{"id":447110,"date":"2026-05-23T00:10:20","date_gmt":"2026-05-23T00:10:20","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/447110\/"},"modified":"2026-05-23T00:10:20","modified_gmt":"2026-05-23T00:10:20","slug":"polska-spoznila-sie-z-ochrona-przyrody-nik-wytyka-powazne-zaniedbania","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/447110\/","title":{"rendered":"Polska sp\u00f3\u017ani\u0142a si\u0119 z ochron\u0105 przyrody. NIK wytyka powa\u017cne zaniedbania"},"content":{"rendered":"

\n\t\t\tW latach 2019-2024 Polska nie zapewni\u0142a wystarczaj\u0105cej ochrony niekt\u00f3rym siedliskom przyrodniczym – oceni\u0142a Najwy\u017csza Izba Kontroli. G\u0142\u00f3wnym zarzutem wed\u0142ug NIK s\u0105 op\u00f3\u017anienia i brak stabilnego finansowania. Ministerstwo Klimatu nie podziela negatywnej oceny Izby.\n\t\t<\/p>\n

\t\t\t\t\t\t
\nZ op\u00f3\u017anieniem wyznaczono niemal 98 proc. siedlisk. Op\u00f3\u017anienia wynika\u0142y g\u0142\u00f3wnie z tego, \u017ce projekty, kt\u00f3re mia\u0142y zmieni\u0107 przepisynie by\u0142y kierowane do prac legislacyjnych – wskaza\u0142a NIK.
\nZ tego powodu obowi\u0105zuj\u0105ce terminy zatwierdzania plan\u00f3w zada\u0144 ochronnych i plan\u00f3w ochrony dla obszar\u00f3w Natura 2000 nadal nie s\u0105 zgodne z wymogami tych dyrektyw – zaznaczy\u0142a.
\nTworzenie i zarz\u0105dzanie obszarami Natura 2000 by\u0142o finansowane przede wszystkim ze \u015brodk\u00f3w UE Pieni\u0105dze z bud\u017cetu pa\u0144stwa stanowi\u0142y g\u0142\u00f3wnie zabezpieczenie wk\u0142adu w\u0142asnego – zarzuci\u0142a.
\n
\nNIK przeprowadzi\u0142a kontrol\u0119 ws. obszar\u00f3w Natura 2000 <\/p>\n

Najwy\u017csza Izba Kontroli (NIK)\u00a0\u00a0poinformowa\u0142a, \u017ce prowadzona od 1 stycznia 2019 r. do 30 czerwca 2024 kontrola ws. obszar\u00f3w Natura 2000 obj\u0119\u0142a m.in. Ministerstwo Klimatu i \u015arodowiska (MKi\u015a), Generaln\u0105 Dyrekcj\u0119 Ochrony \u015arodowiska (GDO\u015a) oraz dwa parki narodowe.<\/p>\n

<\/p>\n

\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\"Zielone
\n\t\t\t<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Izba wyja\u015bni\u0142a, \u017ce Natura 2000 to europejska sie\u0107 ekologiczna dzia\u0142aj\u0105ca w Polsce od 2004 r. na podstawie ustawy o ochronie przyrody i dw\u00f3ch unijnych dyrektyw. W ramach pierwszej z nich, tzw. dyrektywy siedliskowej z 1992 r. wyznaczane, aktualizowane i likwidowane s\u0105 obszary chronione, utworzone ze wzgl\u0119du na typy siedlisk przyrodniczych oraz gatunki ro\u015blin i zwierz\u0105t o znaczeniu priorytetowym. Z kolei tzw. dyrektywa ptasia z 2009 r. reguluje kwestie zwi\u0105zane ze specjaln\u0105 ochron\u0105 dzikiego ptactwa.<\/p>\n

<\/p>\n

Na koniec czerwca 2024 r. w Polsce by\u0142o 1 tys. 13 obszar\u00f3w chronionych Natura 2000, kt\u00f3re stanowi\u0142y prawie jedn\u0105 pi\u0105t\u0105 powierzchni kraju – podano.<\/p>\n


\nNIK: Dzia\u0142ania ws. obszar\u00f3w Natura 2000 niedostateczne i sp\u00f3\u017anione
\n <\/p>\n

Niedostateczne i sp\u00f3\u017anione dzia\u0142ania zwi\u0105zane z tworzeniem i zarz\u0105dzaniem obszarami Natura 2000 spowodowa\u0142y, \u017ce w latach 2019-2024 Polska nie zapewni\u0142a wystarczaj\u0105cej ochrony niekt\u00f3rym siedliskom przyrodniczym i gatunkom ptak\u00f3w<\/p>\n


\n <\/p>\n

– uwa\u017ca Izba.<\/p>\n


\nObszary chronione czeka\u0142y latami na decyzje.\u00a0Op\u00f3\u017anienia mia\u0142y trwa\u0107 nawet 10 lat <\/p>\n

Zdaniem NIK w latach obj\u0119tych kontrol\u0105 z op\u00f3\u017anieniem wyznaczono niemal 98 proc. specjalnych obszar\u00f3w ochrony siedlisk; op\u00f3\u017anienia wynosi\u0142y od siedmiu miesi\u0119cy do niemal dziesi\u0119ciu lat.<\/p>\n

<\/p>\n

\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\"Ministerstwo
\n\t\t\t<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

Op\u00f3\u017anienia te – jak poda\u0142a Izba – wynika\u0142y g\u0142\u00f3wnie z tego, \u017ce projekty, kt\u00f3re mia\u0142y zmieni\u0107 przepisy krajowe nie by\u0142y kierowane do prac legislacyjnych.<\/p>\n


\n <\/p>\n

Z tego powodu obowi\u0105zuj\u0105ce terminy zatwierdzania plan\u00f3w zada\u0144 ochronnych (PZO) i plan\u00f3w ochrony (PO) dla siedliskowych i ptasich obszar\u00f3w Natura 2000 nadal nie s\u0105 zgodne z wymogami tych dyrektyw<\/p>\n


\n <\/p>\n

– wskazano.<\/p>\n


\nG\u0142\u00f3wny zarzut NIK dotyczy braku stabilnego finansowania dla obszar\u00f3w\u00a0Natura 2000 <\/p>\n

G\u0142\u00f3wny zarzut NIK dotyczy braku stabilnego finansowania dla tych obszar\u00f3w. Izba wyja\u015bni\u0142a, \u017ce tworzenie i zarz\u0105dzanie obszarami Natura 2000 by\u0142o finansowane przede wszystkim ze \u015brodk\u00f3w UE (w 67 proc.), kt\u00f3rych pozyskiwanie odbywa\u0142o si\u0119 w cyklach poszczeg\u00f3lnych perspektyw finansowych.<\/p>\n

<\/p>\n

Pieni\u0105dze z bud\u017cetu pa\u0144stwa stanowi\u0142y g\u0142\u00f3wnie zabezpieczenie wk\u0142adu w\u0142asnego niezb\u0119dnego do uzyskania tych \u015brodk\u00f3w. Pieni\u0105dze na ten cel pochodzi\u0142y tak\u017ce z bud\u017cet\u00f3w samorz\u0105d\u00f3w, Narodowego Funduszu Ochrony \u015arodowiska i Gospodarki Wodnej (NFO\u015aiGW) oraz jego wojew\u00f3dzkich oddzia\u0142\u00f3w (WFO\u015aIGW).<\/p>\n


\nNIK: Po zako\u0144czeniu projekt\u00f3w unijnych nie zapewniono finansowania
\n <\/p>\n

Problem pojawia\u0142 si\u0119 po zako\u0144czeniu poszczeg\u00f3lnych projekt\u00f3w unijnych – zakres dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z tworzeniem, realizacj\u0105 i nadzorowaniem obszar\u00f3w Natura 2000 znacz\u0105co w\u00f3wczas spada\u0142, poniewa\u017c nie zaplanowano na ten czas \u017ar\u00f3de\u0142 ich finansowania<\/p>\n


\n <\/p>\n

– stwierdzi\u0142a Izba.<\/p>\n

<\/p>\n

Doda\u0142a, \u017ce mimo i\u017c pieni\u0119dzy brakowa\u0142o, kolejni ministrowie ds. \u015brodowiska nie przekazywali Komisji Europejskiej informacji na temat szacunkowej kwoty, kt\u00f3r\u0105 Wsp\u00f3lnota powinna przeznacza\u0107 na wsp\u00f3\u0142finansowanie ochrony obszar\u00f3w o priorytetowym dla niej znaczeniu wyznaczonych w Polsce.<\/p>\n


\nNIK: Ministerstwo klimatu powinno zapewni\u0107 stabilne finansowanie dzia\u0142a\u0144 ws. obszar\u00f3w Natura 2000 <\/p>\n

Z tego powodu Izba zawnioskowa\u0142a do MKi\u015a o zapewnienie stabilnego finansowania dla dzia\u0142a\u0144 dotycz\u0105cych tych obszar\u00f3w.<\/p>\n

<\/p>\n

Kontrola Izby wykaza\u0142a te\u017c, \u017ce dokument\u00f3w planistycznych brakowa\u0142o dla obszar\u00f3w Natura 2000, kt\u00f3re wchodz\u0105 w sk\u0142ad park\u00f3w narodowych i cz\u0119\u015bciowo wykraczaj\u0105 poza ich granice. Dla ka\u017cdego parku narodowego tworzony jest Plan Ochrony, kt\u00f3ry w tej cz\u0119\u015bci, kt\u00f3ra pokrywa si\u0119 z obszarem Natura 2000, powinien uwzgl\u0119dnia\u0107 dokumenty planistyczne przygotowane konkretnie dla tego obszaru.<\/p>\n

<\/p>\n

\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\"Ochrona
\n\t\t\t<\/a><\/p>\n

<\/p>\n

NIK wskaza\u0142a, \u017ce na tworzenie tych dokument\u00f3w czekano, a\u017c zostanie zatwierdzony Plan Ochrony dla parku narodowego, do czego dochodzi\u0142o najcz\u0119\u015bciej z wieloletnim op\u00f3\u017anieniem.<\/p>\n


\nPlany ochrony park\u00f3w narodowych op\u00f3\u017anione nawet o 10 lat
\n <\/p>\n

Do 20 stycznia 2025 r. nie zosta\u0142y ustanowione Plany Ochrony dla 10 z 23 park\u00f3w narodowych, mimo \u017ce minister otrzyma\u0142 projekty 22 dokument\u00f3w, a w przypadku jednego PN takiego projektu nie wyegzekwowa\u0142. Op\u00f3\u017anienie wynosi\u0142o od jednego miesi\u0105ca do ponad 10 lat<\/p>\n


\n <\/p>\n

– zauwa\u017cy\u0142a Izba.<\/p>\n

<\/p>\n

NIK skierowa\u0142a wniosek do MKi\u015a oraz GDO\u015a o wyeliminowanie praktyki ustanawiania plan\u00f3w zada\u0144 ochronnych dla obszaru Natura 2000 wykraczaj\u0105cego poza granice parku narodowego, dopiero po tym, jak zostanie ustanowiony Plan Ochrony dla tego parku.<\/p>\n


\nMinisterstwo Klimatu: Przepisy zapewniaj\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 transpozycj\u0119 dyrektyw siedliskowej i ptasiej <\/p>\n

Ministerstwo Klimatu poinformowa\u0142, \u017ce nie podziela negatywnej oceny dzia\u0142a\u0144 administracji publicznej w okresie obj\u0119tym kontrol\u0105 NIK.<\/p>\n


\n <\/p>\n

Obowi\u0105zuj\u0105ce przepisy zapewniaj\u0105 wystarczaj\u0105c\u0105 transpozycj\u0119 dyrektyw siedliskowej i ptasiej, a cz\u0119\u015b\u0107 prezentowanych przez NIK ustale\u0144 kontroli nie uwzgl\u0119dnia wyja\u015bnie\u0144, w tym opinii prawnych przekazywanych Izbie w toku post\u0119powania kontrolnego<\/p>\n


\n <\/p>\n

– wskaza\u0142 MKi\u015a.<\/p>\n


\nTrwaj\u0105 prace legislacyjne nad nowelizacj\u0105 ustawy o ochronie przyrody <\/p>\n

Ministerstwo doda\u0142o, \u017ce trwaj\u0105 prace legislacyjne nad nowelizacj\u0105 ustawy o ochronie przyrody; w\u015br\u00f3d zaproponowanych zmian jest m.in. doprecyzowanie termin\u00f3w sporz\u0105dzania dokument\u00f3w planistycznych dla obszar\u00f3w Natura 2000 oraz usprawnienie systemu zarz\u0105dzania i nadzoru nad tymi obszarami.<\/p>\n

<\/p>\n

\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\"Finansowanie
\n\t\t\t<\/a><\/p>\n


\n <\/p>\n

W zakresie finansowania dzia\u0142a\u0144 zwi\u0105zanych z funkcjonowaniem sieci Natura 2000 Ministerstwo corocznie wyst\u0119puje do ministra w\u0142a\u015bciwego do spraw finans\u00f3w o zabezpieczenie \u015brodk\u00f3w na realizacj\u0119 zada\u0144 GDO\u015a oraz regionalnych dyrekcji ochrony \u015brodowiska, w tym na przygotowanie i wdra\u017canie dokument\u00f3w planistycznych. Jednak wysoko\u015b\u0107 przyznanych \u015brodk\u00f3w uzale\u017cniona jest od Ministra Finans\u00f3w i mo\u017cliwo\u015bci bud\u017cetu pa\u0144stwa<\/p>\n


\n <\/p>\n

– podkre\u015bli\u0142 resort.<\/p>\n


\nMinisterstwo:\u00a0Ochrona obszar\u00f3w Natura 2000 wymaga ram prawnych i zasob\u00f3w finansowych <\/p>\n

Wskaza\u0142, \u017ce skuteczna ochrona obszar\u00f3w Natura 2000 wymaga stabilnych ram prawnych, odpowiednich zasob\u00f3w finansowych oraz wsp\u00f3\u0142pracy administracji rz\u0105dowej, samorz\u0105d\u00f3w i partner\u00f3w spo\u0142ecznych.<\/p>\n


\n <\/p>\n

Dzia\u0142ania w tym zakresie by\u0142y, s\u0105 i b\u0119d\u0105 podejmowane przez resort \u015brodowiska<\/p>\n


\n <\/p>\n

– zaznaczy\u0142o ministerstwo.<\/p>\n


\nNIK zawnioskowa\u0142a o\u00a0ograniczenie koszt\u00f3w opracowa\u0144 dokument\u00f3w planistycznych <\/p>\n

Osobny wniosek NIK trafi\u0142 te\u017c do resortu infrastruktury (w zakresie urz\u0119d\u00f3w morskich) oraz GDO\u015a. Chodzi o to, by ograniczy\u0107 sytuacje, w kt\u00f3rych koszty opracowania dokument\u00f3w planistycznych dla obszar\u00f3w chronionych s\u0105 wy\u017csze z powodu ich d\u0142ugotrwa\u0142ego przygotowywania.<\/p>\n

<\/p>\n

Jako przyk\u0142ad podano dokumenty planistyczne dla 140 obszar\u00f3w, kt\u00f3re zosta\u0142y opracowane kosztem ponad 11,6 mln z\u0142, ale – wed\u0142ug stanu na 12 listopada 2024 r. – nie zosta\u0142y ustanowione. Mo\u017ce to – w ocenie Izby – generowa\u0107 dodatkowe koszty.<\/p>\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"W latach 2019-2024 Polska nie zapewni\u0142a wystarczaj\u0105cej ochrony niekt\u00f3rym siedliskom przyrodniczym – oceni\u0142a Najwy\u017csza Izba Kontroli. G\u0142\u00f3wnym zarzutem…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":447111,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[664,1178,5758,84679,67686,84682,63673,5756,84680,84677,63671,67684,42,38,40,39,41,5757,84681,84678,63672,67685],"class_list":["post-447110","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-typedefinedterm","tag-0-html","tag-19534-html","tag-329-html","tag-67686","tag-549-html","tag-8754-html","tag-nameministerstwo-klimatu-i-u015arodowiska","tag-namenajwyu017csza-izba-kontroli","tag-namenatura-2000","tag-namenik","tag-nameserwis-dobre-praktyki","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-ministerstwo-klimatu-i-srodowiska","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-najwyzsza-izba-kontroli","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-natura-2000","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-klucze-nik","tag-urlhttps-www-portalsamorzadowy-pl-ochrona-srodowiska-podserwis-serwis-dobre-praktyki"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447110","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=447110"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447110\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/447111"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=447110"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=447110"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=447110"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}