{"id":435063,"date":"2026-05-17T13:20:12","date_gmt":"2026-05-17T13:20:12","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/435063\/"},"modified":"2026-05-17T13:20:12","modified_gmt":"2026-05-17T13:20:12","slug":"konflikt-o-ktorym-swiat-zapomnial-ja-to-widzialam-na-wlasne-oczy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/435063\/","title":{"rendered":"Konflikt, o kt\u00f3rym \u015bwiat zapomnia\u0142. „Ja to widzia\u0142am na w\u0142asne oczy”"},"content":{"rendered":"

Raport ONZ, Unii Europejskiej i Banku \u015awiatowego dotycz\u0105cy Strefy Gazy, opublikowany w kwietniu 2026 r., przedstawia obraz zniszcze\u0144 o skali bez precedensu. Z przeprowadzonej oceny wynika, \u017ce odbudowa regionu w ci\u0105gu najbli\u017cszej dekady b\u0119dzie wymaga\u0142a nak\u0142ad\u00f3w rz\u0119du 71,4 mld dol. Same straty materialne w konflikcie o kt\u00f3rym ju\u017c \u015bwiat zapomnia\u0142 oszacowano na ponad 35 mld dol., a straty gospodarcze na kolejne 22,7 mld.<\/p>\n

Najbardziej ucierpia\u0142y kluczowe sektory \u017cycia spo\u0142ecznego i gospodarczego, w tym mieszkalnictwo, rolnictwo, ochrona zdrowia oraz handel.<\/p>\n

Autorzy raportu zwracaj\u0105 uwag\u0119, \u017ce skutki konfliktu nie ograniczaj\u0105 si\u0119 tylko do zniszczonych budynk\u00f3w i infrastruktury. Wed\u0142ug wska\u017anika rozwoju spo\u0142ecznego (Human Development Index), Strefa Gazy cofn\u0119\u0142a si\u0119 w jego wyniku o 77 lat. Wska\u017anik ten bierze pod uwag\u0119 kwestie takie jak oczekiwana d\u0142ugo\u015b\u0107 \u017cycia, edukacj\u0119 oraz doch\u00f3d narodowy przeliczany na jednego mieszka\u0144ca.<\/p>\n

Sytuacja humanitarna w Strefie Gazy jest dramatyczna. Mniej ni\u017c po\u0142owa szpitali funkcjonuje cho\u0107by cz\u0119\u015bciowo, oko\u0142o 1,2 mln os\u00f3b straci\u0142o swoje domy, a blisko 1,9 mln zosta\u0142o zmuszonych do opuszczenia miejsc zamieszkania, cz\u0119sto wielokrotnie. Raport zwraca tak\u017ce uwag\u0119 na d\u0142ugofalowe skutki spo\u0142eczne, w tym powa\u017cne obci\u0105\u017cenia zdrowia psychicznego, kt\u00f3re dotykaj\u0105 niemal wszystkie dzieci.<\/p>\n

Bilans ofiar konfliktu jest pora\u017caj\u0105cy. Od czasu ataku z 7 pa\u017adziernika 2023 r., przeprowadzonego przez zbrojne grupy ze Strefy Gazy na Izrael, konflikt w regionie gwa\u0142townie si\u0119 zaostrzy\u0142, prowadz\u0105c do ogromnej liczby ofiar i powa\u017cnego kryzysu humanitarnego. W ci\u0105gu ponad dw\u00f3ch lat walk zgin\u0119\u0142o ponad 71 tys. Palesty\u0144czyk\u00f3w, a ponad 171 tys. zosta\u0142o rannych; wiele os\u00f3b nadal uznaje si\u0119 za zaginione pod gruzami.<\/p>\n

W wyniku konfliktu \u015bmier\u0107 ponios\u0142o tak\u017ce oko\u0142o 1671 Izraelczyk\u00f3w i obywateli innych pa\u0144stw, g\u0142\u00f3wnie podczas atak\u00f3w z 7 pa\u017adziernika 2023 r.<\/p>\n

\"Ruiny <\/p>\n

Ruiny zniszczonego budynku w obozie dla uchod\u017ac\u00f3w Al-Szati, na zach\u00f3d od miasta Gaza w Strefie Gazy (9 maja 2026 r.)MOHAMMED SABER \/ PAP<\/p>\n

Taktyka Izraela<\/p>\n

\u2014 Sytuacja jest beznadziejna. W Gazie w\u0142a\u015bciwie nic si\u0119 nie zmienia, mimo \u017ce od pa\u017adziernika zesz\u0142ego roku obowi\u0105zuje zawieszenie broni. Wci\u0105\u017c dochodzi do pojedynczych nalot\u00f3w i bombardowa\u0144 armii izraelskiej. Na przyk\u0142ad w ci\u0105gu ostatniego miesi\u0105ca, od kolejnej pauzy w wojnie uzgodnionej 8 kwietnia, zgin\u0119\u0142o ponad 200 Palesty\u0144czyk\u00f3w, w tym trzyna\u015bcioro dzieci. To co\u015b, co nie powinno si\u0119 zdarza\u0107, a jednak si\u0119 dzieje \u2014 m\u00f3wi w rozmowie z Onetem Ma\u0142gorzata Olasi\u0144ska-Chart, dyrektor programu pomocy humanitarnej w Polskiej Misji Medycznej (PMM).<\/p>\n

\u2014 Izrael stosuje te\u017c taktyk\u0119 stopniowego przesuwania si\u0119 w g\u0142\u0105b Gazy. Ta tzw. \u017c\u00f3\u0142ta linia, kt\u00f3ra mia\u0142a wyznacza\u0107 now\u0105 lini\u0119 demarkacyjn\u0105 i oddziela\u0107 Izrael od Gazy na szeroko\u015bci kilkunastu kilometr\u00f3w, w praktyce zosta\u0142a przesuni\u0119ta tak, \u017ce Izrael kontroluje dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 terytorium Gazy. To nie jest podzia\u0142, jaki by\u0142 uzgodniony \u2014 izraelskie wojska wci\u0105\u017c wchodz\u0105 g\u0142\u0119biej, zaj\u0119\u0142y ju\u017c cz\u0119\u015b\u0107 miasta Gaza i obszary Chan Junis, co nie by\u0142o cz\u0119\u015bci\u0105 porozumienia \u2014 podkre\u015bla moja rozm\u00f3wczyni.<\/p>\n

\"Namioty, <\/p>\n

Namioty, w kt\u00f3rych schronienie znale\u017ali wysiedleni Palesty\u0144czycy w zachodniej cz\u0119\u015bci miasta GazaAhmed Al Arini \/ Middle East Images \/ AFP<\/p>\n

„Wstrz\u0105saj\u0105cy raport”<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Olasi\u0144ska-Chart podkre\u015bla, \u017ce codzienne \u017cycie to koszmar. \u2014 Czyta\u0142em raport agencji ONZ do spraw uchod\u017ac\u00f3w palesty\u0144skich i on jest naprawd\u0119 wstrz\u0105saj\u0105cy. Przede wszystkim problemem jest s\u0142u\u017cba zdrowia, kt\u00f3ra praktycznie przesta\u0142a funkcjonowa\u0107. Jest ca\u0142kowita zapa\u015b\u0107 \u2014 zar\u00f3wno pod wzgl\u0119dem zniszcze\u0144 szpitali, przychodni i punkt\u00f3w medycznych, jak i blokady dostaw lek\u00f3w. Przej\u015bcia graniczne s\u0105 blokowane, do Gazy dociera zaledwie kilka ci\u0119\u017car\u00f3wek z pomoc\u0105, w tym z lekami dystrybuowanymi p\u00f3\u017aniej przez WHO. W efekcie pojawia si\u0119 coraz wi\u0119cej infekcji, ogniska chor\u00f3b si\u0119 rozprzestrzeniaj\u0105, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d dzieci, i mog\u0105 przerodzi\u0107 si\u0119 w epidemie \u2014 relacjonuje.<\/p>\n

Do tego dochodzi problem paso\u017cyt\u00f3w, insekt\u00f3w i chor\u00f3b przez nie przenoszonych. \u2014 Warunki \u017cycia s\u0105 skrajnie trudne \u2014 powiedzia\u0142bym wr\u0119cz prymitywne. Woda praktycznie nie jest dost\u0119pna, a brak mo\u017cliwo\u015bci utrzymania podstawowej higieny sprawia, \u017ce najs\u0142absze grupy, szczeg\u00f3lnie dzieci, choruj\u0105 coraz cz\u0119\u015bciej. Pojawiaj\u0105 si\u0119 infekcje sk\u00f3ry czy grzybice \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n

\"Prowizoryczne <\/p>\n

Prowizoryczne namioty i tymczasowe schronienia w Chan Junus w Strefie GazyAA\/ABACA \/ PAP<\/p>\n

Jak ostrzeg\u0142 dr Akihiro Seita, dyrektor ds. zdrowia w UNRWA (Agencji Narod\u00f3w Zjednoczonych ds. Pomocy Uchod\u017acom Palesty\u0144skim na Bliskim Wschodzie), „obecne rozprzestrzenianie si\u0119 gryzoni i infekcji to nie tylko problem zdrowotny, ale wyra\u017any sygna\u0142 podatno\u015bci Strefy Gazy i niemal ca\u0142kowitego za\u0142amania jej systemu opieki zdrowotnej”.<\/p>\n

„Rozprzestrzenianie si\u0119 gryzoni i owad\u00f3w przenosz\u0105cych choroby nap\u0119dza narastaj\u0105cy kryzys zdrowia publicznego i dodatkowo pogarsza ju\u017c i tak bardzo trudne warunki \u017cycia. Gryzonie masowo pojawiaj\u0105 si\u0119 w schronach awaryjnych, miejscach przesiedle\u0144 i prowizorycznych namiotach, gryz\u0105c ludzi oraz zanieczyszczaj\u0105c przestrze\u0144, w kt\u00f3rej mieszkaj\u0105” \u2014 przestrzega UNRWA.<\/p>\n

\"Codzienne <\/p>\n

Codzienne \u017cycie w trudnych warunkach w Chan Junus w Strefie GazyAA\/ABACA \/ PAP<\/p>\n

Moja rozm\u00f3wczyni podkre\u015bla, \u017ce w Strefie Gazy dzia\u0142aj\u0105 tylko niekt\u00f3re organizacje \u2014 albo lokalne, palesty\u0144skie, albo takie, kt\u00f3re zd\u0105\u017cy\u0142y si\u0119 zarejestrowa\u0107 jeszcze przed wybuchem kryzysu. Tylko one maj\u0105 dzi\u015b mo\u017cliwo\u015b\u0107 funkcjonowania na miejscu.<\/p>\n

\u2014 My wsp\u00f3\u0142pracujemy g\u0142\u00f3wnie z Palesty\u0144sk\u0105 Organizacj\u0105 Pomocy Medycznej (PMRS) i z organizacj\u0105 Glia, kt\u00f3ra formalnie jest zarejestrowana w Kanadzie przez palesty\u0144skich lekarzy. Glia prowadzi obecnie na terenie jednego ze szpitali w Gazie klinik\u0119 zajmuj\u0105c\u0105 si\u0119 rehabilitacj\u0105 i leczeniem ran \u2014 to taka wydzielona cz\u0119\u015b\u0107 w ramach istniej\u0105cej plac\u00f3wki. My z kolei prowadzimy zbi\u00f3rk\u0119 na zakup \u015brodk\u00f3w do leczenia ran, bo to jest kluczowe. Dzi\u0119ki temu mo\u017cna unikn\u0105\u0107 amputacji u dzieci, je\u015bli odpowiednio wcze\u015bnie opanuje si\u0119 infekcje \u2014 opowiada.<\/p>\n

„Ceny s\u0105 nieosi\u0105galne”<\/p>\n

Wspomniany na pocz\u0105tku tekstu raport du\u017co m\u00f3wi o zniszczeniach zabudowy w Strefie Gazy. Pytam moj\u0105 rozm\u00f3wczyni\u0119, gdzie w takim razie ludzie tam mieszkaj\u0105.<\/p>\n

\u2014 Ludzie mieszkaj\u0105 w prowizorycznych schronieniach albo w ruinach. Buduj\u0105 jakie\u015b tymczasowe dachy z plandek, kawa\u0142k\u00f3w blachy falistej, desek \u2014 czegokolwiek, co si\u0119 znajdzie. To s\u0105 bardzo prymitywne warunki. Cz\u0119sto wybieraj\u0105 takie zniszczone budynki, kt\u00f3re lokalni in\u017cynierowie uznali za wzgl\u0119dnie bezpieczne \u2014 takie, kt\u00f3re si\u0119 nie zawal\u0105. W praktyce to oznacza dwie \u015bciany i dach, i tam po prostu \u017cyj\u0105 \u2014 m\u00f3wi dyrektor z PMM.<\/p>\n

\"Skala <\/p>\n

Skala zniszcze\u0144 zabudowy mieszkaniowej w Strefie Gazy (stan na 26 pa\u017adziernika 2025 r.)Raport ONZ, Bank \u015awiatowy i UE<\/p>\n

Ma\u0142gorzata Olasi\u0144ska-Chart dodaje, \u017ce kolejnym ogromnym problemem jest dramatyczny brak \u017cywno\u015bci. \u2014 Dystrybucja pomocy jest bardzo ograniczona, bo Izrael blokuje wjazd darmowej \u017cywno\u015bci humanitarnej do Gazy. Jedzenie jest dost\u0119pne, ale w sprzeda\u017cy komercyjnej \u2014 to g\u0142\u00f3wnie produkty izraelskie, z izraelskimi oznaczeniami. Problem w tym, \u017ce ceny s\u0105 dla wi\u0119kszo\u015bci Palesty\u0144czyk\u00f3w nieosi\u0105galne. Przyk\u0142adowo: kilogram pomidor\u00f3w potrafi kosztowa\u0107 oko\u0142o 20 dol., a kilogram m\u0105ki kilkana\u015bcie dolar\u00f3w. Nikt nie jest w stanie tego kupi\u0107. W praktyce Gaza by\u0142a uzale\u017cniona od dostaw \u017cywno\u015bci organizowanych przez \u015awiatowy Program \u017bywno\u015bciowy i UNRWA \u2014 a te dostawy w du\u017cej mierze usta\u0142y \u2014 opowiada.<\/p>\n

„Trzy oddzielne wyspy”<\/p>\n

Rozm\u00f3wczyni Onetu zauwa\u017ca, \u017ce aby przemieszcza\u0107 si\u0119 mi\u0119dzy cz\u0119\u015bciami Palestyny \u2014 Stref\u0105 Gaz\u0105, Zachodnim Brzegiem i Wschodni\u0105 Jerozolim\u0105 \u2014 trzeba wjecha\u0107 na terytorium Izraela. \u2014 Te trzy obszary s\u0105 jak oddzielne wyspy, niepo\u0142\u0105czone ze sob\u0105. A izraelskie przepisy i system checkpoint\u00f3w praktycznie uniemo\u017cliwiaj\u0105 Palesty\u0144czykom swobodne przemieszczanie si\u0119. To oznacza bardzo konkretne sytuacje: je\u015bli masz rodzin\u0119 w Jerozolimie, a mieszkasz na Zachodnim Brzegu, nie mo\u017cesz ich odwiedzi\u0107 \u2014 nawet je\u015bli s\u0105 chorzy. Je\u015bli masz chore dziecko i potrzebujesz specjalistycznego szpitala w Jerozolimie, nie mo\u017cesz tam pojecha\u0107. Tak samo nie da si\u0119 w og\u00f3le przemie\u015bci\u0107 z Gazy do Ramallah. To jest realne ograniczenie dost\u0119pu do opieki medycznej, edukacji i normalnego \u017cycia \u2014 relacjonuje.<\/p>\n

\"Terytorium <\/p>\n

Terytorium Palestyny obejmuje obszar Strefy Gazy i Zachodniego Brzegu, w tym Wschodniej JerozolimyWikipedia (domena publiczna)<\/p>\n

Drogi s\u0105 cz\u0119sto blokowane \u2014 dzieci maj\u0105 utrudniony dost\u0119p do szk\u00f3\u0142, a ca\u0142e miejscowo\u015bci bywaj\u0105 odcinane.<\/p>\n

\u2014 Ja to widzia\u0142am na w\u0142asne oczy. Na Zachodnim Brzegu drogi s\u0105 zablokowane ogromnymi betonowymi blokami ustawionymi w poprzek asfaltu. W efekcie zamiast trzech kilometr\u00f3w jedziesz trzydzie\u015bci. Rodzic\u00f3w cz\u0119sto nie sta\u0107 na paliwo, \u017ceby wozi\u0107 dzieci takimi objazdami do szko\u0142y. W jednej okolicy jest jedna szko\u0142a dla kilku wiosek, oddalona o kilka kilometr\u00f3w, ale przez blokady ta odleg\u0142o\u015b\u0107 dramatycznie si\u0119 wyd\u0142u\u017ca. Dzieci chodz\u0105 wi\u0119c na skr\u00f3ty \u2014 czasem dos\u0142ownie przez rury \u015bciekowe, w bardzo z\u0142ych warunkach. To s\u0105 naprawd\u0119 trudne, przygn\u0119biaj\u0105ce historie \u2014 opowiada Olasi\u0144ska-Chart.<\/p>\n

Do tego dochodzi niszczenie \u017ar\u00f3de\u0142 utrzymania. \u2014 Buldo\u017cerami wyrywane s\u0105 drzewa oliwne, kt\u00f3re s\u0105 jednym z ostatnich \u017ar\u00f3de\u0142 dochodu Palesty\u0144czyk\u00f3w na Zachodnim Brzegu. Dochodzi te\u017c do napa\u015bci na rodziny w nocy ze strony osadnik\u00f3w. Zdarzaj\u0105 si\u0119 ca\u0142e wsie zmuszane do opuszczenia swoich dom\u00f3w. W jednej z miejscowo\u015bci, z kt\u00f3r\u0105 wsp\u00f3\u0142pracujemy, mieszka\u0144cy zostali wypchni\u0119ci, bo Izraelczycy chcieli rozbudowa\u0107 osiedle zbudowane na palesty\u0144skiej ziemi. Presja by\u0142a tak du\u017ca, \u017ce ludzie po prostu si\u0119 wynie\u015bli \u2014 konkluduje.<\/p>\n

***<\/p>\n

Wspieraj pomoc Polskiej Misji Medycznej w Strefie Gazy:<\/p>\n