{"id":465833,"date":"2026-05-31T19:30:11","date_gmt":"2026-05-31T19:30:11","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/465833\/"},"modified":"2026-05-31T19:30:11","modified_gmt":"2026-05-31T19:30:11","slug":"czeski-ekonomista-usa-sprzataja-w-domu-ale-kurz-unosi-sie-na-calym-swiecie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/465833\/","title":{"rendered":"Czeski ekonomista: USA sprz\u0105taj\u0105 w domu, ale kurz unosi si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie"},"content":{"rendered":"

Zasady rz\u0105dz\u0105ce wspomnianym porz\u0105dkiem by\u0142y cz\u0119sto opracowywane i, z r\u00f3\u017cnym skutkiem (a czasem wcale), egzekwowane w praktyce przez „\u015bwiatowego policjanta”, czyli Stany Zjednoczone Ameryki.<\/p>\n

Pax Americana sta\u0142a si\u0119 kamieniem w\u0119gielnym stabilno\u015bci w Europie Zachodniej po II wojnie \u015bwiatowej. P\u00f3\u017aniej przyci\u0105gn\u0119\u0142a znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 postkomunistycznej Europy \u015arodkowej i Wschodniej, kt\u00f3ra do\u0142\u0105czy\u0142a do niej ch\u0119tnie i entuzjastycznie po zdecydowanym triumfie Amerykan\u00f3w w zimnej wojnie. Ta era stabilno\u015bci stworzy\u0142a warunki do niezwyk\u0142ego dobrobytu gospodarczego.<\/p>\n

Ci, kt\u00f3rzy skupiaj\u0105 si\u0119 na pora\u017ckach USA, zw\u0142aszcza w kilku misjach azjatyckich (w Wietnamie, Iraku, Afganistanie), wydaj\u0105 si\u0119 zapomina\u0107, \u017ce niezwykle udane wysi\u0142ki Ameryki przyczyni\u0142y si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do powojennych sukces\u00f3w Japonii i Korei Po\u0142udniowej. Nawet podniesienie si\u0119 Chin z ub\u00f3stwa panuj\u0105cego za rz\u0105d\u00f3w terroru Mao nosi nieusuwalne \u015blady wp\u0142yw\u00f3w Waszyngtonu.<\/p>\n

Sukcesy Ameryki na Starym Kontynencie s\u0105 nie mniej znacz\u0105ce: najpierw Niemcy Zachodnie, potem ca\u0142e Niemcy, a w ko\u0144cu ca\u0142a Europa, gdzie po wiekach dawne zachodnie mocarstwa imperialne przesta\u0142y by\u0107 dla siebie najwi\u0119kszymi rywalami.<\/p>\n

Po\u0142\u0105czenie wspieranego przez Ameryk\u0119 dobrobytu i pog\u0142\u0119biaj\u0105cej si\u0119 wzajemnej zale\u017cno\u015bci gospodarczej stworzy\u0142o Europ\u0119, w kt\u00f3rej po raz pierwszy od dawna wi\u0119kszo\u015b\u0107 narod\u00f3w nie stanowi\u0142a ju\u017c zagro\u017cenia dla siebie nawzajem. Oznacza\u0142o to jednak r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ta sama cz\u0119\u015b\u0107 Europy nie stanowi\u0142a ju\u017c zagro\u017cenia dla nikogo innego. Jej globalne wp\u0142ywy militarne i geopolityczne proporcjonalnie s\u0142ab\u0142y w d\u0142ugiej perspektywie.<\/p>\n

Pozostaje jedno wa\u017cne zastrze\u017cenie: Przynajmniej jedno pa\u0144stwo w Europie \u2014 Rosja \u2014 nadal czuje si\u0119 upokorzone i poni\u017cone pora\u017ck\u0105 w zimnej wojnie. Nigdy nie wybaczy\u0142o \u015bwiatu, a w szczeg\u00f3lno\u015bci Europie, tego upokorzenia oraz d\u0142ugotrwa\u0142ej, absolutnej dominacji Stan\u00f3w Zjednoczonych w kwestiach bezpiecze\u0144stwa. Kreml brutalnie demonstrowa\u0142 r\u00f3wnie\u017c swoj\u0105 ch\u0119\u0107 zemsty w ci\u0105gu ostatnich dw\u00f3ch dekad, ostatnio poprzez wojn\u0119 prowadzon\u0105 bezpo\u015brednio przeciwko s\u0105siedniemu pa\u0144stwu, Ukrainie, od 2022 r.<\/p>\n

By\u0142y prezydent USA Theodore Roosevelt s\u0142ynnie zdefiniowa\u0142 swoje podej\u015bcie do polityki zagranicznej jako: „M\u00f3w cicho i miej przy sobie wielki kij, a zajdziesz daleko”. W ostatnich dziesi\u0119cioleciach Unia Europejska post\u0105pi\u0142a odwrotnie. Jej politycy g\u0142o\u015bno przemawiaj\u0105 na \u015bwiatowych forach, ale nie maj\u0105 przy sobie kija, kt\u00f3rym mogliby poprze\u0107 swoje s\u0142owa.<\/p>\n

Wed\u0142ug badania Instytutu Ifo \u015brednio \u017cadne z pa\u0144stw, kt\u00f3re by\u0142y cz\u0142onkami NATO w momencie upadku muru berli\u0144skiego, nie osi\u0105gn\u0119\u0142o do 2022 r. poziomu realnych wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 z 1990 r. Tymczasem realne wydatki na polityk\u0119 spo\u0142eczn\u0105 i opiek\u0119 zdrowotn\u0105 w tych krajach podwoi\u0142y si\u0119 w tym okresie, a wydatki na edukacj\u0119 wzros\u0142y p\u00f3\u0142torakrotnie.<\/p>\n

Sytuacja uleg\u0142a znacznej zmianie w 2025 r. Europejscy cz\u0142onkowie NATO oraz Kanada zwi\u0119kszyli wydatki na obronno\u015b\u0107 o prawie 20 proc. w uj\u0119ciu realnym w stosunku do 2024 r. Wszyscy sojusznicy w ko\u0144cu osi\u0105gn\u0119li (lub przekroczyli) cel dw\u00f3ch proc. produktu krajowego brutto (PKB), cho\u0107 niekt\u00f3rzy ledwo. W szczeg\u00f3lno\u015bci Niemcy przekroczy\u0142y ten poziom po raz pierwszy od lat 90., osi\u0105gaj\u0105c oko\u0142o 2,3 proc. PKB.<\/p>\n

Jednak pomimo tego gwa\u0142townego wzrostu wiele kraj\u00f3w nadal pozostaje daleko w tyle za nowymi, bardziej ambitnymi celami (3,5 proc., a docelowo pi\u0119\u0107 proc. PKB) om\u00f3wionymi podczas szczytu NATO w 2025 r. Amerykanie nadal buduj\u0105 okr\u0119ty wojenne na du\u017c\u0105 skal\u0119; Europejczycy buduj\u0105 szpitale, naprawiaj\u0105 systemy emerytalne i tylko stopniowo zwi\u0119kszaj\u0105 swoje arsena\u0142y.<\/p>\n

Musimy przyzna\u0107, \u017ce jako Europejczycy byli\u015bmy jak chudy okularnik z klasy, kt\u00f3ry cho\u0107 ma najlepiej wyprasowan\u0105 koszul\u0119, najdro\u017cszy telefon kom\u00f3rkowy i najbogatsz\u0105 kolekcj\u0119 klasyk\u00f3w, potrzebuje sta\u0142ej ochrony silnego kolegi, by m\u00f3c skupi\u0107 si\u0119 na samodoskonaleniu. Na szcz\u0119\u015bcie ten silny kolega wci\u0105\u017c jest po jego stronie. To w\u0142a\u015bnie on zawsze powstrzymuje przed atakiem nikczemnych szkolnych \u0142obuz\u00f3w i chuligan\u00f3w, kt\u00f3rych boi si\u0119 nawet dyrektor. W zamian za ochron\u0119 s\u0142abszy ucze\u0144 zazwyczaj oferuje jedynie sporadyczne wyk\u0142ady moralne na temat tego, jak silni powinni traktowa\u0107 s\u0142abych.<\/p>\n

Ta dynamika charakteryzowa\u0142a znaczn\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Europy w ramach NATO, szczeg\u00f3lnie do czasu pojawienia si\u0119 Donalda Trumpa. Kraje europejskie by\u0142y sk\u0142onne polega\u0107 na pot\u0119dze Ameryki, zachowuj\u0105c si\u0119 jak pasa\u017cerowie na gap\u0119, a jednocze\u015bnie ch\u0119tnie poucza\u0142y innych o ich obowi\u0105zkach. By\u0142 to doskona\u0142y przyk\u0142ad hipokryzji w najczystszej postaci.<\/p>\n

Wraz z rozpocz\u0119ciem drugiej kadencji prezydenta USA Donalda Trumpa Europejczycy stopniowo zacz\u0119li mierzy\u0107 si\u0119 z rzeczywisto\u015bci\u0105, \u017ce stara transatlantycka umowa dobieg\u0142a ko\u0144ca. Zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce „cena pe\u0142nienia roli \u015bwiatowego policjanta”, w zakresie finansowania obrony i samoobrony, gwa\u0142townie wzro\u015bnie. Jednak zanim Europa w pe\u0142ni zaakceptowa\u0142a t\u0119 trudn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, nast\u0105pi\u0142a jeszcze bardziej dramatyczna zmiana.<\/p>\n

By\u0142y szeryf o\u015bwiadcza, \u017ce w mie\u015bcie nie b\u0119dzie policji, pozwalaj\u0105c, by panowa\u0142o prawo silniejszego. Zaczyna zachowywa\u0107 si\u0119 jak z\u0142oczy\u0144ca, \u017c\u0105daj\u0105c od innych haraczu i obiecuj\u0105c wi\u0119kszy spok\u00f3j tym, kt\u00f3rzy zap\u0142ac\u0105 wi\u0119cej. Tak, z odrobin\u0105 przesady, mo\u017cna interpretowa\u0107 utworzenie na pocz\u0105tku tego roku tzw. Rady Pokoju<\/a> (inicjatywy, kt\u00f3rej przewodniczy sam prezydent Trump). Nie ma tu \u017cadnych pozor\u00f3w \u2014 tylko gra o w\u0142adz\u0119 i pieni\u0105dze. \"Inauguracyjne <\/p>\n

Inauguracyjne posiedzenie \u015bwiatowych przyw\u00f3dc\u00f3w i cz\u0142onk\u00f3w-za\u0142o\u017cycieli Rady Pokoju w Instytucie Pokoju im. Donalda J. Trumpa w Waszyngtonie, USA, 19 lutego 2026 r.MURAT GOK \/ ANADOLU \/ ANADOLU VIA AFP \/ AFP<\/p>\n

Zrozumia\u0142e jest, \u017ce pomimo pewnych oznak nikt w Europie nie by\u0142 naprawd\u0119 przygotowany na tak nag\u0142\u0105 zmian\u0119 w zachowaniu Waszyngtonu. Co wi\u0119cej, nieoczekiwane posuni\u0119cia przeciwnika zaskakuj\u0105 zadowolonych z siebie graczy znacznie bardziej ni\u017c tych, kt\u00f3rzy pozostaj\u0105 czujni.<\/p>\n

Dylemat pasa\u017cera na gap\u0119<\/p>\n

Sytuacja ta przyczynia si\u0119 do parali\u017cu politycznego. Kraje europejskie zmagaj\u0105 si\u0119 nie tylko z trudno\u015bci\u0105 zbiorowej obrony, ale tak\u017ce z przyj\u0119ciem jasnego stanowiska. Pos\u0142uguj\u0105c si\u0119 analogi\u0105 do podw\u00f3rka szkolnego, s\u0142absi uczniowie staj\u0105 przed niezr\u0119cznym dylematem. Krytykowanie \u0142obuza, na kt\u00f3rego ochron\u0119 d\u0142ugo sami liczyli, jest ryzykowne, zw\u0142aszcza w obliczu jego nieprzewidywalnych wybuch\u00f3w. Popieranie go grozi odwetem ze strony innych, bez gwarancji wsparcia. Sprzeciwianie si\u0119 mu grozi ca\u0142kowit\u0105 utrat\u0105 jego przychylno\u015bci.<\/p>\n

Dobrze ilustruje to trwaj\u0105cy kryzys w cie\u015bninie Ormuz z 2026 r.<\/a>, gdzie dzia\u0142ania Iranu powa\u017cnie zak\u0142\u00f3ci\u0142y globalne przep\u0142ywy energii. To, czego Europejczycy pragn\u0119li najbardziej od pocz\u0105tku konfliktu, jest proste: niech si\u0119 szybko sko\u0144czy, bez powa\u017cnych konsekwencji i bez konieczno\u015bci naszego bezpo\u015bredniego zaanga\u017cowania. Jako Europejczycy nie zostali\u015bmy odpowiednio przeszkoleni, aby skutecznie pomaga\u0107.<\/p>\n

\n

Europejczycy czuj\u0105 si\u0119 zdezorientowani. Klasowy osi\u0142ek namawia\u0142 nas, by\u015bmy trenowali ci\u0119\u017cej, aby\u015bmy pewnego dnia mogli wesprze\u0107 go w walce z rosn\u0105cymi zagro\u017ceniami. Nigdy nie ostrzeg\u0142 nas, \u017ce sam zacznie wszczyna\u0107 b\u00f3jki lub \u017ce mo\u017ce ca\u0142kowicie si\u0119 wycofa\u0107. Pozostaje jednak otrze\u017awiaj\u0105ca \u015bwiadomo\u015b\u0107: nadal lepiej jest, je\u015bli nasz dawny obro\u0144ca zwyci\u0119\u017cy, poniewa\u017c je\u015bli tego nie zrobi, na placu zabaw mog\u0105 zapanowa\u0107 prawdziwi drapie\u017ccy.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Jednak jasne jest r\u00f3wnie\u017c, \u017ce ta radykalna zmiana w zachowaniu Stan\u00f3w Zjednoczonych b\u0119dzie mia\u0142a powa\u017cne konsekwencje, nawet je\u015bli w du\u017cej mierze dotyczy ona wewn\u0119trznych problem\u00f3w Ameryki. Stany Zjednoczone sprz\u0105taj\u0105 sw\u00f3j dom, ale kurz unosi si\u0119 na ca\u0142ym \u015bwiecie. Taka jest natura hegemona. Niekt\u00f3re konsekwencje mog\u0105 by\u0107 celowe i po\u017c\u0105dane; inne mog\u0105 by\u0107 ca\u0142kowicie niezamierzone.<\/p>\n

\n

Je\u015bli Europa zacznie si\u0119 zbroi\u0107, obserwuj\u0105c jednocze\u015bnie wzrost prymitywnego i destrukcyjnego nacjonalizmu, mo\u017ce sta\u0107 si\u0119 znacznie mniej bezpieczna ni\u017c wcze\u015bniej. W Europie, kt\u00f3ra historycznie by\u0142a raczej plemienn\u0105 wsp\u00f3lnot\u0105 narod\u00f3w, zawsze w pobli\u017cu znajduje si\u0119 granica, a za ni\u0105 s\u0105siedzi. Najbardziej niezawodnym wrogiem Europy zawsze by\u0142 s\u0105siad.<\/p>\n<\/blockquote>\n

Trudno przewidzie\u0107, czy Traktat o nierozprzestrzenianiu broni j\u0105drowej z 1968 r. przetrwa w szybko zmieniaj\u0105cym si\u0119 \u015bwiecie, zw\u0142aszcza \u017ce kraje, kt\u00f3re go nie ratyfikowa\u0142y lub z niego wyst\u0105pi\u0142y, takie jak Indie, Korea P\u00f3\u0142nocna, Izrael i Pakistan, nadal zyskuj\u0105 na sile. Czy mo\u017ce to sk\u0142oni\u0107 inne pa\u0144stwa do przekonania, \u017ce maj\u0105 uzasadnione prawo do odstraszania nuklearnego? Je\u015bli traktat nie b\u0119dzie ju\u017c postrzegany jako „dobro publiczne” wspierane przez Stany Zjednoczone, jak zmieni to globalny krajobraz? Czy taki scenariusz b\u0119dzie dla Ameryki korzystniejszy ni\u017c obecna sytuacja?<\/p>\n

Czy nie grozi nam nasilenie si\u0119 trudnych do rozwi\u0105zania konflikt\u00f3w pokoleniowych w spo\u0142ecze\u0144stwach europejskich, zw\u0142aszcza w obliczu rosn\u0105cej potrzeby wspierania starzej\u0105cej si\u0119 populacji? W Niemczech zatwierdzenie w grudniu ubieg\u0142ego roku pakietu emerytalnego na 2025 rok \u2014 zmian, kt\u00f3re skutecznie podnios\u0105 stawki sk\u0142adek dla ludno\u015bci aktywnej zawodowo z 18,6 proc. do ponad 20 proc. \u2014 wywo\u0142a\u0142o bunt w\u015br\u00f3d grupy m\u0142odszych parlamentarzyst\u00f3w w koalicji kanclerza Friedricha Merza. Coraz bardziej zdaj\u0105 sobie spraw\u0119, \u017ce od ich pokolenia oczekuje si\u0119 nie tylko wspierania coraz liczniejszej populacji rodzic\u00f3w i dziadk\u00f3w, ale tak\u017ce w\u0142asnych rodzin, a wszystko to przy jednoczesnym braniu na siebie odpowiedzialno\u015bci za obron\u0119 kraju przed potencjalnymi zagro\u017ceniami zewn\u0119trznymi.<\/p>\n

Nie jest zaskakuj\u0105ce, \u017ce starsze pokolenie nie przejmuje si\u0119 zbytnio pomys\u0142em obowi\u0105zkowej s\u0142u\u017cby wojskowej, bo nie b\u0119dzie to mia\u0142o na nich wp\u0142ywu. M\u0142odsze pokolenie mo\u017ce jednak by\u0107 temu zasadniczo przeciwne. Je\u015bli Europa tak d\u0142ugo by\u0142a „pasa\u017cerem na gap\u0119”, jak mo\u017cemy zapobiec temu, by ka\u017cdy chcia\u0142 nim pozosta\u0107?<\/p>\n

W Europie cz\u0119sto nie jeste\u015bmy w stanie zaj\u0105\u0107 si\u0119 wydatkami na wojsko bez zwi\u0119kszania d\u0142ugu publicznego. Nikt nie chce ogranicza\u0107 istniej\u0105cych \u015bwiadcze\u0144 ani pa\u0144stwa opieku\u0144czego, a podnoszenie podatk\u00f3w budzi op\u00f3r. W wielu krajach nie wchodzi ona nawet w gr\u0119 ze wzgl\u0119du na i tak ju\u017c przyt\u0142aczaj\u0105ce obci\u0105\u017cenia podatkowe. W rezultacie mamy do czynienia z wy\u017cszym poziomem zad\u0142u\u017cenia, co sk\u0142ania do powa\u017cnych dyskusji na temat tego, jak w przysz\u0142o\u015bci zarz\u0105dza\u0107 t\u0105 kwesti\u0105 w spos\u00f3b bardziej kreatywny.<\/p>\n

W 2025 r. wydatki wojskowe doprowadzi\u0142y do utworzenia nowego paneuropejskiego instrumentu d\u0142u\u017cnego, SAFE (Security Action for Europe), o warto\u015bci 150 mld euro (634 mld 725 mln z\u0142 wed\u0142ug aktualnego kursu)<\/a>. Pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie mog\u0105 wykorzystywa\u0107 po\u017cyczki z tego funduszu do wzmacniania swoich zdolno\u015bci obronnych i bojowych. Co istotne, deficyty i d\u0142ugi powstaj\u0105ce w ten spos\u00f3b na poziomie krajowym s\u0105 zwolnione z europejskich zasad fiskalnych, a Komisja Europejska nie nak\u0142ada kar ani sankcji na pa\u0144stwa cz\u0142onkowskie za takie d\u0142ugi. <\/p>\n

Jednak zaci\u0105ganie po\u017cyczek to po prostu paso\u017cytnictwo kosztem przysz\u0142o\u015bci. W starzej\u0105cych si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwach takie zachowanie jest niefortunne, ale zrozumia\u0142e. Chocia\u017c wspieranie wydatk\u00f3w na obronno\u015b\u0107 mo\u017ce by\u0107 konieczne, nie powinno zagra\u017ca\u0107 obecnemu dobrobytowi. Nale\u017cy zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce potencjalni rywale lub przeciwnicy Europy z \u0142atwo\u015bci\u0105 dostrzeg\u0105 wszelk\u0105 nieszczero\u015b\u0107 w zakresie zaanga\u017cowania w rzeczywiste inwestycje w zdolno\u015bci wojskowe i odporno\u015b\u0107. Jest to po prostu zbyt oczywiste, by mo\u017cna by\u0142o to d\u0142u\u017cej ignorowa\u0107.<\/p>\n

Dalszy ci\u0105g artyku\u0142u pod materia\u0142em wideo Mo\u017cliwe scenariusze rozwoju sytuacji<\/p>\n

Najbardziej prawdopodobny: Europa finansuje obronno\u015b\u0107 poprzez zaci\u0105ganie po\u017cyczek<\/p>\n

Pierwszy scenariusz zak\u0142ada, \u017ce kraje europejskie b\u0119d\u0105 nadal finansowa\u0107 ten nowy, kosztowny priorytet obronny g\u0142\u00f3wnie poprzez nowe zad\u0142u\u017cenie, a nie poprzez realokacj\u0119 istniej\u0105cych priorytet\u00f3w wydatkowych lub podwy\u017cki podatk\u00f3w. Opr\u00f3cz zad\u0142u\u017cenia na poziomie krajowym wzro\u015bnie r\u00f3wnie\u017c zad\u0142u\u017cenie paneuropejskie, tak jak mia\u0142o to miejsce po pandemii COVID-19.<\/p>\n

Stopniowo rosn\u0105ce obci\u0105\u017cenie d\u0142ugiem b\u0119dzie w ko\u0144cu musia\u0142o zosta\u0107 rozwi\u0105zane albo za pomoc\u0105 instrument\u00f3w banku centralnego (finansowanie monetarne), albo poprzez restrukturyzacj\u0119 jego cz\u0119\u015bci kosztem wierzycieli. Trudno b\u0119dzie powr\u00f3ci\u0107 do modeli nak\u0142adaj\u0105cych na obywateli obowi\u0105zek udzia\u0142u w obronie w\u0142asnych kraj\u00f3w.<\/p>\n

Nie b\u0119dzie szczerej woli budowania wsp\u00f3lnych zdolno\u015bci obronnych jako jednego z kluczowych d\u00f3br publicznych, kt\u00f3re pa\u0144stwo powinno zapewni\u0107 swoim obywatelom. Nawet w ramach NATO niekt\u00f3re pa\u0144stwa b\u0119d\u0105 nadal pr\u00f3bowa\u0142y czerpa\u0107 korzy\u015bci kosztem innych. Prawdopodobie\u0144stwo tego scenariusza wynosi 70 proc.<\/p>\n

Mniej prawdopodobny: przej\u015bcie od zale\u017cno\u015bci od USA do europejskiej samowystarczalno\u015bci<\/p>\n

Scenariusz ten zak\u0142ada, \u017ce rosn\u0105ce globalne zagro\u017cenia dla bezpiecze\u0144stwa w po\u0142\u0105czeniu z malej\u0105c\u0105 rol\u0105 USA jako tarczy ochronnej dla Europy os\u0142abi\u0105 zdolno\u015b\u0107 odstraszania przed atakami zewn\u0119trznymi w ramach NATO. Poszczeg\u00f3lne kraje europejskie mog\u0105 nada\u0107 priorytet wydatkom na obronno\u015b\u0107 w stosunku do innych wydatk\u00f3w lub poszukiwa\u0107 dodatkowych \u015brodk\u00f3w na sfinansowanie swoich bud\u017cet\u00f3w wojskowych.<\/p>\n

W rezultacie d\u0142ug nie b\u0119dzie ju\u017c r\u00f3s\u0142 w spos\u00f3b niezr\u00f3wnowa\u017cony. Jednocze\u015bnie nast\u0105pi zacie\u015bnienie wsp\u00f3\u0142pracy mi\u0119dzy krajami europejskimi w przemy\u015ble obronnym, a tak\u017ce dzielenie si\u0119 zasobami i zdolno\u015bciami wojskowymi. Prawdopodobie\u0144stwo wyst\u0105pienia tego scenariusza wynosi 30 proc.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Zasady rz\u0105dz\u0105ce wspomnianym porz\u0105dkiem by\u0142y cz\u0119sto opracowywane i, z r\u00f3\u017cnym skutkiem (a czasem wcale), egzekwowane w praktyce przez…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":465834,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[14],"tags":[56,61195,32,33,44,189,27,34,35,28,31,48,25,768,46,40,41,8465,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":["post-465833","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-swiat","tag-article_premium","tag-bottomfeed_styl","tag-breaking-news","tag-breakingnews","tag-donald_trump","tag-europa","tag-headlines","tag-latest-news","tag-latestnews","tag-naglowki","tag-najwazniejsze-artykuly","tag-nat_styl","tag-news","tag-obronnosc","tag-omp","tag-polish","tag-polski","tag-safe","tag-screening_general","tag-swiat","tag-top-stories","tag-topstories","tag-usa","tag-wiadomosci","tag-world","tag-world-news","tag-worldnews"],"share_on_mastodon":{"url":"https:\/\/pubeurope.com\/@pl\/116670852298346394","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465833","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=465833"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465833\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/465834"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=465833"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=465833"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=465833"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}