Ministerstwo Finans\u00f3w oficjalnie opublikowa\u0142o za\u0142o\u017cenia tzw. windfall tax, czyli podatku od nadzwyczajnych zysk\u00f3w. Projekt jest bezpo\u015bredni\u0105 odpowiedzi\u0105 na drastyczne wzrosty mar\u017c firm paliwowych wywo\u0142ane eskalacj\u0105 konfliktu na Bliskim Wschodzie. Wiemy ju\u017c kogo obejmie i jak ma by\u0107 liczony.<\/p>\n
Ujawniona danina uderzy w polskie i zagraniczne koncerny paliwowe, a jej wp\u0142ywy do bud\u017cetu pa\u0144stwa szacowane s\u0105 na 5 mld z\u0142.\u00a0<\/p>\n
Kogo obejmie podatek od nadmiarowych zysk\u00f3w?<\/p>\n
Podatnikami nowego podatku b\u0119d\u0105 przedsi\u0119biorcy, kt\u00f3rzy w okresie od 1 marca do 31 grudnia 2026 roku prowadz\u0105 na terytorium Polski dzia\u0142alno\u015b\u0107 polegaj\u0105c\u0105 na wytwarzaniu paliw ciek\u0142ych w procesie przerobu ropy naftowej. Przepisy obejm\u0105 r\u00f3wnie\u017c podmioty dokonuj\u0105ce sprzeda\u017cy paliw ciek\u0142ych pochodz\u0105cych z importu b\u0105d\u017a nabytych wewn\u0105trzwsp\u00f3lnotowo, pod warunkiem posiadania koncesji na obr\u00f3t z zagranic\u0105.\u00a0<\/p>\n
Zgodnie z szacunkami Ministerstwa Finans\u00f3w, regulacja ta oddzia\u0142uje na grup\u0119 od 20 do 30 przedsi\u0119biorstw funkcjonuj\u0105cych w tym sektorze. Analizy rz\u0105dowe w du\u017cej mierze opieraj\u0105 si\u0119 na historycznych wynikach finansowych lidera polskiego rynku paliwowego i petrochemicznego, czyli grupy Orlen. Projektodawcy szacuj\u0105, \u017ce to w\u0142a\u015bnie ten podmiot odpowiada za lwi\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 podstawy opodatkowania, podczas gdy udzia\u0142 pozosta\u0142ych mniejszych podmiot\u00f3w rynkowych stanowi\u0107 b\u0119dzie \u0142\u0105cznie oko\u0142o 40 proc.\u00a0<\/p>\n
Windfall tax: wyliczenia finansowe i mechanizm poboru<\/p>\n
Konstrukcja podatku od nadzwyczajnych zysk\u00f3w zak\u0142ada stawk\u0119 w wysoko\u015bci 75 proc., kt\u00f3ra b\u0119dzie naliczana od \u015bci\u015ble zdefiniowanej podstawy opodatkowania. Podstaw\u0119 t\u0119 stanowi nadwy\u017cka faktycznie osi\u0105gni\u0119tych przychod\u00f3w ze zbycia paliw ponad tak zwane przychody hipotetyczne. Te z kolei oblicza si\u0119 z wykorzystaniem koszt\u00f3w faktycznych oraz mar\u017cy referencyjnej, bazuj\u0105cej na \u015bredniej mar\u017cy sprzeda\u017cy z ostatniego roku obrotowego zako\u0144czonego przed 1 marca 2026 roku.\u00a0<\/p>\n
Wyliczona mar\u017ca referencyjna jest nast\u0119pnie powi\u0119kszana o dodatkowe 20 proc. Zastosowanie tego powi\u0119kszenia ma pe\u0142ni\u0107 funkcj\u0119 gwarancyjn\u0105 i chroni\u0107 firmy przed opodatkowaniem zysk\u00f3w wynikaj\u0105cych ze zwyk\u0142ych waha\u0144 rynkowych lub organicznego wzrostu dzia\u0142alno\u015bci. Rz\u0105dowe szacunki finansowe wskazuj\u0105, \u017ce ca\u0142kowita podstawa opodatkowania dla ca\u0142ego obj\u0119tego ustaw\u0105 sektora wyniesie w 2026 roku oko\u0142o 6,7 mld z\u0142otych. W przypadku samego lidera rynku, podstawa ta zosta\u0142a oszacowana na poziomie oko\u0142o 4 mld z\u0142otych. Zastosowanie przewidzianej w ustawie stawki do \u0142\u0105cznej podstawy w sektorze pozwoli na wygenerowanie dodatkowych dochod\u00f3w dla bud\u017cetu pa\u0144stwa w kwocie 5 miliard\u00f3w z\u0142otych. Kwota 4,75 miliarda z\u0142otych ma zasili\u0107 finanse publiczne jeszcze w 2026 roku z tytu\u0142u wp\u0142acanych na bie\u017c\u0105co zaliczek, natomiast pozosta\u0142e 250 mln z\u0142 wp\u0142ynie do bud\u017cetu w roku 2027.\u00a0<\/p>\n