{"id":465884,"date":"2026-05-31T20:17:18","date_gmt":"2026-05-31T20:17:18","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/465884\/"},"modified":"2026-05-31T20:17:18","modified_gmt":"2026-05-31T20:17:18","slug":"menelizacja-gdanskiego-srodmiescia-przez-system-kaucyjny","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/465884\/","title":{"rendered":"„Menelizacja” gda\u0144skiego \u015ar\u00f3dmie\u015bcia przez system kaucyjny"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\"Jedno<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Wprowadzenie systemu kaucyjnego mia\u0142o by\u0107 proekologicznym rozwi\u0105zaniem porz\u0105dkuj\u0105cym gospodark\u0119 odpadami. W\u00a0praktyce – jak opisuje Czytelnik Trojmiasto.pl – w\u00a0\u015ar\u00f3dmie\u015bciu Gda\u0144ska prowadzi ono raczej do „menelizacji” przestrzeni publicznej i\u00a0narastaj\u0105cych napi\u0119\u0107 wok\u00f3\u0142 \u015bmietnik\u00f3w oraz punkt\u00f3w<\/a> zwrotu opakowa\u0144. – Dla os\u00f3b w\u00a0kryzysie bezdomno\u015bci i\u00a0uzale\u017cnionych opakowania kaucyjne sta\u0142y si\u0119 \u017cyw\u0105 got\u00f3wk\u0105. \u015amietniki zacz\u0119\u0142y pe\u0142ni\u0107 rol\u0119 swoistych „bankomat\u00f3w” – pisze w\u00a0wiadomo\u015bci do redakcji Trojmiasto.pl pan Marcin, pracuj\u0105cy w\u00a0gda\u0144skim \u015ar\u00f3dmie\u015bciu. Oto jego opowie\u015b\u0107.<\/p>\n

Pieni\u0105dze wyrzucane do kosza <\/p>\n

tak, widuj\u0119 to regularnie
\n 51%<\/p>\n

zdarzy\u0142o mi si\u0119, ale nie wi\u0119cej ni\u017c kilka razy, wi\u0119c nie uwa\u017cam tego za norm\u0119
\n 20%<\/p>\n

System kaucyjny w\u00a0za\u0142o\u017ceniu mia\u0142 by\u0107 prosty: oddajesz opakowanie, odzyskujesz kaucj\u0119, miasto jest czystsze. W\u00a0praktyce szybko okaza\u0142o si\u0119, \u017ce teoria swoje, a\u00a0ulica swoje.<\/p>\n

W centrum Gda\u0144ska \u015bmietniki coraz cz\u0119\u015bciej s\u0105 przeszukiwane niemal natychmiast po ich zape\u0142nieniu. Dla cz\u0119\u015bci os\u00f3b w\u00a0kryzysie bezdomno\u015bci i\u00a0uzale\u017cnionych sta\u0142y si\u0119 one po prostu \u017ar\u00f3d\u0142em szybkiego zarobku – ka\u017cda butelka to realne pieni\u0105dze, a\u00a0wi\u0119c i\u00a0realna motywacja.<\/p>\n

Tury\u015bci wyrzucaj\u0105 opakowania kaucyjne, bo nie maj\u0105 gdzie odda\u0107 <\/p>\n

Problem w\u00a0tym, \u017ce system nie dzia\u0142a w\u00a0pe\u0142ni sp\u00f3jnie. Ma\u0142e sklepy w\u00a0centrum cz\u0119sto nie przyjmuj\u0105 opakowa\u0144, a\u00a0tam, gdzie powinno by\u0107 naj\u0142atwiej – w\u00a0popularnych \u017babkach – automaty bywaj\u0105 przepe\u0142nione albo po prostu nieczynne. Efekt jest przewidywalny: je\u015bli nie da si\u0119 odda\u0107 opakowania, trafia ono do kosza.<\/p>\n


\n \"Jak
\n Jak (nie)dzia\u0142a system kaucyjny w najwi\u0119kszej sieci sklep\u00f3w
\n<\/a><\/p>\n

Tyle \u017ce kosz w\u00a0\u015ar\u00f3dmie\u015bciu przesta\u0142 by\u0107 „ko\u0144cem \u0142a\u0144cucha”. Sta\u0142 si\u0119 jego pocz\u0105tkiem. Szczeg\u00f3lnie w\u00a0rejonach turystycznych, gdzie tury\u015bci wyrzucaj\u0105 puszki i\u00a0butelki, a\u00a0dla os\u00f3b zbieraj\u0105cych opakowania to jasny sygna\u0142 – tam, gdzie ludzie, tam pieni\u0105dze.<\/p>\n

<\/p>\n

\"Cz\u0119ste<\/p>\n

<\/a><\/p>\n

Przeszukiwanie \u015bmietnik\u00f3w jako praca zarobkowa <\/p>\n

Nast\u0119pnie zaczyna si\u0119 codzienny rytua\u0142: przeszukiwanie ma\u0142ych ulicznych koszy, cz\u0119sto w\u00a0spos\u00f3b chaotyczny, z\u00a0rozsypan\u0105 zawarto\u015bci\u0105 wok\u00f3\u0142. Potem pr\u00f3by zwrotu w\u00a0dyskontach, gdzie zaczyna si\u0119 kolejny etap frustracji – automat nie przyjmuje, butelka „nie ta”, system odrzuca.<\/p>\n

Przyk\u0142ad\u00f3w nie brakuje. Biedronka<\/a> przy ul. Rajskiej w\u00a0Gda\u0144sku, gdzie automat znajduje si\u0119 tu\u017c przy kasach, bywa miejscem regularnych awantur przy odrzucanych opakowaniach. Podobnie automaty zewn\u0119trzne – zamiast roz\u0142adowywa\u0107 sytuacj\u0119, s\u0105 stale oblegane przez osoby „zawodowo” zbieraj\u0105ce opakowania kaucyjne.<\/p>\n

Gdzie tury\u015bci – tam pieni\u0105dze. Gdzie pieni\u0105dze – tam chaos i\u00a0ba\u0142agan<\/p>\n

W efekcie system, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 proekologiczny i\u00a0uporz\u0105dkowany, w\u00a0praktyce sta\u0142 si\u0119 jednym z\u00a0czynnik\u00f3w zmieniaj\u0105cych codzienny krajobraz \u015ar\u00f3dmie\u015bcia Gda\u0144ska. Najbardziej ucz\u0119szczane, turystyczne miejsca coraz cz\u0119\u015bciej staj\u0105 si\u0119 przestrzeni\u0105 wsp\u00f3\u0142dzielon\u0105 – tury\u015bci musz\u0105 dzieli\u0107 je z\u00a0osobami \u017cyj\u0105cymi z\u00a0„monetyzacji” zawarto\u015bci \u015bmietnik\u00f3w, kt\u00f3ra odbywa si\u0119 na ich oczach.<\/p>\n

Niejednokrotnie rodzi to dyskomfort, poczucie chaosu i\u00a0sytuacje trudne do przewidzenia, a\u00a0czasem wr\u0119cz potencjalnie niebezpieczne. I\u00a0coraz trudniej udawa\u0107, \u017ce chodzi wy\u0142\u0105cznie o\u00a0recykling, bo dzi\u015b to ju\u017c tak\u017ce codzienny, widoczny dla wszystkich sp\u00f3r o\u00a0to, co dla jednych jest odpadem, a\u00a0dla innych sposobem na przetrwanie.\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Wprowadzenie systemu kaucyjnego mia\u0142o by\u0107 proekologicznym rozwi\u0105zaniem porz\u0105dkuj\u0105cym gospodark\u0119 odpadami. W\u00a0praktyce – jak opisuje Czytelnik Trojmiasto.pl – w\u00a0\u015ar\u00f3dmie\u015bciu…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":465885,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":"","_share_on_mastodon":"0"},"categories":[51610],"tags":[18750,5181,20382,10219,10222,8348,15599,30434,18708,19758,8704,10314,63423,1048,1064,190,36483,3328,23959,3338,21396,33486,703,88846,54842,88842,88844,7217,10847,26310,43514,13629,45553,7216,38111,42,38,40,39,41,52371,10019,3852,66800,73875,8761,88845,88843,5005,50331,38857,10834,56397,2777,13242,1063,3786,13219,1640,51119,2085,6497,58442,17038,18104,4518,627,8765,7883,36279,62478,13304],"class_list":["post-465884","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-gdansk","tag-automat","tag-awantura","tag-balagan","tag-bankomat","tag-bezdomnosc","tag-butelka","tag-centrum","tag-chaos","tag-czynnik","tag-dyskont","tag-efekt","tag-etap","tag-frustracja","tag-gdansk","tag-gdynia","tag-gospodarka","tag-gospodarka-odpadami","tag-gotowka","tag-kasa","tag-kaucja","tag-kosz","tag-krajobraz","tag-kryzys","tag-kryzys-bezdomnosci","tag-lancuch","tag-marcin","tag-menelizacja","tag-miejsce","tag-motywacja","tag-napiecie","tag-odpad","tag-opakowanie","tag-opowiesc","tag-osoba","tag-pieniadz","tag-pl","tag-poland","tag-polish","tag-polska","tag-polski","tag-praktyka","tag-problem","tag-przestrzen","tag-przestrzen-publiczna","tag-przetrwanie","tag-punkt","tag-punkt-zwrotu","tag-rajska","tag-recykling","tag-redakcja","tag-rejon","tag-rozwiazanie","tag-rytual","tag-sklep","tag-smietnik","tag-sopot","tag-spor","tag-sposob","tag-srodmiescie","tag-sygnal","tag-system","tag-system-kaucyjny","tag-teoria","tag-trojmiasto-pl","tag-turysta","tag-ulica","tag-uzaleznienie","tag-wiadomosc","tag-zabka","tag-zarobek","tag-zawartosc","tag-zwrot"],"share_on_mastodon":{"url":"","error":"Validation failed: Text character limit of 500 exceeded"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465884","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=465884"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/465884\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/465885"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=465884"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=465884"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=465884"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}