{"id":447392,"date":"2026-05-23T03:53:15","date_gmt":"2026-05-23T03:53:15","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/447392\/"},"modified":"2026-05-23T03:53:15","modified_gmt":"2026-05-23T03:53:15","slug":"nie-wyspa-tylko-system-systemow-f-35-to-milowy-krok-polskiego-lotnictwa","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/447392\/","title":{"rendered":"Nie \u201ewyspa\u201d, tylko \u201esystem system\u00f3w\u201d. F-35 to milowy krok polskiego lotnictwa"},"content":{"rendered":"

\"\"<\/a>
\n 22 maja 2026, 15:10<\/p>\n

\n 8 min.\n <\/p>\n

Przy okazji przylotu do Polski pierwszych polskich my\u015bliwc\u00f3w 5. generacji, warto zastanowi\u0107 si\u0119, co zmienia ta maszyna dla Si\u0142 Zbrojnych RP i polskiej obronno\u015bci. A zmiana jest kopernika\u0144ska.<\/p>\n

\"F-35
\n F-35 rollout
\n
Autor. Maciej Szopa\/Defence24<\/p>\n

Zacznijmy jednak od szczypty historii i tego, w jakich okoliczno\u015bciach Polska zakupi\u0142a F-35A o rodzimej nazwie Husarz.<\/p>\n

F-16 wyznaczy\u0142 kierunek <\/p>\n

Cofnijmy si\u0119 do ery dinozaur\u00f3w, a zatem do 2003 roku, kiedy to podj\u0119to decyzj\u0119 o zakupie samolot\u00f3w wielozadaniowych 4. generacji F-16 w wersji C i D. Maszyny te kupiono jako zast\u0119pstwo my\u015bliwc\u00f3w MiG-21. Polska nazwa Jastrz\u0105b zosta\u0142a nadana na cze\u015b\u0107 my\u015bliwca PZL P.50 Jastrz\u0105b, kt\u00f3ry mia\u0142 zosta\u0107 wprowadzony do si\u0142 powietrznych II Rzeczypospolitej, ale \u201enie zd\u0105\u017cy\u0142\u201d na wojn\u0119. Wyb\u00f3r F-16 swego czasu nie by\u0142 tak oczywisty jak si\u0119 mo\u017ce wydawa\u0107 dzisiaj. W finale maszyna ta rywalizowa\u0142a z JAS-39 Gripen wczesnej wersji C\/D i Mirage 2000.<\/p>\n

Decyzja o wyborze samolotu Lockheeda Martina w kolejnych latach okaza\u0142 si\u0119 wyborem s\u0142usznym. \u015awiadczy o tym to, \u017ce po 2003 roku konstrukcje konkurencyjne znalaz\u0142y bardzo niewielu klient\u00f3w. Natomiast F-16 kupi\u0142o od tamtej pory jeszcze 15 pa\u0144stw. F-16 jako maszyna interoperacyjna z NATO i US Air Force oraz zdolna do przenoszenia niemal o\u015bmiu ton uzbrojenia szybko znalaz\u0142a zwolennik\u00f3w w\u015br\u00f3d polskich pilot\u00f3w i \u017co\u0142nierzy personelu technicznego.<\/p>\n

D\u0142uga droga do F-35 <\/p>\n

Zakup Jastrz\u0119bi wi\u0105za\u0142 si\u0119 jeszcze z inn\u0105 korzy\u015bci\u0105. Otwiera\u0142 drog\u0119 do \u00f3wczesnego \u201esamolotu przysz\u0142o\u015bci\u201d, czyli F-35. Polska zosta\u0142a nawet zaproszona do zwi\u0105zanego z t\u0105 maszyn\u0105 programu Joint Strike Fighter. I chocia\u017c z tego zaproszenia nie skorzysta\u0142a, to w lutym 2014 roku pojawi\u0142 si\u0119 oficjalny sygna\u0142 polskich Si\u0142 Powietrznych, \u017ce F-35 to b\u0119dzie przysz\u0142o\u015b\u0107. Zapowiedziano w\u00f3wczas, \u017ce w miejsce Su-22 (w\u00f3wczas 32 w s\u0142u\u017cbie, liczba ta wkr\u00f3tce mia\u0142a spa\u015b\u0107 do 18) i MiG-\u00f3w-29 (32 w s\u0142u\u017cbie) zakupione zostan\u0105 w dalszej perspektywie 64 egzemplarze F-35. Wyb\u00f3r pad\u0142 na wersj\u0119 A, co nie jest \u017cadn\u0105 niespodziank\u0105, poniewa\u017c to w\u0142a\u015bnie ta wersja powsta\u0142a jako sukcesor F-16. Tymczasem wersja B to samolot kr\u00f3tkiego startu i pionowego l\u0105dowania, stworzony z my\u015bl\u0105 g\u0142\u00f3wnie o s\u0142u\u017cbie z mniejszych okr\u0119t\u00f3w lotniczych, a wersja C to samolot pok\u0142adowy na wielkie lotniskowce.<\/p>\n

Niestety, sprawa zakupu F-35A by\u0142a w kolejnych latach odwlekana. I dopiero kiedy w latach 2018-2019, po ponad 30 latach bezawaryjnej s\u0142u\u017cby, wys\u0142u\u017cone MiG-y-29 zacz\u0119\u0142y rozbija\u0107 si\u0119 w wypadkach, podj\u0119to decyzj\u0119 o zakupie nast\u0119pcy. Kontrakt na F-35 podpisano w styczniu 2020 roku na 32 maszyny z pakietami towarzysz\u0105cymi za 4,6 mld USD. Cena ta nie obejmowa\u0142a uzbrojenia i infrastruktury. Tym samym zakupiono oficjalnego nast\u0119pc\u0119 MiGa-29 bez wskazania nast\u0119pcy Su-22. Z czterech planowanych eskadr (64 samoloty) zakupiono dwie (32). Kolejne dwie eskadry od\u0142o\u017cono w czasie. I s\u0105 to dok\u0142adnie te dwie eskadry bojowe, kt\u00f3re nadal pozostaj\u0105 dzisiaj w planach Si\u0142 Powietrznych. Je\u017celi nie dojdzie do przewarto\u015bciowania dotychczasowych koncepcji, wyb\u00f3r powinien tutaj pa\u015b\u0107 wi\u0119c tak\u017ce na F-35. Mo\u017cna tu zada\u0107 pytanie: gdzie w tym wszystkim FA-50? Te trzy eskadry stanowi\u0105 zakup dodatkowy i nie zosta\u0142y kupione zamiast czego\u015b z zakup\u00f3w planowanych od 2014 roku.<\/p>\n

Za du\u017cy na Ba\u0142tyk <\/p>\n

Decyzja o kupnie F-35 dla wielu komentator\u00f3w w Polsce by\u0142a szokiem, pomimo \u017ce maszyna ta zosta\u0142a wskazana oficjalnie sze\u015bc lat wcze\u015bniej. Krytyka pola\u0142a si\u0119 z wielu kierunk\u00f3w i podnoszono wiele w\u0105tpliwo\u015bci Na przyk\u0142ad pojawi\u0142a si\u0119 opinia, \u017ce F-35 to samolot zbyt zaawansowany technicznie dla Polski i nie b\u0119dziemy potrafili wykorzysta\u0107 jego mo\u017cliwo\u015bci. Albo \u017ce mo\u017cliwo\u015bci te s\u0105 za wysokie i nie ma sensu za nie przep\u0142aca\u0107. Podnoszono te\u017c jego wysok\u0105 cen\u0119, mankamenty techniczne (program boryka\u0142 si\u0119 w\u00f3wczas z problemami), koszt eksploatacji i \u201enieeuropejsko\u015b\u0107\u201d. Oczywi\u015bcie w ogniu krytyki znalaz\u0142 si\u0119 te\u017c brak wynegocjowanego offsetu. \u00d3wcze\u015bni przedstawiciele MON w wywiadzie dla Defence24 twierdzili, \u017ce offset oznacza\u0142by cen\u0119 kontraktu wi\u0119ksz\u0105 o oko\u0142o miliard USD.<\/p>\n

Na ile te krytyczne argumenty by\u0142y s\u0142uszne? Cena jednostkowa za F-35 jest podobna do tej, kt\u00f3r\u0105 trzeba dzi\u015b zap\u0142aci\u0107 za \u015bredniej wielko\u015bci zachodni my\u015bliwiec 4. generacji, dro\u017csza o oko\u0142o 30 proc. jest za to eksploatacja. Co to \u201eeuropejsko\u015bci\u201d to samolot 5. generacji opracowany na Starym Kontynencie nie istnia\u0142 i nie istnieje do dzisiaj, a pierwsza taka konstrukcja (6. generacji) pojawi si\u0119 najwcze\u015bniej w po\u0142owie lat 30., o ile nie 40. Przedstawiciele Si\u0142 Zbrojnych, z kt\u00f3rymi mia\u0142 okazj\u0119 rozmawia\u0107 autor tego tekstu twierdz\u0105, \u017ce przeskok techniczny z F-16C na F-35A jest mniejszym wyzwaniem, ni\u017c dwie dekady wcze\u015bniej przeskok z MiG-\u00f3w-21 i MiG-\u00f3w-23 na F-16C. A zatem z samolot\u00f3w budowanych w sowieckiej filozofii na filozofi\u0119 zachodni\u0105. F-35A to wersja stworzona jako nast\u0119pca F-16, a zatem szczeg\u00f3lnie dobrze nadaje si\u0119 na teatr europejski, gdzie nie jest wymagany tak wielki zasi\u0119g jak na teatrze Pacyfiku.<\/p>\n

Wreszcie ci sami ludzie, kt\u00f3rzy krytykowali F-35 za jego \u201ezbyt wysokie\u201d zdolno\u015bci, z\u0142o\u017cono\u015b\u0107 konstrukcji i cen\u0119, atakowali kilka lat p\u00f3\u017aniej lekkiego FA-50. Za co? Za to, \u017ce samolot ma zbyt niskie parametry, nie poradzi sobie z wyzwaniami, jest zbyt prosty itp. By\u0107 mo\u017ce chodzi\u0142o wi\u0119c tylko o to, \u017ceby krytykowa\u0107, bo obydwie te krytyki po prostu si\u0119 wzajemnie wykluczaj\u0105. Tak jak krytykowane by\u0142y niemal wszystkie zam\u00f3wienia sprz\u0119tu bojowego w Polsce, czy utworzenie Wojsk Obrony Terytorialnej.<\/p>\n

Alternatywa <\/p>\n

Pojawia\u0142y si\u0119 te\u017c g\u0142osy, \u017ce \u201ez\u0142otym \u015brodkiem\u201d by\u0142 po prostu F-16 w najnowszej wersji. A zatem samolot b\u0119d\u0105cy czym\u015b po\u015brednim mi\u0119dzy FA-50 a F-35A. Te samoloty nie by\u0142y jednak dost\u0119pne w 2020 roku z uwagi na przenoszenie linii produkcyjnej z Teksasu do Karoliny i nadal ich produkcja osi\u0105ga niskie wolumeny. Samolot 4. generacji nie jest w stanie prze\u0142ama\u0107 rosyjskiej obrony powietrznej, a F-35 jest w stanie to robi\u0107, co zosta\u0142o udowodnione w Iranie i Wenezueli.<\/p>\n

Koszt zakupu F-16 jest podobny do kosztu zakupu F-35, cho\u0107 F-16 wymaga ta\u0144szej infrastruktury i ma ta\u0144sz\u0105 godzin\u0119 lotu. Na ile jednak jest to perspektywiczna konstrukcja? Szczeg\u00f3lnie bior\u0105c pod uwag\u0119, \u017ce wszystkie pa\u0144stwa europejskie kupi\u0142y w kolejnych latach, ju\u017c po decyzji Polski, F-35 (Czechy, Niemcy, Finlandia, Grecja, Rumunia, Szwajcaria). Wyj\u0105tkiem s\u0105 tylko gracze najmniejsi, dla kt\u00f3rych wielkim wyzwaniem i dokonaniem by\u0142 zakup pojedynczej eskadry bojowej (Chorwacja, S\u0142owacja, Bu\u0142garia). Samoloty 4. generacji planuje kupi\u0107 te\u017c Ukraina, jednak wynika to z tego, \u017ce F-35 jest dla niej niedost\u0119pny ze wzgl\u0119d\u00f3w politycznych.<\/p>\n

Prze\u017cywalno\u015b\u0107 <\/p>\n

Pierwsz\u0105 rzucaj\u0105c\u0105 si\u0119 w oczy cech\u0105 F-35 s\u0105 jego w\u0142asno\u015bci stealth, a zatem s\u0105 trudnowykrywalne dla radar\u00f3w i utrudnione jest tak\u017ce ich wykrycie w termowizji. Zgodnie z dost\u0119pnymi informacjami ust\u0119puj\u0105 one jedynie analogicznym cechom samolotu F-22A Raptor, jednak nadal s\u0105 o kilka rz\u0119d\u00f3w wielko\u015bci lepsze ni\u017c w przypadku rosyjskiego Su-57 czy samolot\u00f3w chi\u0144skich. Cechy stealth umo\u017cliwiaj\u0105 wykrycie i zaatakowanie przeciwnika zanim ten zorientuje si\u0119, co si\u0119 dzieje. To tak\u017ce zdolno\u015b\u0107 do przenikania wsp\u00f3\u0142czesnych system\u00f3w obrony powietrznej przeciwnika. \u017badne \u201eba\u0144ki antydost\u0119powe\u201d Husarza nie obowi\u0105zuj\u0105, a przynajmniej nie w przypadku wsp\u00f3\u0142czesnych system\u00f3w obrony powietrznej. F-35 mo\u017ce przenikn\u0105\u0107 nad terytorium wroga i zniszczy\u0107 jego systemy uzbrojenia zanim zostan\u0105 wys\u0142ane w kierunku Polski czy jej sojusznik\u00f3w.<\/p>\n

F-35 jest elementem nieprzewidywalnym dla przeciwnika, co stwarza dla niego wiele niewiadomych i mo\u017ce parali\u017cowa\u0107 jego dzia\u0142ania, w\u0142\u0105cznie z rezygnacj\u0105 z dokonania napa\u015bci na Polsk\u0119 czy pa\u0144stwa regionu. Jedynym zagro\u017ceniem jest mo\u017cliwo\u015b\u0107 zniszczenia tych samolot\u00f3w w ich bazach, ale przed tym nie uchroni si\u0119 \u017caden samolot bojowy na \u015bwiecie. Pozostaje tutaj zapewnienie tym obiektom odpowiedniej obrony – przeciwrakietowej, przeciwdywersyjnej, przeciwdronowej i przeciwlotniczej. A tak\u017ce biernej ochrony przed atakami.<\/p>\n

Rozpoznanie <\/p>\n

Zdolno\u015b\u0107 do skrytego przebywania w pobli\u017cu przeciwnika czyni z F-35 tak\u017ce maszyn\u0119 rozpoznawcz\u0105. Szczeg\u00f3lnie, \u017ce jest on stworzony z my\u015bl\u0105 o sieciocentrycznym polu walki, w tym dzieleniu si\u0119 pozyskan\u0105 informacjami.<\/p>\n

F-35 mo\u017ce wi\u0119c harcowa\u0107 z przodu i, nie otwieraj\u0105c kom\u00f3r bojowych, przekazywa\u0107 informacje \u201edo ty\u0142u\u201d, np. do id\u0105cych w bezpiecznej odleg\u0142o\u015bci samolot\u00f3w bojowych 4. generacji, a nawet system\u00f3w naziemnej artylerii czy rakiet przeciwokr\u0119towych. Do wyobra\u017cenia jest np. sytuacja, w kt\u00f3rej F-35 rozpoznaj\u0105 teren wok\u00f3\u0142 Obwodu Kr\u00f3lewieckiego i wysy\u0142aj\u0105 informacje na temat po\u0142o\u017cenia si\u0142 rosyjskich, a nast\u0119pnie s\u0105 one niszczone przez polsk\u0105 artyleri\u0119 rakietow\u0105 czy wielozadaniowce 4. generacji. Husarz w takiej sytuacji nie musi nawet sobie \u201ebrudzi\u0107 r\u0105k\u201d.<\/p>\n

Walka powietrzna <\/p>\n

F-35 to oczywi\u015bcie tak\u017ce platforma zdolna do samodzielnego prowadzenia walki powietrznej czy uderze\u0144 na cele naziemne. Teoretycznie nie jest klasyfikowany jako samolot \u201eprzewagi powietrznej\u201d, jednak wynika to z jego relatywnie niskiego pu\u0142apu operacyjnego (por\u00f3wnywalnego z F-16). Wszystkie pozosta\u0142e parametry predestynuj\u0105 go jednak do tej roli. Za\u015b zgodnie z tym, co m\u00f3wi\u0105 eksperci, w\u0142asno\u015bci stealth niweluj\u0105 znaczenie pu\u0142apu. F-35 nie strzeli do przeciwnika z wy\u017cszego pu\u0142apu, co da\u0142oby jego pociskowi wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci energetyczne \u2013 ale podejdzie do niego niepostrze\u017cenie bli\u017cej, a wi\u0119c zdolno\u015bci te nie b\u0119d\u0105 potrzebne.<\/p>\n

Szczeg\u00f3lnie, \u017ce F-35 jest zintegrowany z najnowsz\u0105 ameryka\u0144sk\u0105 amunicj\u0105 powietrze-powietrze, czyli pociskami AIM-120 AMRAAM w wersji D, a w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 wykorzystywa\u0107 tak\u017ce europejskie pociski MBDA Meteor (integracja trwa) czy AIM-260.<\/p>\n

F-35 mo\u017ce zosta\u0107 skonfigurowany w trybie \u201eBestia\u201d. Ignorowane s\u0105 w\u00f3wczas jego cechy stealth i podwieszane jest pod niego dodatkowe uzbrojenie zewn\u0119trzne. Maszyna ma w\u00f3wczas \u0142\u0105cznie 14 punkt\u00f3w podwiesze\u0144. Oznacza to mo\u017cliwo\u015b\u0107 stworzenia bardzo efektywnego samolotu do obrony w\u0142asnej przestrzeni powietrznej, albo do prowadzenia bombardowa\u0144 przeciwnika o zredukowanych mo\u017cliwo\u015bciach obrony powietrznej.<\/p>\n

F-35 jest te\u017c elementem u\u0142atwiaj\u0105cym scalenie nowoczesnych polskich i sojuszniczych system\u00f3w uzbrojenia w jeden \u201esystem system\u00f3w\u201d. Jest to nie do przecenienia, szczeg\u00f3lnie bior\u0105c pod uwag\u0119 dawne zarzuty o \u201ewyspowych\u201d zakupach dla Si\u0142 Zbrojnych RP. F-35 nie jest kolejn\u0105 \u201ewysp\u0105\u201d tylko czynnikiem, kt\u00f3ry wi\u0105\u017ce wiele dotychczasowych (i przysz\u0142ych) zakup\u00f3w w ca\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"22 maja 2026, 15:10 8 min. Przy okazji przylotu do Polski pierwszych polskich my\u015bliwc\u00f3w 5. generacji, warto zastanowi\u0107…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":447393,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[12],"tags":[32,33,4944,26063,26066,36,37,27,34,35,84771,28,31,25,42,38,40,39,41,9954,16864,29,30,26],"class_list":["post-447392","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-polska","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-f-35","tag-f-35a","tag-f-35a-husarz","tag-featured-news","tag-featurednews","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-mysliwce-5-generacji","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-news","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-samoloty","tag-sily-powietrzne","tag-top-stories","tag-topstories","tag-wiadomosci"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116621869865393497","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447392","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=447392"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/447392\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/447393"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=447392"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=447392"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=447392"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}