{"id":4659,"date":"2025-09-19T13:46:06","date_gmt":"2025-09-19T13:46:06","guid":{"rendered":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/4659\/"},"modified":"2025-09-19T13:46:06","modified_gmt":"2025-09-19T13:46:06","slug":"raport-z-usa-tak-donald-trump-chce-zabetonowac-swoja-wladze","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/4659\/","title":{"rendered":"Raport z USA. Tak Donald Trump chce zabetonowa\u0107 swoj\u0105 w\u0142adz\u0119"},"content":{"rendered":"

Materia\u0142 powsta\u0142 w ramach naszej serii analiz ameryka\u0144skiej sceny politycznej. Na bie\u017c\u0105co b\u0119dziemy sprawdza\u0107, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 wieje wiatr zmian i komu sprzyjaj\u0105 dane. Sprawd\u017a poprzednie wydanie<\/a>.<\/p>\n

W Stanach Zjednoczonych w po\u0142owie kadencji prezydenta odbywaj\u0105 si\u0119 tzw. wybory po\u0142\u00f3wkowe (ang. midterms). Amerykanie wybieraj\u0105 wtedy wszystkich 435 cz\u0142onk\u00f3w Izby Reprezentant\u00f3w oraz jedn\u0105 trzeci\u0105 senator\u00f3w w jednomandatowych okr\u0119gach wyborczych. W przypadku Senatu sprawa jest prosta, poniewa\u017c granice wyznaczaj\u0105 stany, natomiast w wyborach do Izby Reprezentant\u00f3w system jest bardziej skomplikowany.<\/p>\n

Izba Reprezentant\u00f3w zosta\u0142a zaprojektowana tak, aby ka\u017cdy obywatel by\u0142 reprezentowany w mo\u017cliwie r\u00f3wny spos\u00f3b. Okr\u0119gi wyborcze musz\u0105 mie\u0107 zbli\u017con\u0105 liczb\u0119 mieszka\u0144c\u00f3w, w przeciwie\u0144stwie do okr\u0119g\u00f3w senackich, kt\u00f3re reprezentuj\u0105 ca\u0142e stany. Liczba okr\u0119g\u00f3w przydzielonych poszczeg\u00f3lnym stanom zale\u017cy wi\u0119c od ich populacji.<\/p>\n

Podzia\u0142 mandat\u00f3w jest aktualizowany co dziesi\u0119\u0107 lat na podstawie spisu powszechnego. Ostatni taki mia\u0142 miejsce w 2020 r. po kt\u00f3rym ka\u017cdy stan mia\u0142 narysowa\u0107 granice okr\u0119g\u00f3w wyborczych na kolejne dziesi\u0119\u0107 lat. Przynajmniej tak by\u0142o w teorii.<\/p>\n

W zwi\u0105zku ze spadkiem popularno\u015bci i pogarszaj\u0105cymi si\u0119 sonda\u017cami<\/a> przed przysz\u0142orocznymi wyborami do Kongresu, Donald Trump w ostatnich tygodniach wywiera presj\u0119 na lokalnych polityk\u00f3w Partii Republika\u0144skiej, by zmienili granice okr\u0119g\u00f3w wyborczych na korzy\u015b\u0107 w\u0142asnej partii. Zjawisko to okre\u015bla si\u0119 jako gerrymandering.<\/p>\n

Pakowanie i rozcie\u0144czanie, czyli jak oszuka\u0107 system<\/p>\n

System jednomandatowych okr\u0119g\u00f3w wyborczych z definicji nie jest ca\u0142kowicie sprawiedliwy. Gdy dwaj kandydaci maj\u0105 podobne poparcie, na przyk\u0142ad 51 do 49 proc., blisko po\u0142owa wyborc\u00f3w pozostaje bez reprezentacji w Kongresie. Jeszcze gro\u017aniej wygl\u0105da to w sytuacji, gdy to politycy wyznaczaj\u0105 granice okr\u0119g\u00f3w dla w\u0142asnych korzy\u015bci. Mo\u017ce to prowadzi\u0107 do absurd\u00f3w, w kt\u00f3rych mapa jest tak stronnicza, \u017ce wynik wybor\u00f3w da si\u0119 przewidzie\u0107 jeszcze przed oddaniem g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n

G\u0142\u00f3wne techniki gerrymanderingu to „pakowanie”, czyli skupianie wyborc\u00f3w przeciwnej partii w jednym okr\u0119gu (np. gdy a\u017c 90 proc. mieszka\u0144c\u00f3w g\u0142osuje na Demokrat\u00f3w), aby w pozosta\u0142ych okr\u0119gach zwi\u0119kszy\u0107 szanse w\u0142asnej partii. W efekcie w kilku innych okr\u0119gach Republikanie mog\u0105 mie\u0107 stosunkowo bezpieczn\u0105 przewag\u0119 i poparcie rz\u0119du 55\u201360 proc. Druga metoda to „rozcie\u0144czanie”, czyli rozpraszanie wyborc\u00f3w opozycji pomi\u0119dzy wiele okr\u0119g\u00f3w, tak by nigdzie nie stanowili wi\u0119kszo\u015bci. W\u0142a\u015bnie t\u0119 metod\u0119 zastosowali Republika\u0144scy ustawodawcy w stanie Utah, do kt\u00f3rego wr\u00f3cimy p\u00f3\u017aniej.<\/p>\n

Princeton Gerrymandering Project to inicjatywa badawcza dzia\u0142aj\u0105ca przy Uniwersytecie Princeton, zajmuj\u0105ca si\u0119 analiz\u0105 granic okr\u0119g\u00f3w wyborczych i ocen\u0105 ich stronniczo\u015bci. To jeden z g\u0142\u00f3wnych, niezale\u017cnych o\u015brodk\u00f3w bada\u0144 nad gerrymanderingiem w Stanach Zjednoczonych. O\u015brodek ten ocenia mapy wyborcze w poszczeg\u00f3lnych stanach w skali szkolnej. Obecnie a\u017c 14 stan\u00f3w otrzyma\u0142o ocen\u0119 niedostateczn\u0105.<\/p>\n

Jak pokazuje powy\u017csza mapa, a\u017c 10 z 14 przypadk\u00f3w brutalnego gerrymanderingu to dzie\u0142o Republikan\u00f3w. Dzi\u0119ki temu partia ta ju\u017c na starcie zyskuje minimaln\u0105, ale fundamentaln\u0105 przewag\u0119. W 2024 r. Donald Trump wygra\u0142 w skali kraju z Kamal\u0105 Harris o 1,5 pkt proc., co prze\u0142o\u017cy\u0142oby si\u0119 na zwyci\u0119stwo w 230 z tych okr\u0119g\u00f3w wyborczych. Harris wygra\u0142aby w 205. R\u00f3\u017cnica w podziale mandat\u00f3w wynios\u0142aby czterokrotnie wi\u0119cej ni\u017c w g\u0142osowaniu powszechnym. To w\u0142a\u015bnie dlatego Demokraci, aby zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Izbie Reprezentant\u00f3w, potrzebuj\u0105 kilku punkt\u00f3w przewagi w skali kraju. W ostatnich latach potrafili jednak cz\u0119\u015bciowo przezwyci\u0119\u017ca\u0107 t\u0119 stronniczo\u015b\u0107, wystawiaj\u0105c najsilniejszych kandydat\u00f3w w okr\u0119gach swinguj\u0105cych. Dzi\u0119ki temu w ubieg\u0142ym roku wygrali w 213 okr\u0119gach, czyli w o\u015bmiu wi\u0119cej ni\u017c ich kandydatka na prezydenta.<\/p>\n

Wybory w 2012 r. pokaza\u0142y skal\u0119 problemu<\/p>\n

Mimo \u017ce zesz\u0142oroczne mapy by\u0142y stronnicze, to i tak okaza\u0142y si\u0119 najuczciwsze od wielu lat. Demokraci potrzebowali do zdobycia wi\u0119kszo\u015bci w Izbie zaledwie 1,6 pkt proc. przewagi w skali kraju: 3,5 razy mniej ni\u017c na pocz\u0105tku poprzedniej dekady.<\/p>\n

W 2012 r., gdy Barack Obama wygra\u0142 reelekcj\u0119, Demokraci wygrali g\u0142osowanie powszechne do Izby Reprezentant\u00f3w z przewag\u0105 2,4 pkt proc. Mimo to Republikanie zdobyli a\u017c o 33 mandaty wi\u0119cej dzi\u0119ki gerrymanderingowi.<\/p>\n

Nieuczciwe mapy upad\u0142y jednak w 2018 r, podczas pierwszych wybor\u00f3w po\u0142\u00f3wkowych za prezydentury Donalda Trumpa. Demokraci wygrali wtedy g\u0142osowanie powszechne a\u017c o 7,26 pkt proc. Dosz\u0142o r\u00f3wnie\u017c wtedy do politycznego przesilenia, gdy partia zyska\u0142a nieproporcjonalnie du\u017ce poparcie na przedmie\u015bciach, co zmniejszy\u0142o stronniczo\u015b\u0107 map.<\/p>\n

Legalne oszustwo wyborcze<\/p>\n

W przeci\u0105gu ostatnich 20 lat partie opozycyjne zawsze zyskiwa\u0142y co najmniej kilka punkt\u00f3w podczas wybor\u00f3w po\u0142\u00f3wkowych. W 2018 r. Demokraci zyskali blisko 9 pkt proc. wzgl\u0119dem 2016 r. Powt\u00f3rzenie tego wyniku da\u0142oby im wysok\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Izbie. Jednak obecne sonda\u017ce nie wskazuj\u0105 a\u017c tak du\u017cej przewagi Demokrat\u00f3w. W \u015bredniej sonda\u017cowej Strength in Numbers maj\u0105 oni 3 pkt proc. przewagi, kt\u00f3re mog\u0142yby da\u0107 im minimaln\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w Izbie.<\/p>\n

W\u0142a\u015bnie dlatego Donald Trump, wyci\u0105gaj\u0105c wnioski z historii, rozpocz\u0105\u0142 republika\u0144sk\u0105 ofensyw\u0119 na gerrymandering. Przy obecnych granicach okr\u0119g\u00f3w i historycznych trendach w wyborach po\u0142\u00f3wkowych szanse Republikan\u00f3w na utrzymanie wi\u0119kszo\u015bci s\u0105 nik\u0142e, co storpedowa\u0142oby drug\u0105 po\u0142ow\u0119 kadencji republika\u0144skiego prezydenta. Trump w ostatnim czasie regularnie spotyka si\u0119 z lokalnymi przedstawicielami swojej partii, by przekona\u0107 ich do przerysowania okr\u0119g\u00f3w wyborczych. Gerrymandering jawi si\u0119 jako jedyna szansa na utrzymanie pe\u0142ni w\u0142adzy.<\/p>\n

Nie we wszystkich stanach mo\u017ce doj\u015b\u0107 do zmiany granic okr\u0119g\u00f3w wyborczych przed przysz\u0142orocznymi wyborami. Partia, kt\u00f3ra chce dokona\u0107 takiej zmiany, musi mie\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 w obu izbach stanowej legislatywy, gubernatora ze swojego obozu oraz korzystne prawo stanowe.<\/p>\n

Jak pokazuje powy\u017csza mapa, Republikanie maj\u0105 znacznie wi\u0119ksze pole manewru. Teoretycznie mog\u0105 przerysowa\u0107 granice okr\u0119g\u00f3w wyborczych a\u017c w 16 stanach, podczas gdy Demokraci tylko w czterech. W\u0142a\u015bnie dlatego Donald Trump nie obawia si\u0119 p\u00f3j\u015bcia na ca\u0142o\u015b\u0107, bo mo\u017cliwo\u015bci na odpowied\u017a Demokrat\u00f3w s\u0105 ograniczone.<\/p>\n

Kontratak demokrat\u00f3w<\/p>\n

Najwi\u0119ksz\u0105 uwag\u0119 opinii publicznej w ostatnim czasie przyku\u0142 Teksas<\/a>. Pod naciskiem Donalda Trumpa stanowe w\u0142adze przeg\u0142osowa\u0142y nowe mapy, kt\u00f3re mog\u0105 zapewni\u0107 Republikanom nawet pi\u0119\u0107 dodatkowych mandat\u00f3w w nadchodz\u0105cych wyborach i to pomimo spadku poparcia. Stronniczo\u015b\u0107 okr\u0119g\u00f3w w Teksasie ju\u017c wcze\u015bniej nale\u017ca\u0142a do najwi\u0119kszych w kraju, a najnowsze mapy uchodz\u0105 za najbardziej ra\u017c\u0105cy przyk\u0142ad gerrymanderingu w ca\u0142ych Stanach Zjednoczonych. Floryda mo\u017ce jeszcze zawalczy\u0107 o ten niechlubny tytu\u0142.<\/p>\n

Donald Trump w 2024 r. zdoby\u0142 w Teksasie nieco ponad 56 proc. g\u0142os\u00f3w. Na nowych mapach prze\u0142o\u017cy\u0142oby si\u0119 to jednak na niemal 80 proc. mandat\u00f3w. G\u0142osy Demokrat\u00f3w zosta\u0142y „spakowane” do o\u015bmiu dystrykt\u00f3w, co umo\u017cliwi\u0142o utworzenie 30 dystrykt\u00f3w sprzyjaj\u0105cych Republikanom. Co wa\u017cne, we wszystkich Trump wygra\u0142 z przewag\u0105 ponad 10 pkt proc. Nawet gdyby przez stan przesz\u0142a „niebieska fala” i Demokraci wygrali g\u0142osowanie powszechne, Republikanie nadal zdobyliby znacz\u0105c\u0105 wi\u0119kszo\u015b\u0107 mandat\u00f3w.<\/p>\n

W odpowiedzi na gerrymandering w Teksasie w\u0142asne dzia\u0142ania zapowiedzia\u0142 gubernator Kalifornii Gavin Newsom. W tym stanie za kszta\u0142t okr\u0119g\u00f3w odpowiada niezale\u017cna komisja, dlatego politycy Demokrat\u00f3w nie mog\u0105 samodzielnie stworzy\u0107 swojego gerrymanderingu. Aby to omin\u0105\u0107, Newsom planuje referendum konstytucyjne w listopadzie, kt\u00f3re da\u0142oby mu prawo do tymczasowej zmiany granic wyborczych w kontrze do dzia\u0142a\u0144 innych stan\u00f3w. Aktualne sonda\u017ce wskazuj\u0105 na ponad 20 pkt proc. przewagi zwolennik\u00f3w poprawki, wi\u0119c kontrofensywa demokratycznego gubernatora mo\u017ce zako\u0144czy\u0107 si\u0119 sukcesem. Zmiany te mog\u0142yby da\u0107 Demokratom pi\u0119\u0107 dodatkowych mandat\u00f3w, r\u00f3wnowa\u017c\u0105c efekt zmian w Teksasie.<\/p>\n

Problemem dla Demokrat\u00f3w jest to, \u017ce ich mo\u017cliwo\u015bci gerrymanderingu s\u0105 praktycznie wyczerpane. W Illinois i Oregonie obecne mapy s\u0105 ju\u017c stronnicze i mo\u017cna z nich „wycisn\u0105\u0107” najwy\u017cej jeden dodatkowy mandat. W wielu stanach pr\u00f3buj\u0105c gra\u0107 fair oddali uprawnienia niezale\u017cnym komisjom, co blokuje im ruchy. Tymczasem Republikanie licz\u0105 na zdobycie przez gerrymandering jeszcze co najmniej kilku miejsc: na Florydzie, dw\u00f3ch lub trzech w Ohio, dw\u00f3ch w Indianie i jednego w Missouri. W tym ostatnim stanie Republikanie ju\u017c przeg\u0142osowali nowe mapy, ale Demokraci b\u0119d\u0105 pr\u00f3bowali je zablokowa\u0107 w referendum.<\/p>\n

Optymistyczn\u0105 wiadomo\u015bci\u0105 dla Demokrat\u00f3w jest to, \u017ce Republikanie, nawet w najbardziej korzystnym dla siebie scenariuszu, nie s\u0105 w stanie stworzy\u0107 tak stronniczych map, kt\u00f3re gwarantowa\u0142yby im zwyci\u0119stwo. Mo\u017cna by\u0107 niemal pewnym, \u017ce nie uda im si\u0119 uzyska\u0107 nawet tak korzystnych granic jak w 2018 r.<\/p>\n

Wed\u0142ug naszych szacunk\u00f3w w najbardziej prawdopodobnym scenariuszu mapy wyborcze b\u0119d\u0105 dawa\u0142y Republikanom ok. 3 pkt proc. przewagi. Oznacza to, \u017ce Demokraci potrzebowaliby mniej wi\u0119cej takiej przewagi w g\u0142osowaniu powszechnym, aby zdoby\u0107 wi\u0119kszo\u015b\u0107 (lub nieco mniejszej, je\u015bli wystawi\u0105 wyj\u0105tkowo silnych kandydat\u00f3w w okr\u0119gach swinguj\u0105cych).<\/p>\n

Zwyci\u0119stwo sprawiedliwych map<\/p>\n

Pod koniec sierpnia, w czasie gdy w reszcie kraju trwa ofensywa obu partii na gerrymandering, w Utah mia\u0142o miejsce zwyci\u0119stwo zwolennik\u00f3w sprawiedliwych map wyborczych. Stanowy s\u0105d uniewa\u017cni\u0142 dotychczasowe mapy okr\u0119g\u00f3w do Izby Reprezentant\u00f3w i nakaza\u0142 narysowanie nowych w ci\u0105gu 30 dni.<\/p>\n

W 2018 r. w Utah wyborcy w referendum przeg\u0142osowali utworzenie niezale\u017cnej komisji zajmuj\u0105cej si\u0119 granicami okr\u0119g\u00f3w wyborczych. Dwa lata p\u00f3\u017aniej republika\u0144ska wi\u0119kszo\u015b\u0107 w legislatywie odrzuci\u0142a propozycje komisji i przyj\u0119\u0142a w\u0142asne mapy, kt\u00f3re maksymalizowa\u0142y partyjne zyski. Hrabstwo Salt Lake, kt\u00f3re jest najwi\u0119kszym skupiskiem wyborc\u00f3w Demokrat\u00f3w w stanie, zosta\u0142o podzielone na cztery okr\u0119gi co pozwoli\u0142o stworzy\u0107 map\u0119 wy\u0142\u0105cznie z republika\u0144skimi dystryktami.<\/p>\n

To tak, jakby w polskich warunkach utworzy\u0107 cztery okr\u0119gi w wojew\u00f3dztwie ma\u0142opolskim, a nast\u0119pnie podzieli\u0107 Krak\u00f3w na cztery cz\u0119\u015bci i do ka\u017cdej z nich dorysowa\u0107 odpowiednio du\u017co konserwatywnej wsi z po\u0142udnia regionu. W efekcie si\u0142y liberalne nie uzyska\u0142yby ani jednego mandatu.<\/p>\n

Dopiero w 2024 r. S\u0105d Najwy\u017cszy Utah orzek\u0142, \u017ce stanowa legislatywa nie mia\u0142a prawa uchyla\u0107 ani zast\u0119powa\u0107 przepis\u00f3w przyj\u0119tych w referendum, a spraw\u0119 granic okr\u0119g\u00f3w przekaza\u0142 do ni\u017cszej instancji.<\/p>\n

Nowe, uczciwe mapy powinny obejmowa\u0107 jeden bezpieczny okr\u0119g demokratyczny lub dwa swinguj\u0105ce, r\u00f3wnowa\u017c\u0105ce pozosta\u0142e, wyra\u017anie republika\u0144skie. Tymczasem w 2024 r., na mapach obalonych p\u00f3\u017aniej przez s\u0105d, Trump zwyci\u0119\u017cy\u0142 we wszystkich okr\u0119gach, mimo \u017ce zdoby\u0142 jedynie 59,39 proc. g\u0142os\u00f3w.<\/p>\n

Wyrok, kt\u00f3ry mo\u017ce zmieni\u0107 wszystko<\/p>\n

W najbli\u017cszym czasie czeka nas r\u00f3wnie\u017c jeszcze jeden arcywa\u017cny wyrok s\u0105dowy (Louisiana v. Callais). S\u0105d Najwy\u017cszy Stan\u00f3w Zjednoczonych ma rozpatrzy\u0107 czy 14. poprawka do konstytucji zakazuje ustawodawcom stanowym tworzenia dodatkowych okr\u0119g\u00f3w, w kt\u00f3rych wi\u0119kszo\u015b\u0107 stanowi\u0105 mniejszo\u015bci rasowe w sytuacji, gdy robi\u0105 to w celu naprawienia narusze\u0144 Sekcji 2 Ustawy o Prawach Wyborczych. Innymi s\u0142owy, czy dzia\u0142ania podejmowane po to, by chroni\u0107 prawa wyborcze mniejszo\u015bci rasowych zgodnie z Ustaw\u0105 o Prawach Wyborczych, same mog\u0105 by\u0107 uznane za niekonstytucyjny „rasowy gerrymandering” sprzeczny z zasad\u0105 r\u00f3wnej ochrony prawa.<\/p>\n

Sekcja 2 Ustawy o Prawach Wyborczych przez dekady by\u0142a najwa\u017cniejszym narz\u0119dziem mniejszo\u015bci w walce z dyskryminuj\u0105cymi praktykami wyborczymi. Zakazuje ona wszelkich dzia\u0142a\u0144 prowadz\u0105cych do rasowej lub etnicznej dyskryminacji w g\u0142osowaniu. Na jej podstawie s\u0105dy wielokrotnie uniewa\u017cnia\u0142y przypadki gerrymanderingu. To w praktyce jedyne prawo w USA realnie ograniczaj\u0105ce to zjawisko.<\/p>\n

Obecnie wi\u0119kszo\u015b\u0107 w S\u0105dzie Najwy\u017cszym maj\u0105 s\u0119dziowie nominowani przez republika\u0144skich prezydent\u00f3w. Wielu komentator\u00f3w obawia si\u0119, \u017ce mog\u0105 oni obali\u0107 Sekcj\u0119 2 Ustawy o Prawach Wyborczych. Taki wyrok oznacza\u0142by jeszcze wi\u0119kszy gerrymandering ni\u017c ten kt\u00f3ry opisywali\u015bmy wcze\u015bniej. Republikanie mogliby w\u00f3wczas praktycznie wyeliminowa\u0107 wszystkie okr\u0119gi Demokrat\u00f3w na po\u0142udniu, stosuj\u0105c metod\u0119 \u2018rozcie\u0144czania\u2019 g\u0142os\u00f3w. W takim scenariuszu mo\u017cliwe by\u0142oby nawet stworzenie map tak nieuczciwych, \u017ce wynik wybor\u00f3w by\u0142by przes\u0105dzony jeszcze przed g\u0142osowaniem.<\/p>\n

Poprzednie wydanie raportu<\/a><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Materia\u0142 powsta\u0142 w ramach naszej serii analiz ameryka\u0144skiej sceny politycznej. Na bie\u017c\u0105co b\u0119dziemy sprawdza\u0107, w kt\u00f3r\u0105 stron\u0119 wieje…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":4660,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[56,32,33,44,27,34,35,28,31,48,25,46,164,40,41,47,80,29,30,71,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-4659","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-article_premium","9":"tag-breaking-news","10":"tag-breakingnews","11":"tag-donald_trump","12":"tag-headlines","13":"tag-latest-news","14":"tag-latestnews","15":"tag-naglowki","16":"tag-najwazniejsze-artykuly","17":"tag-nat_styl","18":"tag-news","19":"tag-omp","20":"tag-onet_data","21":"tag-polish","22":"tag-polski","23":"tag-screening_general","24":"tag-swiat","25":"tag-top-stories","26":"tag-topstories","27":"tag-usa","28":"tag-wiadomosci","29":"tag-world","30":"tag-world-news","31":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4659","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4659"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4659\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4660"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4659"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4659"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4659"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}