{"id":457898,"date":"2026-05-28T01:20:14","date_gmt":"2026-05-28T01:20:14","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/457898\/"},"modified":"2026-05-28T01:20:14","modified_gmt":"2026-05-28T01:20:14","slug":"ogromna-tama-miedzy-alaska-i-syberia-ludzkosc-moze-nie-miec-wyjscia","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/457898\/","title":{"rendered":"Ogromna tama mi\u0119dzy Alask\u0105 i Syberi\u0105? Ludzko\u015b\u0107 mo\u017ce nie mie\u0107 wyj\u015bcia"},"content":{"rendered":"

Wiosn\u0105 tego roku internet obieg\u0142y analizy naukowc\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych do ko\u0144ca wieku pr\u0105d morski stanowi\u0105cy pas przeka\u017anikowy dla ciep\u0142ej wody p\u0142yn\u0105cej do Europy (tzw. AMOC, Atlantic Meridional Overturning Circulation) \u2014 mo\u017ce os\u0142abn\u0105\u0107 a\u017c o 50 proc.<\/a><\/p>\n

Co gorsza, wed\u0142ug tych samych analiz jeszcze w tym stuleciu mo\u017cemy przekroczy\u0107 punkt bez powrotu, po kt\u00f3rym zatrzymanie tego procesu b\u0119dzie niemo\u017cliwe i ostatecznie zako\u0144czy si\u0119 on znikni\u0119ciem AMOC-a.<\/p>\n

Gdyby dosz\u0142o do takiego czarnego scenariusza, czeka\u0142yby nas bardzo powa\u017cne konsekwencje, jednak nawet os\u0142abni\u0119cie tego pr\u0105du morskiego b\u0119dzie mia\u0142o bardzo powa\u017cne skutki odczuwalne niemal na ca\u0142ym globie. Szczeg\u00f3lnie w krajach nordyckich, gdzie dosz\u0142oby do znacz\u0105cego obni\u017cenia temperatury, z kolei w innych zak\u0105tkach Ziemi temperatura mog\u0142aby jeszcze wzrosn\u0105\u0107, wywo\u0142uj\u0105c nieprzewidywalne zjawiska pogodowe, takie jak susze.<\/p>\n

Niezwyk\u0142y pomys\u0142 naukowc\u00f3w<\/p>\n

Najprostszym rozwi\u0105zaniem problemu w postaci s\u0142abn\u0105cego pr\u0105du AMOC by\u0142yby zmiany w dzia\u0142alno\u015bci cz\u0142owieka, niewykluczone jednak, \u017ce trzeba b\u0119dzie si\u0119gn\u0105\u0107 po bardziej drastyczne \u015brodki. Niekt\u00f3rzy naukowcy twierdz\u0105 na przyk\u0142ad, \u017ce w uratowaniu AMOC-a mo\u017ce pom\u00f3c ogromna, ponad 80-kilometrowa tama postawiona w cie\u015bninie Beringa, mi\u0119dzy Alask\u0105 i Syberi\u0105.<\/p>\n

Na podstawie komputerowych symulacji Jelle Soons i Henk A. Dijkstra z Uniwersytetu w Utrechcie twierdz\u0105, \u017ce tego typu konstrukcja zablokowa\u0142aby przep\u0142yw s\u0142odkiej wody z Oceanu Arktycznego do Atlantyku, co spowodowa\u0142oby utrzymanie zasolenia Atlantyku na odpowiednio wysokim poziomie, stabilizuj\u0105c AMOC.<\/p>\n

\"Atlantic <\/p>\n

Atlantic Meridional Overturning Circulation (AMOC)noc.ac.uk<\/p>\n

Badacze zauwa\u017caj\u0105 jednocze\u015bnie, \u017ce budowa tamy musi nast\u0105pi\u0107 w momencie, gdy pr\u0105d jest wci\u0105\u017c silny \u2014 budowa zapory w sytuacji, gdy jest on mocno os\u0142abiony mo\u017ce bowiem tylko przy\u015bpieszy\u0107 jego znikni\u0119cie.<\/p>\n

Abstrahuj\u0105c od technologicznych wyzwa\u0144, pomys\u0142 Holendr\u00f3w otacza jednak kilka znak\u00f3w zapytania. Na przyk\u0142ad takie kwestie jak wp\u0142yw tamy na lokalny ekosystem i \u017ceglug\u0119 morsk\u0105, czy kwestia zarz\u0105dzania t\u0105 konstrukcj\u0105 przez Rosj\u0119 i Stany Zjednoczone. Je\u015bli jednak naukowcy maj\u0105 racj\u0119 i AMOC-owi rzeczywi\u015bcie b\u0119dzie zagra\u017ca\u0107 znikni\u0119cie, to zapewne trzeba b\u0119dzie szybko znale\u017a\u0107 odpowiedzi na te oraz inne pytania otaczaj\u0105ce ten niezwyk\u0142y projekt.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wiosn\u0105 tego roku internet obieg\u0142y analizy naukowc\u00f3w, wed\u0142ug kt\u00f3rych do ko\u0144ca wieku pr\u0105d morski stanowi\u0105cy pas przeka\u017anikowy dla…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":457899,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[20],"tags":[417,61195,5603,48,120,118,119,46,42,38,40,39,41,7682,116,114,115,47,21124,121,117],"class_list":["post-457898","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-nauka-i-technika","tag-alaska","tag-bottomfeed_styl","tag-kryzys_klimatyczny","tag-nat_styl","tag-nauka","tag-nauka-i-technika","tag-naukatechnika","tag-omp","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-przyroda","tag-science","tag-science-and-technology","tag-sciencetechnology","tag-screening_general","tag-syberia","tag-technika","tag-technology"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457898","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=457898"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/457898\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/457899"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=457898"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=457898"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=457898"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}