![\"Barbara](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/yVmk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy82NmFiNTNiMWE3Njk4ZTY5YjQ4NmU4NWUyYzZlNDAwMS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Barbara NowackaPiotr Nowak \/ PAP<\/p>\n
Podobne stanowisko co do legalno\u015bci polskiego Trybuna\u0142u Konstytucyjnego ma Komisja Europejska. Do akcji ruszy\u0142a wi\u0119c fundamentalistyczna organizacja Ordo Iuris ze swoim projektem, kt\u00f3ry ma nas cofn\u0105\u0107 o 100 lat, do dw\u00f3ch obowi\u0105zkowych godzin religii w szko\u0142ach. Tyle \u017ce dzia\u0142ania te przynios\u0105 skutek odwrotny do zamierzonego.<\/p>\n
\u2014 Jako jezuita pami\u0119tam doskonale pierwsze przymiarki do wprowadzenia wtedy jeszcze nieobowi\u0105zkowej lekcji religii. By\u0142em m\u0142odym, otwartym, tolerancyjnym ksi\u0119dzem, bardzo zaanga\u017cowanym na r\u00f3\u017cnych frontach i nie kry\u0142em si\u0119 z moim sceptycyzmem, w czym nie by\u0142em odosobniony. W samym Ko\u015bciele by\u0142a w\u00f3wczas do\u015b\u0107 du\u017ca grupa ludzi, kt\u00f3rzy mieli w\u0105tpliwo\u015bci, czy to jest dobry pomys\u0142. I okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie. Dodatkowy kontekst daj\u0105 badania socjologa religii prof. J\u00f3zefa Baniaka, kt\u00f3ry zauwa\u017cy\u0142, przygl\u0105daj\u0105c si\u0119 postawom m\u0142odych, \u017ce lekcje religii katolickiej, kt\u00f3re mia\u0142y wymiar indoktrynacji, sta\u0142y si\u0119 jednym z najwa\u017cniejszych element\u00f3w sekularyzacji polskiej m\u0142odzie\u017cy. To oznacza, \u017ce dla Ko\u015bcio\u0142a, kt\u00f3ry wykorzysta\u0142 swoje wp\u0142ywy tu\u017c po zmianie systemu, lekcje religii by\u0142y strza\u0142em w kolano \u2014 t\u0142umaczy prof. Stanis\u0142aw Obirek, teolog i by\u0142y jezuita.<\/p>\n
Wszystkie dane wskazuj\u0105, \u017ce Polska powoli, lecz konsekwentnie si\u0119 laicyzuje. W ostatnich latach proces ten nawet przy\u015bpieszy\u0142. Powodem s\u0105 przede wszystkim dzia\u0142ania samego Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i postawy polskich biskup\u00f3w. Z sonda\u017cu pracowni IBRiS, przeprowadzonego na zlecenie Polskiej Agencji Prasowej, wynika, \u017ce zaufanie do Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Polsce maleje. \u0141\u0105czny odsetek os\u00f3b, kt\u00f3re deklaruj\u0105 zaufanie do Ko\u015bcio\u0142a, spad\u0142 z 58 proc. we wrze\u015bniu 2016 r. do 35,1 proc. we wrze\u015bniu 2025 r. To 22,9 pkt proc. w ci\u0105gu nieca\u0142ych 10 lat.<\/p>\n
Tymczasem katoliccy fundamentali\u015bci \u017cyj\u0105 w swojej ba\u0144ce: „Zmniejszenie liczby godzin religii, \u0142\u0105czenie klas i spychanie lekcji na margines planu zaj\u0119\u0107 to kolejne uderzenie w edukacj\u0119 religijn\u0105. Najwy\u017cszy czas, aby spo\u0142ecze\u0144stwo jasno wspar\u0142o Ko\u015bci\u00f3\u0142”, podkre\u015bla Ordo Iuris w komunikacie prasowym dotycz\u0105cym swojego projektu „Tak dla Religii w Szkole!”.<\/p>\n
Dane pokazuj\u0105 za\u015b, \u017ce znacz\u0105co wzr\u00f3s\u0142 poziom nieufno\u015bci wobec instytucji Ko\u015bcio\u0142a. Wska\u017anik skoczy\u0142 w ci\u0105gu 10 lat prawie dwukrotnie \u2014 z 24,2 proc. do 47,1 proc. Ten trend obserwujemy od d\u0142u\u017cszego czasu, pokazuj\u0105 to cho\u0107by raporty Centrum Badania Opinii Spo\u0142ecznej. Prof. Miros\u0142awa Grabowska, kt\u00f3ra przez 15 lat kierowa\u0142a CBOS, a od 2023 r. przewodniczy Polskiemu Towarzystwu Socjologicznemu, wskazuje, \u017ce mi\u0119dzy 1992 r. a 2022 r. liczba doros\u0142ych Polak\u00f3w deklaruj\u0105cych wiar\u0119 spad\u0142a z 94 proc. do 84 proc. Liczba os\u00f3b regularnie uczestnicz\u0105cych w praktykach religijnych r\u00f3wnie\u017c spad\u0142a, z niemal 70 proc. do 42 proc. Jednocze\u015bnie odsetek os\u00f3b niepraktykuj\u0105cych prawie si\u0119 podwoi\u0142 \u2014 z 9 proc. do 19 proc.<\/p>\n
Z bada\u0144 J\u00f6rga Stolza z Uniwersytetu w Lozannie, opublikowanych na stronie Nature Communications, wynika, \u017ce od 2016 r. Polska do\u015bwiadcza jednego z najszybszych proces\u00f3w sekularyzacji na \u015bwiecie. Zmiany te obserwuje si\u0119 zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0142odzie\u017cy. Polska wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 znacznymi rozbie\u017cno\u015bciami mi\u0119dzypokoleniowymi w kwestii religijno\u015bci. M\u0142odsze pokolenia rzadziej uczestnicz\u0105 w praktykach religijnych, co wskazuje na stopniowe zmiany w podej\u015bciu do religii w spo\u0142ecze\u0144stwie.<\/p>\n
\u2014 Coraz cz\u0119stsze wypisywanie si\u0119 uczni\u00f3w z religii jest wypadkow\u0105 szerszego zjawiska laicyzacji, kt\u00f3re w wi\u0119kszym stopniu dotyczy najm\u0142odszych pokole\u0144. Ze wszystkich bada\u0144 wynika, \u017ce w Polsce jest pokoleniowa przepa\u015b\u0107, je\u015bli chodzi o zaanga\u017cowanie religijne i miejsce religii w \u017cyciu osobistym. Badania Pew Research Center na temat religijno\u015bci na \u015bwiecie dowodz\u0105, \u017ce w Polsce mamy wr\u0119cz wyrw\u0119 w kwestii religijno\u015bci mi\u0119dzy osobami powy\u017cej i poni\u017cej 40. roku \u017cycia. I chocia\u017c dynamika b\u0119dzie r\u00f3\u017cna, czy ze wzgl\u0119d\u00f3w geograficznych, czy pokoleniowych, zjawisko laicyzacji jest powszechne. To oznacza, \u017ce uczni\u00f3w i uczennic na lekcjach religii ubywa i b\u0119dzie ubywa\u0107 wsz\u0119dzie \u2014 m\u00f3wi Ignacy Dudkiewicz, filozof, publicysta „Magazynu Kontakt”, autor ksi\u0105\u017cki „Pastwisko” o w\u0142adzy w Ko\u015bciele w Polsce.<\/p>\n
Odp\u0142yw uczni\u00f3w z lekcji religii jest bardzo widoczny w wi\u0119kszych miastach. Tegoroczne statystyki z \u0141odzi pokazuj\u0105 jego masowo\u015b\u0107. W szko\u0142ach ponadpodstawowych na katechez\u0119 ucz\u0119szcza niespe\u0142na 11 proc. uczni\u00f3w. Jeszcze pi\u0119\u0107 lat temu w \u0141odzi na lekcje religii chodzi\u0142o 36 tys. dzieci. Dzisiaj ta liczba zmala\u0142a o 25 proc. Konsekwentny spadek liczby uczni\u00f3w chodz\u0105cych na religi\u0119 odnotowuje Warszawa. W zesz\u0142ym roku pod koniec pa\u017adziernika przeprowadzono ankiet\u0119 w 429 miejskich szko\u0142ach. Spo\u015br\u00f3d prawie 221 tys. uczni\u00f3w na religi\u0119 chodzi\u0142o 44 proc. Rok wcze\u015bniej, czyli w 2023 r., by\u0142o to 48 proc. Im dzieci s\u0105 starsze, tym wi\u0119cej rezygnuje z chodzenia na religi\u0119.<\/p>\n
Ciekawostk\u0105 jest, \u017ce niezale\u017cnie od miasta wi\u0119kszo\u015b\u0107 dzieci z podstaw\u00f3wek rezygnuje z lekcji religii po pierwszej komunii. W Warszawie na religi\u0119 chodzi 73 proc. pierwszak\u00f3w i 74 proc. drugoklasist\u00f3w, a po komunii zaczyna si\u0119 odwr\u00f3t. Czwartoklasist\u00f3w jest 66 proc. , pi\u0105toklasist\u00f3w 58 proc. i 53 proc. sz\u00f3stoklasist\u00f3w. W klasach si\u00f3dmych i \u00f3smych na religi\u0119 chodzi odpowiednio 45 proc. i 43 proc. By\u0107 mo\u017ce gdyby wprowadzi\u0107 \u015bwieck\u0105 tradycj\u0119 kwietniowego rozdawania rower\u00f3w dziewi\u0119ciolatkom, przekonaliby\u015bmy si\u0119, \u017ce dzieci nie s\u0105 a\u017c tak bardzo zainteresowane lekcjami religii w pierwszej i drugiej klasie.<\/p>\n
„Te lekcje to totalne odklejenie”<\/p>\n
W uczestniczeniu w lekcjach religii nie widz\u0105 sensu przede wszystkim sami uczniowie. „Te lekcje to totalne odklejenie. Przesta\u0142am na nie chodzi\u0107 w pierwszej klasie, bo to po prostu strata czasu”, m\u00f3wi „Gazecie Wyborczej” \u0142\u00f3dzka maturzystka Karolina. „Wiara, je\u015bli ma mie\u0107 sens, powinna by\u0107 wolna i osobista. Nie chc\u0119, \u017ceby ocena z religii by\u0142a obok matematyki czy polskiego. To po prostu do siebie nie pasuje”, komentuje dla „GW” Miko\u0142aj z II LO w \u0141odzi.<\/p>\n
Podobne tendencje obserwuje si\u0119 w podstaw\u00f3wkach. „M\u00f3j syn nie chodzi na zaj\u0119cia, bo po co, skoro nie jeste\u015bmy wierz\u0105cy. (\u2026) Ten czas mo\u017cna by po\u015bwi\u0119ci\u0107 na drug\u0105 godzin\u0119 edukacji zdrowotnej”, wskaza\u0142a na \u0142amach „GW” Paulina Staniszewska, mama 10-letniego Franka.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie czytelnicy mog\u0105 teraz podnie\u015b\u0107 argument, \u017ce m\u00f3wimy wy\u0142\u0105cznie o du\u017cych miastach. W podobnym tonie w 2022 r. wyra\u017ca\u0142 si\u0119 abp Wiktor Skworc, kt\u00f3ry twierdzi\u0142 w wywiadzie dla Katolickiej Agencji Informacyjnej, \u017ce sytuacja w szko\u0142ach r\u00f3\u017cni si\u0119 zale\u017cnie od tego, czy bierzemy pod uwag\u0119 du\u017ce miasta, mniejsze miejscowo\u015bci, czy tereny wiejskie. Duchowny podkre\u015bla\u0142 r\u00f3wnie\u017c w rozmowie z KAI, \u017ce nieuprawnione jest m\u00f3wienie o masowej rezygnacji z lekcji religii. Dodawa\u0142 jednak, \u017ce nawet na podstawie danych zebranych przez wydzia\u0142y katechetyczne we wszystkich diecezjach wida\u0107 wyra\u017anie tendencj\u0119 spadkow\u0105.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/vNlk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hZmM1ZmI1MTIzYjJiMzgwZjczNWQ1ZTg0MzA1MDlmYy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Maciej Zieli\u0144ski \/ PAP<\/p>\n
Z tymi mniejszymi miastami sprawa nie jest wcale oczywista. Portal Interia opisywa\u0142 szko\u0142\u0119 \u015bredni\u0105 w Pu\u0142awach (46 tys. mieszka\u0144c\u00f3w), w kt\u00f3rej na religi\u0119 zapisywa\u0142y si\u0119 np. cztery z 32 os\u00f3b w klasie. Absolutne rekordy bije za\u015b diecezja sosnowiecka. Jeszcze w roku szkolnym 2008\/2009 na religi\u0119 w Sosnowcu ucz\u0119szcza\u0142o ok. 95 proc. uczni\u00f3w. W 2020 r. odsetek spad\u0142 do 75,2 proc. Wed\u0142ug medi\u00f3w z lekcji religii wypisywa\u0142y si\u0119 w tym mie\u015bcie ca\u0142e klasy.<\/p>\n
Podobn\u0105 sytuacj\u0119 odnotowywano przez ostatnie trzy lata w Cz\u0119stochowie. Co ciekawe, rada miasta w po\u0142owie grudnia 2022 r. skierowa\u0142a do \u00f3wczesnego premiera Mateusza Morawieckiego i ministra edukacji Przemys\u0142awa Czarnka apel o zlikwidowanie finansowania lekcji religii z bud\u017cetu miasta. Rada informowa\u0142a, \u017ce w cz\u0119stochowskich szko\u0142ach jest ponad 131 etat\u00f3w nauczycieli religii, kt\u00f3rych roczne koszty utrzymania przekraczaj\u0105 9,5 mln z\u0142. 30 proc. musi pokrywa\u0107 miasto z w\u0142asnej kieszeni. A Cz\u0119stochowy nie sta\u0107 na takie rozwi\u0105zanie. Tym bardziej \u017ce uczni\u00f3w na religii ubywa, podczas gdy koszty pozostaj\u0105 takie same.<\/p>\n
Oczywi\u015bcie zdarzaj\u0105 si\u0119 te\u017c takie przypadki jak w Czarnym Dunajcu na Podhalu. To matecznik PiS, przez jednych nazywany ciemnogrodem, przez drugich za\u015b moraln\u0105 stolic\u0105 Polski. Gmina postanowi\u0142a obej\u015b\u0107 decyzj\u0119 MEN i przeznaczy\u0142a 700 tys. z\u0142 na sfinansowanie drugiej katechezy w tygodniu. Frekwencja? Dziennikarka portalu NaTemat ustali\u0142a, \u017ce wynosi prawie 100 proc. uczni\u00f3w.<\/p>\n
\u2014 Zr\u00f3\u017cnicowanie geograficzne odp\u0142ywu uczni\u00f3w i uczennic z lekcji religii nie jest niczym zaskakuj\u0105cym. Od zawsze polska religijno\u015b\u0107 by\u0142a pod tym wzgl\u0119dem zr\u00f3\u017cnicowana. I nawet w czasach, kiedy wsz\u0119dzie du\u017co os\u00f3b ucz\u0119szcza\u0142o na religi\u0119 czy niedzielne msze, poszczeg\u00f3lne regiony r\u00f3\u017cni\u0142y si\u0119 mi\u0119dzy sob\u0105. Od zawsze odnotowywano mniej praktykuj\u0105cych w wojew\u00f3dztwach zachodnich i wi\u0119cej na wschodzie kraju, np. na Podlasiu czy Podkarpaciu. Drug\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105 jest cz\u0119stotliwo\u015b\u0107 wypisywania si\u0119 z religii w mniejszych miejscowo\u015bciach i na terenach wiejskich oraz w du\u017cych miastach. Najwi\u0119ksza dynamika jest w du\u017cych o\u015brodkach miejskich i tradycyjnie najmniej religijnych miejscach Polski, ale zjawisko wypisywania si\u0119 uczni\u00f3w z lekcji religii wida\u0107 wsz\u0119dzie \u2014 wyja\u015bnia Ignacy Dudkiewicz.<\/p>\n
Dane dotycz\u0105ce niech\u0119ci do lekcji religii s\u0105 te\u017c r\u00f3\u017cne w zale\u017cno\u015bci od ba\u0144ki, kt\u00f3r\u0105 pytamy. W sonda\u017cu OKO.press z grudnia 2020 r., w kt\u00f3rym zadano pytanie, czy miejsce religii jest w szkole, czy w salkach katechetycznych na parafiach, zaledwie 27 proc. respondent\u00f3w odpowiedzia\u0142o, \u017ce nauka religii powinna zosta\u0107 w szko\u0142ach, natomiast a\u017c 68 proc. chcia\u0142o odes\u0142a\u0107 religi\u0119 na parafi\u0119.<\/p>\n
Religia musi by\u0107, bo tak stanowi prawo?<\/p>\n
Przypomnijmy, \u017ce religia zosta\u0142a wprowadzona do szk\u00f3\u0142 instrukcj\u0105 ministra edukacji, prof. Henryka Samsonowicza, w 1990 r. By\u0142 to niejako gest wdzi\u0119czno\u015bci strony demokratycznej za popieranie przez Ko\u015bci\u00f3\u0142 opozycji w czasach PRL i pomoc w wyborach oraz w porozumieniach Okr\u0105g\u0142ego Sto\u0142u. Decyzj\u0119 rz\u0105du Tadeusza Mazowieckiego w sprawie nauki religii pr\u00f3bowa\u0142a zablokowa\u0107 \u00f3wczesna rzeczniczka praw obywatelskich, prof. Ewa \u0141\u0119towska. Trybuna\u0142 Konstytucyjny oddali\u0142 jednak jej skarg\u0119, stwierdzaj\u0105c, \u017ce religia w szko\u0142ach nie b\u0119dzie mia\u0142a wp\u0142ywu na \u015bwiecko\u015b\u0107 pa\u0144stwa. Warto doda\u0107, \u017ce trzech s\u0119dzi\u00f3w TK zg\u0142osi\u0142o wtedy zdania odr\u0119bne.<\/p>\n
\u2014 Lekcje religii zosta\u0142y wprowadzone w spos\u00f3b skandaliczny jak na standardy demokratyczne, bo prymas wymusi\u0142 t\u0119 decyzj\u0119 na premierze Mazowieckim, kt\u00f3ry nast\u0119pnie wym\u00f3g\u0142 wprowadzenie katechezy na ministrze Samsonowiczu. Wa\u017cnym kontekstem jest to, \u017ce w tamtym czasie, kiedy Glemp naciska\u0142 na Mazowieckiego, mowa by\u0142a o tym, \u017ce to Ko\u015bci\u00f3\u0142 b\u0119dzie ponosi\u0142 ca\u0142kowit\u0105 odpowiedzialno\u015b\u0107 finansow\u0105 za lekcje religii, a na dodatek b\u0119d\u0105 one nieobowi\u0105zkowe. Dzisiejszy projekt Ordo Iuris z dwiema obowi\u0105zkowymi lekcjami religii cofa nas w czasie nie do 1993 r., ale do roku 1925, gdzie lekcje religii by\u0142y uj\u0119te w konkordacie jako obowi\u0105zkowe. Mamy wi\u0119c regres z pogwa\u0142ceniem wszystkich demokratycznych regu\u0142. Fundamentalistyczna organizacja Ordo Iuris z b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwem episkopatu i aplauzem prawej strony sceny politycznej chce nam zafundowa\u0107 „szarijat katolicki”. To ma by\u0107 teokracja w najgorszym tego s\u0142owa znaczeniu, bo przecie\u017c Polska lat 20. to by\u0142a Polska \u2014 jak m\u00f3wi\u0142 s\u0142usznie Tadeusz Boy-\u017bele\u0144ski \u2014 opanowana przez „naszych okupant\u00f3w”, czyli przez kler \u2014 komentuje prof. Obirek.<\/p>\n
![\"Tadeusz](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/6WKk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy80ZGU0Mzk4MjhmMTMxNzVmZTc0MGU5NzkwYzgxNDkyOC5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Tadeusz Mazowiecki i prymas Polski kardyna\u0142 J\u00f3zef Glemp sk\u0142adaj\u0105 sobie \u015bwi\u0105teczne \u017cyczenia podczas op\u0142atkowego spotkania pos\u0142\u00f3w i senator\u00f3w w Sejmie (2000 r.)Tomasz Gzell \/ PAP<\/p>\n
Wbrew twierdzeniom niekt\u00f3rych przedstawicieli Ko\u015bcio\u0142a w konstytucji nigdzie nie stwierdzono, \u017ce nauczanie religii ma si\u0119 odbywa\u0107 w jakim\u015b konkretnym wymiarze godzin.<\/p>\n
\u2014 Konstytucja nie nakazuje, by religia by\u0142a uczona w wymiarze dw\u00f3ch godzin tygodniowo. Gwarantuje natomiast rodzicom mo\u017cliwo\u015b\u0107 wychowania dziecka w zgodzie ze swoimi przekonaniami (art. 48 ust. 1), a tak\u017ce wolno\u015b\u0107 sumienia i religii (art. 53 ust. 1) czy w ko\u0144cu mo\u017cliwo\u015b\u0107 nauczania religii w szkole (art. 53 ust. 4). O nauczaniu religii katolickiej w szko\u0142ach przes\u0105dza konkordat. Sam wymiar godzin reguluje rozporz\u0105dzenie Ministra Edukacji, kt\u00f3re mo\u017ce by\u0107 oczywi\u015bcie zmienione. Jednak z delegacj\u0105 ustawow\u0105 mo\u017ce to nast\u0105pi\u0107 „w porozumieniu” z Ko\u015bcio\u0142ami i zwi\u0105zkami wyznaniowymi. Problem z decyzj\u0105 Barbary Nowackiej polega\u0142 wi\u0119c nie na tym, \u017ce zaproponowa\u0142a zmniejszenie wymiaru godzin religii w szko\u0142ach, ale na tym, \u017ce zrobi\u0142a to z naruszeniem wymog\u00f3w formalnych \u2014 bez wymaganego porozumienia z Ko\u015bcio\u0142ami \u2014 m\u00f3wi dr Kamil St\u0119pniak, prawnik konstytucjonalista.<\/p>\n
Warto przypomnie\u0107 jeszcze rzeczywisto\u015b\u0107 os\u00f3b niechodz\u0105cych na religi\u0119 przed reformami Nowackiej. Dzieci nieucz\u0119szczaj\u0105ce na religi\u0119, umieszczan\u0105 w \u015brodku planu zaj\u0119\u0107, sp\u0119dza\u0142y czas na korytarzu albo w \u015bwietlicy. W dodatku uczniowie musieli czeka\u0107 na lekcje etyki, kt\u00f3re odbywa\u0142y si\u0119 na ko\u0144cu. Dorzu\u0107my do tego, \u017ce w wielu szko\u0142ach na niefakultatywne zaj\u0119cia z katechezy byli z automatu zapisani wszyscy. Z religii trzeba by\u0142o si\u0119 wypisa\u0107. Ordo Iuris chce teraz powrotu do podobnego modelu, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce dwie lekcje religii s\u0105 konieczne. Nie mo\u017cna jednak nawet odnie\u015b\u0107 si\u0119 do takiego argumentu merytorycznie, poniewa\u017c za program nauczania religii odpowiada wy\u0142\u0105cznie Ko\u015bci\u00f3\u0142.<\/p>\n
Ministerstwo Edukacji Narodowej nie ma \u017cadnego wp\u0142ywu na tre\u015bci prezentowane na lekcjach. Na dodatek Ordo Iuris chce nieskr\u0119powanej mo\u017cliwo\u015bci wizytacji ksi\u0119\u017cy na lekcjach religii. A to nie koniec problem\u00f3w merytorycznych w kontek\u015bcie forsowanego pomys\u0142u dw\u00f3ch obowi\u0105zkowych katechez lub lekcji etyki.<\/p>\n
\u2014 Obowi\u0105zkowo\u015b\u0107 dw\u00f3ch lekcji religii jest postulatem zupe\u0142nie nie\u017cyciowym. Po pierwsze, wypisani ju\u017c uczniowie nie wr\u00f3c\u0105 na religi\u0119. Po drugie, system o\u015bwiaty nie ma dostatecznych mo\u017cliwo\u015bci kadrowych. Szczeg\u00f3lnie brakuje nauczycieli i nauczycielek etyki, kt\u00f3rzy mogliby zaoferowa\u0107 alternatyw\u0119. A alternatywa musi by\u0107, bo inaczej mieliby\u015bmy do czynienia z naruszeniem zasad neutralno\u015bci wyznaniowej pa\u0144stwa. Co wi\u0119cej, zaczyna te\u017c brakowa\u0107 nauczycieli i nauczycielek religii rzymskokatolickiej. Ci, kt\u00f3rzy porzucili prac\u0119 jako katecheci, ju\u017c nie wr\u00f3c\u0105. Szczeg\u00f3lnie \u017ce liczba uczni\u00f3w zmniejsza\u0142a si\u0119 w ostatnich latach, \u0142\u0105czono grupy, a to wszystko skutkowa\u0142o mniejsz\u0105 ilo\u015bci\u0105 pracy. W zwi\u0105zku z tym wiele os\u00f3b zrezygnowa\u0142o z zawodu. Praktyka pokazuje, \u017ce osoby, kt\u00f3re rzucaj\u0105 prac\u0119 w szkole, nie wracaj\u0105 ju\u017c do zawodu nauczyciela \u2014 wyja\u015bnia Ignacy Dudkiewicz.<\/p>\n
Czy p\u00f3\u0142 miliona to du\u017co?<\/p>\n
Autorzy inicjatywy Ordo Iuris „Tak dla Religii w Szko\u0142ach!”, kt\u00f3ra dzi\u0119ki g\u0142osom PSL i pos\u0142\u00f3w Trzeciej Drogi przesz\u0142a przez Sejm, chwal\u0105 si\u0119, \u017ce zebrali p\u00f3\u0142 miliona podpis\u00f3w pod swoim projektem. Jest to dzia\u0142anie czysto propagandowe, maj\u0105ce zmanipulowa\u0107 opini\u0119 publiczn\u0105.<\/p>\n
Po pierwsze, ju\u017c 100 tys. podpis\u00f3w pozwala wnie\u015b\u0107 do Sejmu obywatelski projekt ustawy. Przedstawiciele „Tak dla Religii w Szko\u0142ach!” mogli wi\u0119c du\u017co szybciej z\u0142o\u017cy\u0107 wniosek, zamiast nadal zbiera\u0107 podpisy. Po drugie, pokazanie, \u017ce „jest nas a\u017c p\u00f3\u0142 miliona”, ma sugerowa\u0107, \u017ce inicjatywa ma mn\u00f3stwo zwolennik\u00f3w. S\u0119k w tym, \u017ce p\u00f3\u0142 miliona to jakie\u015b 1,7 proc. uprawnionych w Polsce do g\u0142osowania. Przypomnijmy, \u017ce niekt\u00f3rzy po dzi\u015b dzie\u0144 maj\u0105 w\u0105tpliwo\u015bci co do wygranej Karola Nawrockiego w wyborach prezydenckich, gdzie jego przewaga nad Rafa\u0142em Trzaskowskim wynosi\u0142a ok. 370 tys. g\u0142os\u00f3w. Liczby nie przeszkadzaj\u0105 jednak inicjatorom „Tak dla Religii w Szko\u0142ach!” twierdzi\u0107, \u017ce wesp\u00f3\u0142 z zasiadaj\u0105c\u0105 w Sejmie prawic\u0105 s\u0105 g\u0142osem ludu.<\/p>\n
![](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Snfk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9mYTc1MDFkMmU1ZmYzMGQ3NzMxZTcxNzM2MTRkYmYzOS5qcGeSlQMAA.jpeg\")
<\/p>\n
Tygodnik Przegl\u0105d<\/p>\n
\u2014 Reforma obecnego Ministerstwa Edukacji Narodowej zosta\u0142a, w mojej ocenie, wprowadzona zbyt szybko, bo reformy w edukacji powinny mie\u0107 czas na okrzepni\u0119cie i pewne przygotowanie systemu. Jednocze\u015bnie zmiana dokonana przez ministr\u0119 Nowack\u0105 by\u0142a potwierdzeniem pewnego zjawiska spo\u0142ecznego. Faktem jest, \u017ce jeszcze zanim wprowadzono reform\u0119 w sprawie lekcji religii, w niekt\u00f3rych diecezjach biskupi od jakiego\u015b czasu wydawali zgod\u0119 na ograniczenie liczby lekcji religii do jednej na pro\u015bb\u0119 np. dyrektor\u00f3w miejscowych szk\u00f3\u0142, kt\u00f3rzy zg\u0142aszali, \u017ce nie maj\u0105 wystarczaj\u0105co du\u017co ch\u0119tnych. Odwr\u00f3cenie tego trendu nie jest mo\u017cliwe ze wzgl\u0119du na dynamik\u0119 zmian spo\u0142ecznych zwi\u0105zanych z laicyzacj\u0105 \u2014 m\u00f3wi Ignacy Dudkiewicz.<\/p>\n
\u2014 Propozycja ministry Nowackiej jest w moim przekonaniu bardzo rozs\u0105dna. Pytanie, na ile zadzia\u0142a komunikacja MEN i j\u0119zyk u\u017cywany do dialogu ze spo\u0142ecze\u0144stwem. Czy media, rodzice i dzieci dostaj\u0105 przekaz tak rozs\u0105dny jak wprowadzone rozwi\u0105zania. Jedn\u0105 z gorszych sytuacji jest kolejna ods\u0142ona wojny kulturowej, czyli polsko-polskiej, tym razem tocz\u0105cej si\u0119 o religi\u0119. Cierpi\u0105 na tym szko\u0142a, nauczyciele, a przede wszystkim uczniowie. Podstaw\u0105 w takich sytuacjach powinna by\u0107 rozmowa. Niestety, dla polskiego kleru nie ma to znaczenia. Nawet najlepsza merytorycznie propozycja alternatywnego przedmiotu z zakresu religioznawstwa zostanie nazwana deprawacj\u0105 i wdra\u017caniem lewackiej ideologii. Dla biskup\u00f3w rzeczywisto\u015b\u0107 nie ma bowiem \u017cadnego znaczenia \u2014 podkre\u015bla prof. Obirek.<\/p>\n
Nawet je\u015bli ocena samej reformy jest pozytywna, strategia Nowackiej wyprowadzenia religii ze szk\u00f3\u0142 okaza\u0142a si\u0119 nieprzemy\u015blana od strony prawnej, co szeroko opisywa\u0142 konstytucjonalista dr Kamil St\u0119pniak. Prawnik wskazuje, \u017ce pierwsza prezes S\u0105du Najwy\u017cszego Ma\u0142gorzata Manowska ma racj\u0119, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce rozporz\u0105dzenie Nowackiej zosta\u0142o wydane w spos\u00f3b nielegalny, niespe\u0142niaj\u0105cy wymog\u00f3w nie tylko konstytucyjnych, ale i legislacyjnych.<\/p>\n
Barbara Nowacka zorganizowa\u0142a spotkanie z przedstawicielami Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych. Problem polega na tym, \u017ce ministra edukacji nie dosz\u0142a z nimi do porozumienia, a mimo to postanowi\u0142a zmieni\u0107 rozporz\u0105dzenie. To stoi za\u015b w sprzeczno\u015bci z art. 12 ust. 2 Ustawy o systemie o\u015bwiaty, kt\u00f3ry m\u00f3wi, \u017ce wydanie rozporz\u0105dzenia jest legalne, dopiero kiedy jest wydane „w porozumieniu z w\u0142adzami Ko\u015bcio\u0142a katolickiego i Polskiego Autokefalicznego Ko\u015bcio\u0142a Prawos\u0142awnego oraz innych Ko\u015bcio\u0142\u00f3w i zwi\u0105zk\u00f3w wyznaniowych”. Wiedz\u0105 o tym wszyscy zainteresowani spraw\u0105. Pewnie dlatego Stowarzyszenie Katechet\u00f3w \u015awieckich poinformowa\u0142o, \u017ce z\u0142o\u017cy\u0142o skarg\u0119 do Europejskiego Trybuna\u0142u Praw Cz\u0142owieka. Istnieje du\u017ce prawdopodobie\u0144stwo, \u017ce ETPC przyzna stowarzyszeniu racj\u0119.<\/p>\n
To za\u015b oznacza, \u017ce lekcje religii pr\u0119dzej czy p\u00f3\u017aniej mog\u0105 wr\u00f3ci\u0107 do szk\u00f3\u0142 co najmniej w kszta\u0142cie sprzed reformy Nowackiej. Niestety, MEN zadzia\u0142a\u0142o efektownie, ale nie zadzia\u0142a\u0142o efektywnie. Ekipa z ministerstwa mog\u0142a lepiej si\u0119 zabezpieczy\u0107 od strony prawnej. Szczeg\u00f3lnie \u017ce mo\u017cna by\u0142o si\u0119 spodziewa\u0107, i\u017c obro\u0144cy nauczania religii w szkole rusz\u0105 z pe\u0142n\u0105 si\u0142\u0105. Samo Stowarzyszenie Katechet\u00f3w \u015awieckich to ok. 10,5 tys. os\u00f3b. Po raz kolejny Nowacka dzia\u0142a na tr\u00f3jk\u0119 z plusem.<\/p>\n
Dobra wiadomo\u015b\u0107 jest taka, \u017ce nawet je\u015bli Ordo Iuris do sp\u00f3\u0142ki z Szymonem Ho\u0142owni\u0105, W\u0142adys\u0142awem Kosiniakiem-Kamyszem i polsk\u0105 prawic\u0105 przywr\u00f3c\u0105 obowi\u0105zkowe lekcje religii, to tylko do\u0142o\u017c\u0105 swoj\u0105 cegie\u0142k\u0119 do procesu laicyzacji polskiego spo\u0142ecze\u0144stwa. Nic tak nie zniech\u0119ca do jakiego\u015b przedmiotu jak szkolny kierat.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Dzia\u0142ania przedstawicieli Ko\u015bcio\u0142a, m.in. bierno\u015b\u0107 wobec skandali pedofilskich, konsekwentnie zniech\u0119caj\u0105 wiernych do tej instytucji. Mamy na to twarde…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46097,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[3769,32,33,4677,36,37,27,702,49,34,35,28,31,48,25,46,5979,42,38,40,39,41,47,925,29,30,26,2665],"class_list":{"0":"post-46096","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-polska","8":"tag-barbara_nowacka","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-edukacja_i_pedagogika","12":"tag-featured-news","13":"tag-featurednews","14":"tag-headlines","15":"tag-kosciol_katolicki","16":"tag-kraj","17":"tag-latest-news","18":"tag-latestnews","19":"tag-naglowki","20":"tag-najwazniejsze-artykuly","21":"tag-nat_styl","22":"tag-news","23":"tag-omp","24":"tag-ordo_iuris","25":"tag-pl","26":"tag-poland","27":"tag-polish","28":"tag-polska","29":"tag-polski","30":"tag-screening_general","31":"tag-szkola_nauczyciele_uczniowie","32":"tag-top-stories","33":"tag-topstories","34":"tag-wiadomosci","35":"tag-wiara"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46096","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46096"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46096\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46097"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46096"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46096"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46096"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}