Chi\u0144ska firma wys\u0142a\u0142a statek towarowy wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnego wybrze\u017ca Rosji do Europy przez Arktyk\u0119 w rejs testowy, kt\u00f3ry by\u0142 mo\u017cliwy dzi\u0119ki topnieniu lodu i przyspieszonym zmianom klimatu, maj\u0105cym konsekwencje zar\u00f3wno dla handlu mi\u0119dzynarodowego, jak i dla \u015brodowiska.<\/p>\n
Chiny wys\u0142a\u0142y kontenerowiec „Istanbul Bridge” w osiemnastodniowy rejs z portu Ningbo-Zhoushan, najwi\u0119kszego portu na \u015bwiecie, do brytyjskiego Felixstowe we wrze\u015bniu, w asy\u015bcie lodo\u0142amaczy.<\/p>\n
Statek dotrze do brytyjskiego portu jeszcze w ten weekend. Celem nie jest jednorazowa podr\u00f3\u017c, kt\u00f3ra ju\u017c si\u0119 odby\u0142a, ale utworzenie regularnej linii przez Rosyjsk\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 Drog\u0119 Morsk\u0105, kt\u00f3ra \u0142\u0105czy kilka port\u00f3w w Azji i Europie. I tu w tej uk\u0142adance eksperci wymieniaj\u0105 tak\u017ce Gda\u0144sk.<\/p>\n
\u2014 Arktyka si\u0119 otwiera \u2014 m\u00f3wi Malte Humpert, starszy pracownik naukowy i za\u0142o\u017cyciel Arctic Institute, waszyngto\u0144skiego think tanku badaj\u0105cego bezpiecze\u0144stwo Arktyki. \u2014 Dwadzie\u015bcia lat temu teren ten by\u0142 zamarzni\u0119ty. Ale teraz topnieje i co\u015b si\u0119 otwiera, wi\u0119c jest zainteresowanie \u2014 stwierdza.<\/p>\n
Chodzi tu nie tylko same szlaki \u017ceglugowe, przekonuje Humpert. \u2014 Arktyka to pierwszy region, w kt\u00f3rym zmiany klimatyczne zmieniaj\u0105 map\u0119 geopolityczn\u0105. Gdyby nie zmiany klimatyczne, w og\u00f3le by\u015bmy o tym nie m\u00f3wili. Rosja nie wydobywa\u0142aby ropy naftowej i gazu w Arktyce. Chiny nie wysy\u0142a\u0142yby kontenerowc\u00f3w przez Arktyk\u0119 \u2014 dodaje.<\/p>\n
\nTo pierwszy du\u017cy region na \u015bwiecie, w kt\u00f3rym zmiany klimatyczne szybko i aktywnie zmieniaj\u0105 dynamik\u0119 geopolityczn\u0105 ze wzgl\u0119du na zasoby, dost\u0119p do szlak\u00f3w morskich i fakt, \u017ce nagle pojawi\u0142 si\u0119 nowy region<\/p>\n<\/blockquote>\n
\u2014 kontynuuje Humpert.<\/p>\n
Eksperci studz\u0105 emocje. „Arktyka nie zast\u0105pi Kana\u0142u Sueskiego”<\/p>\n
Na razie globalny handel wci\u0105\u017c napotyka na typowe w\u0105skie gard\u0142a.<\/p>\n
\u2014 Wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u015bwiatowego handlu odbywa si\u0119 przez Kana\u0142 Sueski, Morze \u015ar\u00f3dziemne i Singapur. Ale szlak arktyczny jest o 40 proc. kr\u00f3tszy i charakteryzuje si\u0119 znacznie mniejsz\u0105 niepewno\u015bci\u0105 geopolityczn\u0105\u2026 wi\u0119c potencjalnie mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 alternatywnym szlakiem handlowym. Pytanie brzmi, czy to si\u0119 naprawd\u0119 dzieje i w jakim tempie \u2014 t\u0142umaczy Humpert.<\/p>\n
Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n
Peter Sand, g\u0142\u00f3wny analityk w firmie konsultingowej Xeneta zajmuj\u0105cej si\u0119 transportem morskim, zauwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bpomys\u0142 nie jest nowy. \u2014 To by\u0142o dyskutowane, omawiane i testowane od dziesi\u0119cioleci, Chiny s\u0105 dzi\u015b tym krajem, kt\u00f3ry pr\u00f3buje to przeforsowa\u0107. Og\u0142osili co\u015b podobnego dwa lata temu. Potem to zrobili, a teraz pr\u00f3buj\u0105 ponownie \u2014 kontynuuje Sand.<\/p>\n
Wcze\u015bniej chi\u0144skie podr\u00f3\u017ce by\u0142y jednak prostsze. \u2014 P\u0142yn\u0119li z jednego punktu do drugiego, powiedzmy z chi\u0144skiego portu do Hamburga lub Petersburga \u2014 powiedzia\u0142 Humpert.<\/p>\n
\u2014 Ta podr\u00f3\u017c jest inna. Pr\u00f3buj\u0105 czterech port\u00f3w w Chinach, potem przez Arktyk\u0119, potem Wielk\u0105 Brytani\u0119, Rotterdam, Hamburg i Gda\u0144sk. To ju\u017c przypomina zwyk\u0142\u0105 tras\u0119 \u017ceglugow\u0105 \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Chi\u0144czycy zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenie i szkol\u0105 za\u0142ogi statk\u00f3w.<\/p>\n
W przeciwie\u0144stwie do tzw. \u017ceglugi trampowej, w kt\u00f3rej \u0142adunki s\u0105 transportowane tam, gdzie s\u0105 potrzebne, zazwyczaj bez ustalonego rozk\u0142adu jazdy, liniowe trasy kontenerowe odbywaj\u0105 si\u0119 wed\u0142ug z g\u00f3ry ustalonych rozk\u0142ad\u00f3w jazdy mi\u0119dzy precyzyjnie okre\u015blonymi portami, niezale\u017cnie od tego, czy statki s\u0105 pe\u0142ne, czy nie.<\/p>\n
Chi\u0144ski eksperyment arktyczny jest bli\u017cszy temu drugiemu modelowi: mniej jednorazowy, a bardziej testowy, konwencjonalnej linii Azja-Europa. Jednak proporcje s\u0105 nadal minimalne. \u2014 To, co jest obecnie wykorzystywane, to mo\u017ce zaledwie 1 proc. handlu mi\u0119dzy Dalekim Wschodem a Europ\u0105 P\u00f3\u0142nocn\u0105 \u2014 ocenia Sand.<\/p>\n
Arktyka ma sens tylko wtedy, gdy popyt jest wysoki, a skr\u00f3cenie podr\u00f3\u017cy o kilka dni jest konieczne.<\/p>\n
\u2014 Nikt nie mieszka w regionie polarnym. Jedynym sposobem, aby ta trasa by\u0142a konkurencyjna, jest sytuacja, gdy dodatkowa przepustowo\u015b\u0107 i kr\u00f3tszy czas tranzytu przewa\u017c\u0105 nad wy\u017cszymi stawkami frachtowymi \u2014 m\u00f3wi.<\/p>\n
Na razie trasa wydaje si\u0119 sezonowym, pobocznym projektem. \u2014 Nie ma ona na celu zrewolucjonizowania obecnych szlak\u00f3w handlowych, ale mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 jedn\u0105 z us\u0142ug, kt\u00f3re pojawi\u0105 si\u0119 w szczycie sezonu w ci\u0105gu nast\u0119pnej dekady \u2014 zapowiada Humpert, kt\u00f3ry uwa\u017ca, \u017ce \u200b\u200bten eksperyment stanowi fundament pod przysz\u0142o\u015b\u0107. \u2014 Kana\u0142em Sueskim rocznie kursuje ok. 20 tys. statk\u00f3w, wi\u0119c to bardzo, bardzo ma\u0142o \u2014 dodaje.<\/p>\n
\u2014 Ale je\u015bli zaplanujemy to na 30 lub 40 lat, a l\u00f3d stopnieje o dodatkowe 30, 40, 50 proc., nagle mamy sze\u015b\u0107 miesi\u0119cy bez lodu, a Arktyka staje si\u0119 bardzo ciekawym r\u00f3wnaniem. Arktyka nie zast\u0105pi Kana\u0142u Sueskiego jutro. To si\u0119 nie stanie. Kana\u0142 Sueski, Kana\u0142 Panamski, pozostan\u0105. Ale Arktyka stanie si\u0119 dodatkow\u0105 opcj\u0105 \u2014 m\u00f3wi. To, \u017ce ten eksperyment jest w og\u00f3le mo\u017cliwy, jest wynikiem zmian klimatycznych.<\/p>\n
\u2014 Te zmiany zachodz\u0105 szybciej, ni\u017c ktokolwiek si\u0119 spodziewa\u0142 nawet 5 czy 10 lat temu. 10 lat temu wszyscy my\u015bleli, \u017ce nie zobaczymy ruchu kontenerowego w Arktyce przed 2040 lub 2050 r. A tu mamy 2025 rok, a Chi\u0144czycy ju\u017c to robi\u0105. Czy na tym zarabiaj\u0105? To nawet nie ma znaczenia. Chodzi o zdobycie wiedzy i zrozumienie, jak to wszystko dzia\u0142a. To w\u0142a\u015bnie robi\u0105 Chi\u0144czycy, zdobywaj\u0105 do\u015bwiadczenie i szkol\u0105 za\u0142ogi statk\u00f3w \u2014 ocenia Humpert.<\/p>\n
Ale z tej podr\u00f3\u017cy mog\u0105 wynikn\u0105\u0107 bardziej bezpo\u015brednie korzy\u015bci.<\/p>\n
\u2014 Wszystkie chi\u0144skie produkty \u015bwi\u0105teczne, kt\u00f3re kupujemy w Europie, s\u0105 wysy\u0142ane z Chin pod koniec wrze\u015bnia. Zazwyczaj ich dostawa trwa od 40 do 50 dni, wi\u0119c docieraj\u0105 do Rotterdamu na pocz\u0105tku lub w po\u0142owie listopada. Ale potem wszystko dociera naraz i tworz\u0105 si\u0119 zatory. Du\u017ce statki mog\u0105 czeka\u0107 tydzie\u0144 lub dwa przed wp\u0142yni\u0119ciem do Rotterdamu lub Hamburga. Je\u015bli pop\u0142yniemy przez Arktyk\u0119, ten statek dotrze trzy do czterech tygodni wcze\u015bniej \u2014 kiedy porty b\u0119d\u0105 jeszcze puste \u2014 uwa\u017ca Humpert.<\/p>\n
Je\u015bli chi\u0144ska podr\u00f3\u017c si\u0119 powiedzie, mo\u017ce mie\u0107 r\u00f3wnie\u017c konsekwencje dla europejskiego sektora motoryzacyjnego.<\/p>\n
\u2014 Kontenery wymagaj\u0105 serii postoj\u00f3w, jeden port po drugim. Mo\u017ce to dzia\u0142a w przypadku 10 proc. ruchu kontenerowego, mo\u017ce tylko 1 proc. Nikt tak naprawd\u0119 nie wie, ale samochody to zupe\u0142nie inna historia. \u0141adujesz 10 tys. pojazd\u00f3w elektrycznych w Chinach, roz\u0142adowujesz 10 tys. w Rotterdamie lub Hamburgu. Nie ma stacji po\u015brednich. To obszar, kt\u00f3ry mo\u017cemy zobaczy\u0107 za 10 lub 15 lat \u2014 kontynuuje Humpert.<\/p>\n
Katastrofa na horyzoncie<\/p>\n
\nJednak ta szansa niesie ze sob\u0105 r\u00f3wnie\u017c du\u017ce ryzyko. Arktyka ociepla si\u0119 trzy do czterech razy szybciej ni\u017c reszta planety. Mniejsza ilo\u015b\u0107 lodu mo\u017ce u\u0142atwi\u0107 transport, ale zwi\u0119ksza r\u00f3wnie\u017c szkody, gdy co\u015b p\u00f3jdzie nie tak.<\/p>\n<\/blockquote>\n
Czarny w\u0119giel [rodzaj gazu cieplarnianego] z paliwa bunkrowego [to paliwo przeznaczone dla statk\u00f3w morskich, zazwyczaj w formie ci\u0119\u017ckich olej\u00f3w (HFO), kt\u00f3re wlewane jest do specjalnych zbiornik\u00f3w statk\u00f3w (bunkr\u00f3w) w procesie bunkrowania] jest szczeg\u00f3lnie destrukcyjny, gdy uwalnia si\u0119 w pobli\u017cu \u015bniegu i lodu. \u2014 W tym miejscu szkody s\u0105 pi\u0119ciokrotnie wi\u0119ksze ni\u017c w przypadku wycieku dalej \u2014 zaznacza Andrew Dumbril, doradca organizacji Clean Arctic Alliance.<\/p>\n
Co wi\u0119cej, bior\u0105c pod uwag\u0119 powoln\u0105 i ograniczon\u0105 reakcj\u0119 na wyciek ropy w Arktyce, ryzyko znacznie wzrasta. \u2014 Kiedy ropa dostanie si\u0119 do wody, ka\u017cda godzina bez reakcji oznacza ogromne szkody \u2014 doda\u0142.<\/p>\n
Statek odbywaj\u0105cy t\u0119 pioniersk\u0105 podr\u00f3\u017c nie budzi du\u017cego zaufania. Istanbul Bridge, 25-letni kontenerowiec p\u0142ywaj\u0105cy pod bander\u0105 Liberii, nie jest wzmocniony do \u017ceglugi po lodzie \u2014 zauwa\u017ca Dumbril.<\/p>\n
\u2014 B\u0119dzie mia\u0142 zapewnion\u0105 eskort\u0119, ale nadal nie jest wzmocniony. Ponadto prawdopodobnie podczas rejsu b\u0119d\u0105 u\u017cywa\u0107 ci\u0119\u017ckiego oleju opa\u0142owego lub paliwa bunkrowego \u2014 dodaje.<\/p>\n
Chocia\u017c Mi\u0119dzynarodowa Organizacja Morska (IMO) technicznie zakazuje stosowania ci\u0119\u017ckiego oleju opa\u0142owego od lipca 2024 r., istniej\u0105 wyj\u0105tki i luki w przepisach. Wyciek tego g\u0119stego paliwa jest praktycznie niemo\u017cliwy do oczyszczenia i mo\u017ce utrzymywa\u0107 si\u0119 w ekosystemach latami. Dochodzi do tego ha\u0142as, wprowadzanie gatunk\u00f3w inwazyjnych i zak\u0142\u00f3canie \u017cycia morskiego.<\/p>\n
Dumbril m\u00f3wi, \u017ce kolejna okazja do wprowadzenia surowszych globalnych przepis\u00f3w nadejdzie w lutym 2026 r., kiedy to zbierze si\u0119 Podkomitet do spraw Zapobiegania Zanieczyszczeniom i Reagowania na Zanieczyszczenia IMO, a eksperci i organizacje ekologiczne ju\u017c teraz naciskaj\u0105 na zaostrzenie przepis\u00f3w dotycz\u0105cych paliw w coraz bardziej zat\u0142oczonej Arktyce.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Chi\u0144ska firma wys\u0142a\u0142a statek towarowy wzd\u0142u\u017c p\u00f3\u0142nocnego wybrze\u017ca Rosji do Europy przez Arktyk\u0119 w rejs testowy, kt\u00f3ry by\u0142…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":45343,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[2649,56,32,33,85,27,12763,34,35,28,31,48,25,46,40,41,1745,47,80,12764,29,30,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-45342","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-arktyka","9":"tag-article_premium","10":"tag-breaking-news","11":"tag-breakingnews","12":"tag-chiny","13":"tag-headlines","14":"tag-kanal_sueski","15":"tag-latest-news","16":"tag-latestnews","17":"tag-naglowki","18":"tag-najwazniejsze-artykuly","19":"tag-nat_styl","20":"tag-news","21":"tag-omp","22":"tag-polish","23":"tag-polski","24":"tag-ropa_naftowa","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-szlaki_morskie","28":"tag-top-stories","29":"tag-topstories","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45342","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=45342"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/45342\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/45343"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=45342"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=45342"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=45342"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}