![\"Typowy](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/Rckk9kpTURBXy9jMWNmNDljNWU5YjljMDYxYjNlZDgzM2Q3NjUzZWJiYi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
lucky_pics \/ Shutterstock<\/p>\n
Typowy blok w jednym z rosyjskich „milionik\u00f3w”<\/p>\n
Nie wiadomo, czy W\u0142adimir Putin zna my\u015bli Michai\u0142a Mienszykowa, jednego z wa\u017cniejszych rosyjskich nacjonalist\u00f3w, ale bior\u0105c pod uwag\u0119 to, \u017ce wsp\u00f3\u0142cze\u015bni Rosjanie na nowo go odkrywaj\u0105 i ch\u0142on\u0105\u0142 jego idee, mo\u017cna zak\u0142ada\u0107, \u017ce to nazwisko nie jest mu obce, zw\u0142aszcza \u017ce u\u017cywa bardzo podobnej retoryki. Publicy\u015bcie, kt\u00f3ry najwi\u0119ksz\u0105 s\u0142aw\u0119 zdoby\u0142 w latach 1905\u20131914 przy\u015bwieca\u0142 g\u0142\u00f3wnie strach o dalszy los imperium. Jego zdaniem stagnacja, zatrzymana modernizacja, brak sukces\u00f3w na arenie mi\u0119dzynarodowej oraz zagro\u017cenie wewn\u0119trznym rozpadem wystawia\u0142y Rosj\u0119 na ingerencj\u0119 ze strony s\u0105siednich mocarstw. Kto by\u0142 temu wszystkiemu winien? Wed\u0142ug Mienszykowa libera\u0142owie, anarchi\u015bci i inteligencja. S\u0142abo\u015b\u0107 Rosji, kt\u00f3ra tak go przera\u017ca\u0142a, chcieli wykorzysta\u0107 Polacy, Litwini, Finowie i Zach\u00f3d, kt\u00f3ry spycha\u0142 Imperium do roli „\u015bwiniopasa”. Najbardziej jednak Mienszykow obawia\u0142 si\u0119 knowa\u0144 Austro-W\u0119gier, kt\u00f3re mia\u0142y buntowa\u0107 przeciwko Rosji Ukrai\u0144c\u00f3w \u2014 czy, jak w\u00f3wczas m\u00f3wiono, Ma\u0142orus\u00f3w. Poniewa\u017c przynale\u017cno\u015b\u0107 Ma\u0142orosji to kwestia \u017cycia lub \u015bmierci, bo bez niej nie ma tak\u017ce Imperium, to z Wiedniem trzeba i\u015b\u0107 na wojn\u0119. Ponadto Ukrai\u0144c\u00f3w koniecznie nale\u017cy w pe\u0142ni zasymilowa\u0107 z rosyjskim rdzeniem, by przestali o sobie my\u015ble\u0107 jako o narodzie. Takie g\u0142upie aspiracje to zdaniem Mienszykowa wy\u0142\u0105cznie podszepty wrog\u00f3w. Brzmi znajomo? „Szczur” za czas\u00f3w Mienszykowa boi si\u0119 niemal dok\u0142adnie tego samego, czego boi si\u0119 ten za czas\u00f3w Putina. Austro-W\u0119gry wystarczy tylko podmieni\u0107 na NATO i Uni\u0119 Europejsk\u0105. Skutek utraty Ukrainy, w wyniku jej integracji z Zachodem, b\u0119dzie taki sam. St\u0105d te\u017c „szczur” rozumuj\u0105cy wci\u0105\u017c w imperialnych kategoriach poczu\u0142 si\u0119 \u015bmiertelnie zagro\u017cony i rzuci\u0142 si\u0119 do ataku. Przy okazji chc\u0105c rozmontowa\u0107 powojenny system bezpiecze\u0144stwa. Dla „szczura” w tym kontek\u015bcie wa\u017cne s\u0105 te\u017c imponderabilia. Uwa\u017ca si\u0119 on bowiem za jedynego dziedzica spu\u015bcizny pot\u0119\u017cnej niegdy\u015b Rusi Kijowskiej i jej w\u0142adcy ksi\u0119cia W\u0142odzimierza Wielkiego, kt\u00f3ry zapisa\u0142 si\u0119 na kartach historii jako ten, kt\u00f3ry przyj\u0105\u0142 chrze\u015bcija\u0144stwo dla siebie i swoich poddanych. Tym samym Kreml ro\u015bci sobie prawa do dzisiejszych ukrai\u0144skich ziem i snuje swoje opowie\u015bci o tym, \u017ce Ukrai\u0144cy to tak naprawd\u0119 \u017caden odr\u0119bny nar\u00f3d, a tylko cz\u0119\u015b\u0107 wielkiej rosyjskiej nacji. Z Rusi wywodzi tak\u017ce pocz\u0105tki swojej pa\u0144stwowo\u015bci, j\u0119zyka i kultury. Do wojny „szczura” popchn\u0119\u0142a wreszcie presja wewn\u0119trzna. Znany rosyjski socjolog, prof. Siergiej Jerofiejew, pytany przez autora w wywiadzie dla portalu TVN24 o przyczyny inwazji na Ukrain\u0119 m\u00f3wi\u0142, \u017ce Putin potrzebowa\u0142 zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 obywateli na sprawy zewn\u0119trzne. W sytuacji protest\u00f3w po aresztowaniu Aleksieja Nawalnego, spadaj\u0105cego poparcia z powodu pandemii i wcze\u015bniejszej reformy emerytalnej Kreml potrzebowa\u0142 szybkiej, zwyci\u0119skiej wojny, by s\u0142upki zn\u00f3w wystrzeli\u0142y, jak po zaj\u0119ciu Krymu.<\/p>\n
Wraz ze szczurem na wojn\u0119 posz\u0142y mieszkaj\u0105ce na nim pch\u0142y. I nie chodzi tutaj o obra\u017canie zwyk\u0142ych Rosjan en masse, lecz o pokazanie relacji \u0142\u0105cz\u0105cych ich z pa\u0144stwem. Gryzo\u0144 w og\u00f3le nie troszczy si\u0119 o skacz\u0105ce po nim owady; czasami, drapi\u0105c si\u0119, zabije kilka z nich. Pch\u0142y z kolei nie maj\u0105 \u017cadnego wp\u0142ywu na szczura i jego dzia\u0142ania. Raz na jaki\u015b czas mog\u0105 go tylko zirytowa\u0107 swoim gryzieniem. Od wiek\u00f3w Rosjanie traktuj\u0105 swoje pa\u0144stwo jako byt nadrz\u0119dny, hobbesowskiego Lewiatana. Jak zauwa\u017ca znany rosyjski ekonomista i politolog dr W\u0142adis\u0142aw Inoziemcew, o ile w absolutyzmie kr\u00f3l m\u00f3g\u0142 rzec: pa\u0144stwo to ja, o tyle w realiach Rosji nawet car nie do ko\u0144ca m\u00f3g\u0142 to has\u0142o powt\u00f3rzy\u0107, poniewa\u017c pa\u0144stwo by\u0142o zjawiskiem wyst\u0119puj\u0105cym ponad cz\u0142owiekiem. Sta\u0142o si\u0119 ono besti\u0105 wymagaj\u0105c\u0105 od swoich obywateli coraz wi\u0119kszych po\u015bwi\u0119ce\u0144 i przedk\u0142adania jego interesu nad w\u0142asny. \u017b\u0105da\u0142o, jak pisze Inoziemcew, wysi\u0142k\u00f3w, kt\u00f3re stoj\u0105 w sprzeczno\u015bci z interesem narodu. Nie inaczej by\u0142o z atakiem na Ukrain\u0119, najpierw w 2014 r., a p\u00f3\u017aniej w 2022 r. „Szczur” przy wsparciu wielu pche\u0142 i bierno\u015bci milion\u00f3w poszed\u0142 na wojn\u0119, kt\u00f3ra diametralnie zmieni\u0142a ich \u017cycie i zdecydowanie wp\u0142ynie na ich przysz\u0142o\u015b\u0107. \u017bycie Rosjan w ostatnich latach jak w soczewce skupia historia pewnej rodziny spod Ni\u017cnego Nowogrodu, jednego z milionik\u00f3w, jak Rosjanie nazywaj\u0105 miasta powy\u017cej miliona mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n
![\"Targowisko](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/APzk9kpTURBXy9mMWM5OGFlYzliZTRiMzAwMDJhMjljOTFjYzBmY2Y5Zi5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Igor Stomakhin \/ Shutterstock<\/p>\n
Targowisko w Twerze, 2021 r.<\/p>\n
Czterdziestodziewi\u0119cioletniej Jekateriny Babajewej los nigdy nie rozpieszcza\u0142. Przysadzista kobieta przez lata samotnie wychowywa\u0142a czw\u00f3rk\u0119 dzieci, po tym jak dw\u00f3ch jej m\u0119\u017c\u00f3w j\u0105 porzuci\u0142o. W tym przypadku mo\u017cna ju\u017c m\u00f3wi\u0107 o rosyjskiej codzienno\u015bci. W 2023 r. rozpad\u0142o si\u0119 ponad 683 tys. rosyjskich rodzin. To o pi\u0119\u0107 proc. wi\u0119cej, ni\u017c odnotowano przed inwazj\u0105 na Ukrain\u0119. Tym samym kraj zajmuje pierwsze miejsce na \u015bwiecie pod wzgl\u0119dem liczby rozwod\u00f3w. By zatrzyma\u0107 ten trend Kreml, promuj\u0105cy Rosj\u0119 jako ostoj\u0119 konserwatywnych warto\u015bci, planuje kilkukrotnie zwi\u0119kszy\u0107 op\u0142aty za spraw\u0119 rozwodow\u0105 \u2014 z dotychczasowych 650 rubli do 5 000 rubli. Dodatkowo w Dumie pojawi\u0142 si\u0119 projekt zak\u0142adaj\u0105cy obowi\u0105zkowe konsultacje u psychologa dla rozstaj\u0105cych si\u0119 ma\u0142\u017conk\u00f3w, je\u015bli maj\u0105 oni dzieci albo gdy jedno z nich nie chce rozwodu. Wed\u0142ug danych z 2024 r. jako najcz\u0119stsz\u0105 przyczyn\u0119 rozpadu ma\u0142\u017ce\u0144stwa 38 proc. Rosjan podawa\u0142o ub\u00f3stwo i trudn\u0105 sytuacj\u0119 materialn\u0105. Na drugim miejscu \u2014 z wynikiem 33 proc. \u2014 by\u0142o destrukcyjne zachowanie partnera. Babajewa wyr\u00f3\u017cnia si\u0119 jednak, je\u015bli chodzi liczb\u0119 dzieci. W oczach Kremla jest wr\u0119cz idealnym przyk\u0142adem „prawdziwej rosyjskiej rodziny”. Wszystko przez to, \u017ce Rosja ma coraz wi\u0119ksze problemy z dzietno\u015bci\u0105. W 2024 r. wska\u017anik urodze\u0144 osi\u0105gn\u0105\u0142 najni\u017cszy poziom od 25 lat. W tym roku w kraju na \u015bwiat przysz\u0142o 1 mln 264 tys. 354 dzieci. W 2000 roku prawie 2 500 tys. wi\u0119cej. Ten spadek to ju\u017c trend. Od pocz\u0105tku XXI w. liczba Rosjan si\u0119 zmniejsza. W\u00f3wczas wynosi\u0142a ok. 146 mln. Obecnie oscyluje wok\u00f3\u0142 144 mln. ONZ szacuje, \u017ce do ko\u0144ca wieku populacja Rosji zmniejszy si\u0119 o 20 mln os\u00f3b. Wed\u0142ug tych samych danych wsp\u00f3\u0142czynnik dzietno\u015bci w dzisiejszej Rosji wynosi 1,45 dziecka na kobiet\u0119 w wieku rozrodczym. By zachowa\u0107 prost\u0105 zast\u0119powalno\u015b\u0107 pokole\u0144 powinien wynosi\u0107 ok. 2,1. Spadek populacji ma zwi\u0105zek m.in. z wysok\u0105 \u015bmiertelno\u015bci\u0105 w czasie pandemii COVID-19 oraz nadmiernym spo\u017cyciem alkoholu, co zabija rocznie ok. 250 tys. Rosjan. Rosjanki rodz\u0105 mniej dzieci r\u00f3wnie\u017c z powodu wojowniczej polityki Kremla. Wiele rodzin, obawiaj\u0105c si\u0119, \u017ce przysz\u0142y ojciec mo\u017ce trafi\u0107 na wojn\u0119, prze\u0142o\u017cy\u0142o decyzj\u0119 o powi\u0119kszeniu rodziny. Na spadek dzietno\u015bci wp\u0142yw ma r\u00f3wnie\u017c to, \u017ce po rozpocz\u0119ciu inwazji na Ukrain\u0119 z kraju wyjecha\u0142y setki tysi\u0119cy Rosjan, cz\u0119sto tych w wieku rozrodczym.<\/p>\n
![\"Mieszkanka](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/JRPk9kpTURBXy8xY2YzMzYzMDUxZjUxMWQ2YWFjYTRmYTk4MmI2ZTM1My5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Bystrov \/ Shutterstock<\/p>\n
Mieszkanka rosyjskiej prowincji<\/p>\n
Niezale\u017cny rosyjski portal Wiorstka, kt\u00f3ry opisuje histori\u0119 Jekateriny Babajewej, nie podaje co prawda powod\u00f3w rozpadu jej ma\u0142\u017ce\u0144stw, ale nie bez znaczenia mog\u0142a tu by\u0107 bieda. Kobieta przez lata mieszka\u0142a w rozpadaj\u0105cym si\u0119 drewnianym domu, bez ogrzewania i toalety w Buriepo\u0142om, zamieszkanym przez nieca\u0142e 3 000. os\u00f3b przysi\u00f3\u0142ku le\u017c\u0105cym na skraju obwodu ni\u017cnonowogrodzkiego. Znajduje si\u0119 tam szko\u0142a, kilka sklepik\u00f3w spo\u017cywczych, pomnik upami\u0119tniaj\u0105cy \u017co\u0142nierzy walcz\u0105cych w Wielkiej Wojnie Ojczy\u017anianej, a ulice „ozdabiaj\u0105” rury gazowe wij\u0105ce si\u0119 tu\u017c nad powierzchni\u0105. Typowa rosyjska g\u0142ubinka. Wielu tutejszych mieszka\u0144c\u00f3w to byli osadzeni z s\u0105siaduj\u0105cej z wiosk\u0105 kolonii karnej. Wyrok odsiadywa\u0142 tutaj trzeci i ostatni m\u0105\u017c Jekateriny, kt\u00f3ry \u2014 jak twierdz\u0105 rozm\u00f3wcy Wiorstki \u2014 zmar\u0142 z powodu alkoholu, ale o tym za chwil\u0119. By zwi\u0105za\u0107 koniec z ko\u0144cem i nakarmi\u0107 dzieci, Babajewa ima\u0142a si\u0119 r\u00f3\u017cnych prac. W ostatnim czasie mia\u0142a piec i sprzedawa\u0107 ciasta oraz to, co wyhaftowa\u0142a. Domowy bud\u017cet zasila\u0142y te\u017c alimenty, ale rodzina \u2014 m\u00f3wi\u0105c wprost \u2014 klepa\u0142a bied\u0119. Wed\u0142ug ustale\u0144 niezale\u017cnych dziennikarzy \u015bledczych portalu Insider w podobnej sytuacji jest ponad 12 proc. Rosjan. Oficjalne dane Kremla m\u00f3wi\u0105, \u017ce w 2024 r. w Rosji \u017cy\u0142o ok. 13 mln biednych ludzi. W por\u00f3wnaniu z 2023 r. to wzrost o milion. Gdyby sugerowa\u0107 si\u0119 tylko danymi Rosstatu (rosyjski odpowiednik GUS-u), mo\u017cna by wyci\u0105gn\u0105\u0107 wniosek, \u017ce sytuacja nie jest jeszcze tak z\u0142a. Jednak wed\u0142ug ustale\u0144 Insidera urz\u0119dnicy specjalnie zani\u017cyli t\u0119 liczb\u0119, by dostosowa\u0107 si\u0119 do dekretu W\u0142adimira Putina o planach redukcji ub\u00f3stwa o siedem proc. do 2030 r. W ramach „kreatywnej ksi\u0119gowo\u015bci” Rosstat w 2025 r. ustali\u0142 krajow\u0105 granic\u0119 ub\u00f3stwa na poziomie 16,4 tys. rubli, czyli ok. 180 dolar\u00f3w, podczas gdy sami Rosjanie w sonda\u017cach m\u00f3wi\u0105, \u017ce z powodu inflacji i problem\u00f3w gospodarczych powinna ona wynosi\u0107 21 tys. rubli.<\/p>\n
Podobny „rozjazd” nast\u0119puje w kwestii „godziwej p\u0142acy”, czyli wystarczaj\u0105cej na zaspokojenie podstawowych potrzeb \u017cyciowych. W\u0142adze w 2025 r. okre\u015bli\u0142y j\u0105 na 18 tys. rubli, a wed\u0142ug Rosjan powinna wynosi\u0107 co najmniej 37 tys. rubli. Urz\u0119dnicy w wi\u0119kszym stopniu powi\u0105zali granic\u0119 ub\u00f3stwa z median\u0105 zarobk\u00f3w w danym regionie, a w mniejszym z wysoko\u015bci\u0105 inflacji. Co wi\u0119cej, inflacj\u0119 obliczaj\u0105 na podstawie setek cen towar\u00f3w, takich jak futra czy zagraniczne wycieczki, z kt\u00f3rych osoby ubogie korzystaj\u0105 raczej rzadko, je\u015bli w og\u00f3le. Koszty op\u0142at za rachunki czy \u017cywno\u015b\u0107, kt\u00f3rej ceny rosn\u0105 najszybciej, s\u0105 cz\u0119sto wy\u0142\u0105czone z oblicze\u0144. Tym samym wiele os\u00f3b, kt\u00f3rych nie sta\u0107 na zakup podstawowych produkt\u00f3w, przesta\u0142o by\u0107 liczone w statystykach ub\u00f3stwa. \u017beby jeszcze dope\u0142ni\u0107 tego obrazu, wed\u0142ug danych rosyjskiego Banku Centralnego jedna na cztery rodziny ledwo jest w stanie kupi\u0107 jedzenie, a ponad 13 mln ludzi ma trzy lub wi\u0119cej niesp\u0142aconych kredyt\u00f3w. \u0141\u0105cznie od 65 do 70 proc. wszystkich Rosjan ma jakie\u015b zad\u0142u\u017cenie. W 2024 r. sytuacj\u0119 pogarsza\u0142a galopuj\u0105ca inflacja i coraz wy\u017csze stopy procentowe wprowadzane przez Bank Centralny, by z ni\u0105 walczy\u0107. Dro\u017ca\u0142y jajka, procentowe mocno uderzy\u0142y po kieszeniach posiadaczy kredyt\u00f3w hipotecznych. Rok temu by\u0142o ich w Rosji 25 mln. Z powodu inflacji i wycofania si\u0119 zagranicznych marek ceny ubra\u0144 by\u0142y tak wysokie, \u017ce \u2014 jak napisa\u0142 w listopadzie 2024 r. „Moskowskij Komsomolec” \u2014 w Rosji gwa\u0142townie wzros\u0142a liczba second hand\u00f3w. Jaka zatem na pocz\u0105tku 2025 r. by\u0142a realna liczba Rosjan \u017cyj\u0105cych w ub\u00f3stwie? Dziennikarze Insidera szacuj\u0105, \u017ce wynosi\u0142a nawet 18 mln. Wed\u0142ug r\u00f3\u017cnych szacunk\u00f3w od pocz\u0105tku rosyjskiej inwazji na Ukrain\u0119 z powodu tysi\u0119cy sankcji na\u0142o\u017conych na kraj dochody 40 proc. Rosjan zmala\u0142y. W 2023 r. by\u0142o to ju\u017c 44 proc.<\/p>\n
W putinowskiej Rosji sprawdza si\u0119 jednak powiedzenie, \u017ce gdy jedni trac\u0105, to drudzy si\u0119 bogac\u0105. Inwazja na Ukrain\u0119 doprowadzi\u0142a do wzrostu i tak ju\u017c rekordowych w skali \u015bwiata nier\u00f3wno\u015bci spo\u0142ecznych. Ich poziom, mierzony wska\u017anikiem Giniego (0 oznacza ca\u0142kowity brak nier\u00f3wno\u015bci, a 1 ca\u0142kowity brak r\u00f3wno\u015bci) obecnie wynosi w Rosji 0,40 (w Polsce to 0,28). Wed\u0142ug prognoz takie rozwarstwienie utrzyma si\u0119 co najmniej do 2029 r. Nawet z rz\u0105dowych danych wynika, \u017ce zarobki 10 proc. najbogatszych Rosjan rosn\u0105 dwa razy szybciej ni\u017c 10 proc. najbiedniejszych. Te r\u00f3\u017cnice dostrzega coraz wi\u0119cej ludzi. Obecne rozwarstwienie dochodowe Rosjanie wskazuj\u0105 jako gorsze ni\u017c w latach 90., czyli w okresie „wielkiej smuty”14. Sankcje uderzy\u0142y oczywi\u015bcie w miliarder\u00f3w z otoczenia Putina, kt\u00f3rzy stracili dost\u0119p do zachodnich rynk\u00f3w. Prezydent, by zmniejszy\u0107 ich niezadowolenie, pozwoli\u0142 im zarabia\u0107 na obs\u0142udze dzia\u0142a\u0144 wojennych. Miliardy rubli zarobili m.in. Siergiej Czemiezow, kolega Putina sprzedaj\u0105c mas\u0142o, a p\u00f3\u017aniej tak\u017ce ziemniaki. Wysokie stopy z KGB (Komitetu Bezpiecze\u0144stwa Pa\u0144stwowego), stoj\u0105cy na czele korporacji zbrojeniowej Rostech, czy Jurij Boris \u2014 prezes Roskosmosu. Na zbrojeniach zarabiaj\u0105 tak\u017ce rodziny doradcy Putina Niko\u0142aja Patruszewa oraz Arkadija Rotenberga, sparingpartnera Putina w judo z lat m\u0142odo\u015bci. Lojalno\u015b\u0107 Kreml kupi\u0142 tak\u017ce, zezwalaj\u0105c oligarchom przejmowa\u0107 aktywa zagranicznych firm, kt\u00f3re po inwazji opu\u015bci\u0142y Rosj\u0119. Exodus obj\u0105\u0142 m.in. McDonalda, KFC, Pizz\u0119 Hut, PepsiCo, Coca-Cola Company, Ike\u0119, Adidasa, Nike, Forda, BMW, Fedex, UPS, Amazona, Del czy Apple\u2019a. W ich miejsce na rynek wesz\u0142y albo rosyjskiej kopie, np. sie\u0107 restauracji „Wkusno i toczka” do z\u0142udzenia przypominaj\u0105ca McDonalda albo chi\u0144skie podr\u00f3bki. Na sklepowych p\u00f3\u0142kach napoje, takie jak Coca-Cola, Sprite czy Fanta, zast\u0105pi\u0142y produkowane przez firm\u0119 Oczakowo CoolCola, pomara\u0144czowa Fancy oraz limonkowy Street wygl\u0105daj\u0105cy jak Sprite. Niekt\u00f3rzy biznesmeni wykazywali si\u0119 wi\u0119ksz\u0105 kreatywno\u015bci\u0105. Do urz\u0119du patentowego wp\u0142yn\u0119\u0142o pismo marki „Nezpresso”, kt\u00f3ra mia\u0142a zast\u0105pi\u0107 Nespresso z t\u0105 r\u00f3\u017cnic\u0105, \u017ce liter\u0119 „S” zast\u0105piono liter\u0105 „Z”, b\u0119d\u0105c\u0105 symbolem inwazji na Ukrain\u0119. Dosz\u0142o r\u00f3wnie\u017c do du\u017co wi\u0119kszych zagarni\u0119\u0107 i wykup\u00f3w. I tak na przyk\u0142ad naftowy gigant \u0141ukoil przej\u0105\u0142 od Shella sie\u0107 stacji benzynowych. Kontrolowana przez bliskiego Putinowi W\u0142adimira Potanina firma Interros wesz\u0142a w posiadanie udzia\u0142\u00f3w francuskiego banku Soci\u00e9t\u00e9 G\u00e9n\u00e9rale, a merostwo Moskwy, na kt\u00f3rego czele od lat stoi mer Siergiej Sobianin za jednego rubla wykupi\u0142o od Renault moskiewskie zak\u0142ady samochodowe16. To tylko kilka przyk\u0142ad\u00f3w. Magazyn Bloomberg wyliczy\u0142, \u017ce w wyniku dostosowania si\u0119 rosyjskiej gospodarki \u2014 w mniejszym lub wi\u0119kszym stopniu \u2014 do czas\u00f3w wojny w 2024 r. 12 rosyjskich oligarch\u00f3w zarobi\u0142o \u0142\u0105cznie ponad 11 mld dolar\u00f3w w dywidendach.<\/p>\n
Wzrost PKB od 2022 r. nap\u0119dza\u0142y g\u0142\u00f3wnie wydatki na zbrojenia i konsumpcja wewn\u0119trzna. Na polecenie Kremla rosyjska gospodarka zosta\u0142a przestawiona na wojenne tory i to produkcja czo\u0142g\u00f3w, armat i amunicji wp\u0142ywa m.in. na rekordowo niskie bezrobocie. W 2024 roku wynosi\u0142o ono oficjalnie 2,3 proc. By cho\u0107 troch\u0119 zminimalizowa\u0107 skutki inflacji, w\u0142adze zwi\u0119kszaj\u0105 wydatki, szczeg\u00f3lnie w sektorach powi\u0105zanych z wojskiem. Tej metody nie mo\u017cna jednak stosowa\u0107 w niesko\u0144czono\u015b\u0107, bo wi\u0119cej pieni\u0119dzy na rynku, to ostatecznie\u2026 wy\u017csza inflacja. Tu te\u017c przede wszystkim korzystaj\u0105 zamo\u017cniejsi, bo podwy\u017cki dotycz\u0105 g\u0142\u00f3wnie wysoko wykwalifikowanych specjalist\u00f3w. Co wi\u0119cej, bogatsze gospodarstwa domowe s\u0105 bardziej sk\u0142onne oszcz\u0119dza\u0107, ni\u017c bra\u0107 kolejne po\u017cyczki na \u017cycie. Bud\u017cet Rosji w ogromnej mierze jest powi\u0105zany ze sprzeda\u017c\u0105 ropy i gazu. St\u0105d te\u017c Moskwa wykorzystuje ka\u017cd\u0105 metod\u0119, \u0142\u0105cznie z tzw. flot\u0105 cieni, czyli armad\u0105 zdezelowanych tankowc\u00f3w, by \u2014 omijaj\u0105c sankcje \u2014 dostarczy\u0107 surowce do odbiorc\u00f3w, g\u0142\u00f3wnie do Indii i Chin. Wed\u0142ug szacunk\u00f3w ekspert\u00f3w po morzach i oceanach mo\u017ce p\u0142ywa\u0107 nawet 600 statk\u00f3w. Wp\u0142yw na to, \u017ce rosyjska gospodarka wci\u0105\u017c \u2014 pozostaj\u0105c w tematach morskich \u2014 „unosi si\u0119 na powierzchni”, ma r\u00f3wnie\u017c tzw. import paralelny. Rosyjskie firmy, obchodz\u0105c sankcje, kupuj\u0105 zachodnie towary poprzez po\u015brednik\u00f3w z kraj\u00f3w trzecich, takich jak Bia\u0142oru\u015b, Kazachstan, Kirgistan czy Armenia. St\u0105d nag\u0142a rekordowa sprzeda\u017c niemieckich samochod\u00f3w do Erywania albo zachodnich podzespo\u0142\u00f3w do nowoczesnych broni kupionych przez Kreml via Kazachstan. W rozmowie z autorem na \u0142amach „Nowej Europy Wschodniej” wspomniany ju\u017c dr W\u0142adis\u0142aw Inoziemcew zwraca uwag\u0119 na to, \u017ce rosyjska gospodarka wci\u0105\u017c trzyma si\u0119 na powierzchni, poniewa\u017c, wbrew wszechobecnemu pa\u0144stwu, w kraju sprawnie dzia\u0142a sektor prywatny. Mimo mi\u0119dzynarodowej izolacji i sankcji w\u0142a\u015bciciele firm chc\u0105 ca\u0142y czas zarabia\u0107 pieni\u0105dze i szukaj\u0105 wszelkich mo\u017cliwych sposob\u00f3w, by funkcjonowa\u0107. St\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 import paralelny czy nowe \u0142a\u0144cuchy dostaw. Gdyby rosyjska gospodarka by\u0142a bardziej znacjonalizowana, jak w czasach Zwi\u0105zku Radzieckiego, ju\u017c dawno by si\u0119 za\u0142ama\u0142a. Nieoceniona okaza\u0142a si\u0119 te\u017c rola szefowej Banku Centralnego (BC), Elwiry Nabiulliny. Ta wysoko oceniana r\u00f3wnie\u017c na zachodzie ekonomistka zaraz po wybuchu wojny zacz\u0119\u0142a podnosi\u0107 stopy procentowe, by ratowa\u0107 warto\u015b\u0107 rubla. Ponadto Nabiullina zakaza\u0142a wycofywania przez Rosjan z bank\u00f3w walut obcych oraz ich wywo\u017cenia z kraju. Te kroki zablokowa\u0142y wyciek zagranicznego kapita\u0142u z Rosji i utrzyma\u0142y stabilno\u015b\u0107 jej systemu finansowego. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 ekspert\u00f3w jest zgodna, \u017ce dzi\u0119ki zdecydowanym dzia\u0142aniom szefowej BC uda\u0142o si\u0119 przed\u0142u\u017cy\u0107 \u017cycie rosyjskiej gospodarki20. Niemniej im d\u0142u\u017cej dzia\u0142aj\u0105 sankcje, tym bardziej rosyjska gospodarka zmierza w stron\u0119 stagnacji i recesji. Rok 2025 to tak\u017ce moment, w kt\u00f3rym zdaniem Inoziemcewa Kreml coraz bardziej zacz\u0105\u0142 wtr\u0105ca\u0107 sie bezpo\u015brednio w dzia\u0142ania gospodarcze kraju, co prowadzi do powolnej „sowietyzacji” ekonomii. W przysz\u0142o\u015bci mo\u017ce to jeszcze pogorszy\u0107 jej stan. Na wypadek gdyby dotychczasowe dzia\u0142ania przesta\u0142y przynosi\u0107 oczekiwane efekty, a wojna si\u0119 przed\u0142u\u017ca\u0142a, Putin mia\u0142 podpisa\u0107 i utajni\u0107 szczeg\u00f3\u0142y ca\u0142kowitego przej\u015bcia Rosji na gospodark\u0119 wojenn\u0105.<\/p>\n
Problemy finansowe, niepewno\u015b\u0107 kolejnego dnia i trudy codziennej egzystencji powoduj\u0105, \u017ce niekt\u00f3rzy ludzie \u0142atwiej i cz\u0119\u015bciej si\u0119gaj\u0105 po alkohol. Wszystko wskazuje na to, \u017ce tak by\u0142o tak\u017ce w przypadku Jekateriny Babajewej. Nie wiadomo, kiedy dok\u0142adnie zacz\u0119\u0142a pi\u0107, ale w rozmowie z Wiorstk\u0105 dalsza rodzina i s\u0105siedzi m\u00f3wi\u0105, \u017ce mia\u0142a problemy z alkoholem. Mia\u0142y si\u0119 nasili\u0107 po tym, jak jej syn Niko\u0142aj poszed\u0142 na wojn\u0119. „Sama z dzie\u0107mi w wiosce, kt\u00f3rej nawet nie mo\u017cna nazwa\u0107 wiosk\u0105. C\u00f3\u017c… pi\u0142a, wszyscy pij\u0105” \u2014 m\u00f3wi\u0142a dziennikarzom jej daleka kuzynka. Z tego powodu w 2023 r. na p\u00f3\u0142 roku odebrano jej najm\u0142odszego syna Igora. Zar\u00f3wno w kwestii ub\u00f3stwa, jak i alkoholizmu sytuacja Babajewej jest charakterystyczna dla milion\u00f3w Rosjan czasu wojny. Jak pisz\u0105 dziennikarze „Moscow Times”, od pocz\u0105tku inwazji na Ukrain\u0119 wzros\u0142a ilo\u015b\u0107 alkoholu kupowanego przez obywateli. W 2024 r. nabyli oni rekordowe 2,3 mld litr\u00f3w mocnych trunk\u00f3w. To najwi\u0119cej od 2017 r., gdy zacz\u0119to prowadzi\u0107 takie statystyki. Dane te nie obejmuj\u0105 jednak r\u00f3\u017cnego rodzaju samogon\u00f3w, denaturat\u00f3w, w\u00f3d kolo\u0144skich, borygo i co jeszcze dusza pomys\u0142owego Rosjanina, kt\u00f3rego nie sta\u0107 na w\u00f3dk\u0119 w sklepie, zapragnie. Wed\u0142ug rosyjskiego ministerstwa zdrowia po zatruciu alkoholem w Rosji rocznie umiera do 40 tys. os\u00f3b. „O ile w du\u017cych miastach ten problem nie jest a\u017c tak zauwa\u017calny, o tyle na prowincji, gdzie poziom dochod\u00f3w ludno\u015bci jest znacznie ni\u017cszy, zjawisko to stanowi du\u017cy problem. Potwierdzaj\u0105 to wszystkie g\u0142o\u015bne przypadki zatru\u0107” \u2014 m\u00f3wi na \u0142amach „Rzeczpospolitej” Denis Puzyriew, ekspert rynku alkoholi oraz autor bloga „Pijany mistrz”. Najwi\u0119ksze spustoszenie alkohol ma sia\u0107 w Buriacji, w Republice A\u0142taju, na Czukotce oraz w Obwodzie Magada\u0144skim. Co wi\u0119cej, zacz\u0119to pi\u0107 tak\u017ce w regionach tradycyjnie nie kojarzonych ze spo\u017cyciem alkoholu, jak Inguszetia i Dagestan. Wed\u0142ug badania Moskiewskiego Pa\u0144stwowego Uniwersytetu Medycznego alkoholu nadu\u017cywa 42 procent Rosjan. Od 2022 r. pierwszy raz od dekady zacz\u0119\u0142a tak\u017ce rosn\u0105\u0107 liczba diagnoz zaburze\u0144 zwi\u0105zanych z nadu\u017cywaniem alkoholu. O ile w latach 2010\u20132021 spad\u0142a ona ze 154 tys. do 53 tys., o tyle po wybuchu wojny wzros\u0142a do 54 tys.25. Te statystyki nie obejmuj\u0105 tych, kt\u00f3rzy po pomoc skierowali si\u0119 do prywatnych klinik. Oceniaj\u0105c trendy, eksperci Moskiewskiego Centrum Analiz Makroekonomicznych pisz\u0105, \u017ce konsumpcja alkoholu jest lustrzanym odbiciem tego, co dzia\u0142o si\u0119 podczas „straconej dekady” lat 70. i 80. w XX wieku w Zwi\u0105zku Radzieckim. Sw\u00f3j raport ko\u0144cz\u0105 konkluzj\u0105, \u017ce w d\u0142u\u017cszym okresie doprowadzi to do znacznej „degradacji kapita\u0142u ludzkiego” w Rosji. Dlaczego Rosjanie zacz\u0119li wi\u0119cej pi\u0107 po 24.02.2022 r.? Eksperci wskazuj\u0105 na niepewno\u015b\u0107 co do przysz\u0142o\u015bci i pogarszaj\u0105c\u0105 si\u0119 sytuacj\u0119 materialn\u0105, a jest to zwi\u0105zane z najazdem na Ukrain\u0119. „Rosjanie pij\u0105 od wiek\u00f3w, wi\u0119c naturalnie naj\u0142atwiejszym \u015brodkiem redukcji stresu jest alkohol. Badania pokazuj\u0105, \u017ce wzrasta spo\u017cycie alkoholu oraz za\u017cywanie antydepresant\u00f3w. To do\u015b\u0107 wa\u017cna przes\u0142anka, kt\u00f3ra pokazuje jak wygl\u0105da mentalno\u015b\u0107 cz\u0119\u015bci spo\u0142ecze\u0144stwa” \u2014 m\u00f3wi „Rzeczpospolitej” dr Agnieszka Bryc, ekspertka ds. Rosji z Uniwersytetu Miko\u0142aja Kopernika w Toruniu.<\/p>\n
![\"M\u0119\u017cczyzna](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/lmCk9kpTURBXy83NTlmMzk4ZTM4YmNmNTZkNjFmMTIxYWU1NmY0NDJjZC5qcGeSlQLNA6wAwsOVAgDNAkvCw94AA6EwAaExAaEzw.jpeg\")
Jonas Petrovas \/ Shutterstock<\/p>\n
M\u0119\u017cczyzna w mie\u015bcie Barnau\u0142<\/p>\n
Z rosn\u0105cym spo\u017cyciem wi\u0105\u017ce si\u0119 tak\u017ce wzrost przest\u0119pstw pope\u0142nionych pod wp\u0142ywem alkoholu. W 2023 r. w ca\u0142ej Rosji odnotowano 589 tys. przest\u0119pstw. Najwi\u0119cej od 2011 r. I tak na przyk\u0142ad w Ni\u017cnym Nowogrodzie pijany weteran wojny w Ukrainie d\u017agn\u0105\u0142 no\u017cem \u017con\u0119 na oczach ich dw\u00f3jki dzieci. W Republice Czuwaskiej by\u0142y wi\u0119zie\u0144 s\u0142u\u017c\u0105cy jako najemnik w Grupie Wagnera zosta\u0142 pobity na \u015bmier\u0107 podczas popijawy z kolegami. W Magnitogorsku na Uralu dezerter podczas libacji najpierw pobi\u0142 koleg\u0119 czajnikiem, a potem zabi\u0142 go no\u017cem. W statystykach uj\u0119ty jest tak\u017ce najstarszy syn Jekateriny Babajewej, Dmitrij. Trzydziestolatek kilka lat temu zosta\u0142 skazany na 15 lat wi\u0119zienia o zaostrzonym rygorze za to, \u017ce wraz z koleg\u0105 pijany w\u0142ama\u0142 si\u0119 do mieszkania m\u0119\u017cczyzny i za\u017c\u0105da\u0142 od niego pieni\u0119dzy. Gdy ten odm\u00f3wi\u0142 napastnicy bili go i przypalali \u017celazkiem.<\/p>\n
By walczy\u0107 z tym zjawiskiem w\u0142adze niekt\u00f3rych region\u00f3w Rosji chc\u0105 ograniczy\u0107 sprzeda\u017c alkoholu. Na przyk\u0142ad w obwodzie ni\u017cnonowogrodzkim ma by\u0107 niedost\u0119pny w sklepach w niedziel\u0119, a w dni powszednie tylko w godzinach 14.00\u201320.00. Z kolei w obwodzie wo\u0142ogodzkim gubernator nakaza\u0142, by alkohol by\u0142 sprzedawany wy\u0142\u0105cznie mi\u0119dzy godzin\u0105 12.00 a 14.00. Podobne rozwi\u0105zania przyj\u0119to ju\u017c w Moskwie, Buriacji i Petersburgu. Duma z kolei zaproponowa\u0142a wprowadzenie ograniczenia sprzeda\u017cy alkoholu w weekendy na terenie ca\u0142ego kraju.<\/p>\n
W ostatnich latach wzrost konsumpcji alkoholu nie dotyka wy\u0142\u0105cznie ubogich Rosjan. Zacz\u0105\u0142 by\u0107 zauwa\u017calny r\u00f3wnie\u017c w\u015br\u00f3d kremlowskiej wierchuszki. Najbardziej wymownym przyk\u0142adem bez w\u0105tpienia jest by\u0142y prezydent i premier, a obecnie wiceprzewodnicz\u0105cy Rady Bezpiecze\u0144stwa Dmitrij Miedwiediew. Tajemnic\u0105 poliszynela jest, \u017ce polityk ten od dawna wyj\u0105tkowo cz\u0119sto si\u0119ga po kieliszek alkoholu, kt\u00f3rego mu nie brakuje \u2014 podobno sam p\u0119dzi bimber, kt\u00f3ry spo\u017cywa i rozdaje znajomym. Niezale\u017cni rosyjscy dziennikarze dotarli do dokument\u00f3w, kt\u00f3re pokazuj\u0105, \u017ce wymierzone w Zach\u00f3d pe\u0142ne jadu i nienawi\u015bci wpisy Miedwiediewa w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych powstaj\u0105 najcz\u0119\u015bciej wtedy, gdy odbiera on now\u0105 dostaw\u0119 ulubionego w\u0142oskiego wina. Rozpija\u0107 maj\u0105 si\u0119 tak\u017ce inni urz\u0119dnicy i politycy, od gubernator\u00f3w pocz\u0105wszy, a na urz\u0119dnikach Kremla ko\u0144cz\u0105c. Portal Wiorstka, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na \u017ar\u00f3d\u0142o w prezydenckiej administracji, pisze, \u017ce wielu urz\u0119dnik\u00f3w zaczyna dzie\u0144 od szklanki, a czasem nawet butelki w\u00f3dki. Dziennikarze pisz\u0105 o gubernatorze z centralnej cz\u0119\u015bci Rosji, kt\u00f3ry wpada w taki ci\u0105g alkoholowy, \u017ce jego wsp\u00f3\u0142pracownicy albo pr\u00f3buj\u0105 go odszuka\u0107, albo obudzi\u0107. Nie wszyscy na Kremlu i we w\u0142adzach pa\u0144stwowych zadowalaj\u0105 si\u0119 jednak samogonem albo po\u015bledni\u0105 w\u00f3dk\u0105. Przez lata rosyjskie elity rozsmakowa\u0142y si\u0119 w luksusowych trunkach z ca\u0142ego \u015bwiata i cho\u0107 zachodnie sankcje nie dotycz\u0105 alkoholi jako takich, to wraz z atakiem na Ukrain\u0119 wiele z nich znikn\u0119\u0142o z Rosji. Stany Zjednoczone, Kanada, Nowa Zelandia i Australia podj\u0119\u0142y jednostronne decyzje o zakazie sprzeda\u017cy swoich wyrob\u00f3w alkoholowych w tym kraju. Unia Europejska zabroni\u0142a z kolei eksportu win dro\u017cszych ni\u017c 300 euro za butelk\u0119. Na ratunek spragnionych w\u0142adz ruszy\u0142a S\u0142u\u017cba Wywiadu Zagranicznego. Jak ustali\u0142 portal \u015bledczy Centrum Dossier wywiad, wykorzystuj\u0105c za\u0142o\u017cone przez siebie przedsi\u0119biorstwo Jasie\u0144, zacz\u0105\u0142 poprzez zagranicznych po\u015brednik\u00f3w z Kazachstanu, Zjednoczonych Emirat\u00f3w Arabskich, Armenii, a nawet z Japonii, oraz firmy wydmuszki sprowadza\u0107 najdro\u017csze alkohole. Wiorstka pisze z kolei, \u017ce do Dumy i na Kreml trafiaj\u0105 m.in. koniak R\u00e9my Martin Louis XIII, kt\u00f3rego karafka kosztuje ponad 12 000. z\u0142 wina z najlepszych winnic regionu Bordeaux oraz r\u00f3\u017cnego rodzaju whisky, markowe w\u00f3dki, rumy i arme\u0144skie koniaki. T\u0119sknota za Zwi\u0105zkiem Radzieckim<\/p>\n
Po tym jak Babajewej odebrano syna kobieta, \u017ceby go odzyska\u0107 \u2014 co finalnie mia\u0142o miejsce \u2014 postanowi\u0142a p\u00f3j\u015b\u0107 do lekarza i si\u0119 „zaszy\u0107”. Mia\u0142a szcz\u0119\u015bcie, \u017ce w og\u00f3le mia\u0142 kto j\u0105 przyj\u0105\u0107 i gdzie. Rosyjska inwazja na Ukrain\u0119 pog\u0142\u0119bi\u0142a i tak ju\u017c post\u0119puj\u0105c\u0105 zapa\u015b\u0107 s\u0142u\u017cb publicznych, w tym ochrony zdrowia. W ci\u0105gu trzech lat od wybuchu wojny na r\u00f3\u017cne sposoby „uby\u0142o” ponad 7 000 lekarzy. Cz\u0119\u015b\u0107 wyjecha\u0142a z kraju w obawie przed mobilizacj\u0105, a inni porzucili zaw\u00f3d z powodu niskich zarobk\u00f3w i ogromu pracy. Wielu pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia znalaz\u0142o zatrudnienie w s\u0105siednich krajach, jak Kazachstan, albo zosta\u0142o w ojczy\u017anie, ale rozpocz\u0119\u0142o prac\u0119 dla koncern\u00f3w farmaceutycznych i firm sprzedaj\u0105cych sprz\u0119t medyczny. \u0141\u0105cznie, wed\u0142ug publicznych szacunk\u00f3w rosyjskiego ministerstwa zdrowia, w kraju brakuje niemal 30 tys. lekarzy i 50 tys. innych pracownik\u00f3w s\u0142u\u017cby zdrowia. Problemem jest nie tylko ilu medyk\u00f3w brakuje, ale tak\u017ce jakich. „M\u0105drzy, wykwalifikowani specjali\u015bci, kwiat narodu ucieka i nie wiadomo, czy kiedykolwiek wr\u00f3c\u0105. Lata zaj\u0119\u0142o nam ich szkolenie” \u2014 m\u00f3wi Wiorstce prosz\u0105cy o zachowanie anonimowo\u015bci szef chirurg\u00f3w z obwodu w\u0142odzimierskiego. I tak na przyk\u0142ad Rosj\u0119 opu\u015bci\u0142 znamienity radiolog prof. Siergiej Morozow czy najlepszy w kraju specjalista w leczeniu stopy cukrzycowej, Oleg Udowiczenko. Najbardziej brakuje onkolog\u00f3w, nefrolog\u00f3w, anestezjolog\u00f3w i hematolog\u00f3w. Problemy kadrowe powoduj\u0105, \u017ce Kreml si\u0119ga po imigrant\u00f3w z Azji \u015arodkowej i Afryki, ale tu pojawiaj\u0105 si\u0119 nierzadko problemy j\u0119zykowe oraz kwestie nier\u00f3wno\u015bci w jako\u015bci kszta\u0142cenia. Nie wszyscy Rosjanie s\u0105 te\u017c, delikatnie m\u00f3wi\u0105c, tolerancyjni dla przybysz\u00f3w z tych cz\u0119\u015bci \u015bwiata. Tragicznie wygl\u0105da r\u00f3wnie\u017c sytuacja w rosyjskiej psychiatrii, kt\u00f3ra od czas\u00f3w Zwi\u0105zku Radzieckiego kojarzy si\u0119 raczej z zamykaniem dysydent\u00f3w w szpitalach ni\u017c ze skutecznym leczeniem. Zgodnie z rosyjskim prawem ka\u017cdy obywatel ma prawo do bezp\u0142atnej opieki psychiatrycznej opieraj\u0105cej si\u0119 na poszanowaniu praw cz\u0142owieka. Tyle w teorii. W rzeczywisto\u015bci pacjenci nierzadko s\u0105 poni\u017cani i torturowani, a przyznanie si\u0119 do problem\u00f3w psychicznych oznacza ostracyzm spo\u0142eczny. Najwa\u017cniejsz\u0105 bol\u0105czk\u0105 jest brak miejsc w szpitalach. Ju\u017c w 2018 roku delegacja Europejskiego Komitetu ds. Zapobiegania Torturom oraz Nieludzkiemu lub Poni\u017caj\u0105cemu Traktowaniu albo Karaniu (CPT), kt\u00f3ra przeprowadzi\u0142a inspekcje w kilku plac\u00f3wkach, pisa\u0142a o oddzia\u0142ach, gdzie przebywa ponad 33 pacjent\u00f3w oraz o umieszczaniu ludzi w izolatkach ze wzgl\u0119du na brak wolnych \u0142\u00f3\u017cek. W 2023 r. rosyjscy dziennikarze opisali histori\u0119 Nikity, kt\u00f3ry z depresj\u0105 trafi\u0142 do szpitala psychiatrycznego w Nowosybirsku. Ch\u0142opak opowiada\u0142, \u017ce salowi biciem zmuszali pacjent\u00f3w do za\u017cywania silnych lek\u00f3w uspokajaj\u0105cych. Bardziej opornych przypinali pasami do \u0142\u00f3\u017cek. Lekarz pojawia\u0142 si\u0119 co kilka dni na par\u0119 minut i nie odpowiada\u0142 na pytania, jakie tabletki przepisuje i ka\u017ce podawa\u0107. Jakby tego by\u0142o ma\u0142o, personel plac\u00f3wki „p\u0142aci\u0142” pacjentom papierosami za to, \u017ceby sami sprz\u0105tali i zajmowali si\u0119 innymi chorymi. Po kilku dniach Nikit\u0119 przeniesiono do innego skrzyd\u0142a szpitala, gdzie wytworzy\u0142a si\u0119 niemal wi\u0119zienna hierarchia. Pacjenci starsi „sta\u017cem” na polecenie sanitariuszy pilnowali „m\u0142odszych”. Tylko ci starsi mogli na sta\u0142e mie\u0107 telefon kom\u00f3rkowy, za co odp\u0142acali si\u0119 sanitariuszom po\u0142ow\u0105 zawarto\u015bci paczek przynoszonych przez rodziny. Polina trafi\u0142a do tego samego szpitala co Nikita. Dziewczyna, kt\u00f3ra mia\u0142a my\u015bli samob\u00f3jcze od lekarza us\u0142ysza\u0142a, \u017ce to wszystko przez internet i feminizm, a jej pofarbowane, kolorowe w\u0142osy to ha\u0144ba dla Rosji. Ona r\u00f3wnie\u017c by\u0142a \u015bwiadkiem bicia i poni\u017cania pacjent\u00f3w. Wracaj\u0105c do kontroli CPT, to jej kontrolerzy zwr\u00f3cili r\u00f3wnie\u017c uwag\u0119 na tragiczny stan szpitali. W co najmniej kilkunastu z nich brak funkcjonuj\u0105cych toalet. W Kazaniu pacjenci na oddziale psychiatrycznym za\u0142atwiali si\u0119 do wiadra. Z kolei w Wo\u0142gogradzie toaleta nie mia\u0142a drzwi, wi\u0119c ka\u017cdy kto szed\u0142 korytarzem wszystko widzia\u0142. Co spowodowa\u0142o tak\u0105 sytuacj\u0119? W rozmowie z dziennikarzami lekarze wskazuj\u0105 na ogrom pracy, wypalenie zawodowe, brak funduszy na rozw\u00f3j plac\u00f3wek i wci\u0105\u017c pokutuj\u0105ce sowieckie standardy my\u015blenia o psychiatrii. Kwestia niskich zarobk\u00f3w to problem dotycz\u0105cy ca\u0142ej rosyjskiej s\u0142u\u017cby zdrowia. W raporcie z czerwca 2024 r. eksperci O\u015brodka Studi\u00f3w Wschodnich (OSW) podali, \u017ce a\u017c 60 proc, lekarzy twierdzi\u0142o, \u017ce ich wynagrodzenie nie wystarcza, by zaspokoi\u0107 podstawowe potrzeby. Z tego powodu 80 procent medyk\u00f3w musia\u0142o pracowa\u0107 na wi\u0119cej ni\u017c jednym etacie. Sytuacja do tego stopnia sta\u0142a si\u0119 patologiczna, \u017ce rok temu mediana zarobk\u00f3w kurier\u00f3w i dostawc\u00f3w by\u0142a wy\u017csza ni\u017c lekarzy. Portal z og\u0142oszeniami o prac\u0119: hh.ru pisa\u0142 w tamtym czasie, \u017ce mediana pierwszej grupy to 115 tys. rubli, a drugiej 88 tys. rubli.<\/p>\n
By\u0142 to fragment ksi\u0105\u017cki „Rosja. Od rozpadu do faszystowskiej dyktatury. Scenariusze przysz\u0142o\u015bci 2026-2036” wydawnictwo Prze\u015bwity, Warszawa 2025.<\/p>\n
![\"Marcin](\"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-content\/uploads\/2025\/10\/vjGk9kpTURBXy9kNzQwZTJlMGM5Yzg3YWFiZDFhZTJiOTE1NmY4YTVmYi5wbmeTlQMAAM0Bhs0CS5UCzQOsAMLDlQIAzQJLwsPeA.jpeg\")
Partner Wydawnictwo Prze\u015bwity<\/p>\n
Marcin \u0141uniewski „Rosja Od upadku do faszystoweskiej dyktatury Scenariusze przysz\u0142o\u015bci 2026-2036”<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Fragment ksi\u0105\u017cki Marcina \u0141uniewskiego „Rosja Od upadku do faszystoweskiej dyktatury Scenariusze przysz\u0142o\u015bci 2026-2036”. Leningradzki zau\u0142ek Baskowa 12. Dwupi\u0119trowa…\n","protected":false},"author":2,"featured_media":46699,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[14],"tags":[32,33,27,369,34,35,28,31,53,25,10587,52,68,51,55,40,41,47,80,29,30,50,26,82,83,84,12947],"class_list":{"0":"post-46698","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-swiat","8":"tag-breaking-news","9":"tag-breakingnews","10":"tag-headlines","11":"tag-kk","12":"tag-latest-news","13":"tag-latestnews","14":"tag-naglowki","15":"tag-najwazniejsze-artykuly","16":"tag-new_header","17":"tag-news","18":"tag-no_emotions_tst0","19":"tag-onet3","20":"tag-onet3d","21":"tag-onet3d_2i","22":"tag-phx","23":"tag-polish","24":"tag-polski","25":"tag-screening_general","26":"tag-swiat","27":"tag-top-stories","28":"tag-topstories","29":"tag-v2021","30":"tag-wiadomosci","31":"tag-world","32":"tag-world-news","33":"tag-worldnews","34":"tag-wydawnictwo_przeswity"},"share_on_mastodon":{"url":"","error":""},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46698","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=46698"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/46698\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/46699"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=46698"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=46698"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.europesays.com\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=46698"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}