Kryzys paliwowy w Rosji, wywo\u0142any atakami ukrai\u0144skich dron\u00f3w, nadal si\u0119 pog\u0142\u0119bia. Jedna rafineria po drugiej zamykana jest z powodu prac remontowych, a wolumen produkcji znacznie spada.<\/p>\n
W rezultacie ceny paliw na gie\u0142dzie osi\u0105gn\u0119\u0142y rekordowy poziom. Ceny na stacjach benzynowych r\u00f3wnie\u017c rosn\u0105. Nie jest to jednak jeszcze tak dramatyczne, poniewa\u017c rosyjski rz\u0105d sztucznie utrzymuje je na niskim poziomie. Jednak podobnie jak w czasach radzieckich, regulacja cen prowadzi do niedobor\u00f3w.<\/p>\n
Jakie szkody powoduj\u0105 ukrai\u0144skie drony? <\/p>\n
Wed\u0142ug dost\u0119pnych \u017ar\u00f3de\u0142 przeanalizowanych przez DW, w ostatnich miesi\u0105cach ukrai\u0144skie drony uderzy\u0142y w wiele rafinerii ropy naftowej w Rosji. W\u015br\u00f3d nich znalaz\u0142y si\u0119 Afipskij, Ilskij i S\u0142awja\u0144sk nad Kubaniem w Kraju Krasnodarskim, a tak\u017ce zak\u0142ady w Wo\u0142gogradzie, Nowokujbyszewsku, Nowoszachty\u0144sku, Riazaniu, Samarze, Saratowie, Syzraniu i Uchcie. W sumie prawie po\u0142owa wszystkich rafinerii w Rosji zosta\u0142a zaatakowana co najmniej raz.<\/p>\n
Rosyjskie w\u0142adze nie ujawniaj\u0105 oficjalnych danych dotycz\u0105cych produkcji. Skala szk\u00f3d mo\u017ce by\u0107 oszacowana jedynie na podstawie anonimowych raport\u00f3w os\u00f3b z wewn\u0105trz i ekspert\u00f3w. Wed\u0142ug bada\u0144 przeprowadzonych przez agencj\u0119 informacyjn\u0105 Reutera i magazyn „The Economist” nawet 20 proc. mocy przerobowych rafinerii mo\u017ce by\u0107 czasowo wy\u0142\u0105czonych.<\/p>\n
Przedstawiciel rynku potwierdzi\u0142 rosyjskiej gazecie „Kommiersant” podobne szacunki: we wrze\u015bniu brakowa\u0142o oko\u0142o 400 tys. ton benzyny \u2014 przy ca\u0142kowitej ilo\u015bci wynosz\u0105cej dwa miliony ton. R\u00f3wnie\u017c prezydent Ukrainy Wo\u0142odymyr Ze\u0142enski o\u015bwiadczy\u0142, \u017ce niedob\u00f3r benzyny w Rosji osi\u0105gn\u0105\u0142 20 proc.<\/p>\n
Dlaczego teraz wyst\u0119puje niedob\u00f3r? <\/p>\n
Kryzys zacz\u0105\u0142 si\u0119 ju\u017c w \u015brodku lata \u2014 jeszcze przed masowymi przestojami w rafineriach. Zbiega\u0142o si\u0119 kilka czynnik\u00f3w: sezonowy wzrost popytu, planowe prace konserwacyjne w niekt\u00f3rych rafineriach i nieplanowane naprawy w innych. Ponadto koncerny naftowe znacznie zwi\u0119kszy\u0142y eksport.<\/p>\n
Kiedy niedob\u00f3r spowodowa\u0142 rekordowy wzrost cen, w\u0142adze na\u0142o\u017cy\u0142y tymczasowy zakaz eksportu. Pocz\u0105tkowo spowodowa\u0142o to uspokojenie rynku. Eksperci ostrzegali jednak ju\u017c wcze\u015bniej, \u017ce efekt ten szybko minie, je\u015bli dojdzie do kolejnych zak\u0142\u00f3ce\u0144, takich jak masowe ataki dron\u00f3w. Tak w\u0142a\u015bnie si\u0119 sta\u0142o.<\/p>\n
Istotnym czynnikiem mog\u0142a by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zmiana taktyki ukrai\u0144skich si\u0142 zbrojnych. Atakuj\u0105 one wielokrotnie te same rafinerie, uniemo\u017cliwiaj\u0105c ich ponowne uruchomienie. Na przyk\u0142ad zak\u0142ad w Riazaniu, jeden z najwi\u0119kszych w kraju, zosta\u0142 trafiony co najmniej sze\u015b\u0107 razy, a zak\u0142ady w Wo\u0142gogradzie i Syzraniu \u2014 po cztery razy.<\/p>\n
\u2014 Wcze\u015bniej, w 2024 r., ka\u017cda rafineria by\u0142a atakowana tylko raz, wi\u0119c szkody mo\u017cna by\u0142o naprawi\u0107 w ci\u0105gu kilku dni lub tygodni \u2014 wyja\u015bnia Siergiej Waku\u0142enko, ekspert z Carnegie Russia Eurasia Center w Berlinie, w rozmowie z DW.<\/p>\n
Rosn\u0105ce ceny <\/p>\n
Rosyjscy producenci musz\u0105 sprzedawa\u0107 co najmniej 15 proc. swoich paliw na gie\u0142dzie. Od pocz\u0105tku roku ceny gie\u0142dowe wzros\u0142y o ponad 40 proc. Jednocze\u015bnie pa\u0144stwo sztucznie stabilizuje rynek krajowy za pomoc\u0105 tzw. p\u0142atno\u015bci wyr\u00f3wnawczych: koncerny naftowe sprzedaj\u0105 paliwo na rynku krajowym po cenach regulowanych i otrzymuj\u0105 od pa\u0144stwa rekompensaty za ewentualne straty. Urz\u0105d antymonopolowy kontroluje r\u00f3wnie\u017c podwy\u017cki cen i 30 wrze\u015bnia og\u0142osi\u0142 kontrole stacji benzynowych w kilku regionach.<\/p>\n
Wed\u0142ug Rosstatu, czyli rosyjskiego urz\u0119du statystycznego, (stan na 24 wrze\u015bnia) ceny benzyny w handlu detalicznym wzros\u0142y od pocz\u0105tku roku o 8,36 proc. Jest to wprawdzie dwukrotnie wi\u0119cej ni\u017c og\u00f3lna stopa inflacji, ale nadal jest to poziom umiarkowany. Problemem jest to, \u017ce stacje benzynowe, kt\u00f3re nie s\u0105 powi\u0105zane z koncernami naftowymi i nie kupuj\u0105 od nich bezpo\u015brednio paliwa, nie otrzymuj\u0105 rekompensat. Musz\u0105 one kupowa\u0107 paliwo na gie\u0142dzie, gdzie ceny zbli\u017caj\u0105 si\u0119 do cen detalicznych.<\/p>\n
Konsekwencje dla stacji benzynowych <\/p>\n
\u2014 To nie jest ani za\u0142amanie, ani koszmar. Problemy wynikaj\u0105 z tego, \u017ce rynek by\u0142 przyzwyczajony do sytuacji, w kt\u00f3rej benzyna by\u0142a og\u00f3lnie dost\u0119pna w nadmiarze \u2014 wyja\u015bnia Siergiej Waku\u0142enko i dodaje: \u2014 Pojawiaj\u0105 si\u0119 problemy logistyczne, poniewa\u017c jedna rafineria po drugiej zaprzestaje dzia\u0142alno\u015bci. Niezale\u017cne sieci stacji benzynowych s\u0105 zmuszone do zaprzestania zakup\u00f3w, poniewa\u017c benzyna na gie\u0142dzie jest dla nich zbyt droga.<\/p>\n
Wiele niezale\u017cnych stacji zamyka dzia\u0142alno\u015b\u0107, aby unikn\u0105\u0107 strat. Wed\u0142ug agencji OMT-Consult, mi\u0119dzy 28 lipca a 22 wrze\u015bnia ich liczba spad\u0142a o oko\u0142o 360 stacji. Na pierwszy rzut oka wydaje si\u0119 to niewiele, ale w niekt\u00f3rych regionach \u2014 na przyk\u0142ad w Rostowie, Mari El i \u017bydowskim Obwodzie Autonomicznym \u2014 zamkni\u0119to a\u017c 14 proc. stacji. Na zaanektowanym przez Rosj\u0119 ukrai\u0144skim P\u00f3\u0142wyspie Krymskim po\u0142owa wszystkich stacji benzynowych jest obecnie zamkni\u0119ta.<\/p>\n
Wed\u0142ug OMT-Consult szczeg\u00f3lnie zagro\u017cone s\u0105 regiony Dalekiego Wschodu. W innych regionach, gdzie stacje benzynowe jeszcze nie zosta\u0142y zamkni\u0119te, dostawy benzyny s\u0105 jednak ograniczone.<\/p>\n
Jak zareaguje Kreml? <\/p>\n
Embargo na eksport paliwa mia\u0142o pocz\u0105tkowo obowi\u0105zywa\u0107 do ko\u0144ca sierpnia, ale zosta\u0142o przed\u0142u\u017cone do ko\u0144ca 2025 r. Rosja importuje obecnie coraz wi\u0119cej benzyny z Bia\u0142orusi, ale nawet to nie \u0142agodzi niedobor\u00f3w.<\/p>\n
Wed\u0142ug gazety „Kommiersant” wicepremier Aleksandr Nowak zaproponowa\u0142 zniesienie ce\u0142 na import z Chin, Korei Po\u0142udniowej i Singapuru, aby zapewni\u0107 dostawy z tych kraj\u00f3w. Kolejna inicjatywa przewiduje zezwolenie producentom na stosowanie monometyloaminy, dodatku zwi\u0119kszaj\u0105cego liczb\u0119 oktanow\u0105, kt\u00f3ry umo\u017cliwia produkcj\u0119 benzyny z surowc\u00f3w niskiej jako\u015bci. Rosja zakaza\u0142a jej stosowania w 2016 r., dostosowuj\u0105c si\u0119 tym samym do europejskich norm emisji.<\/p>\n
Nie ma jednak pewno\u015bci czy \u015brodki te b\u0119d\u0105 skuteczne, zw\u0142aszcza \u017ce ataki dron\u00f3w trwaj\u0105 nadal. Wed\u0142ug Siergieja Waku\u0142enki w niekt\u00f3rych rafineriach „nic ju\u017c nie dzia\u0142a”. W d\u0142u\u017cszej perspektywie rosyjskie w\u0142adze mog\u0105 by\u0107 zmuszone do rozwa\u017cenia cichego porozumienia z Ukrain\u0105 \u2014 dotycz\u0105cego wzajemnej rezygnacji z atak\u00f3w na obiekty energetyczne.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Kryzys paliwowy w Rosji, wywo\u0142any atakami ukrai\u0144skich dron\u00f3w, nadal si\u0119 pog\u0142\u0119bia. Jedna rafineria po drugiej zamykana jest z…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46595,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,244,311,105,27,34,35,28,31,53,25,52,68,51,312,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84],"class_list":{"0":"post-46594","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-ctr_tst","11":"tag-deutsche_welle","12":"tag-ekonomia","13":"tag-headlines","14":"tag-latest-news","15":"tag-latestnews","16":"tag-naglowki","17":"tag-najwazniejsze-artykuly","18":"tag-new_header","19":"tag-news","20":"tag-onet3","21":"tag-onet3d","22":"tag-onet3d_2i","23":"tag-pcz","24":"tag-phx","25":"tag-polish","26":"tag-polski","27":"tag-screening_general","28":"tag-swiat","29":"tag-top-stories","30":"tag-topstories","31":"tag-v2021","32":"tag-wiadomosci","33":"tag-world","34":"tag-world-news","35":"tag-worldnews"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46594","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46594"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46594\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46595"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46594"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46594"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46594"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}