{"id":44306,"date":"2025-10-11T21:07:17","date_gmt":"2025-10-11T21:07:17","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/44306\/"},"modified":"2025-10-11T21:07:17","modified_gmt":"2025-10-11T21:07:17","slug":"populistyczna-prawica-triumfuje-a-zachod-wciaz-patrzy-na-kreml-ale-to-nie-putin-jest-glownym-problemem-najwieksze-zagrozenie-czai-sie-w-domu-opinia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/44306\/","title":{"rendered":"Populistyczna prawica triumfuje, a Zach\u00f3d wci\u0105\u017c patrzy na Kreml. Ale to nie Putin jest g\u0142\u00f3wnym problemem. „Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie czai si\u0119 w domu” [OPINIA]"},"content":{"rendered":"

Rosyjska ingerencja i dezinformacja mocno przewija\u0142y si\u0119 przez ostatnie wybory w Europie \u2014 najpierw w Mo\u0142dawii, gdzie pod koniec zesz\u0142ego miesi\u0105ca<\/a> zwyci\u0119\u017cyli proeuropejscy libera\u0142owie, p\u00f3\u017aniej w Czechach, gdzie w ubieg\u0142y weekend<\/a> wygra\u0142 miliarder i populista Andrej Babisz.<\/p>\n

Przez te dzia\u0142ania Rosji sytuacja w obu krajach \u2014 i nie tylko w nich \u2014 sta\u0142a si\u0119 niebezpieczna. Skupienie si\u0119 na Kremlu przys\u0142ania jednak g\u0142\u0119bszy, a by\u0107 mo\u017ce nawet bardziej niepokoj\u0105cy fakt \u2014 realne poparcie spo\u0142eczne dla prawicowych populist\u00f3w i nacjonalist\u00f3w. I stopie\u0144, w jakim zmienia ono polityk\u0119 w ca\u0142ym demokratycznym \u015bwiecie.<\/p>\n

Interwencja Rosji w wybory<\/a> w europejskich krajach jest dobrze udokumentowana. Od dziesi\u0119cioleci skrajnie prawicowe partie we Francji, W\u0142oszech i Austrii zabiegaj\u0105 o wzgl\u0119dy Kremla, otrzymuj\u0105c od niego wsparcie finansowe i nie tylko. B\u0142\u0119dem by\u0142oby jednak s\u0105dzi\u0107, \u017ce ta wsp\u00f3\u0142praca mia\u0142a decyduj\u0105cy wp\u0142yw na wybory albo zak\u0142ada\u0107, \u017ce populistyczni liderzy zostan\u0105 zdyskwalifikowani, je\u015bli zagra si\u0119 „rosyjsk\u0105 kart\u0105”.<\/p>\n

Stany Zjednoczone stanowi\u0105 odstraszaj\u0105cy przyk\u0142ad. Obsesja Demokrat\u00f3w na punkcie domniemanych porozumie\u0144 Donalda Trumpa z prezydentem Rosji W\u0142adimirem Putinem z 2016 r. nie doprowadzi\u0142a do upadku ruchu Trumpa. \u015aledztwa potwierdzi\u0142y rosyjsk\u0105 ingerencj\u0119 w wybory, ale zamiast os\u0142abi\u0107 Trumpa, wzmocni\u0142y jego narracj\u0119 o konieczno\u015bci obrony przed niesprawiedliwymi oskar\u017ceniami.<\/p>\n

Mimo tych skandali \u2014 i pomimo podj\u0119tych przez Joego Bidena dzia\u0142a\u0144 maj\u0105cych na przysz\u0142o\u015b\u0107 nie dopu\u015bci\u0107 do zewn\u0119trznej ingerencji w wybory<\/a> \u2014 Trump w 2024 r. powr\u00f3ci\u0142 do Bia\u0142ego Domu z jeszcze silniejszym mandatem.<\/p>\n

\n

Poza Stanami Zjednoczonymi r\u00f3wnie ci\u0119\u017cko jest znale\u017a\u0107 przypadek kraju, w kt\u00f3rym przypi\u0119cie grupie konserwatywno-autorytarnej \u0142atki „prorosyjski” faktycznie zniszczy\u0142oby jej karier\u0119.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Pow\u00f3d jest prosty: wielu wyborc\u00f3w skrajnej prawicy nie ma problemu z Rosj\u0105 Putina. Domniemany „zdrowy konserwatyzm” Putina, o kt\u00f3rym cz\u0119sto m\u00f3wi\u0105, odzwierciedla to, czego faktycznie poszukuj\u0105. Niezale\u017cnie od tego, czy okre\u015blaj\u0105 siebie mianem narodowo-konserwatywnych, tradycyjnych socjaldemokrat\u00f3w czy patriotycznych libera\u0142\u00f3w, \u0142\u0105czy je wa\u017cny czynnik. Dzisiejsze ruchy prawicowe maj\u0105 wsp\u00f3lne credo, kt\u00f3re polega na odrzuceniu liberalnego uniwersalizmu, gloryfikacji dumy narodowej, przywr\u00f3ceniu etnicznych, p\u0142ciowych i kulturowych hierarchii oraz sprzeciwie wobec d\u0142ugofalowej odpowiedzialno\u015bci za klimat.<\/p>\n

Z tego punktu widzenia przywi\u0105zanie do Rosji nie jest \u017ar\u00f3d\u0142em ich ideologii, lecz jego logiczn\u0105 konsekwencj\u0105. Zach\u00f3d cz\u0119sto m\u00f3wi, \u017ce uprzedzenia wobec imigrant\u00f3w, niech\u0119\u0107 do praw os\u00f3b LGBT albo sprzeciw wobec pomocy dla Ukrainy czy zielonej transformacji to pogl\u0105dy sztucznie wykreowane przez Kreml. To powa\u017cny b\u0142\u0105d analityczny.<\/p>\n

\"UczestnicyLeszek Szyma\u0144ski \/ PAP<\/p>\n

Uczestnicy marszu pod has\u0142em „Stop inwazji imigrant\u00f3w”, Warszawa, Polska, 24 sierpnia 2025 r.<\/p>\n

Podczas konferencji prodemokratycznej w Budapeszcie w zesz\u0142ym miesi\u0105cu poprosi\u0142em s\u0142uchaczy \u2014 wielu z nich by\u0142o na tyle doros\u0142ych, \u017ce pami\u0119taj\u0105 dyktatur\u0119 komunistyczn\u0105 \u2014 by wyobrazili sobie, \u017ce zimna wojna by\u0142a prowadzona z za\u0142o\u017ceniem, \u017ce komunizm to tylko przykrywka dla rosyjskiego projektu imperialnego. <\/p>\n

Obecno\u015b\u0107 Armii Czerwonej w krajach satelickich ZSRR i machinacje KGB oczywi\u015bcie odegra\u0142y swoj\u0105 rol\u0119 w utrzymaniu komunizmu, ale jego trwa\u0142o\u015b\u0107 wynika\u0142a te\u017c st\u0105d, \u017ce odwo\u0142ywa\u0142 si\u0119 on do realnych nier\u00f3wno\u015bci. Zimna wojna nie zosta\u0142a ostatecznie wygrana dzi\u0119ki paranoi Josepha McCarthy’ego [ameryka\u0144skiego senatora, kt\u00f3ry w latach 50. zas\u0142yn\u0105\u0142 z antykomunistycznych polowa\u0144 na czarownice symbolizuj\u0105cych irracjonalny strach i podejrzliwo\u015b\u0107 wobec domniemanych sympatyk\u00f3w komunizmu].<\/p>\n

\n

Sta\u0142o si\u0119 tak, poniewa\u017c ideologia komunistyczna zosta\u0142a powa\u017cnie potraktowana przez Zach\u00f3d, a starannie wybrane elementy krytyki socjalistycznej \u2014 przede wszystkim opieki spo\u0142ecznej \u2014 zosta\u0142y w\u0142\u0105czone do demokracji liberalnej.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Dzi\u015b stoimy przed podobnym wyzwaniem. Premier W\u0142och Giorgia Meloni, kt\u00f3ra wyros\u0142a z neofaszystycznego ruchu, rz\u0105dzi z proeuropejskim pragmatyzmem<\/a>. Premier Danii Mette Frederiksen odesz\u0142a od nurtu prawicowego, odsuwaj\u0105c go na margines polityczny za pomoc\u0105 polityki, kt\u00f3r\u0105 mo\u017cna by nazwa\u0107 „bia\u0142ym progresywizmem” \u2014 \u0142\u0105czy on program socjaldemokratyczny z restrykcyjn\u0105 polityk\u0105 imigracyjn\u0105.<\/p>\n

W Rumunii burmistrz Bukaresztu Nicusor Dan wiosn\u0105 tego roku wygra\u0142<\/a> wybory prezydenckie jako spo\u0142eczny konserwatysta i reformator. Nawet na W\u0119grzech pierwszy raz od 15 lat pojawi\u0142 si\u0119 naprawd\u0119 znacz\u0105cy rywal premiera Viktora Orbana \u2014 Peter Magyar, konserwatywny insider<\/a>, kt\u00f3ry przeszed\u0142 na pozycj\u0119 dysydenta.<\/p>\n

To dostosowanie musi by\u0107 przeprowadzone jednak we w\u0142a\u015bciwy spos\u00f3b. Odchodz\u0105cy czeski premier Petr Fiala przekona\u0142 si\u0119 o tym na w\u0142asnej sk\u00f3rze. Jego strategia polegaj\u0105ca na uspokojeniu wyborc\u00f3w poprzez odwo\u0142ywanie si\u0119 do warto\u015bci chrze\u015bcija\u0144sko-konserwatywnych nie sprawdzi\u0142a si\u0119 w jednym z najbardziej \u015bwieckich spo\u0142ecze\u0144stw Europy. Zaniedba\u0142 on kwestie<\/a>, kt\u00f3re lokalnie maj\u0105 najwi\u0119ksze znaczenie \u2014 op\u00f3r wobec ekonomicznych koszt\u00f3w, jakie trzeba ponie\u015b\u0107, by spe\u0142ni\u0107 cele wydatkowe NATO, pomaga\u0107 Ukrainie i nap\u0119dza\u0107 zielon\u0105 transformacj\u0119.<\/p>\n

Te kwestie mog\u0105 zbiega\u0107 si\u0119 z interesami Kremla, ale r\u00f3wnie dobrze mo\u017cna je wyt\u0142umaczy\u0107 w\u0105skim interesem lokalnych wyborc\u00f3w. Dla robotnika przemys\u0142owego w Morawach najbardziej dotkliwe nie s\u0105 zmiany klimatyczne czy Rosja, ale koszty \u017cycia i niewystarczaj\u0105ce finansowanie us\u0142ug publicznych.<\/p>\n

Dlatego w\u0142a\u015bnie debata o strategii demokratycznej nie mo\u017ce pozosta\u0107 w r\u0119kach umiarkowanych konserwatyst\u00f3w, kt\u00f3rzy zwykle skupiaj\u0105 si\u0119 przede wszystkim na kulturowym wymiarze program\u00f3w prawicy. W swojej obsesji na punkcie domniemanych eksces\u00f3w kultury „woke”<\/a> [odnosz\u0105cej si\u0119 do podnoszenia \u015bwiadomo\u015bci na temat nier\u00f3wno\u015bci i dyskryminacji w spo\u0142ecze\u0144stwie] umiarkowani konserwaty\u015bci przypominaj\u0105 niekiedy tych naiwnych zachodnich socjolog\u00f3w z po\u0142owy XX w., kt\u00f3rzy formu\u0142owali og\u00f3lne oskar\u017cenia wobec rzekomych nadmiar\u00f3w kapitalizmu.<\/p>\n

Bardziej konsekwentna odpowied\u017a w tamtej epoce p\u0142yn\u0119\u0142a od chrze\u015bcija\u0144skich demokrat\u00f3w w Europie i republikan\u00f3w takich jak prezydent Stan\u00f3w Zjednoczonych Dwight Eisenhower. Byli oni zdecydowanymi antykomunistami i ideologicznie nigdy si\u0119 nie poddali \u2014 ale byli na tyle pragmatyczni, by zaakceptowa\u0107 pewne aspekty pa\u0144stwa opieku\u0144czego. Potraktowali je jako cen\u0119 za demokratyczny konsensus marginalizuj\u0105cy si\u0142y rewolucyjne.<\/p>\n

Dzi\u015b przekonani progresywi\u015bci stoj\u0105 przed podobnym wyborem. Oburzenie z powodu egoizmu, kr\u00f3tkowzroczno\u015bci i bigoterii cz\u0119\u015bci dzisiejszych prawicowych wyborc\u00f3w jest ca\u0142kowicie uzasadnione. Ale samo oburzenie nie jest strategi\u0105. Nieuniknione pytanie brzmi: kt\u00f3re l\u0119ki i uprzedzenia wyborc\u00f3w konserwatywnych mo\u017cna uwzgl\u0119dni\u0107 w programie politycznym, a jakie granice przekroczone by\u0107 nie mog\u0105?<\/p>\n

Rosyjska ingerencja w wybory ma znaczenie. Ale powinna by\u0107 spraw\u0105 drugoplanow\u0105. Najwi\u0119ksze zagro\u017cenie dla demokracji liberalnej czai si\u0119 w domu. To niezdolno\u015b\u0107 obro\u0144c\u00f3w kraju do skonfrontowania si\u0119 z polityczn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105, z problemami, na kt\u00f3re wyborcy nieustannie zwracaj\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Rosyjska ingerencja i dezinformacja mocno przewija\u0142y si\u0119 przez ostatnie wybory w Europie \u2014 najpierw w Mo\u0142dawii, gdzie pod…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":44307,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,771,470,27,67,12511,6004,34,35,11903,28,31,53,25,52,68,51,55,40,41,4076,62,47,59,80,29,30,415,65,50,1234,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-44306","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-czechy_czech_czeszka_czesi","12":"tag-educate_me","13":"tag-headlines","14":"tag-intextvideo_splayer","15":"tag-komunizm_komunista_komunistka_komunisci","16":"tag-konserwatyzm_idea_polityczna_konserwatysci","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-liberalizm","20":"tag-naglowki","21":"tag-najwazniejsze-artykuly","22":"tag-new_header","23":"tag-news","24":"tag-onet3","25":"tag-onet3d","26":"tag-onet3d_2i","27":"tag-phx","28":"tag-polish","29":"tag-polski","30":"tag-prawica","31":"tag-rosja_kraj_rosjanin_rosjanie_rosjanka_rosjanki","32":"tag-screening_general","33":"tag-stany_zjednoczone_usa","34":"tag-swiat","35":"tag-top-stories","36":"tag-topstories","37":"tag-ukraina","38":"tag-update_me","39":"tag-v2021","40":"tag-wegry_wegier_wegierka_wegrzy","41":"tag-wiadomosci","42":"tag-world","43":"tag-world-news","44":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=44306"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/44306\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/44307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=44306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=44306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=44306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}