Jak wynik referendum w Krakowie wp\u0142yn\u0105\u0142 na lokaln\u0105 i krajow\u0105 polityk\u0119.<\/p>\n
Dlaczego progi frekwencyjne w referendach lokalnych budz\u0105 kontrowersje.<\/p>\n
Kt\u00f3re miasta s\u0105 potencjalnie kolejnymi celami referend\u00f3w odwo\u0142awczych.<\/p>\n
Co oznaczaj\u0105 zmiany w przepisach dotycz\u0105cych kadencji samorz\u0105dowc\u00f3w.<\/p>\n
Nie milkn\u0105 komentarze po ostatnim referendum odwo\u0142awczym w Krakowskie referendum doda\u0142o wiatru w \u017cagle ugrupowaniom walcz\u0105cym w Warszawie z Kolejne referendum w Radomiu? Ju\u017c zbieraj\u0105 podpisy<\/p>\n W Radomiu trwa ju\u017c zbi\u00f3rka podpis\u00f3w za odwo\u0142aniem prezydenta Rados\u0142awa Witkowskiego. W\u015br\u00f3d organizator\u00f3w akcji referendalnej jest Marek Woch, by\u0142y kandydat na prezydenta Polski i szef Bezpartyjnych Samorz\u0105dowc\u00f3w. W rozmowie z naszym portalem przypomina, \u017ce referendum w sprawie odwo\u0142ania w\u0142odarza Radomia b\u0119dzie wa\u017cne, je\u017celi we\u017amie w nim udzia\u0142 ok. 37 tys. mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n To w\u0142a\u015bnie przepisy, szczeg\u00f3lnie te dotycz\u0105ce wymaganej frekwencji, budz\u0105 najwi\u0119ksze emocje. Referendum w sprawie odwo\u0142ania prezydenta miasta, burmistrza lub w\u00f3jta jest wa\u017cne, je\u015bli we\u017amie w nim udzia\u0142 co najmniej 3\/5 liczby wyborc\u00f3w uczestnicz\u0105cych w wyborach, w kt\u00f3rych zosta\u0142 wybrany, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 g\u0142osuj\u0105cych poprze jego odwo\u0142anie. To dlatego tak wiele w\u0105tpliwo\u015bci pojawi\u0142o si\u0119 po referendum krakowskim.<\/p>\n W ostatnich wyborach samorz\u0105dowych w Krakowie zag\u0142osowa\u0142o ponad 264 tys. mieszka\u0144c\u00f3w, co oznacza, \u017ce do wa\u017cno\u015bci referendum potrzebne by\u0142o 158 tys. oddanych g\u0142os\u00f3w. Do urn poszli jednak niemal wy\u0142\u0105cznie przeciwnicy KO i Miszalskiego. Jego zwolennicy referendum zbojkotowali. Robi\u0105c inaczej podwy\u017cszaliby frekwencj\u0119, a to dzia\u0142a\u0142by na niekorzy\u015b\u0107 urz\u0119duj\u0105cego prezydenta. W Krakowie bojkot jednak nie pom\u00f3g\u0142.<\/p>\n \t\t\t\t \t\u201eTo patologia. Trzeba to odwr\u00f3ci\u0107\u201d<\/p>\n Sprawa progu frekwencyjnego wywo\u0142uje spore kontrowersje. Dla jednych jest on zbyt niski, dla innych za wysoki. W praktyce w referendach lokalnych bior\u0105 udzia\u0142 tylko zwolennicy jednej strony, a g\u0142osowanie zamienia si\u0119 w konfrontacj\u0119 mi\u0119dzy tymi, kt\u00f3rzy id\u0105 do lokali wyborczych, a tymi, kt\u00f3rzy zostaj\u0105 w domach.<\/p>\n Socjolog dr Jan \u015apiewak ze stowarzyszenia Wolne Miasto Warszawa uwa\u017ca, \u017ce w przypadku referendum odwo\u0142awczego nie powinno by\u0107 \u017cadnego progu frekwencyjnego. \u2013 Powinno si\u0119 go znie\u015b\u0107 ca\u0142kowicie. Jedna strona walczy o frekwencj\u0119, a druga strona o demobilizacj\u0119. To patologia. Trzeba to odwr\u00f3ci\u0107 i sprawi\u0107, aby te referenda dzia\u0142a\u0142y tak, \u017ceby obie strony mobilizowa\u0142y si\u0119 i przekonywa\u0142y do swoich program\u00f3w \u2013 ocenia.<\/p>\n Historia g\u0142osowa\u0144 w Polsce potwierdza jednak, \u017ce odwo\u0142anie w\u0142odarza w referendum jest bardzo trudne i najcz\u0119\u015bciej ko\u0144czy si\u0119 fiaskiem, w\u0142a\u015bnie z powodu nieosi\u0105gni\u0119cia i tak stosunkowo niskiego progu frekwencyjnego. W 2025 roku uda\u0142o si\u0119 to w Zabrzu. Po niespe\u0142na roku sprawowania funkcji popierana przez KO Agnieszka Rupniewska straci\u0142a stanowisko prezydenta miasta. Mieszka\u0144cy zdecydowali o jej odwo\u0142aniu w referendum, w kt\u00f3rym frekwencja wynios\u0142a zaledwie 25,22 proc. Triumf PiS by\u0142 jednak kr\u00f3tki, bo w przyspieszonych wyborach ich kandydat nie wszed\u0142 nawet do drugiej tury.<\/p>\n Jedno z najg\u0142o\u015bniejszych referend\u00f3w odwo\u0142awczych odby\u0142o si\u0119 w 2013 roku w Warszawie. Cho\u0107 wyniki g\u0142osowania by\u0142y jednoznaczne, \u00f3wczesn\u0105 prezydent Hann\u0119 Gronkiewicz-Waltz uratowa\u0142a zbyt niska frekwencja, kt\u00f3ra wynios\u0142a 25,66 proc. przy wymaganym progu 29,07 proc. Z kolei najs\u0142ynniejsze udane referendum odby\u0142o si\u0119 w 2010 roku w \u0141odzi. Zwi\u0105zanego z PiS prezydenta Jerzego Kropiwnickiego odwo\u0142ano ze stanowiska przy frekwencji niewiele przekraczaj\u0105cej 22 proc.<\/p>\n We Wroc\u0142awiu nie uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 podpis\u00f3w<\/p>\n Sama frekwencja w referendum to jednak nie wszystko, bo najpierw inicjatorzy musz\u0105 zebra\u0107 odpowiedni\u0105 liczb\u0119 podpis\u00f3w pod wnioskiem, a to cz\u0119sto okazuje si\u0119 najtrudniejsze. Aby zainicjowa\u0107 referendum w sprawie odwo\u0142ania w\u00f3jta, burmistrza lub prezydenta miasta, trzeba zebra\u0107 podpisy co najmniej 10 proc. mieszka\u0144c\u00f3w uprawnionych do g\u0142osowania w danej gminie. Wynika to z ustawy. W 2025 roku dwukrotnie pr\u00f3bowano odwo\u0142a\u0107 prezydenta Jacka Sutryka, ale w obu przypadkach nie zdo\u0142ano nawet zwo\u0142a\u0107 referendum. \u2013 Przypomn\u0119, \u017ce we Wroc\u0142awiu nie uda\u0142o si\u0119 zebra\u0107 podpis\u00f3w, a przecie\u017c Jacek Sutryk by\u0142 zatrzymany przez CBA i ma zarzuty korupcyjne \u2013 komentuje Jan \u015apiewak.<\/p>\n W wyborach samorz\u0105dowych w 2024 roku z Jackiem Sutrykiem rywalizowa\u0142a pos\u0142anka Izabela Bodnar i cho\u0107 przez chwil\u0119 wskazywana by\u0142a jako faworytka, to ostatecznie przegra\u0142a z dotychczasowym prezydentem w drugiej turze g\u0142osowania. W rozmowie z naszym portalem Bodnar przekonuje, \u017ce referenda powinny by\u0107 traktowane powa\u017cnie przez rz\u0105dz\u0105cych. \u2013 W bie\u017c\u0105cej kadencji zorganizowano 36 takich referend\u00f3w, ale tylko trzy zako\u0144czy\u0142y si\u0119 skutecznie, w tym w\u0142a\u015bnie referendum w Krakowie. To pokazuje, \u017ce mieszka\u0144cy nie si\u0119gaj\u0105 po ten instrument pochopnie, ani pod wp\u0142ywem chwilowych emocji \u2013 ocenia.<\/p>\n Izabela Bodnar podkre\u015bla, \u017ce wynik ka\u017cdego takiego referendum nie jest dzie\u0142em przypadku i trzeba ten rezultat uszanowa\u0107. \u2013 \u017beby referendum by\u0142o wa\u017cne, konieczna jest mobilizacja spo\u0142eczna i udzia\u0142 co najmniej 3\/5 liczby wyborc\u00f3w uczestnicz\u0105cych w poprzednich wyborach. Je\u017celi lokalna spo\u0142eczno\u015b\u0107 potrafi osi\u0105gn\u0105\u0107 taki poziom mobilizacji, to jest to wyra\u017any sygna\u0142, \u017ce w mie\u015bcie naros\u0142y emocje i trzeba je skonfrontowa\u0107. Wynik referendum odwo\u0142awczego zawsze jest form\u0105 spo\u0142ecznej oceny dotychczasowych rz\u0105d\u00f3w. To mieszka\u0144cy najlepiej wiedz\u0105, czy czuj\u0105 si\u0119 wys\u0142uchani, czy widz\u0105 rozw\u00f3j swojego miasta, czy maj\u0105 poczucie sprawczo\u015bci i dialogu z samorz\u0105dem. Je\u017celi wi\u0119kszo\u015b\u0107 obywateli decyduje si\u0119 powiedzie\u0107 \u201edo\u015b\u0107\u201d, politycy maj\u0105 obowi\u0105zek ten sygna\u0142 przyj\u0105\u0107 z pokor\u0105 i wyci\u0105gn\u0105\u0107 z niego wnioski \u2013 dodaje.<\/p>\n Wotum zaufania w samorz\u0105dzie? \u201eJest czysto polityczne\u201d<\/p>\n Podobnego zdania jest burmistrz Przasnysza, \u0141ukasz Chrostowski. W jego ocenie obecne przepisy dotycz\u0105ce wymaganych prog\u00f3w s\u0105 prawid\u0142owe, a ostateczny wynik takiego g\u0142osowania, dzi\u0119ki konieczno\u015bci uzyskania wspomnianych 3\/5 g\u0142os\u00f3w, oddaje obiektywizm ca\u0142ego procesu. Samorz\u0105dowiec z Mazowsza zwraca jednak uwag\u0119 na inny element prawa, kt\u00f3ry mo\u017ce wp\u0142ywa\u0107 negatywnie na sprawne dzia\u0142anie w\u0142adz lokalnych. Chodzi o wotum zaufania. \u2013 Jest ono czysto polityczne. Je\u015bli burmistrz nie chce wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 z rad\u0105 miejsk\u0105, kt\u00f3ra ma wi\u0119kszo\u015b\u0107, to jest to skrz\u0119tnie wykorzystywane, aby zastraszy\u0107 w\u00f3jta, burmistrza czy prezydenta. Takie przypadki s\u0105 praktykowane nawet w naszym lokalnym \u015brodowisku. Przynajmniej raz w d\u0142ugiej kadencji s\u0105 w\u00f3jtowie i burmistrzowie, kt\u00f3rzy tego wotum nie otrzymali. Tak by\u0107 nie powinno \u2013 podkre\u015bla.<\/p>\n Chrostowski przypomina, \u017ce istnieje inne narz\u0119dzie, kt\u00f3re umo\u017cliwia rzeteln\u0105 ocen\u0119 pracy rz\u0105dz\u0105cych. \u2013 Absolutorium jak najbardziej tak. Regionalna Izba Obrachunkowa, czyli eksperci, kt\u00f3rzy znaj\u0105 si\u0119 na tym, jak zarz\u0105dza\u0107 bud\u017cetem, mog\u0105 tak\u0105 opini\u0119 wyda\u0107 \u2013 zauwa\u017ca.<\/p>\n Marek Woch z Bezpartyjnych Samorz\u0105dowc\u00f3w przekonuje, \u017ce najwi\u0119kszym problemem nie s\u0105 same procedury i przepisy zwi\u0105zane z organizacj\u0105 referend\u00f3w, ale pr\u00f3by ingerowania w sprawy lokalne przez polityk\u00f3w z ul. Wiejskiej. \u2013 Politycy z centrali mieszaj\u0105 si\u0119 w samorz\u0105dy, a one, zgodnie z rozdzia\u0142em w konstytucji i ustawami, maj\u0105 si\u0119 same rz\u0105dzi\u0107. I o to chodzi, a nie o progi referendalne \u2013 stwierdza. I dodaje: \u2013 Pomieszano rol\u0119 parlamentarzyst\u00f3w z rol\u0105 w\u00f3jta. Przyje\u017cd\u017ca pose\u0142 i m\u00f3wi, gdzie w gminie ma by\u0107 chodnik. On nie ma prawa w to ingerowa\u0107, a przez czeki i r\u00f3\u017cnego rodzaju instrumenty finansowe narzuca, co ma robi\u0107 w\u00f3jt czy burmistrz. Tak nie mo\u017ce by\u0107.<\/p>\n Krak\u00f3w aren\u0105 krajowego starcia<\/p>\n Przyk\u0142ad z Krakowa w du\u017cej mierze potwierdza t\u0119 obserwacj\u0119, bo po udanym odwo\u0142aniu w referendum Aleksandra Miszalskiego najwa\u017cniejsi politycy z kraju pr\u0119\u017c\u0105 musku\u0142y i przygotowuj\u0105 si\u0119 do przyspieszonych wybor\u00f3w w mie\u015bcie, traktuj\u0105c je jako poligon eksperymentalny przed starciem w 2027 roku.<\/p>\n Pochodz\u0105cy z Lublina kandydat PiS na premiera Po pora\u017cce Miszalskiego premier Tusk poinformowa\u0142, \u017ce wyznaczy\u0142 na funkcj\u0119 komisarza Stanis\u0142awa Kracika, dotychczasowego zast\u0119pc\u0119 prezydenta Krakowa. Przedterminowe wybory w mie\u015bcie musz\u0105 odby\u0107 si\u0119 w ci\u0105gu 90 dni od referendum.<\/p>\n Wielka zmiana, ale dopiero w 2029 roku<\/p>\n Du\u017ca zmiana w samorz\u0105dach nast\u0105pi\u0142a w 2018 roku podczas rz\u0105d\u00f3w PiS. Przeg\u0142osowano w\u00f3wczas przepisy, kt\u00f3re wyd\u0142u\u017cy\u0142y czas rz\u0105d\u00f3w samorz\u0105dowc\u00f3w z 4 do 5 lat, ale jednocze\u015bnie ograniczy\u0142y go do dw\u00f3ch kadencji. Wcze\u015bniej w\u00f3jt, burmistrz czy prezydent miasta m\u00f3g\u0142 by\u0107 wybierany przez mieszka\u0144c\u00f3w niemal do\u017cywotnio. Jacek Majchrowski, czyli poprzednik Aleksandra Miszalskiego w Krakowie, rz\u0105dzi\u0142 miastem przez 22 lata. Poprzednik Konrada Fijo\u0142ka w Rzeszowie, Tadeusz Ferenc, sprawowa\u0142 urz\u0105d przez 19 lat. Ze stanowiska prezydenta miasta zrezygnowa\u0142, maj\u0105c 81 lat. Jednym z rekordzist\u00f3w by\u0142 jednak Zygmunt Frankiewicz, kt\u00f3ry rz\u0105dzi\u0142 Gliwicami przez 26 lat. Cho\u0107 po sukcesie referendum krakowskiego PiS ju\u017c teraz chce odwo\u0142ywa\u0107 wielu prezydent\u00f3w zwi\u0105zanych z Koalicj\u0105 Obywatelsk\u0105, to i tak w wielu przypadkach ich czas na stanowisku bezpowrotnie minie w 2029 roku. Je\u017celi obecnej koalicji Donalda Tuska nie uda si\u0119 zlikwidowa\u0107 obowi\u0105zuj\u0105cej dwukadencyjno\u015bci w samorz\u0105dach, to za trzy lata ze swoimi ratuszami po\u017cegnaj\u0105 si\u0119 Rafa\u0142 Trzaskowski, Hanna Zdanowska, Aleksandra Dulkiewicz, Jacek Ja\u015bkowiak czy Tadeusz Truskolaski. Taki sam los spotka dziesi\u0105tki w\u00f3jt\u00f3w i burmistrz\u00f3w z mniejszych miejscowo\u015bci. W praktyce oznacza to, \u017ce walka o samorz\u0105dy b\u0119dzie rozstrzyga\u0107 si\u0119 nie tylko przy okazji referend\u00f3w, ale r\u00f3wnie\u017c poprzez obowi\u0105zkow\u0105 wymian\u0119 cz\u0119\u015bci lokalnych elit politycznych. W wielu miastach wybory w 2029 roku otworz\u0105 nowy rozdzia\u0142 niezale\u017cnie od bie\u017c\u0105cych spor\u00f3w mi\u0119dzy rz\u0105dem a opozycj\u0105.<\/p>\n \u0179r\u00f3d\u0142o: Radio ZET<\/p>\n By\u0142e\u015b \u015bwiadkiem czego\u015b niespodziewanego? Masz temat, kt\u00f3rym powinni\u015bmy si\u0119 zaj\u0105\u0107?<\/p>\n
\nKrakowie<\/a>, w kt\u00f3rym niespe\u0142na 30 proc. mieszka\u0144c\u00f3w miasta doprowadzi\u0142o do zako\u0144czenia kr\u00f3tkiej prezydenckiej kariery Aleksandra Miszalskiego z Koalicji Obywatelskiej. Jedni m\u00f3wi\u0105 o sile oddolnej mobilizacji, inni podkre\u015blaj\u0105, \u017ce formalno-prawna konstrukcja takiego
\nreferendum<\/a> jest zaprzeczeniem demokracji i zielonym \u015bwiat\u0142em dla garstki krzykaczy, kt\u00f3rzy dostaj\u0105 skuteczne narz\u0119dzie do wywracania sytuacji w samorz\u0105dzie do g\u00f3ry nogami. Po odwo\u0142aniu Miszalskiego w mie\u015bcie musz\u0105 si\u0119 odby\u0107 przyspieszone wybory. Niewykluczone, \u017ce zako\u0144cz\u0105 si\u0119 one ponown\u0105 wygran\u0105 kandydata zwi\u0105zanego z KO lub inn\u0105 parti\u0105 z obecnego uk\u0142adu w\u0142adzy w kraju. W praktyce chwila euforii opozycji mo\u017ce za kilka tygodni ca\u0142kowicie obr\u00f3ci\u0107 si\u0119 przeciwko niej.<\/p>\n
\nDonaldem Tuskiem<\/a> i koalicj\u0105 rz\u0105dz\u0105c\u0105. PiS og\u0142osi\u0142o, \u017ce pora\u017cka Aleksandra Miszalskiego to pierwszy krok do kl\u0119ski obecnego premiera jesieni\u0105 2027 roku. Na tym jednak nie koniec, bo ju\u017c teraz pojawiaj\u0105 si\u0119 zapowiedzi zorganizowania referend\u00f3w odwo\u0142awczych w innych miastach, gdzie rz\u0105dz\u0105 samorz\u0105dowcy zwi\u0105zani z KO. W tym kontek\u015bcie wymienia si\u0119 Wroc\u0142aw, Lublin, Rzesz\u00f3w czy Bia\u0142ystok, ale lista mo\u017ce jeszcze si\u0119 wyd\u0142u\u017cy\u0107.<\/p>\n
\nPrzemys\u0142aw Czarnek<\/a> ju\u017c teraz apeluje do lider\u00f3w Konfederacji o sojusz w walce o odbicie Krakowa z r\u0105k koalicji Donalda Tuska. \u2013 Miasto musi by\u0107 zarz\u0105dzane tak, jak powinno by\u0107 zarz\u0105dzane. \u017beby tak by\u0142o, trzeba wybra\u0107 prezydenta. W imieniu Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, jako wiceprezes Prawa i Sprawiedliwo\u015bci, w uzgodnieniu z panem prezesem Jaros\u0142awem Kaczy\u0144skim i panem Piotrem Milowa\u0144skim, sekretarzem generalnym naszych struktur, zwracam si\u0119 do Krzysztofa i do S\u0142awka \u2013 do Krzysztofa Bosaka i do S\u0142awka Mentzena. Zwracam si\u0119 do Konfederacji: Krzysiu, S\u0142awku, wybierzmy wsp\u00f3lnego kandydata na prezydenta Krakowa \u2013 wzywa\u0142 w pi\u0105tek pose\u0142 PiS.<\/p>\n
\nTeraz jest senatorem i liderem Nowej Polski.<\/a><\/p>\n