„Smith by\u0142a sama w \u0142\u00f3\u017cku, gdy pojawili si\u0119 dwaj lekarze, zas\u0142onili zas\u0142ony i powiedzieli jej, \u017ce ma raka p\u0142uca, kt\u00f3ry rozprzestrzeni\u0142 si\u0119 wzd\u0142u\u017c kr\u0119gos\u0142upa i do m\u00f3zgu. To by\u0142o czwarte stadium. \u00bbPowiedzieli, \u017ce nic nie mog\u0105 dla mnie zrobi\u0107\u00ab \u2014 m\u00f3wi Smith. \u00bbPami\u0119tam tylko, \u017ce zadzwoni\u0142am do mamy i krzycza\u0142am do telefonu. Lekarze powiedzieli moim rodzicom, \u017ce prawdopodobnie zosta\u0142o mi oko\u0142o dw\u00f3ch tygodni \u017cycia\u00ab” \u2014 opisuje „The Guardian”. By\u0142 marzec 2020 r., pocz\u0105tki pandemii \u2014 Becci Smith zdecydowa\u0142a si\u0119 wr\u00f3ci\u0107 do domu na opiek\u0119 paliatywn\u0105<\/a>. „Wszyscy moi przyjaciele przyszli si\u0119 po\u017cegna\u0107. Siedzieli na ko\u0144cu mojego \u0142\u00f3\u017cka i p\u0142akali. Nadal mam ca\u0142\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 list\u00f3w, kt\u00f3re do mnie napisali” \u2014 wspomina dzi\u015b. Szczeg\u00f3\u0142owe wyniki bada\u0144 pokaza\u0142y jednak, \u017ce Becci Smith mo\u017ce podj\u0105\u0107 leczenie (ukierunkowane leki przeciwnowotworowe). Dzi\u015b „cieszy si\u0119 \u017cyciem”. Jej przypadek pokazuje jednak alarmuj\u0105cy trend, kt\u00f3rym pod\u0105\u017ca rak p\u0142uca, coraz cz\u0119\u015bciej atakuj\u0105c m\u0142ode kobiety, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y.<\/p>\n Przeczytaj r\u00f3wnie\u017c: Osiem znak\u00f3w ostrzegawczych raka p\u0142uca. „Powinni\u015bmy by\u0107 czujni”<\/a><\/p>\n Rak p\u0142uca atakuje m\u0142odych, kt\u00f3rzy nigdy nie palili. Prof. Jassem o niepokoj\u0105cym trendzie. „Objawy cz\u0119sto s\u0105 bagatelizowane”<\/p>\n Monika Miko\u0142ajska\/ Medonet: Panie Profesorze, dlaczego rak p\u0142uca u m\u0142odych, zdrowych kobiet, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y, tak dziwi, by nie powiedzie\u0107, szokuje opini\u0119 publiczn\u0105?<\/p>\n Prof. dr hab. n. med. Jacek Jassem: Bo burzy nasze wyobra\u017cenie o tej chorobie. Rak p\u0142uca kojarzy si\u0119 powszechnie z m\u0119\u017cczyznami w starszym wieku, kt\u00f3rzy przez lata palili papierosy. Tymczasem ro\u015bnie liczba zachorowa\u0144 u os\u00f3b, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y. Szacuje si\u0119, \u017ce stanowi\u0105 one obecnie 10\u201325 proc. wszystkich chorych na raka p\u0142uca w Europie i USA, a w Azji Wschodniej nawet do 40 proc. Gdyby potraktowa\u0107 raka p\u0142uca u niepal\u0105cych jako odr\u0119bn\u0105 jednostk\u0119 chorobow\u0105, plasowa\u0142by si\u0119 on na si\u00f3dmym miejscu w\u015br\u00f3d przyczyn zgon\u00f3w nowotworowych na \u015bwiecie. A\u017c dwie trzecie tych zachorowa\u0144 przypada na kobiety, cz\u0119sto m\u0142ode i w dobrej kondycji og\u00f3lnej. To sprawia, \u017ce choroba wydaje si\u0119 szczeg\u00f3lnie niesprawiedliwa i trudna do zaakceptowania.<\/p>\n Czy ten trend widoczny jest r\u00f3wnie\u017c w Polsce \u2014 rak p\u0142uca i u nas coraz cz\u0119\u015bciej atakuje ludzi, kt\u00f3rzy nie pal\u0105?<\/p>\n W Polsce w ostatnich dekadach znacznie zmniejszy\u0142a si\u0119 liczba palaczy tytoniu, zw\u0142aszcza w\u015br\u00f3d m\u0119\u017cczyzn. Towarzyszy temu zmniejszaj\u0105ca si\u0119 liczba zachorowa\u0144 na raka p\u0142uca. R\u00f3wnocze\u015bnie pojawiaj\u0105 si\u0119 jednak inne czynniki ryzyka. W efekcie udzia\u0142 os\u00f3b niepal\u0105cych w\u015br\u00f3d chorych na raka p\u0142uca stopniowo ro\u015bnie, tak\u017ce w naszym kraju.<\/p>\n Skoro nie tyto\u0144, to co wywo\u0142uje raka p\u0142uca w tej grupie chorych?<\/p>\n Najwi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 czynniki \u015brodowiskowe, zw\u0142aszcza zanieczyszczenie powietrza. Szczeg\u00f3lnie niebezpieczne s\u0105 drobne cz\u0105stki py\u0142u o \u015brednicy poni\u017cej 2,5 mikrona, kt\u00f3re wnikaj\u0105 g\u0142\u0119boko do p\u0142uc i mog\u0105 inicjowa\u0107 procesy nowotworowe. Udzia\u0142 maj\u0105 tak\u017ce przewlek\u0142e stany zapalne p\u0142uc, zaka\u017cenia i spalanie biomasy. Ostatnio coraz wi\u0119cej m\u00f3wi si\u0119 o roli mikrobiomu, czyli mikroorganizm\u00f3w (g\u0142\u00f3wnie bakterii, ale tak\u017ce wirus\u00f3w i grzyb\u00f3w), kt\u00f3re naturalnie zasiedlaj\u0105 nasze drogi oddechowe i p\u0119cherzyki p\u0142ucne. W niekt\u00f3rych rejonach geograficznych czynnikiem ryzyka jest r\u00f3wnie\u017c ekspozycja na radon \u2014 gaz radioaktywny, kt\u00f3ry mo\u017ce si\u0119 gromadzi\u0107 w najni\u017cszych partiach dom\u00f3w (np. piwnicach).<\/p>\n Nie bez znaczenia s\u0105 wreszcie predyspozycje genetyczne oraz \u017ce\u0144skie hormony p\u0142ciowe \u2014 pewnie dlatego rak p\u0142uca u os\u00f3b niepal\u0105cych cz\u0119\u015bciej dotyka kobiet.<\/p>\n Nie mog\u0119 nie zapyta\u0107, czy rak p\u0142uca u os\u00f3b niepal\u0105cych i rak p\u0142uca u palaczy czym\u015b si\u0119 r\u00f3\u017cni?<\/p>\n W\u015br\u00f3d os\u00f3b chorych na raka p\u0142uca, kt\u00f3re nigdy nie pali\u0142y tytoniu, wy\u017cszy jest udzia\u0142 kobiet, oraz os\u00f3b w m\u0142odszym wieku. Cz\u0119sto s\u0105 to ludzie przed 50., a nawet przed 40. rokiem \u017cycia, podczas gdy u palaczy szczyt zachorowa\u0144 przypada na wiek 60\u201370 lat.<\/p>\n Druga kwestia \u2014 raki p\u0142uca u niepal\u0105cych to niemal wy\u0142\u0105cznie gruczolakoraki<\/a>, natomiast u palaczy dominuj\u0105 raki p\u0142askonab\u0142onkowe i drobnokom\u00f3rkowe. Te postacie histologiczne r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 tak\u017ce profilem molekularnym: w rakach u os\u00f3b niepal\u0105cych znacznie cz\u0119\u015bciej stwierdza si\u0119 zaburzenia genetyczne, co pozwala stosowa\u0107 u nich nowoczesne leki celuj\u0105ce dok\u0142adnie w zaburzenia charakterystyczne dla nowotworu. To daje chorym szans\u0119 na znacznie d\u0142u\u017csze \u017cycie i lepsz\u0105 jako\u015b\u0107 funkcjonowania.<\/p>\n Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo<\/p>\n Jak wykrywa si\u0119 nowotwory p\u0142uc u os\u00f3b niepal\u0105cych \u2014 tak samo, jak u tych, kt\u00f3rzy pal\u0105?<\/p>\n Podstawowa diagnostyka jest taka sama jak w rakach p\u0142uca zwi\u0105zanych z paleniem tytoniu. Znacznie wi\u0119ksze znaczenie maj\u0105 natomiast badania molekularne, kt\u00f3re powinny by\u0107 wykonywane rutynowo i niezw\u0142ocznie po rozpoznaniu choroby. Obecne techniki (sekwencjonowanie nast\u0119pnej generacji, NGS) pozwalaj\u0105 oceni\u0107 jednocze\u015bnie kilkana\u015bcie gen\u00f3w istotnych dla wyboru leczenia. W razie trudno\u015bci z uzyskaniem materia\u0142u tkankowego mo\u017cna wykorzysta\u0107 tzw. biopsj\u0119 p\u0142ynn\u0105, czyli analiz\u0119 DNA nowotworowego obecnego we krwi pacjenta.<\/p>\n A jak wygl\u0105da leczenie raka p\u0142uca u pacjent\u00f3w, kt\u00f3rzy nigdy nie palili? Jakie tutaj mamy mo\u017cliwo\u015bci?<\/p>\n Tam, gdzie to mo\u017cliwe, wykonuje si\u0119 zabieg operacyjny. Je\u015bli guz zostaje wykryty w stadium niepozwalaj\u0105cym na wykonanie zabiegu, podstawow\u0105 metod\u0105 jest radioterapia<\/a>. Chorzy z obecno\u015bci\u0105 mutacji czerpi\u0105 istotne korzy\u015bci z leczenia ukierunkowanego molekularnie (celowanego). Jest ono stosowane w uzupe\u0142nieniu chirurgii i radioterapii oraz \u2014 jako metoda z wyboru \u2014 w rozsianych stadiach nowotworu.<\/p>\n Dlaczego wci\u0105\u017c tak trudno jest wykrywa\u0107 te nowotwory na wczesnym etapie?<\/p>\n Bo nikt si\u0119 ich nie spodziewa. Ani pacjenci, ani lekarze pierwszego kontaktu nie my\u015bl\u0105 o raku p\u0142uca u m\u0142odej osoby, kt\u00f3ra nigdy nie pali\u0142a. Objawy, jak kaszel, duszno\u015b\u0107<\/a>, nawracaj\u0105ce infekcje cz\u0119sto s\u0105 bagatelizowane lub przypisywane astmie, lub alergii. Pacjenci bywaj\u0105 odsy\u0142ani od specjalisty do specjalisty, a czas p\u0142ynie.<\/p>\n Obecne programy bada\u0144 przesiewowych w kierunku raka p\u0142uca obejmuj\u0105 wy\u0142\u0105cznie palaczy i by\u0142ych palaczy, bo nie wiadomo, czy zmniejszaj\u0105 one umieralno\u015b\u0107 tak\u017ce u os\u00f3b niepal\u0105cych. Dodatkowym problemem jest spo\u0142eczna stygmatyzacja raka p\u0142uca jako choroby „zawinionej przez pacjenta”. To powoduje, \u017ce rak p\u0142uca u os\u00f3b niepal\u0105cych cz\u0119sto rozpoznawany jest p\u00f3\u017ano, gdy mo\u017cliwo\u015bci skutecznego leczenia s\u0105 ograniczone.<\/p>\n![\"Prof.](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/qJvk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy8zMDhkNzJjMGYyMTY5NmY4YzJjOTU5MjM2OTQ4MWIxMC5qcGeRlQLNA.jpeg\")
<\/p>\n
![\"MedonetPRO](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/9xOk9lBaHR0cHM6Ly9vY2RuLmV1L3B1bHNjbXMvTURBXy9hMGY5NWNmMDcwYzA5MjFiZDc2NTFlYzU4MDEzNGIzNy5wbmeSlQMAA.jpeg\")
<\/a><\/p>\n