Cho\u0107 jest krokiem w\u00a0dobr\u0105 stron\u0119, zdecydowanie wymaga uzupe\u0142nienia. Szczeg\u00f3lnie brakuje w\u00a0nim wyrazistej opowie\u015bci, kt\u00f3ra\u00a0inspirowa\u0142aby i\u00a0motywowa\u0142a do\u00a0dzia\u0142ania w\u00a0horyzoncie d\u0142u\u017cszym ni\u017c kilka lat.<\/p>\n
Okre\u015blona w\u00a0nim wizja Polski niczym nie\u00a0wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 na\u00a0tle innych pa\u0144stw Unii Europejskiej. Nie\u00a0zyskamy podmiotowej pozycji w\u00a0ekosystemie europejskiej AI, je\u015bli nie\u00a0zaproponujemy w\u0142asnej, oryginalnej opowie\u015bci o\u00a0jej rozwoju.<\/p>\n
Naszym zdaniem powinna ona opiera\u0107 si\u0119 na\u00a0czterech kluczowych filarach. S\u0105\u00a0nimi: solidarno\u015b\u0107 cyfrowa, kszta\u0142cenie elitarnej kadry, odnalezienie w\u0142asnej niszy, jak\u0105 dla Polski mo\u017ce by\u0107 zostanie globalnym prekursorem AI Governance, oraz\u00a0stworzenie szko\u0142y, kt\u00f3ra\u00a0b\u0119dzie uczy\u0142a m\u0142odych krytycznego my\u015blenia bez\u00a0wykorzystania sztucznej inteligencji.<\/p>\n
Solidarno\u015b\u0107 cyfrowa<\/p>\n
Zachodni model my\u015blenia o\u00a0technologii koncentruje si\u0119 g\u0142\u00f3wnie na\u00a0ochronie praw jednostki, bezpiecze\u0144stwie danych czy\u00a0prawach konsumenta \u2014\u00a0skupia si\u0119 na\u00a0pojedynczym u\u017cytkowniku. To\u00a0oczywi\u015bcie wa\u017cne i\u00a0potrzebne fundamenty, ale\u00a0w\u00a0gruncie rzeczy niewystarczaj\u0105ce.<\/p>\n
Solidarno\u015b\u0107 cyfrowa idzie o\u00a0krok dalej, przesuwaj\u0105c punkt ci\u0119\u017cko\u015bci na\u00a0wsp\u00f3lnot\u0119. Sztuczna inteligencja nie\u00a0powinna by\u0107 bowiem projektowana jedynie jako rynkowa us\u0142uga, wy\u0142\u0105cznie z\u00a0my\u015bl\u0105 o\u00a0optymalizacji proces\u00f3w i\u00a0podkr\u0119caniu efektywno\u015bci, lecz\u00a0przede wszystkim jako narz\u0119dzie s\u0142u\u017c\u0105ce cz\u0142owiekowi.<\/p>\n
Oznacza to\u00a0spojrzenie na\u00a0cz\u0142owieka w\u00a0spos\u00f3b integralny \u2013 jako na\u00a0istot\u0119 relacyjn\u0105, zakorzenion\u0105 w\u00a0kulturze i\u00a0moralno\u015bci, a\u00a0nie\u00a0wy\u0142\u0105cznie jednostk\u0119 produkcyjn\u0105 czy\u00a0konsumenta cyfrowych us\u0142ug. AI nie\u00a0mo\u017ce by\u0107 projektowane wy\u0142\u0105cznie z\u00a0my\u015bl\u0105 o\u00a0bezdusznym optymalizowaniu proces\u00f3w i\u00a0podkr\u0119caniu ekonomicznej efektywno\u015bci.<\/p>\n
Powinna wspiera\u0107 nas w\u00a0tym, co\u00a0ludzkie: w\u00a0budowaniu relacji, rozwijaniu m\u0105dro\u015bci, aktywnym uczestnictwie w\u00a0kulturze czy\u00a0po\u00a0prostu w\u00a0kszta\u0142towaniu odpowiedzialno\u015bci za\u00a0innych. Starania o\u00a0zapewnienie jak najwi\u0119kszej mocy obliczeniowej nie\u00a0powinny przys\u0142ania\u0107 refleksji nad\u00a0jej zastosowaniem.<\/p>\n
Polska ma\u00a0ku\u00a0temu szczeg\u00f3lne predyspozycje. Mamy siln\u0105 tradycj\u0119 humanistyczn\u0105, filozoficzn\u0105 i\u00a0prawnicz\u0105, a\u00a0zarazem do\u015bwiadczenia mobilizowania spo\u0142ecze\u0144stwa wok\u00f3\u0142 warto\u015bci wykraczaj\u0105cych poza interes jednostki. Mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 europejskim centrum standard\u00f3w etycznych i\u00a0zarz\u0105dczych w\u00a0obszarze AI.<\/p>\n
Polska jako globalny prekursor AI Governance<\/p>\n
Inwestowanie miliard\u00f3w z\u0142otych wy\u0142\u0105cznie w\u00a0budow\u0119 kapita\u0142och\u0142onnej infrastruktury sprz\u0119towej, w\u00a0obliczu globalnego wy\u015bcigu technologicznego z\u00a0pot\u0119gami takimi jak USA czy\u00a0Chiny, jest obarczone gigantycznym ryzykiem pora\u017cki.<\/p>\n
Zamiast rywalizowa\u0107 z\u00a0Dolin\u0105 Krzemow\u0105<\/a>, kt\u00f3ra\u00a0ma\u00a0niepor\u00f3wnywalnie wi\u0119ksze \u015brodki i\u00a0mo\u017cliwo\u015bci, powinni\u015bmy \u2014\u00a0nie\u00a0lekcewa\u017c\u0105c przy tym zupe\u0142nie inwestycji w\u00a0infrastruktur\u0119 \u2014\u00a0odnale\u017a\u0107 w\u0142asn\u0105 nisz\u0119, w\u00a0kt\u00f3rej\u00a0mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 regionalnym, a\u00a0mo\u017ce nawet globalnym liderem.<\/p>\n Polska strategia polityki wobec AI powinna wyra\u017anie wskaza\u0107 jako polsk\u0105 nisz\u0119 tworzenie standard\u00f3w etycznych i\u00a0zarz\u0105dczych w\u00a0obszarze AI (AI Governance). Mo\u017cemy sta\u0107 si\u0119 europejskim autorytetem w\u00a0dziedzinie tego, jak odpowiedzialnie zarz\u0105dza\u0107 sztuczn\u0105 inteligencj\u0105.<\/p>\n AI Governance, to\u00a0sektor obejmuj\u0105cy tworzenie ram prawnych, standard\u00f3w etycznych oraz\u00a0procedur i\u00a0narz\u0119dzi technologicznych, kt\u00f3re okre\u015blaj\u0105, jak bezpiecznie tworzy\u0107, wdra\u017ca\u0107 i\u00a0kontrolowa\u0107 systemy sztucznej inteligencji.<\/p>\n W\u00a0uj\u0119ciu komercyjnym chodzi mi\u0119dzy innymi\u00a0o konkretne rozwi\u0105zania in\u017cynieryjne i\u00a0biznesowe, takie jak algorytmy do\u00a0testowania modeli AI, systemy wykrywania dezinformacji i\u00a0stronniczo\u015bci, a\u00a0tak\u017ce narz\u0119dzia do\u00a0niezale\u017cnego audytu, certyfikacji czy\u00a0rynkowej wyceny ryzyka na\u00a0potrzeby ubezpiecze\u0144 IT. To\u00a0ca\u0142y proces technologicznego dbania o\u00a0to, by\u00a0sztuczna inteligencja dzia\u0142a\u0142a bezpiecznie, etycznie i\u00a0zgodnie z\u00a0prawem.<\/p>\n Globalny rynek w\u00a0dziedzinie bezpiecze\u0144stwa i\u00a0zarz\u0105dzania AI dopiero si\u0119 kszta\u0142tuje i\u00a0ma\u00a0przed\u00a0sob\u0105 wyra\u017any potencja\u0142 wzrostu. Badania nad\u00a0bezpiecze\u0144stwem AI to\u00a0wci\u0105\u017c zaledwie kilka procent prac w\u00a0dziedzinie AI w\u00a0og\u00f3le, a\u00a0wiele z\u00a0kierunk\u00f3w badawczych nie\u00a0wymaga ogromnych mocy obliczeniowych ani wielkich zbior\u00f3w danych \u2014\u00a0czyli omija w\u0142a\u015bnie te\u00a0bariery, kt\u00f3re najmocniej ograniczaj\u0105 polsk\u0105 nauk\u0119 i\u00a0biznes.<\/p>\n Polskie \u015brodowisko niezwykle uzdolnionych matematyk\u00f3w i\u00a0informatyk\u00f3w mo\u017ce gra\u0107 istotn\u0105 rol\u0119 w\u00a0jeszcze raczkuj\u0105cym sektorze nauki i\u00a0gospodarki, gdzie pr\u00f3g wej\u015bcia nie\u00a0jest du\u017cy, a\u00a0konkurencja nieobecna na\u00a0szersz\u0105 skal\u0119.<\/p>\n Uniwersytet Wyzwa\u0144 Technologicznych<\/p>\n Doskona\u0142ym uzupe\u0142nieniem tego pomys\u0142u jest powo\u0142anie Uniwersytetu Wyzwa\u0144 Technologicznych (UWT), czyli elitarnej uczelni o\u00a0zasi\u0119gu \u015brodkowoeuropejskim, b\u0119d\u0105cej swoistym \u201eedukacyjnym CPK\u201d w\u00a0obszarze nowych technologii.<\/p>\n G\u0142\u00f3wnym celem uczelni by\u0142oby szybkie wykszta\u0142cenie elitarnych kadr dysponuj\u0105cych zar\u00f3wno unikalnymi umiej\u0119tno\u015bciami technicznymi, jak i\u00a0zdolno\u015bci\u0105 do\u00a0wszechstronnego, humanistycznego i\u00a0spo\u0142ecznego spojrzenia na\u00a0technologi\u0119 AI. Inwestycja w\u00a0przysz\u0142ych lider\u00f3w AI da pewn\u0105 i\u00a0ogromn\u0105 stop\u0119 zwrotu dla pa\u0144stwa i\u00a0gospodarki przy znacznie mniejszym ryzyku.<\/p>\n Uniwersytet nale\u017cy tworzy\u0107 we\u00a0wsp\u00f3\u0142pracy ze\u00a0strategicznymi partnerami z\u00a0Europy \u015arodkowej, w\u00a0szczeg\u00f3lno\u015bci z\u00a0Ukrain\u0105, kt\u00f3ra\u00a0ma\u00a0wyj\u0105tkowe do\u015bwiadczenie z\u00a0wykorzystywania technologii na\u00a0wsp\u00f3\u0142czesnym polu walki. Nie\u00a0mo\u017cna r\u00f3wnie\u017c pomin\u0105\u0107 wiod\u0105cych firm technologicznych i\u00a0przemys\u0142owych w\u00a0regionie oraz\u00a0wybitnych specjalist\u00f3w z\u00a0ca\u0142ego \u015bwiata.<\/p>\n Szko\u0142a samodzielnego my\u015blenia bez\u00a0AI<\/p>\n W\u00a0ferworze cyfrowej transformacji \u0142atwo jest szkole straci\u0107 z\u00a0pola widzenia sw\u00f3j zasadniczy cel: kszta\u0142towanie samodzielnego my\u015blenia, dojrza\u0142o\u015bci intelektualnej i\u00a0moralnej oraz\u00a0zdolno\u015bci do\u00a0budowania autentycznych relacji mi\u0119dzyludzkich.<\/p>\n Ostro\u017cnie przy tym nale\u017cy wprowadza\u0107 narz\u0119dzia AI do\u00a0szk\u00f3\u0142 podstawowych<\/a> i\u00a0ponadpodstawowych. Budowanie podstawowych kompetencji cyfrowych uczni\u00f3w jest oczywi\u015bcie dzia\u0142aniem s\u0142usznym i\u00a0potrzebnym, jednak do\u015bwiadczenia zagraniczne pokazuj\u0105, \u017ce\u00a0wprowadzanie zaawansowanych narz\u0119dzi cyfrowych do\u00a0klas \u2014\u00a0bez\u00a0r\u00f3wnoleg\u0142ego przygotowania nauczycieli i\u00a0bez\u00a0jasno zdefiniowanych cel\u00f3w pedagogicznych \u2014\u00a0prowadzi\u0142o do\u00a0os\u0142abienia tych kompetencji.<\/p>\n Dotychczasowe narz\u0119dzia AI mog\u0105 realnie wspiera\u0107 ucznia w\u00a0jego rozwoju, lecz\u00a0tylko\u00a0wtedy, gdy\u00a0szko\u0142a wie, dok\u0105d ten rozw\u00f3j ma\u00a0prowadzi\u0107 i\u00a0jakie ryzyka zwi\u0105zane s\u0105\u00a0z\u00a0u\u017cytkowaniem technologii przez\u00a0dzieci. Pomocna przy tym mog\u0142aby by\u0107 Komisji Rozwoju i\u00a0Bezpiecze\u0144stwa Sztucznej Inteligencji, kt\u00f3ra\u00a0weryfikowa\u0142aby, czy\u00a0dane narz\u0119dzie ma\u00a0pedagogiczne zastosowanie i\u00a0rzeczywi\u015bcie wspiera rozw\u00f3j ucznia.<\/p>\n Wdra\u017cane w\u00a0edukacji narz\u0119dzia AI powinny by\u0107 projektowane tak, aby wspiera\u0142y rozw\u00f3j charakteru ucznia, a\u00a0nie\u00a0wyr\u0119cza\u0142y go\u00a0w\u00a0procesie poznawczym. Ramy edukacyjne powinny wprost formu\u0142owa\u0107 ten warunek jako kryterium dopuszczenia narz\u0119dzi AI do\u00a0u\u017cytku szkolnego.<\/p>\n Oparcie rozwoju sztucznej inteligencji na\u00a0tych czterech fundamentach pozwoli Polsce sta\u0107 si\u0119 podmiotowym graczem w\u00a0mi\u0119dzynarodowym wy\u015bcigu sektora AI.<\/p>\n Strategia ta\u00a0jest nie\u00a0tylko\u00a0op\u0142acalna z\u00a0perspektywy rynkowej \u2013 gdzie zagospodarowanie wschodz\u0105cej niszy mo\u017ce przynie\u015b\u0107 nam ogromne korzy\u015bci ekonomiczne \u2013 ale\u00a0pozwala tak\u017ce zachowa\u0107 sp\u00f3jno\u015b\u0107 spo\u0142eczn\u0105 oraz\u00a0integralno\u015b\u0107 pa\u0144stwa i\u00a0obywateli w\u00a0obliczu nowej rewolucji technologicznej.<\/p>\n Tekst zosta\u0142 przygotowany na\u00a0podstawie z\u0142o\u017conego przez\u00a0Klub Jagiello\u0144ski stanowiska w\u00a0konsultacjach nad\u00a0projektem uchwa\u0142y Rady Ministr\u00f3w w\u00a0sprawie ustanowienia \u201ePolityki rozwoju sztucznej inteligencji w\u00a0Polsce do\u00a02030 roku\u201d.<\/p>\n Publikacja nie\u00a0zosta\u0142a sfinansowana ze\u00a0\u015brodk\u00f3w grantu kt\u00f3regokolwiek ministerstwa w\u00a0ramach jakiegokolwiek konkursu. Powsta\u0142a dzi\u0119ki Darczy\u0144com Klubu Jagiello\u0144skiego<\/a>, kt\u00f3rym\u00a0jeste\u015bmy wdzi\u0119czni za\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 dzia\u0142ania.<\/p>\n![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/1780044611_617_popup-4.jpg\"\/)
<\/p>\n