u0142aw Wieniawa-D\u0142ugoszowski po\u017cegna\u0142 naszego wojskowego s\u0142owami: &#8222;Ten [&#8230;] dow\u00f3dca \u015bwietny, \u017cadnej nie zostawi\u0142 materialnej schedy, jak prawemu \u017bo\u0142nierzowi przystoi, ale nosi\u0142 on w\u00a0sercu skarb nieprzebrany, skarb mi\u0142o\u015bci do Ojczyzny, energii i\u00a0pracy&#8221;. <\/p>\n<p>Trafniejsza wydaje si\u0119 jednak charakterystyka Orlicza-Dreszera, pochodz\u0105ca od innego genera\u0142a, Zygmunta Szyszki-Bohusza. Jak zapisa\u0142, &#8222;[b\u0119d\u0105c] kawalerzyst\u0105 z\u00a0krwi i\u00a0ko\u015bci mia\u0142 [on] temperament i\u00a0fantazj\u0119, lubi\u0142 popi\u0107 i\u00a0zabawi\u0107 si\u0119, ale umia\u0142 pracowa\u0107 wytrwale i\u00a0solidnie, kiedy by\u0142o trzeba, a\u00a0co najwa\u017cniejsze mia\u0142 bystry i\u00a0bardzo jasny umys\u0142&#8221;. Taki to by\u0142 oficer&#8230; <\/p>\n<p>Przy pracy nad tekstem korzysta\u0142em z\u00a0publikacji: &#8222;Genera\u0142 zgin\u0105\u0142 w\u00a0wodach Ba\u0142tyku&#8221; Micha\u0142a Lipki, &#8222;Gustaw Orlicz-Dreszer (1889-1936)&#8221; Przemys\u0142awa Olstowskiego, &#8222;Gustaw Orlicz-Dreszer: \u017co\u0142nierz Komendanta, Stra\u017cnik Morza&#8221; Aleksei&#8217;a Rogozina, &#8222;Kolonializm i\u00a0nowoczesno\u015b\u0107. Liga Morska i\u00a0Kolonialna w\u00a0II Rzeczypospolitej&#8221; Andrzeja Szczerskiego i\u00a0&#8222;J\u00f3zef Pi\u0142sudski. Rzecz o\u00a0nieprzeci\u0119tno\u015bci&#8221; Mariusza Wo\u0142osa.\n                <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Genera\u0142, kt\u00f3ry w\u00a0imieniu Pi\u0142sudskiego przeprowadzi\u0142 zamach majowy, a\u00a0w m\u0142odo\u015bci sympatyzowa\u0142 z\u00a0endecj\u0105. Wojskowy, kt\u00f3ry w\u00a0rosyjskim mundurze strzela\u0142 do \u017co\u0142nierzy&hellip;\n","protected":false},"author":2,"featured_media":434926,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[3139,2416,82073,82074,2368,20400,6574,82071,6675,1048,1064,21076,33323,82069,291,52206,52209,52207,52208,23971,4799,82072,4917,4400,30307,16069,71826,26912,82075,82070,42,38,40,39,41,4036,1030,511,1063,4293,5110,52461,4000,18404,39395,1152,56287,6573,28947,10666],"class_list":["post-434925","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-baltyk","tag-bohater","tag-brygada","tag-brygada-legionow","tag-czestochowa","tag-czlowiek","tag-dowodca","tag-endecja","tag-felietony","tag-gdansk","tag-gdynia","tag-general","tag-glowa","tag-gustaw-orlicz-dreszer","tag-historia","tag-historia-trojmiasta","tag-historyczna-gdynia","tag-historyczny-gdansk","tag-historyczny-sopot","tag-imie","tag-katastrofa","tag-kawaleria","tag-komendant","tag-las","tag-legion","tag-maszt","tag-mlodosc","tag-mundur","tag-orlicz-dreszer","tag-pilsudski","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-rok","tag-samolot","tag-smierc","tag-sopot","tag-stany-zjednoczone","tag-statek","tag-stopa","tag-trojmiasto","tag-wojskowy","tag-wybrzeze","tag-zamach","tag-zastepca","tag-zolnierz","tag-zona","tag-zycie"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/434925","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=434925"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/434925\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/434926"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=434925"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=434925"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=434925"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}